ၵူၼ်းမူၺ်ႉ ယူႇၸမ် ၵူၼ်းၶႄၸၼ် ယူႇၵႆ မူၺ်ႉၶိူဝ်းၵူၼ်းပေႃးႁၢႆဢမ်ႇမီးၽႂ်ၸွႆႈ

240

ယွၼ်းၵၢဝ်ႇထတ်းသၢင် ႁႂ်ႈလႆႈပဵၼ်ၵၢင် ယူဝ်ၶႄးပၢႆႁၢင်ၶဵမ်လိၼ်ႉယႃႇၸူႇ ၵိူင်းပႅၼ်ယူႇသၢႆႉၶႂႃ ၵႂႃႇဢိတ်းဢီႈၵေႃႈ ၸၢင်ႈပဵၼ်လႆႈ ယွၼ်းၶႂ်ႈ ႁႂ်ႈပွႆႇၽႃႈပူတ်းပၼ်ၽွင်ႈ ယႃႇႁႂ်ႈလႆႈပဵၼ်လွင်ႈတုမ်ႉၸႂ် ဢမ်ႇဝႃႈၾၢႆႇလႂ်မၼ်းၵေႃႈပဵၼ်ႁဝ်း ၼႂ်းမိူဝ်ႈငဝ်းလၢႆးလၢႆလၢၵ်ႇ ၽၢၵ်ႇပိူၼ်ႈ ၽၢၵ်ႇႁဝ်း ၸၢင်ႈမီးၵႂၢမ်းၵၢင်မႃးၵဝ်း ႁဵတ်းႁႂ်ႈႁဝ်းသူၼ်ႈသိၼ်းသၢၼ် ဢဝ်ၵၢၼ်ႁဝ်းလူ့ပင်းလႅဝ်။

Photo: ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ/ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵိုင်

ငဝ်းလၢႆးၽွင်းယၢမ်းၼႆ့ ဢမ်ႇဝႃႈၵၢၼ်မိူင်းၵၢၼ်သိုၵ်း ၽွင်းပိူၼ်ႈတိုၵ့်တိုၵ်းၵၼ် ၼႂ်းမိူင်းၼွၵ်ႈမိူင်း တွၼ်ႈတႃႇႁဝ်း မၼ်းၵေႃႈလိုဝ်ႈသဝ်း ၵိုတ်းယဵၼ်သီႇသီႇ တေတူင့်တေၼိုင် တေသၢင်ႈတေၶိုင်ၵေႃႈ တၵ်းလႆႈဝူၼ့်ၸွမ်းငဝ်းလၢႆး ပၢႆးၼွၵ်ႈပၢႆးၼႂ်း ဢၼ်ၸၢင်ႈယူင်းယႂ်း ပဵၼ်ႁဵတ်ႇၵၢၼ် ၽိတ်းၽၢတ်ႈၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းတုၶ့်ယၢၵ်ႈ လိူဝ်ၵဝ်ႇဢၼ်ပဵၼ်ယူႇယၢမ်းလဵဝ်။ ၵၢၼ်ငၢၼ်းႁႃယၢပ်ႇ ၶဝ်ႈၵႃႈမၢၵ်ႇပႅင်း ၵႃႈႁႅင်းတူၵ်းတႅမ်ႇ ၶမ်းၵႃႈငိုၼ်းထုၵ်ႇ ၵူၼ်းပႅၵ်ႇၼႃႈတိူဝ်းၼမ် ၵူၼ်းၽၢၼ်ၵူၼ်းၵွတ်းမၢၵ်ႈၶိုၼ်ႈ ၵူၼ်းႁၢႆ့ၵူၼ်းၸူၼ် ၵူၼ်းလၵ့် ၵူၼ်းလႅၼ် ၼမ်လိူင်ႇ တၵ်းလႆႈဝႆ့သတိၵၼ်။ တႃႇပီႈၼွင့်တႆးႁဝ်းတေမၢၵ်ႈတေမီး ယိင်ႈၶႅၼ်းႁႅင်းႁီးႁဵဝ်ႇႁွၼ်ႇ ဢူၼ်ႈဢွၼ်ႇယူပ်ႈလူင်း ၶမ်းၶူင်းလႅၵ်ႈမၢၵ်ႇဢိုၼ်ႈၼႆ ၵမ်းၼႆ့ၵႂႃႈ။

