Tuesday, November 29, 2022

ပၢင်တိုၵ်း!  ၵူၼ်းၵိုၵ်းပိုၼ်ႉတီႈ တိုၼ်းလႆႈၸၢမ်ႇပူၺ်ႈၽွၼ်းယွၼ်ႈ

Must read

လုင်းဢိင်ႇတၵ ဢႃယုမွၵ်ႈ 50 ပီ ၼႆႉ မႃးမီးတီႈ ဢိူင်ႇမိူင်းငေႃႉ ၵျွၵ်ႉမႄး လႆႈပီပၢႆ၊ ၽွင်းႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉယၢပ်ႇ သမ်ႉလႆႈ ၽၢတ်ႇဝၢၼ်ႈယၢၼ်ႁိူၼ်းမႃး ယူႇသဝ်းဝႆႉတီႈဢၼ်ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝၢၼ်ႈၵိူတ်ႇမိူင်းၼွၼ်းဝႆႉ။ တေၵႂႃႇႁႃႁဵတ်းၵိၼ်ၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈ၊ ပဵၼ်ဢၼ်ၵိၼ်းၸႂ်တႃႇလဵင်ႉၼႃႈႁိူၼ်း။ မၼ်းၸၢႆးၼႆႉ ယဵပ်ႇၺႃးမၢၵ်ႇမႅင်းၾင်လိၼ် မိူဝ်ႈပီ 2021  တေႃႇယၢမ်း လဵဝ် ၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇယင်းတိုၵ်ႉၶမ်ဝႆႉၼႂ်းၼိူဝ်ႉၼႂ်းတူဝ်မၼ်းဝႆႉ၊ တေၵႂႃႇယူတ်းယႃဢဝ်ဢွၵ်ႇတီႈႁူင်းယႃၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးငိုၼ်းတွင်း ပဵၼ်ဢၼ်ၵိၼ်းၸႂ်လိူဝ်ႁႅင်း။ မၼ်းၸၢႆးသမ်ႉႁဵတ်းႁိုဝ်ယူႇႁဵတ်းႁိုဝ်ၵိၼ်။ ငဝ်းလၢႆးတႃႇလႆႈပွၵ်ႈႁိူၼ်းၶိုၼ်း မီးတၢင်းမုင်ႈမွင်းဝႆႉမွၵ်ႈႁိုဝ်။    ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ လႆႈတွင်ႈထၢမ်ဝႆႉ ပီႈၼွင်ႉၸမ်ၸႂ် လုင်းဢိင်ႇတၵ  ဢၼ်ႁူႉၸွမ်း လွင်ႈပိူင်ပဵၼ်တႄႉ မီးတႄႉၼၼ်ႉ ဝႆႉၼင်ႇၼႆၶႃႈဢေႃႈ။

လုင်းဢိင်ႇတၵ ဢႃယု 56 ပီ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈပၢင်တွင်း ပၢႆႈၽေးသိုၵ်းမႃးသွၼ်ႈယူႇတီႈမၢၼ်ႈႁႆး ၵိင်ႇၸႄႈဝဵင်း မိူင်ငေႃႉ ၸႄႈ ဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး ဢၼ်ယဵပ်ႇၺႃးမၢၵ်ႇမႅင်းၾင်လိၼ် ၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇၽူင်ႉသႂ်ႇတီႈတိၼ်တီႈၶႃ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ်ယင်းပႆႇလႆႈဢဝ်ဢွၵ်ႇ

ထၢမ် – လုင်းဢိင်ႇတၵၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလႂ်ၶႃႈ။

တွပ်ႇ – လုင်းဢိင်ႇတၵၼႆ ပဵၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈပၢင်တွင်း ဢိူင်ႇပၢင်ႁူႈ၊ ယၢမ်းလဵဝ် ဢႃယု တေမီးမွၵ်ႈ 56 ပီ။

