Saturday, December 3, 2022

ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးတူၵ်း ၵူၼ်းၼုမ်ႇလၢႆးၶႃႈ  သူင်/လေႉၵၼ်ၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်  မိူင်းထႆး

Must read

ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးတူၵ်း ႁႃငိုၼ်းယၢပ်ႇ ၾၢႆႇၼိုင်ႈ တၢမ်ႇသိုၵ်းသိူဝ်ဢမ်ႇယဝ်ႉဢမ်ႇတူဝ်ႈလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်း ဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ လဵၵ်ႉယႂ်ႇၼုမ်ႇထဝ်ႈၼႂ်း ၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ် မိူင်းထႆးၼမ်  ။

Photo komchadluek -သိုၵ်းထႆးတီႉလႆႈၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်လၵ်ႉၶဝ်ႈမိူင်းထႆး ၼႂ်းလိူၼ် ဢေႃႊၵတ်ႉၼႆႉ

ဝၢႆးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်းမႃး ၶၢဝ်းတၢင်း ပီပၢႆ 6 လိူၼ်ၼႆႉ ၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၵိၼ်းၸႂ်။မၢၵ်ႇၶဝ်ႈတဝ်ႈၼမ်ႉဢၼ်ဢွၵ်ႇၼႂ်းသူၼ် လႆႈၶၢႆၵႃႈထုၵ်ႇၵႃႈပေႃး ၊ ဢၼ်လႆႈသိုဝ်ႉၵၼ်သမ်ႉၵႃႈယႂ်ႇၶၼ်သုင်။ ၾၢႆႇၼိုင်ႈ   ပၼ်ႁႃပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ် ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈယဵၼ်ဝႆႉယူႇသေတႃႉ သိုၵ်းသွင်ၸုမ်းသမ်ႉ ၶဵင်ႈၶႅင် ၶဵင်ႇတႃႉတေႃႇၵၼ် ၵူၼ်းမိူင်းၶမ်ၼႂ်းၵႄႈမၼ်း ယူႇယၢပ်ႇၵိၼ်းၸႂ်လႄႈ ၼႂ်းပီၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်တၢင်းလႅၼ်လိၼ်ထႆး-ၶႄႇ ၸိူဝ်းၼႆႉၼမ် – ၵူၼ်းလၢႆးၶႃႈလၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈၼင်ႇၼႆ။

   “  ဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈၶဝ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းမိူင်းထႆး တင်းၼမ်တင်းလၢႆ ။ မၢင်ႁိူၼ်း ၵႂႃႇတင်း ႁိူၼ်း ၶႃႈယဝ်ႉ။ မၢင်ၸိူဝ်း ၶမ်ယူႇဝႆႉ ၸွမ်းတႃႈၶီႈလဵၵ်းၵေႃႈမီးၼမ်။ မၢင်ၸိူဝ်း ႁွတ်ႈၽႅဝ်ၵႂႃႇ ၵုင်းထဵပ်ႈ၊ ၵဵင်းမႆႇ ၸိူဝ်း ၼၼ်ႉၵေႃႈၼမ်။ ပိူင်လူင်မၼ်းတႄႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈၼႃးပၢင်ႇ ၸွမ်းသၢပ်ႇဝဵင်းၼႆႉ။ ယွၼ်ႉၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉ ၵၢၼ် သူၼ်၊ ၵၢၼ်ၼႃး ဢမ်ႇပဵၼ် ၶူဝ်းၶွင်ၼႂ်းသူၼ်ဢွၵ်ႇမႃးၵေႃႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈၶၢႆတီႈလႂ် ငိုၼ်းႁႃယၢပ်ႇ။ ၶူဝ်းၵုၼ်ႇသမ်ႉၶိုၼ်ႈၵူႈမဵဝ်း”- ဝႃႈၼႆ။

မၢင်ႁိူၼ်း ပွႆႇႁိူၼ်းႁၢမ်း/ ၼႃးႁၢမ်းသေ ၵႂႃႇၵေႃႈမီး။  မၢင်ႁိူၼ်းၶၢႆၶူဝ်းႁိူၼ်းၽိူၼ်ဝၢၼ်ႇသေၵႂႃႇတင်းမုင်ႉႁေႃႁိူၼ်း။  

“ဢၼ်မႃးၼႃႇႁႅင်းထႅင်ႈၼႆႉ ယွၼ်ႉၵႂၢႆးသွင်တူဝ်တေႃးၵၼ်ၼႆႉယဝ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းသၢင်ႈႁႅင်းၼႃႇ။ ပၢႆလိူဝ်ႁႃၵိၼ်ယၢပ်ႇ   ၶွၼ်ႇၵေႃႈ  လူဝ်ႇသႂၢင်းပၼ်တင်းသွင်ၾၢႆႇ ၵူၼ်းမိူင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၸိူင်ႉႁိုဝ် ၶဝ်ဢမ်ႇႁူႉ ။ ယွၼ်းသင်တိုၼ်းလူဝ်ႇလႆႈပၼ်ၼၼ်ႉၵူၺ်း။ ပေႃးပဵၼ်ၼႆၵႂႃႇတိၵ်းတိၵ်း ၶၢဝ်းယၢဝ်းတႄႉ မၼ်းဢမ်ႇၶၢမ်ႇလႆႈလေႃႇ ။ ထုၵ်ႇၸႂ် ပီႈၼွင်ႉမၢၼ်ႈထုင်ႉပဵင်း ၵူၺ်းဢေႃႈ တေမႃးယူႇမိူင်းႁဝ်း။ ၸိူဝ်းမီးလုၵ်ႈၸၢႆး 2-3 ၵေႃႉၼႆႉ ဢွၼ် ၵၼ်ပၢႆႈၼမ်ၼႃႇယဝ်ႉ။ ၵၢၼ်ပၢႆႈၼႆႉ ၶႂ်ႈဝႃႈ မီးၵူႈဝၼ်းယဝ်ႉ”- ၵူၼ်းလၢႆးၶႃႈ သိုပ်ႇလၢတ်ႈ ၼႄၼင်ႇၼႆ။