ၶၢဝ်းတၢင်း 60 – 70 ပီ ၵူၼ်းမၢၵ်ႈမီးတႆးႁဝ်း မီးမၢၵ်ႈၶိုၼ်ႈမႃးၵႃႈႁိုဝ် ႁႅင်းသိုၵ်းႁဝ်းႁွမ်တွမ်လႆႈၼမ်မႃးမီးၵႃႈႁိုဝ် ၼမ့်ၵတ့်တင်းၶႅၼ်ႇႁဝ်း ၶိုၼ်ႈလိူဝ်တိူဝ်းမႃးၵႃႈႁိုဝ် တၢင်းမုင်းမွင်း ဢဵၼ်းဢၢၼ်းယိူင်းမၢႆႁဝ်းသမ့်မီးတီႈလႂ်၊ မိူဝ်ႈလဵဝ်သမ့်ထိုင်ယူႇတီႈလႂ်တွၼ်ႈလႂ် ၶဝ်ႈၸမ် ႁၢင်ႇၵႆ မွၵ်ႈၵႃႈႁိုဝ်ၼႆ ပေႃးၵူႈၵေႃႉ ဝူၼ့်ထတ်းတူၺ်းလီလီၸိုင် ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈတေၶဝ်ႈၸႂ်ပွင်ႇၸႂ်ယူႇ၊ ပိူင်ၼိုင်ၵေႃႈတေလႆႈယွင်ႈဢၢမ်းယူႇဝႃႈ ၼမ့်ၸႂ်ႁဝ်း တိုၵ့်ၾင်ပၵ်း လၵ်းႁဝ်းတိုၵ့်ၼဵဝ်ၼႅၼ်ႈ လိူတ်ႈႁဝ်းၶူၼ့် တိုၵ့်ႁႅင်းယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢၼ်ႁဝ်းၶၢတ်ႇၸုတ်ႈယွမ်းယူႇမီးသင် ၼၼ့်ယဝ့်။

ယွၼ့်ႁႅင်းၵွင်တိုၼ်းတႃႇသၢင်ႈၸိူဝ့်ၸၢတ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းႁဝ်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈၶၢတ်ႇၸုတ်ႈၼၼ့်လႄႈ ၾၢႆႇႁွင်ႇၵေႃႈလႆႈပိုင်ႈ ပီႈၼွင့်ဝႃႉ ပႃႈလင် မီးၶႄႇ ၾၢႆႇၸၢၼ်းၵေႃႈပိုင်ႈဢိင်ပီႈၼွင့်ထႆး ပၢႆးလင်မီးဢမေႊရိၵၼ်ႊ။ဢမေႊရိၵႃႊတင်းၶႄႇသမ့် ယူႇၵေႃႉၵိူင်း ၾၢႆႇသၢႆ့လႄႈၶႂႃ တင်းဢၼ်ႁဝ်းလိူၵ်ႈလၵ်းၼမ်းႁဝ်း ၻီႊမွၵ့်ၶရေႊသီႊၸိူဝ့်ၸၢတ်ႈ လႄႈ ၻီႊမွၵ့် ၶရေႊသီႊ ၵူၼ်းမိူင်းၾၢႆႇၼိုင်ႈမႅၼ်ႈၸွမ်း မိူင်းၶႄႇ ၾၢႆႇၼိုင်ႈ ၵေႃႈ ၵႂႃႇမႅၼ်ႈၸွမ်းဢမေႊရိၵႃႊ မီးၵႂႃႇၵေႃႉၽၢၵ်ႈ ၵေႃႉၾၢႆႇ။