ထၢမ် – လုင်းဢိင်ႇတၵၼႆႉ ႁဵတ်းႁိုဝ်လႄႈ ယဵပ်ႇၺႃးမၢၵ်ႇၶႃႈ။

တွပ်ႇ – ပိူင်ပဵၼ်မၼ်းၼႆႉ ႁဵတ်းၼႆ လုင်းႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ၵႂႃႇႁႃဝူဝ်းၼႂ်းထိူၼ်ႇ ၵႂႃႇယဵပ်ႇၺႃးမၢၵ်ႇမႅင်းၾင်လိၼ် ၸွမ်းတၢင်းပႆ တၢင်း ၵႂႃႇႁႆႈမၼ်းၸၢႆး။ မိူဝ်ႈၽွင်း မၼ်းၸၢႆး ယဵပ်ႇၺႃးမၢၵ်ႇဝႆႉ ပႆႇတႅၵ်ႇၼၼ်ႉ မၼ်းၸၢႆး ၶတ်းၸႂ်ႁႃမႆႉႁိမ်းႁွမ်းမၼ်းၸုၵ်းဝႆႉၼၼ်ႉ တႃႇ ဢဝ်မႃးပုတ်ႈတႅၼ်းတီႈတိၼ် ယဵပ်ႇဝႆႉၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမီး။ သင်ဝႃႈ ပွႆႇမၢၵ်ႇၵမ်းလဵဝ်ၵေႃႈ တေထိုင်သၢႆၸႂ်(တၢႆ) ၼင်ႇႁိုဝ် ပေႃး တေလွတ်ႈသၢႆၸႂ်ၼၼ်ႉ မၼ်းၸၢႆး ဢဝ်ၶႃၶွၼ်တီႈဢၼ်ဢမ်ႇယဵပ်ႇၺႃးမၢၵ်ႇၼၼ်ႉ ဢႃႈယၢင်ႈၵႂႃႇႁႅင်းႁႅင်း ၼင်ႇဢၼ်မၼ်း ဢႃႈလႆႈၼၼ်ႉ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၸင်ႇပွႆႇၶႃတီႈမၼ်းၸၢႆး ယဵပ်ႇဝႆႉၼၼ်ႉတႅၵ်ႇ။ မိူဝ်ႈၽွင်းၼၼ်ႉ တူဝ်မၼ်းၸၢႆး ၵိင်းလူင်းၵႂႃႇၵမ်းလဵဝ် သေ ၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇၼၼ်ႉ သဵၼ်တူဝ်သႂ်ႇ တင်းၼမ်။

ထၢမ် – ၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇၼၼ်ႉလူး တိူဝ်ႉသႂ်ႇတီႈလၢႆၽွင်ႈၼေႃ။

တွပ်ႇ – ၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇၼၼ်ႉ တႅၵ်ႇၽူင်ႉသႂ်ႇ ၸွမ်းၶဵၼ်၊ ၸွမ်းပဵမ်ႉ၊ ၸွမ်းၶႃလူင်၊ ၸွမ်းမၢၵ်ႇၵၢဝ်ႈလႄႈ ၸွမ်းတိၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁၢဝ်ႈ ႁႅင်း။ တီႈပဵမ်ႉတင်း ၶႃလူင်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ႁူးဝႆႉၶႃႈဢေႃႈ။  

ထၢမ် – မိူဝ်ႈၽွင်း မၢၵ်ႇတႅၵ်ႇယဝ်ႉၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁိုဝ်သေ လႆႈၵႂႃႇႁပ်ႉဢဝ်တူဝ် လုင်းဢိင်ႇတၵမႃး။

တွပ်ႇ – ဝၢႆးမၢၵ်ႇတႅၵ်ႇယဝ်ႉ  RCSS   ၵႂႃႇဢဝ်မႃးယႃတူဝ်ပၼ်တီႈႁူးသူၼ်သေ ဢဝ်ၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇဢွၵ်ႇပၼ် တေ ယူႇတီႈၼၼ်ႈ ႁိုင် 7 – 8 ဝၼ်း။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ၸင်ႇဢဝ်တူဝ် သူင်ႇမႃးယူတ်းယႃတီႈမိူင်းငေႃႉၼႆႉသေ သိုပ်ႇယူႇၵႂႃႇတီႈမၢၼ်ႈ ႁႆး တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ။

ထၢမ် – မိူဝ်ႈၽွင်း လုင်းဢိင်ႇတၵ ယဵပ်ႇၺႃးမၢၵ်ႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်မိူဝ်ႈပီလႂ် လိူၼ်လႂ်ၶႃႈ။

တွပ်ႇ – မိူဝ်ႈၽွင်း လုင်းယဵပ်ႇၺႃးမၢၵ်ႇၼၼ်ႉ တေပဵၼ်ပီ 2021 မွၵ်ႈ လိူၼ် 8-9 ၼႆႉ (လိူၼ်တႆး) ၶႃႈဢေႃႈ။

