Tuesday, January 27, 2026

ၸွမ်ၸိုင်ႈမႂ်ႇ လႄႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ် တေပဵၼ်ႁိုဝ်မႃး

ၸွမ်းၼင်ႇပၢင်ၵုမ် တႅၼ်းၽွင်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်းၵႂႃႇမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 28 ၼၼ်ႉသေယဝ်ႉ ဢူးဝိၼ်းမျိၼ်ႉ ၵေႃႉပဵၼ်ၽူႈတႅၼ်းၽွင်းၵူၼ်းမိူင်း ၸႄႈဝဵင်းတႃႈမူၺ် တိူင်းတႃႈၵုင်ႈၼၼ်ႉ လႆႈထုၵ်ႇလိူၵ်ႈ ပဵၼ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ ၵေႃႉမႃးမႂ်ႇၵေႃႉထူၼ်ႈ 10 တႃႇမိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ။

ဢူးဝိၼ်းမျိၼ်ႉ

ၵမ်းၼႆႉ ဢူးဝိၼ်းမျိၼ်ႉ ၶိုၼ်ႈမႃးပဵၼ်ၸွမ်ၸိုင်ႈယဝ်ႉလႄႈ ၸွင်ႇမၼ်းတေလၢၵ်ႇလၢႆးတိူဝ်းလိူဝ် ၸွမ်ၸိုင်ႈဢူးထိၼ်ႇၵျေႃႇ ဢၼ်ၵေႃႉပေႃးၵၢၼ်ၵႂႃႇၼၼ်ႉႁိုဝ်၊ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၵၢၼ်သၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉမၼ်းၸဝ်ႈတေမီးၵၢင်ၸႂ်ၸိူင်ႉၼင်ႇႁိုဝ်၊ တေၶတ်းသၢင်ႈႁၢင်ႈပွင်လႆႈၵႂႃႇတွၼ်းလိူဝ်သေ ဢူးထိၼ်ႇၵျေႃႇၼႄႇ၊ ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ တေပဵင်းၽဵင်ႇမိူၼ်ၵၼ်ၵူၺ်းၼႄႇ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈယွၼ်းထတ်းႁၼ်လွင်ႈၼႆႉဢိတ်းၼိုင်ႈ။

မိူဝ်ႈပၢၼ်ဢူးတဵင်းၸဵင်ႇၼၼ်ႉတႄႉ ပေႃးၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်မႃး တၢမ်တူဝ်ဢူးတဵင်းၸဵင်ႇ ယူႇတီႈတၼ်းႁဵင်းၸွမ်ၸိုင်ႈသေယဝ်ႉ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းၶွမ်ႊမတီႊၵုမ်းၵမ် လွင်ႈငမ်းယဵၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မႃး။ ယဝ်ႉၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ ၸၢႆးမွၵ်ႇၶမ်း သမ်ႉႁပ်ႉႁဵတ်းႁူဝ်ပဝ်ႈ ၶွမ်ႊမတီႊပွင်ၵၢၼ်ၽေႃႇၼမ်ႉၼႄတူဝ် လွင်ႈငမ်းယဵၼ်မႃးၼႆ ႁဝ်းၶႃႈလႆႈႁူႉၸွမ်းၵၼ်ယူႇ။ ၼႂ်းပၢၼ်ၶဝ်ၸဝ်ႈၼၼ်ႉ ၶတ်းၸႂ်ၶဝ်ႈႁႃဢုပ်ႇဢူဝ်းၸွမ်း ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းမႅၵ်ႇၵွင်ႈၶဝ်ၵူႈမူႇၵူႈၸုမ်းသေယဝ်ႉ ႁႂ်ႈပေႃးလူင်းလၢႆးမိုဝ်း Bilateral Agreement ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ သွင်ပႃႈသွင်ၾၢႆႇႁူမ်ႈလႆႈၸႂ်ၵၼ်သေ လူင်းလၢႆးမိုဝ်းမႃးၸၼ်ႉၸႄႈမိူင်းလႂ်၊ ၸၼ်ႉမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်လႂ် ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁဵတ်းသၢင်ႈမႃး။