လိူဝ်သေၼၼ့် တၢင်းၾၢႆႇၶႄႇၵေႃႈလႆႈမႆႈၸႂ် ။ ၵူဝ်တႆးၼႂ်းမိူင်းတႆးလႄႈတႆးၼႂ်းမိူင်းၶႄႇ မႃးၸပ်းၵၼ် ၶိုၼ်းၼဵဝ် ပဵၼ်ၵွၼ်ႈ တေၸၢင်ႈတုမ့် ယွၼ်ႈၵၢၼ်မိူင်း ၵၢၼ်ၸိူဝ့်ၸၢတ်ႈၸိူဝ့်ၶိူဝ်းတႆးၼႂ်းမိူင်းတႆးၼႂ်းမိူင်းၶႄႇပႃးမႃး ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ပဵၼ်ႁဵတ်ႇပဵၼ်လိူင်ႈ။ ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ၶႄႇပၼ်ႁႅင်း ပီႈၼွင့်ဝႃႉ လၢတ်ႈယူႇဝႃႈ ၵဵင်းတုင်ၵေႃႈမိူင်း ပၼ်ႁႂ်ႈယႂ်ႇမၢၵ်ႈတိူဝ်း တွၼ်း ႁႂ်ႈပေ့တူဝ် (ႁႂ်ႈပေႃးႁုပ်ႈမိူင်းတႆးလႆႈၶႅၼ်းလီ ၼႆၵေႃႈ ၶႄႇပၼ် ႁႅင်းဝႆ့ၵေႃႈၸၢင်ႈပဵၼ်လႆႈ) ၸိူင့်ၼင်ႇမိူဝ်ႈလဵဝ် ၼႂ်းပိုၼ့်တီႈဢၼ်ပီႈၼွင့်ဝႃႉၵုမ်းၵမ်ၼၼ့် ဢမ်ႇဝႃႈ ၽႃးသႃၵႂၢမ်းလၢတ်ႈလိၵ်ႈလၢႆး ငိုၼ်းတွင်း ၸႂ်ႉၶွင်ၶႄႇတင်းပိုၵ်း ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈပီႈၼွင့်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢၼ်မီးယူႇၼႂ်းပိုၼ့်တီႈ ပီႈၼွင့်ဝႃႉၵုမ်းၵမ်ၼၼ့်ၵေႃႈ မီးယူႇဢိတ်းဢီႈ ၵမ်ႈၽွင်ႈ ဢၼ်ၸႂ်ႉၼႂ်းတၢင်းၵၢၼ်လုမ်းၵၢၼ်ၸၢႆးသုၼ်ၵၢင်ၼၼ့် ပဵၼ်လိၵ်ႈၶႄႇၵႂၢမ်းၶႄႇငိုၼ်းၶႄႇ။ တွၼ်ႈတႃႇပီႈၼွင့်ဝႃႉ ဢၼ်မီးယူႇ ၼႂ်းမိူင်းၶႄႇလႄႈပီႈၼွင့်ဝႃႉဢၼ်မီးယူႇၼႂ်းမိူင်းတႆးၼၼ့်ၵေႃႈဢမ်ႇမီးပၼ်ႁႃ။ လိူဝ်သေပိုၼ့်တီႈ ပွတ်းႁွင်ႇပွတ်းၸၢၼ်းယဝ့် မိူဝ်ႈသွင်တႆး ပွတ်းၸၢၼ်းပွတ်းႁွင်ႇမီးပၼ်ႁႃၵေႃႈပဵၼ်တိုဝ့်တၢင်းသုတ်းၶဝ်ႈပွတ်းၸၢၼ်း ဢၢၼ်းပႃးထိုင်ပွတ်းဢွၵ်ႇ တေႃႇပေႃးၸေးၸွတ်ႇတဵမ်တူဝ်ႈ။