ထၢမ် – ယၢမ်းလဵဝ် ၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇ ဢၼ်ၶမ်ဝႆႉၼၼ်ႉလူး ပဵၼ်တီႈလႂ် ယဝ်ႉၵေႃႈ ပဵၼ်ဝႆႉ ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၽွင်ႈ။

လုင်းဢိင်ႇတၵ ဢႃယု 56 ပီ ဢၼ်ယဵပ်ႇၺႃးမၢၵ်ႇၽွင်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းလုၵ်ႉ ဝၢၼ်ႈပၢင်တွင်း မႃးဝၢၼ်ႈႁၢႆးၶမ်း ဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး

တွပ်ႇ – ၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇ ဢၼ်ၶမ်ဝႆႉ ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ တေမီး 3 တီႈ၊ တေပဵၼ်တီႈတႃတိၼ်၊ မၢၵ်ႇၵၢဝ်ႈလႄႈ ၶႃလူင် ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ဢွင်ႈတီႈၸၢၵ်ႉမၢၵ်ႇ ၶမ်ဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၵွၼ်ႇဝႆႉ သင်ဝႃႈ ႁဝ်းၵႂႃႇယိပ်းတူၺ်းၼႆ ၵွၼ်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တေလႆၵႂႃႇလႆမႃး ႁဵတ်းၼႆဝႆႉၶႃႈဢေႃႈ။

ထၢမ် – သမ်ႉၵႂႃႇလႆႈပႆလႆႈယူႇၶႃႈႁႃႉ။  

တွပ်ႇ – ပေႃးဝႃႈပႆၼႆႉ တေပႆၵူင်ႇငူင်ႇ၊ ၵူင်ႇငၢင်ႇ ႁဵတ်းၼၼ် ဢမ်ႇၸၢင်ႈပႆလႆႈလီလီ မိူၼ်ႁဝ်းၶႃႈ ပႆၼႆႉ။ ယွၼ်ႉၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇ ၼၼ်ႉ ၶမ်ဝႆႉတင်းၼႂ်းသေ မိူဝ်ႈၽွင်းပႆၼၼ်ႉ တေတမ်ၼႂ်းၼိူဝ်ႉ ၸိူင်ႉၼၼ်သေ ဢမ်ႇၸၢင်ႈပႆတၢင်းလႆႈလီ။

ထၢမ် – ယၢမ်းလဵဝ် လုင်းဢိင်ႇတၵၼႆႉ ပၢႆႈမႃးယူႇဝႆႉ တီႈလႂ်ၶႃႈ။

တွပ်ႇ – ယၢမ်းလဵဝ် မၼ်းၸၢႆး ပၢႆႈမႃးယူႇဝႆႉ တီႈဝၢၼ်ႈပၢင်တွင်း။ တင်းသွင်ၽူဝ်မေး မေးၼၢင်းတႄႉ ၸိုဝ်ႈႁွင်ႉ ပႃႈသႅင်မူၼ်း။ မေးၼၢင်းၵေႃႈ ပဵၼ်ဝႆႉတႃႇမူဝ်းတင်းသွင်ၶွၼ်။ ဢမ်ႇပေႃးႁၼ်တႃလီ။ ပဵၼ်တႃတေႃႈ ၶႃႈဢေႃႈ။ မီးလုၵ်ႈယိင်းဝႆႉၵေႃႉၼိုင်ႈ မႃးၶိုၼ်ႈပႂ်ႉဝႆႉတီႈမၢၼ်ႈႁႆး။

ထၢမ် – ယၢမ်းလဵဝ် လွင်ႈႁႃလဵင်ႉ ၼႃႈႁိူၼ်းၶႃႈလူး ပဵၼ်ဝႆႉ ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၶႃႈ။

တွပ်ႇ – ၵမ်ႈၼမ် ပဵၼ်လုင်းဢိင်ႇတၵ ၵႂႃႇၵိၼ်ၸၢင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် ၸွမ်းဝၼ်း၊ ပေႃးၶႃၸဵပ်းႁႅင်းၵေႃႈလိုဝ်ႈသေ ပေႃးဢမ်ႇပေႃးၸဵပ်းၵႃႈႁိုဝ်ၵေႃႈ ၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်သေ ၸိူင်ႉၼႆႉၶႃႈဢေႃႈ။ တေလႆႈဝႃႈ ႁဵတ်းၵၢၼ် ႁႂ်ႈတဵမ်ထူၼ်ႈ မိူၼ်မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈတႄႉ ဢမ်ႇတဵမ်ထူၼ်ႈလႆႈ ယဝ်ႉၶႃႈ။