ၵမ်းၼႆႉ ၽိူဝ်ႇၽႅဝ်မႃးပီ 2015 လိူၼ်ဢွၵ်ႊထူဝ်ႊၿိူဝ်ႊ 15 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ႁူမ်ႈလူၺ်ႈၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းမႅၵ်ႇၵွင်ႈ 8 ၸုမ်းသေယဝ်ႉ လႆႈဢွၼ်ႁူဝ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းတိုၵ်းတူဝ်ႈမိူင်းမႃး။ ၼႂ်းၼၼ်ႉၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတေမီးယူႇ 8 ၸုမ်း ဢၼ်ႁဝ်းႁူႉၸၵ်းၵၼ်ဝႆႉၼၼ်ႉ။ ဝၢႆးလင်ၼၼ်ႉ ႁဵတ်းသၢင်ႈၸွမ်း NCA ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆၵိုတ်းတိုၵ်းတူဝ်ႈမိူင်းၼၼ်ႉ ၸွမ်းၼင်ႇလၢႆးၵၢၼ်မၼ်းမီးယူႇ 7 ၶေႃႈ 7 ၶၵ်ႉၼၼ်ႉ ၶဝ်ႁဵတ်းသၢင်ႈ ႁၢင်ႈပွင်မႃး။ ၵူၺ်းၵႃႈ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈတဵင်းၸဵင်ႇၼၼ်ႉ ၵၢၼ်ႉသုမ်းၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈ 2015 ၼၼ်ႉသေယဝ်ႉလႄႈ ဢမ်ႇတၼ်းလႆႈၶိုင်သၢင်ႈႁၢင်ႈပွင် ႁႂ်ႈယဝ်ႉတူဝ်ႈလီငၢမ်းသေယဝ်ႉ ၽိူဝ်ႇထိုင်မႃးပီ 2016 လိူၼ်ၵျႅၼ်ႊၼိဝ်ႊရီႊ ၼႅတ်ႈၶိုင်ႁဵတ်း ပၢင်ၵုမ်လူင်လွင်ႈငမ်းယဵၼ် (ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ ပြည်ထောင်စုငြိမ်းချမ်းရေးညီလာခံ) ဢဝ်ၼႃႈဢဝ်တႃသေယဝ်ႉ ပေႃးလိုဝ်ႈတၼ်းႁဵင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵႂႃႇ။

ယၢမ်းၼင်ႇၼၼ် ၸုမ်းၼူၵ်ႉလႅင် NLD တေႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းၸုၵျီႇဢွၼ်ႁူဝ်ၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းၶိုၼ်ႈမႃးတင်ႈႁဵတ်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၸုပ်ႈမႂ်ႇ၊ ၸင်ႇၶိုၼ်းမႃးသိုပ်ႇႁဵတ်း ပၢင်ၵုမ်ပၢင်လူင် ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ ပၢင်ၵုမ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ် မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ႁိုဝ် ပၢင်ၵုမ်လူင်ၸူဝ်ႈပၢၵ်ႇပီ 21 တႄႇၸတ်းႁဵတ်းမႃး မိူဝ်ႈလိူၼ်သႅပ်ႊထႅမ်ႊၿိူဝ်ႊ ၼႂ်းပီ 2016 ၵမ်းတီႈ 1 ။ ထိုင်မႃးထႅင်ႈမိူဝ်ႈပီ 2017 လိူၼ်မေႊ ၵမ်းတီႈ 2 ၊ တႅပ်းတတ်းဝႃႈၼႂ်းၼိုင်ႈပီလႂ် ႁႂ်ႈလႆႈႁဵတ်း ပၢင်ၵုမ်လူင်လွင်ႈငမ်းယဵၼ် မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆႉ 2 ပွၵ်ႈ။

ပဵၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈၼၼ်သေတႃႉၵေႃႈ ၼႂ်းပီ 2017 ၼၼ်ႉ တၼ်းလႆႈႁဵတ်းၼႂ်းလိူၼ်မေႊ ပွၵ်ႈလဵဝ်သေယဝ်ႉ ၽိူဝ်ႇထိုင်မႃးလိူၼ်ၻီႊသႅမ်ႊၿိူဝ်ႊ ဢၢင်ႈတေႁဵတ်းၼႆၵေႃႈ ႁၢၼ်ႉတေႃႇထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ပႆႇလႆႈပွင်ပဵၼ်မႃး။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၸိူင်ႉၼႆ ပၢင်ၵုမ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၵမ်းထူၼ်ႈ 3 ၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉသင်လႄႈ လႆႈလူႉၵႂႃႇ ပေႃးမႃးထတ်းသၢင်တူၺ်းၼႆၸိုင် 1.ပဵၼ်ယွၼ်ႉပၼ်ႁႃတီႈတၢင်းမိူင်းရၶႅင်ႇ၊ ပၼ်ႁႃလွင်ႈရူဝ်ႊႁိၼ်ႊၵျႃႊ ၿင်ႊၵလီႊၶဝ် ဢၼ်သုၵ်ႉယုင်ႈဢူၼ်မေႃးၼၼ်ႉ လွင်ႈၼိုင်ႈသေယဝ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၼႃႈၵၢၼ်တႃငၢၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ သုၵ်ႉယုင်ႈသေ ထိုင်တီႈပေႃးဢမ်ႇၸၢင်ႈငွၵ်ႈႁူဝ်လႆႈၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈလႆႈႁူႉၸွမ်းၵၼ်ယူႇ။