တွၼ်ႈတႃႇၽၢၵ်ႈဢၼ်တိတ်းယူႇၸပ်းၾၢႆႇထႆးသမ့် ပိုင်ႈဢိင်ပိူဝ်ႈသိုပ်ႇသၢႆၸႂ် ပိူဝ်ႈဢဝ်တူဝ်လွတ်ႈ ပိူဝ်ႈမီးပိုၼ့်တီႈထၢင်ႇႁၢင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်း တီႈၽူႈၶဵၼ်ဢမ်ႇၸၢင်ႈတေမႃးႁဵတ်းႁၢႆ့လႆႈငၢႆႈငၢႆႈလႄႈ ပိူဝ်ႈလႆႈမီးတိုဝ့်တၢင်းႁွမ်ႁႅင်းတင်ႈတူဝ်ဢမ်ႇလႆႈႁပ့်လွင်ႈၸွႆႈထႅမ်မၢၵ်ႇမိုဝ်ႈ ၸိုၼ်း ယၢမ်း ႁူမ်ႈတင်းဢဵၼ်ႁႅင်းလႄႈငိုၼ်းတွင်း တေႃႉတႄ့လႆႈယႃၸႂ်လူၺ်ႈပိူင်သူၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၵူၺ်းဢိတ်းဢီႈ။ ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇၵဵဝ်ႇ ၶွင်ႈသင်တင်းဢမေႊရိၵႃႊ။ ဢမ်ႇယိၼ်းဝႃႈဢမေႊရိၵႃႊမႃးၸွႆႈသင်မိူၼ်ၶႄႇၸွႆႈပီႈၼွင့်ဝႃႉ တေႃႉတႄ့လႆႈၸိုဝ်ႈ လႆႈတၢင်းထၢင်ႇၵူၺ်း ႁိုဝ်ဢမ်ႇႁူ့။

ထႅင်ႈၾၢႆႇၼိုင်ႈပေႃးမႃးတူၺ်းမိူင်းမၢၼ်ႈၼႆၵေႃႈ ႁဝ်းတေလႆႈႁၼ်ပၼ်ႁႃၶီႇၼဵၵ်းတဵၵ်းတဵင်မႃး ၸူဝ်ႈသိုပ်ႇၸူဝ်ႈပၢၼ်သိုပ်ႇပၼ် ၸိုင်ႈမိူင်း ဝၼ်းတူၵ်းၶဝ် သၢၼ်ၶတ်းတိုၵ်းတေႃးလူမ်းသူပ်းလူမ်းပၢၵ်ႇလၢႆလၢႆ။ ၵၢၼ်ၶီႇၼဵၵ်းတဵၵ်းတဵင်ပူၼ့်ပႅၼ်ၵၼ့်ၸၼ်လူလၢႆသၢႆၸႂ် ၸီးဝိတ့်လႄႈ သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၼႆသေတႃႉ ၶဝ်ၵေႃႈဢမ်ႇတွၼ့် ၸွႆႈသင်ဢၼ်ပဵၼ်ၶိူင်ႈမႆ့ၶိူင်ႈမိုဝ်းလႄႈၶိူင်ႈတိုၵ်း မၢၵ်ႇၵွင်ႈၸိုၼ်းယၢမ်း မႃးၸွႆႈ ၾိုၼ့်ၸဝ်ႈဢမ်းၼၢၸ်ႈႁႂ်ႈလူမ့်ၸူမ်မူၺ့်ႁၢႆ မိူၼ်မိူင်းဝၼ်းတူၵ်းၶဝ်ၸွႆႈယူႊၶရဵၼ်ႊ တေႃႇသူႈရသ့်သျိူဝ်ႊယူႇယၢမ်းလဵဝ်။ တေႃႉတႄ့ယူႇၵႆၵႆ သေ လႃႇႁႅၵ်ႇလႅၵ်ႇလိၼ့် ႁၢမ်ႈႁႅတ့်ၵၢၼ်ၵႃႉ ၵၢၼ်ၶၢႆဢၼ်ၼၼ့်ဢၼ်ၼႆ့ တေဢဝ်လိူင်ႈဢဝ်လၢဝ်း ပဵၼ်သူပ်းပဵၼ်သႅင်လၢႆလၢႆၵူၺ်း။ ၶိုၵ့်ၼႃႇၵေႃႈ ပုၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းမိူင်း တေႃႉတႄႉလႆႈယႃႈယႃ မွၵ်ႈႁူဝ်ၸဵပ်းႁူဝ်ၶႆႈ ၽႃႈပၼ်းၸဵပ်းၵႃႈၼၼ့်ၵူၺ်း။ ဝၢၼ်ႈမိူင်း ပေႃးႁၢမ်း ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းလႆႈၼီလႆႈပၢႆႈၵေႃႈ ၶဝ်ႈသၢၼ်ၼမ့်မီႈ ၼမ့်မၼ်း တႃႇၸဵတ်းဝၼ်းၼိုင်ႈဝူင်ႈ ၼိုင်ႈလိူၼ်သွင်လိူၼ်ၵႃႈၼၼ့်ၵူၺ်း။