 ၵူၼ်းမိူင်းလၢႆးၶႃႈၼႆႉ ၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉ  ပဵၼ်သူၼ်ႁႆႈၼႃး ။ ၽုၵ်ႇၶဝ်ႈၵၢပ်ႇ၊  ထူဝ်ႇလိၼ်၊  ၽၵ်းမီႇ၊ ငႃးလႄႈ ၶဝ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ။  ၵမ်ႈၽွင်ႈသမ်ႉႁဵတ်း ၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆ။

ၵူၼ်းၼုမ်ႇ လၢႆးၶႃႈ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ယၢမ်းလဵဝ် ၵူၼ်းၶၢႆၵၢတ်ႇ မၢင်ၵေႃႉ ၵႂႃႇၶၢႆ 2-3 ဝၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇလႆႈႁူဝ် မၢၼ်မၼ်းသေပျႃးၵေႃႈမီးဢေႃႈ။ ၵူၼ်းတၢင်းဝၢၼ်ႈဢမ်ႇမႃးၶၢႆ မႃးသိုဝ်ႉ၊ ၵၢတ်ႇၵေႃႈဢမ်ႇၵိုၼ်းမိူၼ်မိူဝ်ႈၼႃႈ ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉၼၼ်ႉသေဢိတ်းယဝ်ႉ ။   ဢၼ်လိူဝ်ႁႅင်းတႄႉ ၵူၼ်းႁႃၸဝ်ႉ ၵိၼ်ၶမ်ႈ ဢေႃႈ။ လႆႈႁဵတ်းၵၢၼ် ဝၼ်းသွင်ဝၼ်းၵူၺ်း သမ်ႉလႆႈ ၵိုတ်းပဵၼ် 4-5 ဝၼ်း ။   ပေႃးလႆႈငိုၼ်းမႃး လူဝ်ႇသိုဝ်ႉလူဝ်ႇၸၢႆႇ ၶူဝ်းၵုၼ်ႇသမ်ႉၶိုၼ်ႈ၊ ၵႃႈႁႅင်းသမ်ႉဢမ်ႇၶိုၼ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်း ၼႆႉ ႁဵတ်းႁိုဝ်လႄႈဝႃႈ ဢမ်ႇၵိၼ်းၸႂ်လႃႇ”- ဝႃႈၼႆ။

ၸူဝ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်းမႃးၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းတႆး ဢွၼ်ၵၼ် ၶၢင်းပွင်ႉ ယွၼ်ႉၶၼ်ၶဝ်ႈသၢၼ်၊ ၼမ်ႉမၼ်းၵိၼ်၊ ၼမ်ႉမၼ်းၸိူဝ်ႉ ၾႆး၊ ၶူဝ်းၵုၼ်ႇၶွင်ၵိၼ်ယႅမ်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ ပုင်ႈၶိုၼ်ႈပဵၼ် သွင်သၢမ်ပုၼ်ႈ  ။

ၾၢႆႇတၢင်းပလိၵ်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈလႅၼ်လိၼ်မိူင်းထႆးတႄႉ ယၢမ်ႈလၢတ်ႈတီႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇထႆးၼႂ်းလိူၼ်ဢေႃႊၵတ်ႉသ်ၼႆႉဝႃႈ- ၼႂ်းပီ 2022 ၼႆႉ ၵူၼ်းဢၼ်လုၵ်ႉတၢင်းမိူင်းမၢၼ်ႈ ၶၢမ်ႈလႅၼ်လိၼ်ၶဝ်ႈမိူင်းထႆး မီးၵူႈဝၼ်း။ ၸွမ်းသဵၼ်ႈသၢႆလႅၼ်လိၼ် ထႆး-မၢၼ်ႈ  တီႉၺွပ်းလႆႈၼိုင်ႈဝၼ်းမီးၼႂ်းၵႄႈ 80 ထိုင် 100 ။ ၵမ်ႈၽွင်ႈဢၢၼ်းၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်တီႈၵဵင်းမႆႇ၊  ၵမ်ႈၽွင်ႈဢၢၼ်းၵႂႃႇၵုင်းထဵပ်ႈ ။ ၵမ်ႈၽွင်ႈဢၢၼ်းလၵ်ႉၶဝ်ႈမိူင်းမလေးသျႃးၵေႃႈမီး-ဝႃႈၼႆ။

ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ

- SHAN's Apps -spot_img

ၶၢဝ်ႇလိုၼ်းသုတ်း