ထႅင်ႈၾၢႆႇၼိုင်ႈတၢင်းၼိုင်ႈၵေႃႈ 2.ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းမႅၵ်ႇၵွင်ႈ ၸိူဝ်းဢၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်းမႃး မိူၼ်ၼင်ႇရၶႅင်ႇလႄႈ ပႃးတင်းတႆး ဢမ်ႇလႆႈသိုပ်ႇႁဵတ်းပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းၵူၼ်းမိူင်း။ ယဝ်ႉၵေႃႈတႃႇတေပွင်ပဵၼ် ပၢင်ၵုမ်ၵၢၼ်မိူင်း ၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇသၢင်ႇထုၵ်ႇမႃးယဝ်ႉလႄႈ ထိုင်တီႈၵမ်းလိုၼ်း ၸိူဝ်းဢၼ်လူင်း လၢႆးမိုဝ်း ႁူမ်ႈၵၼ်ဝႆႉ 8 ၸုမ်းၼၼ်ႉ ပေႃးလႆႈႁူမ်ႈၵၼ်ၼင်ႈပၢင်ၵုမ်သေ တႅပ်းတတ်းဝႃႈ တႃႇတေၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸွမ်း ပၢင်ၵုမ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ပွၵ်ႈၵမ်း 3 ၼၼ်ႉပႆႇတူဝ်ႈတၼ်း။

ၽိူဝ်ႇထိုင်မႃးငဝ်းလၢႆးၸိူင်ႉၼင်ႇၼၼ် ယူႇတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼႆႉ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈမၼ်းလူတ်းယွၼ်ႇပႅတ်ႈလႆႈ ပၼ်ႁႃတီႈတၢင်းမိူင်းရၶႅင်ႇ ႁႂ်ႈၼိမ်တဵင်ႈၵႂႃႇဢိတ်းဢီႈယဝ်ႉလႄႈ ၸင်ႇမႃးၶတ်းၸႂ်ႁူပ်ႉထူပ်းတင်း ၸုမ်းမွၼ်း NMSP လႄႈ ၸုမ်းလႃးႁူႇ LDU ၼၼ်ႉ။ သွင်မူႇသွင်ၸုမ်းၼႆႉ လိူၼ်ၾႅပ်ႊၿိဝ်ႊရီႊ 13 ဝၼ်းၼၼ်ႉ လႆႈႁူမ်ႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၸွမ်း လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆၵိုတ်းတိုၵ်းၵႂႃႇ၊ ဝႃႈၼၼ်သေတႃႉၵေႃႈ ၽိူဝ်ႇတေမႃးၶိုင်ပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်း ၵူၼ်းမိူင်း ၸၢဝ်းမွၼ်းၶဝ်ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇသၢင်ႇထုၵ်ႇမႃး။

တီႈၼႆႈ ပေႃးႁဝ်းၶႃႈမႃးထတ်းသၢင်တူၺ်းၸွမ်းၼႆ ယူႇတီႈ NMSP ၼႆႉ လူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းတိုၵ်းယဝ်ႉ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 13 ။ ၸွမ်းၼင်ႇၶေႃႈတူၵ်းလူင်းသေ ပေႃးထိုင်မႃးလိူၼ်မၢတ်ႊၶျ် 10 ဝၼ်းတေႃႇထိုင် 27 ဝၼ်းၼၼ်ႉ တေသိုပ်ႇႁဵတ်းပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းၵူၼ်းမိူင်း၊ ပေႃးယဝ်ႉၸင်ႇတေသိုပ်ႇႁဵတ်း ပၢင်ၵုမ်ၵၢၼ်မိူင်း ၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းမွၼ်းၶဝ် ၼႂ်းႁူဝ်လိူၼ်ဢေႊပရိူဝ်ႊ။