ထၢမ် – ပေႃးၼႆ လွင်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၵၢၼ်ၵိၼ်ယႅမ်ႉၶႃႈလူး ပဵၼ်ႁိုဝ်ၽွင်ႈၶႃႈ။

တွပ်ႇ – လွင်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ၵၢၼ်ၵိၼ်ယႅမ်ႉတႄႉ တုၵ်ႉၶႁႅင်းၼၼ်ႉၶႃႈယဝ်ႉ။ လၢတ်ႈသိုဝ်ႈသိုဝ်ႈၵေႃႈ ၶႃပူႇဢွၵ်ႇတႄႉ ၼႂ်းႁိူၼ်းၼႆႉ ၵွၼ်းၾႆးပေႃးဢမ်ႇဢွၵ်ႇလႆႈၶႃႈဢေႃႈ။ ပႃးၸဵမ်ၽိုၼ်း တႃႇတေတၢမ်ၾႆးႁုင်ၵိၼ်ယမ်ႉ ပေႃးဢမ်ႇမီးယဝ်ႉ။

ထၢမ် – ဢွင်ႈတီႈယူႇသဝ်း သွင်ၽူဝ်မေးၶဝ်ၶႃႈလူး ပဵၼ်ဝႆႉ ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၽွင်ႈ။

တွပ်ႇ – သုမ်ႉလဵၵ်ႉလဵၵ်ႉဢွၼ်ႇသေ မုင်းဝႆႉ မူဝ်းၵႃႇၸူဝ်ႈၶၢဝ်း မၢင်မၢင်ဢွၼ်ႇ။ ၵင်ႈၽႃလၢႆးဝႆႉ ပေႃးၾူၼ်တူၵ်းႁႅင်း တႄႉ ဢမ်ႇလွတ်ႈ ၾူၼ်ယမ်းပႃးၶူဝ်းၶႃ ၶႃႈဢေႃႈ။

ထၢမ် – ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ ဢၼ်လူဝ်ႇတၢင်းၸွႆႈထႅမ်ႁႅင်းသမ်ႉ ပဵၼ်သင်ၶႃႈ။

တွပ်ႇ – ဢၼ်လူဝ်ႇႁႅင်းတီႈသုတ်းတႄႉ တႃႇၵႃႈယူတ်းယႃ တႃႇၵႂႃႇၽႃႇဢွၵ်ႇ မၢၵ်ႇၵွင်ႈ ဢၼ်ၶမ်ဝႆႉ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၶွင်ၵိၼ်ယႅမ်ႉ ၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ လူဝ်ႇႁႅင်းၼႃႇၶႃႈ။ မုင်ႈမွင်း ႁႂ်ႈမီးၸဝ်ႈတႃႇၼ ၽူႈမီးၼမ်ႉၸႂ် တီႈၸမ်/ ၵႆ မႃးၸွႆႈၶႃႈဢေႃႈ။

လုင်းဢိင်ႇတၵၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈပၢင်တွင်း ဢိူင်ႇပၢင်ႁူႈ တႄႇၼႃႈႁိူၼ်း ၵိုၵ်းၸွမ်း ပႃႈၼၢင်းသႅင်မူၼ်း မီးလုၵ်ႈႁူမ်ႈၵၼ် ၵေႃႉၼိုင်ႈ   ႁဵတ်းၵၢၼ်သူၼ်ႁႆႈ။  မိူဝ်ႈပီ 2021 ၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၼႂ်းမိူင်းတႆး ပိုတ်းယိုဝ်းၵၼ် ႁၢဝ်ႈ ႁႅင်း။ မၢၵ်ႇဢၼ်တႅၵ်ႇတိူဝ်ႉသႂ်ႇ လုင်းဢိင်ႇတၵၼၼ်ႉ ပဵၼ်မၢၵ်ႇၽႂ် ၸုမ်းလႂ် ႁၢင်ႈၵၢင်ဝႆႉတႄႉ ဢမ်ႇႁူႉ။  တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ပႆႇႁူႉ ယဝ်ႉၵေႃႈ ပႆႇမီးၽႂ်မႃးယွမ်းႁပ်ႉဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း  ။

ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ

- SHAN's Apps -spot_img

ၶၢဝ်ႇလိုၼ်းသုတ်း