ၵၢၼ်ႁႅတ့်ၶဝ်ႈႁႅတ့်ၼမ့် ဢမ်ႇသိုဝ့်ဢမ်ႇၶၢႆတေႃႇမိူင်းမၢၼ်ႈၼၼ့် သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢမ်ႇဢိုပ်းဢမ်ႇၶီ ဢၼ်ဢိုပ်းၼၼ့် ပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၵူၺ်း။ ၵွပ်ႈဝႃႈ ၽူႈၼမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ႁိုဝ် ၵူၼ်းလူင်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ မီးငိုၼ်း မီးၶမ်းၼမ်ပူၼ့်လူၼ့်လိူဝ် ယူႇယဝ့် ၸိူဝ်းပဵၼ်ၵူၼ်းသိုၵ်းၶဝ်ၵေႃႈ မၢပ်ႇ ၵႅၼ့်ငႅၼ့်ဢဝ် ၶဝ်ႈၼမ့်တၢင်းၵိၼ်ၵူၼ်းမိူင်းလၢႆလၢႆ ဢမ်ႇသိုဝ့်ဢမ်ႇပၼ် ၵႃႈမၼ်းသင်။ ယွၼ့်ၼၼ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈထုၵ်ႇၶႂမ်ႈၿၢတ်ႇ ႁႅတ့်ႁၢမ်ႈ ၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆမႃးယူႇၶိူဝ်းၶိူဝ်းၼပ်ႉဝိပ်ႈဝိပ်ႈပီ ၵေႃႈဢမ်ႇပဵၼ်ႁိုဝ်။

ၸိူင့်ႁိုဝ်ၵေႃႈလီ ႁၼ်ၸႂ်ပီႈၼွင့်ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶဝ်ဢၼ်တေႃႇသူႈၾိုၼ့်သိုၵ်းမၢၼ်ႈယူႇၵူႈဝၼ်းၼႆ့ ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈယွင်ႈယေႃးႁႅင်းၸႂ်လႄႈ ၼမ့်ၸႂ်ဢၼ်ႁၢဝ်ႈႁၢၼ် ႁဵတ်းပုၼ်ႈတႃႇၸိူဝ့်ၸၢတ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၾၢႆႇၼိုင်ႈၸုမ်းၼူၵ့်ယုင်းၶဝ်ၵေႃႈ တိုၵ်းတေႃးပိူဝ်ႈသူၼ်ႇလႆႈ ၶွင်ၼူၵ့်ယုင်းၶဝ်လႄႈဢွင်ႇသၢၼ်းသုၵျီႇသေ လႆႈလူႇတၢၼ်းၼိူဝ့်လိူတ်ႈသၢႆၸႂ်ၵႂႃႇတင်းၼမ်ၼၼ့် ဢမ်ႇႁူႉၼမ့်တွၼ်းၽွၼ်းလႆႈမၼ်း ၽႂ်တေလႆႈၸိမ်းလႅမ့်။

ၵမ်းၼႆ့ၵေႃႈမီးလူင်ပွင်ၸိုင်ႈငဝ်း NUG ဢွၵ်ႇမႃး မိူၼ်မိူဝ်ႈပီ 1988 (8888) မီးလူင်ပွင်ၸိုင်ႈငဝ်း  NCGUB ၼၼ့်ၼင်ႇၵဝ်ႇ ။ လိုၼ်းသုတ်းၵေႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈပၼ်တင်ႈပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း ႁဵတ်းပၼ်ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ 2010 မီးၽူႈတႅၼ်းသၽႃး  တူတ်းႁႂ်ႈမႃၸႂ်ဢုၼ်ႇ  ၽၢၼ်ႇမႃးလႆႈ 23 ပီ ၶိုၼ်းထွႆႁူၼ်ပွၵ်ႈၶိုၼ်းတီႈၵဝ်ႇ မိူၼ်ၵဝ်ႇ။