ၵူၺ်းၵႃႈ ၽိူဝ်ႇမႃးၶိုင်ႁဵတ်းပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းၵူၼ်းမိူင်း တီႈဝၢၼ်ႈဝႄးယဵၵ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ်ၼႂ်းၼႃႈတီႈ NMSP ၼၼ်ႉၵုမ်းၵမ်ၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ၊ တိုၵ်ႉၶိုင်ႁႃႁွင်ႉၵူၼ်းၵၼ်ၵူၺ်း၊ ၼတၵ ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ တိူင်းသိုၵ်းၸဵင်ႇၸၢၼ်း ဝၼ်းတူၵ်း ပွတ်းႁွင်ႇၼၼ်ႉ သမ်ႉၶိုၼ်းႁၢမ်ႈတပ်ႉမႃးဝႃႈ- ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈသူၶဝ်ႁွင်ႉတုမ်ၵူၼ်းဝႆႉ မီးပဵၼ် 250 ၊ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၵူၼ်းၼမ်လၢႆႁႅင်းလႄႈ ဢမ်ႇၽွမ်ႉၸွမ်းလႆႈ၊ ဢမ်ႇၶႂၢင်ႉပၼ်လႆႈ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈမီးၵူၼ်း 25-30 ၵေႃႉၵူၺ်းတႄႉ တေၸၢင်ႈပၼ်ႁဵတ်းယူႇ ဝႃႈၼၼ်လႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈပၢင်ၵုမ် ဢၼ်တေႁူပ်ႉထူပ်း ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်းမွၼ်းၶဝ်ၼၼ်ႉ ၵိုတ်းလိုဝ်ႈၵႂႃႇ။

ဝၢႆးလင်မႃး ထိုင်မႃးၼႂ်းလိူၼ်မၢတ်ႊၶျ်ၼႆႉ ယူႇတီႈ NMSP ၵေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ- ပၢင်ၵုမ်ပိူဝ်ႈတႃႇတေႁူပ်ႉထူပ်း ၵူၼ်းမိူင်းၼၼ်ႉ ၶၢႆႉလိူၼ်ႈပႅတ်ႈတေႃႇထိုင်ပေႃး ဢမ်ႇၸၢင်ႈတတ်းမၵ်းဝၼ်းမၼ်းလႆႈၵႂႃႇယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၼင်ႇၼၼ် မိူဝ်ႈလိူၼ်မၢတ်ႊၶျ် ဝၼ်းတီႈ 20 ၼၼ်ႉၼင်ႇၵဝ်ႇ ယူႇတီႈၸုမ်းရၶႅင်ႇ ဢၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်းဝႆႉၼၼ်ႉၵေႃႈ သမ်ႉၶိုၼ်းပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ ၶဝ်ပူတ်းယႃႉပႅတ်ႈၸုမ်းပွင်ၵၢၼ် ပၢင်ၵုမ်ၵၢၼ်မိူင်း ၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈရၶႅင်ႇၶဝ်ယဝ်ႉ၊ ပွင်ႇဝႃႈဢမ်ႇမီးလွင်ႈယုမ်ႇယမ် ပိူဝ်ႈတႃႇတေသိုပ်ႇႁူမ်ႈမိုဝ်းၸွမ်း ၼႂ်းၶၵ်ႉၵၢၼ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၼႆၵေႃႈၸၢင်ႈထတ်းသၢင်လႆႈ။

ယူႇတီႈရၶႅင်ႇၼႆႉ ပဵၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈမၼ်းၵိူတ်ႇပၼ်ႁႃ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈရူဝ်ႊႁိၼ်ႊၵျႃႊယူႇသေတႃႉၵေႃႈ ၼႂ်းၸႄႈမိူင်းရၶႅင်ႇ ၸိူဝ်းပွတ်းဢမ်ႇပေႃးမီးၸုမ်းၸၢဝ်းမူႇသလိမ်ႇၶဝ်ၼၼ်ႉ တႃႇတေႁွင်ႉႁူပ်ႉထူပ်းပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်းသေယဝ်ႉ တႃႇတေဢုပ်ႇၵုမ်ၵၢၼ်မိူင်းၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၶဝ်ၼၼ်ႉ ယူႇတီႈရၶႅင်ႇတူဝ်ႈတၼ်းယူႇသေတႃႉ ယူႇတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢမ်ႇၽွမ်ႉၸွမ်းမႃးလႄႈ တုၵ်းယွၼ်းယူႇမီးပဵၼ် 3-4 ပွၵ်ႈၵေႃႈ တေႃႇထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈလဵဝ် ဢမ်ႇႁၼ်တႃႇတေၽွမ်ႉၸွမ်းလႆႈသေဢိတ်း၊ ၸင်ႇဝႃႈယိၼ်းၵဵင်ၸႂ်တီႈပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်းသေ ၶဝ်လႆႈပူတ်းယႃႉပႅတ်ႈၶွမ်ႊမတီႊပွင်ၵၢၼ်ၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈလႆႈႁူႉၸွမ်းၸိူင်ႉၼႆ။

ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼႆ ပေႃးမႃးထတ်းသၢင်တူၺ်းၸွမ်း ၼႂ်းပၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢူးတဵင်းၸဵင်ႇၼၼ်ႉ ႁွင်ႉႁူၺ်းလႆႈၸုမ်း ၸၢဝ်းၶိူဝ်း 8 ၸုမ်းသေ လူင်းလၢႆးမိုဝ်းယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼူၵ်ႉယုင်း ဢွၼ်ႁူဝ်ၵုမ်းၵမ်ဝၢၼ်ႈမိူင်း မႃး 2 ပီၼႆႉ သမ်ႉၵူၺ်းၶဝ်ႈႁႃႁွင်ႉႁူၺ်းလႆႈ ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းပိူဝ်ႈတႃႇလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၼၼ်ႉ 2 ၸုမ်းၵူၺ်း။ ၼႆႉပဵၼ်ဢၼ်တီႈပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ် ႁၢင်ႇၵႆၵၼ်ဝႆႉယူႇ။

ၵူၺ်းၵႃႈ ဝႃႈၼၼ်သေတႃႉၵေႃႈ ယူႇတီႈၸွမ်ၸိုင်ႈ ဢၼ်ၶိုၼ်ႈမႃးမႂ်ႇ ဢူးဝိၼ်းမျိၼ်ႉၼႆႉ မၼ်းယၢမ်ႈမီး ၶေႃႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ၊ မၼ်းယၢမ်ႈဢွၵ်ႇသူပ်းဝႆႉဝႃႈ -“ပေႃးပႆႇလႆႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ် တေဢမ်ႇၸၢင်ႈမူၼ်ႉမႄးပၵ်းပိူင် လၵ်းမိူင်း” ဝႃႈၼၼ်ဝႆႉလႄႈ ထိုင်တီႈမၼ်းၸဝ်ႈၶိုၼ်းမႃးပဵၼ်ၸွမ်ၸိုင်ႈၼႆႉတႄႉ 1.ၸွမ်းၼင်ႇၸႂ်ၽႂ်ႇၶႂ်ႈ ၵၢၼ်မိူင်းမၼ်း (ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ Political Wire မၼ်းၼၼ်ႉ) တိုၼ်ႇႁၢဝ်ႈတိူဝ်းလိူဝ်သေ ဢူးထိၼ်ႇၵျေႃႇယူႇ။ ယဝ်ႉၵေႃႈမိူဝ်ႈမၼ်းပဵၼ် ၽူႈၼမ်းတႅၼ်းၽွင်းၵူၼ်းမိူင်းၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈႁၼ်မၼ်းၸဝ်ႈ ႁတ်းလၢတ်ႈႁတ်းၸႃ တေႃႇၾၢႆႇၽွင်းငမ်းၶဝ်လႂ်၊ ၾၢႆႇတတ်းသိၼ်ၶဝ်လႂ်ၼၼ်ႉ ႁၢဝ်ႈႁႅင်းပုတ်းၶၢတ်ႇဝႆႉယူႇ။

ၾၢႆႇၼိုင်ႈတၢင်းၼိုင်ႈ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈမၼ်းပဵၼ်ၽူႈတႅၼ်းၽွင်းၼိုင်ႈၵေႃႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၵူၼ်းထမ်းမၻႃး ၵူၼ်းတၢင်းၼွၵ်ႈၵၢၼ်မိူင်းသေယဝ်ႉ ၶိုၼ်ႈပဵၼ်မႃးၸိူင်ႉၼင်ႇဢူးထိၼ်ႇၵျေႃႇၼၼ်ႉလႄႈ ႁဝ်းၶႃႈမုင်ႈမွင်း ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈမၼ်းပဵၼ်ၵူၼ်းလူင်ႉလႅၼ်ႇ ၾၢႆႇပၵ်းပိူင်ၼိုင်ႈၵေႃႉၵေႃႈပႃးၼႆလႄႈ ၸွမ်းၼင်ႇၶေႃႈၵႂၢမ်းလၢတ်ႈမၼ်းမီးဝႆႉၼၼ်ႉ ၼင်ႇႁိုဝ်တေမၼ်ႈတေၸေႇ၊ ၼင်ႇႁိုဝ်ၵူၼ်းမိူင်းတေယုမ်ႇ၊ ၼင်ႇႁိုဝ်ၵူၼ်းမိူင်းတေသိုပ်ႇပၼ်သဵင် တီႈပႃႇတီႇမၼ်းၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး ၼင်ႇႁိုဝ်ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၸိူဝ်းမႅၵ်ႇၵွင်ႈ တေဝၢႆႇၼႃႈၸူးၽိူၼ်ဢုပ်ႇၵုမ် လွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၼၼ်ႉမႃး ယူႇတီႈမၼ်းၸဝ်ႈၵႃႈလႆႈၶတ်းၸႂ်ႁဵတ်းယူႇ။