သိုၵ်းယႂ်ႇသိုၵ်းလူင်ဢၼ်တေႃႇသူႈၵၼ်ဝူင်ႈၵၢင် ၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈတင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဝူင်ႈၵၢင်ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ထိုင်ပေႃးလႆႈ ၸႂ်ႉရူတ့်ထၢင် ရူတ့်ႁုမ်ႈၵေႃႇ ႁိူဝ်းဝိၼ် ပွႆႇမၢၵ်ႇသႂ်ႇပႃးႁေႃႁိူၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလူ့ၵွႆသေႁၢႆ ၼႆ့ဢမ်ႇၵိူတ်ႇၼႂ်းမိူင်းတႆး။ ၸိူဝ်းၼႆ့ ၼွၵ်ႈမိူင်း ၶႂ်ႈၵူႈၸိုင်ႈမိူင်းတေႃႇထိုင် ၸုမ်းလုမ်ႈၾႃႉ UN ၵေႃႈလႃႇဝႃႈသႄ့သွမ်း တင်းၶႂမ်ႈၿၢတ်ႇ  ႁႅတ့်ႁၢမ်ႈ ဢွၵ်ႇမၢႆတိၺွပ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇတိူဝ့်လမ် တိူဝ့်လႅင်မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ႁူဝ်ၼႃႈၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်ႁုပ်ႈယိုတ်းဢမ်းၼၢၸ်ႈ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ  1 လိူၼ်ၾႅပ့်ၿိဝ်ႊရီႊ 2021 သေ တေႃႇပေႃးၶႃႈႁႅမ်ဢဝ်တၢႆၵူၼ်းမိူင်းလဵၵ့်ယႂ်ႇၼုမ်ႇထဝ်ႈ ၼပ့်ႁူဝ်ပၢၵ်ႇႁူဝ်ႁဵင် တင်းတိၺွပ်းၶင်ၶွၵ်ႈလႄႈဢွၵ်ႇမၢႆပၼ်တူတ်ႈ (တၢမ်ႇ) တၢႆ ထႅင်ႈ 4 ၵေႃႉ ဢၼ်ပဵၼ်ၽူႈတူင့်ၼိုင်ႁဵၵ်ႈႁွင့်သူၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းလႄႈတူင့်ၼိုင်ၵၢၼ်မိူင်း။

ၸိူင့်ႁိုဝ်ၵေႃႈလီႁူမ်ႈဝႃႈပိူင်ပဵၼ်ၵမ်းၼႆ့ ဢမ်ႇလႆႈၵိူတ်ႇပဵၼ် ၼႂ်းပိုၼ့်တီႈ မိူင်းတႆးၵႂၢင်ႈၶႂၢင်လႄႈ ၶၢဝ်းယၢဝ်း သေတႃႉၵေႃႈ ထိုင်တီႈ ၵူၼ်းမိူင်းတႆးလႆႈလူမ်ႉတၢႆဝၢတ်ႇၸဵပ်းၸွမ်းယူႇၼႂ်းပိုၼ့်တီႈၼႂ်းဝဵင်းယႂ်ႇဝဵင်းလူင်ၵမ်ႈၽွင်ႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢၼ်ၵိူတ်ႇၼႂ်းမိူင်းတႆးပူၼ့်မႃးၼၼ့် ပဵၼ်လူၺ်ႈ ပယေႃးၵ လူၺ်ႈပၢႆးဝူၼ့်ၸဵင်ႇမုမ်း မုင်ႈႁၼ် ၾၢႆႇၽႂ်ၾၢႆႇမၼ်းသေလႄႈ ႁဝ်းတေႃႇႁဝ်းပိုတ်းယိုဝ်းၶႃႈႁႅမ်ဢဝ်ၵၼ်တၢႆၼႃႈၼၼ့် မႃး ပဵၼ်ဢၼ်ယိၼ်းသဝ်ႈမွင်ၶေႃးၶူမ်ႁႃတီႈလၢတ်ႈပေႃးဢမ်ႇမီးယဝ့် ယွၼ်းႁႂ်ႈမၼ်းပဵၼ်ပွၵ်ႈလိုၼ်းသုတ်းသေလႃႈ ၼႆၵေႃႈမုင်ႈမွင်းယူႇ။

ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