ၵူၺ်းၵႃႈ ဝႃႈၼၼ်သေတႃႉၵေႃႈ ပေႃးဢဝ်ၵႂၢမ်းၵူၼ်းပိတ်ႉမၢၵ်ႇၼင်ဝႃႈ- ပဵၵ်ႉသမ်ႉ NLD ၼႆႉ လၢႆးၵႂႃႇၵၢၼ်မိူင်းမၼ်း ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ High-light ၽၢမ်းတႃၵူၼ်းမိူင်း ႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းမႂ်ႇ ၶိုၼ်ႈမႃးယဝ်ႉလူး၊ ယူဝ်ၶေးတေလၢႆႈလွၵ်းလၢႆးသၢင်ႈၵၢၼ်ၶဝ်ယူႇႁိုဝ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဝႆႉယူႇမီးဝႆႉယူႇ ၸိူင်ႉၼၼ်သေတႃႉၵေႃႈ ၵေႃႉၵုမ်းၵၢၼ်လၢႆးႁဵတ်းလၢႆးသၢင်ႈ လၢႆးလဵၼ်ႈလွၵ်းမၼ်းတင်းသဵင်ႈတႄႉ သမ်ႉၵူၺ်းပဵၼ်ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်းၵေႃႉလဵဝ် တိုၵ်ႉသိုပ်ႇႁဵတ်းယူႇၼႆလႄႈ ႁႂ်ႈပေႃးလႅၵ်ႈလၢႆႈတႄႉတႄႉ တေဢမ်ႇမီး။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၼင်ႇဝႃႈမႃးၼၼ်ႉ ၼင်ႇႁိုဝ်ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းမႅၵ်ႇၵွင်ႈၶဝ် တေမီးၸႂ်ၶိုၼ်း သူၼ်ၸႂ်ၶိုၼ်း ၵၢၼ်သၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼၼ်ႉ ယူႇတီႈၸွမ်ၸိုင်ႈ တၵ်းတေလႆႈၶတ်းသၢင်ႈႁၢင်ႈပွင်ၵႂႃႇယူႇ။ တေပဵၼ်မႃးၼမ်ႁိုဝ်ဢေႇၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈၵႃႈလႆႈပႂ်ႉမုင်ႈမွင်းတူၺ်းၵူၺ်း။

ပၼ်ႁႃၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ႁဝ်းမိူဝ်ႈလဵဝ် ဢၼ်ယူႇတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ လႆႈတေႃႇသူႈသေလႄႈ ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈၵူၼ်းမိူင်း လႆႈမႆႈၸႂ်ၸွမ်းယူႇၼၼ်ႉ တေမီးယူႇတၢင်ႇယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၵၢၼ်မိူင်းလူင် 3-4 ဢၼ်။ ၼိုင်ႈ-ပဵၼ်ပၼ်ႁႃတီႈ တၢင်းမိူင်းရၶႅင်ႇ။ သွင်-လွင်ႈၵေႃႇသၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်။ သၢမ်-ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး ၵူၼ်းမိူင်းတင်းသဵင်ႈ ထိုင်တီႈ ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇတူၵ်းၵိၼ်းမႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇ။ သီႇ-ၼႂ်းၵႄႈၵၢင်တပ်ႉသိုၵ်းလႄႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ၊ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈၶဝ်ႈႁႃ ၵၼ်လႆႈၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်ပၼ်ႁႃယႂ်ႇလူင်တႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈလႄႈ ၸူဝ်ႈၵႃႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈႁဝ်းၶႃႈ ပႆႇပၵ်းၸႂ်ပၵ်းၶေႃး ၵႄႈလိတ်ႈလႆႈပၼ်ႁႃ 4 လွင်ႈၼႆႉ ယူႇတီႈၵူၼ်းမိူင်းမုင်ႈမွင်းဝႃႈ တေပဵၼ်မႃးဝၢၼ်ႈမိူင်း ငမ်းယဵၼ်သေယဝ်ႉ တေဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ်ၵၢၼ်မိူင်းသေ သိုပ်ႇၵေႃႇသၢင်ႈလႆႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၸိုၼ်ႈၸၢင်ႇယူႇ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉတႄႉ ႁဝ်းၶႃႈၵႃႈတၵ်းတေလႆႈပႂ်ႉမုင်ႈမွင်းတူၺ်းၵွၼ်ႇ၊ ယွၼ်းထတ်းႁၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇၼႆသေ ၶွတ်ႇယွတ်ႈပၢႆၵႂၢမ်းတီႈၼႆႈ- မႂ်ႇသုင်ၶႃႈ။

ႁိုၼ်း ၵႃယၢင်း (30/03/2018)

ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ

promotion

SHAN Membership

฿ 19฿ 169 /mo
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ႁဵၼ်းဢဝ်ၵၢၼ်ၶၢဝ်ႇ၊ ရေႊတီႊဢူဝ်ႊ၊ ထႆႇႁၢင်ႈ၊ Blogger, Vlog ထႆႇဝီႊတီႊဢူဝ်ႊ တတ်းတေႃႇ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ပိုၼ်ၽႄႈ
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင်ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ၼႂ်းၶၵ်ႉၵၢၼ်ပူၵ်းပွင်ၵၢၼ်သိုဝ်ႇ
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်လႅၵ်ႈလၢႆႈပိုၼ်ႉႁူႉပၢႆးႁၼ် ဢၼ်ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈၸတ်းႁဵတ်း
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းတွင်ႈထၢမ် ၵဵဝ်ႇၵပ်းငဝ်းလၢႆးၵၢၼ်မိူင်း၊ ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး၊ ပၢႆးမွၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၶေႃႈ ဢၼ်ၶႂ်ႈႁူႉၶႂ်ႈငိၼ်း။
  • လႆႈႁပ်ႉဢၢၼ်ႇ ၶၢဝ်ႇၶိုၵ်ႉတွၼ်း ပိူင်ပဵၼ်ဝူင်ႈလႂ်ဝူင်ႈ ၼၼ်ႉ။

ၶၢဝ်ႇဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ

ၶၢဝ်ႇလိုၼ်းသုတ်း

ပျီႇတူႉၸိတ်ႉ PNO ၶၢၼ်းၵူၼ်းထုင်ႉၸၢမ်ၵႃး ႁႂ်ႈဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈၼႂ်းဝၢၼ်ႈ15 ဝၼ်းၼိုင်ႈပွၵ်ႈ

တႄႇၼႂ်းလိူၼ်ၵျႅၼ်ႊၼိဝ်ႊရီႊ ၼႆႉမႃးပျီႇတူႉၸိတ်ႉPNO တဵၵ်းၶၢၼ်း ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈထီႇရီး ၊ ၼမ်ႉပွၼ် ၊ ၼမ်ႉဢုၼ်ႇဢၼ်မီးၼႂ်းထုင်ႉၸၢမ်ၵႃး ၸႄႈဝဵင်းယွင်ႁူၺ်ႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း 15 ဝၼ်းၼိုင်ႈပွၵ်ႈ ဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼႆယဝ်ႉ ။ ၵူၼ်းၵႂႃႇဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈၼႆႉ လႆႈၼုင်ႈၶိူဝ်းပျီႇတူႉၸိတ်ႉပဢူဝ်းသေ ယိပ်းၵွင်ႈ ပႂ်ႉၸွမ်းပိုၼ်ႉတီႈPNO  ။ ၽွင်းပျီႇတူႉၸိတ်ႉၶၢၼ်းတႃႇဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈၼၼ်ႉသင်ဝႃႈ ဢမ်ႇၶႂ်ႈၵႂႃႇၼႆၸိုင်ႇ လႆႈဢဝ်ငိုၼ်း 3သႅၼ်5 မိုၼ်ႇပျႃးၸၢင်ႈၵူၼ်းၵႂႃႇတႅၼ်းတၢင်ႇ ၼႆယဝ်ႉ...
Minty Aung Hling

သိုၵ်းၼႂ်းၶၢပ်ႈလွၵ်းပိူင်ၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းထၢင်ႇႁၢင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်း

ၵၢၼ်ၵိူဝ်းလီဝူင်ႈၵၢင်တပ်ႉသိုၵ်းလႄႈလွင်ႈထၢင်ႇႁၢင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်း(ၻီႊမွၵ်ႉၶရေႊသီႊ) ၼၼ်ႉ တပ်ႉသိုၵ်း မီးၼႃႈတီႈပုၼ်ႈၽွၼ်းၵႅတ်ႇၶႄ လႅၼ်လိၼ်လႄႈမႅတ်ႇပႅင်းပႂ်ႉပႃး လွင်ႈၵၢၼ်မၼ်ႈ ၼိမ်ၵတ်းယဵၼ် ၼႂ်း ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈမိူင်း။ ဝႃႈၼႆသေတႃႉၵေႃႈ  သင်ဝႃႈတပ်ႉသိုၵ်းမႃးၵဵဝ်ႇၵွင်ႉၼႂ်းၵၢၼ်ပူၵ်းပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းၸိုင် ဝၢၼ်ႈမိူင်းတိုၼ်းဢမ်ႇမၼ်ႈၼိမ်ၵတ်းယဵၼ်လႆႈ။ ပဵၼ်ယွၼ်ႉသင်။   လွၵ်းပိူင်ပူၵ်းပွင်ၽွင်းငမ်းၵၢၼ်ထၢင်ႇႁၢင်ႈ လွတ်ႈလႅဝ်း(ၻီႊမွၵ်ႉၶရေႊသီႊ) ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ    ၽူႈတႅၼ်းသၽႃး ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းလိူၵ်ႈတင်ႈမႃးၼၼ်ႉ တၵ်းလႆႈမီးဢမ်းၼၢတ်ႈဢႃႇၼႃႇသုင်သုတ်း ။ တၵ်းလႆႈယူႇၼိူဝ်တပ်ႉသိုၵ်းလႄႈၵၢၼ်တမ်းဝၢင်းပိူင်လၵ်းၼမ်း  ဢိၵ်ႇတင်း ၸတ်းၵၢၼ်ငိုၼ်းတွင်းၵၢၼ်ၸႂ်ႉၸၢႆႇ။ ပဵၵ်ႉသမ်ႉ တပ်ႉသိုၵ်းယိုၼ်ယၼ် ယိုတ်းမၼ်ႈ...

ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈပွၵ်ႈၵမ်း 3 တီႈမိူင်းတႆး ပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇပေႉ 3 ၸႄႈဝဵင်း

ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်းယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇ ပွၵ်ႈၵမ်း 3 (ပွၵ်ႈလိုၼ်းသုတ်း) ၼႂ်းမိူင်းတႆး ၸတ်းႁဵတ်းၵႂႃႇ 9 ၸႄႈဝဵင်း။ ပႃႇတီႇသၢင်ႇသီႈ ပေႉၵိၼ်ၶၢတ်ႇၵႂႃႇ 4 ၸႄႈဝဵင်း၊ ပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ ပေႉ 3 ၸႄႈဝဵင်း၊ လႄႈ ပႃႇတီႇပဢူဝ်းပေႉ 2 ၸႄႈဝဵင်း ။ ၼႂ်းမိူင်းတႆးၼႆႉ ပႃႇတီႇသၢင်ႇသီႈ လႆႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်ၼမ်သုတ်းတီႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး၊ ဝဵင်းမၢၵ်ႇမၢင်၊...

သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉပွႆႇပၼ်ၶိုၼ်း ႁၢႆးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ 500 ၵေႃႉ တီႈမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ

ၼႂ်းလိူၼ်ၵျႅၼ်ႊၼိဝ်ႊရီႇ ႁူဝ်ပီ 2026 ၼႆႉ သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ ပွႆႇပၼ်ၶိုၼ်းႁၢႆးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ (တိူင်းသိုၵ်းပွတ်းႁွင်ႇ ၸိူဝ်းၺႃးတီႉၺွပ်းၵႂႃႇ ၽွင်းသုမ်းပၢင်တိုၵ်း မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ မိူဝ်ႈၽႅၼ်ယၼ်ႇသိုၵ်း 1027) တႃႇ 500 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 25/1/2026 ၸုမ်းသိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ MNDAA ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇတီႈၼႃႈလိၵ်ႈသိုဝ်ႇတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း The Kokang ၼၼ်ႉပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ဝႃႈ -...

ဝဵင်းသီႇပေႃႉ တင်း ဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး SNDP ပေႉဝႆႉတီႈၼင်ႈသၽႃးၵူၼ်းမိူင်းတီႈလဵဝ်

ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈပွၵ်ႈၵမ်းသၢမ် ဝၼ်းလိုၼ်းသုတ်း ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸတ်းႁဵတ်း မိူဝ်ႈၼႆႉ 25/1/2026 တီႈၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး တင်း ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉၼႆႉ ပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ (SNDP) လႆႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ် ၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈသုတ်းဝႆႉတီႈၼင်ႈ သၽႃးၵူၼ်းမိူင်း တီႈလဵဝ် ၼႆယဝ်ႉ။ ၼၢင်းယိင်းဢႃႇယု 30 ပီပၢႆ ၵေႃႉတူင်ႉၼိုင်ၸွႆႈထႅမ် ပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ SNDP တၢင်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ “...