1963 ဢုပ်ႇၵၢၼ်မိူင်းတင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယၢင်ႈႁႅၵ်ႈ လႅၵ်ႈဢုပ်ႇတင်းသူပ်းၵႂၢမ်း

103

ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ဢွၼ်ငွၵ်ႈတူၺ်းၶိုၼ်း ပိုၼ်းမၢၼ်ႈတႆးဢုပ်ႇၵၢၼ်မိူင်း

ၼႂ်းပီ 1963 ဝၢႆးၸွမ်သိုၵ်းၼႄႇဝိၼ်းဢွၼ်တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈႁုပ်ႈယိုတ်းဢမ်းၼၢၸ်ႈ(ဢႃႇၼႃႇ)လႆႈၼိုင်ႈပီ ၾၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်ၼေႇဝိၼ်း ဢွၼ်ႁူဝ် လႆႈႁွင်ႉဝွၵ်ႇၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇႁူပ်ႉထူပ်း ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ယၢမ်းၼၼ်ႉ လႆႈဢဝ်မႃး ၸူၵ်းဢွၵ်ႇ ဝွၵ်ႇၶႆႈၼႄၵၼ် ၼႂ်းငဝ်းလၢႆး ၼင်ႇၼၼ် ပဵၼ်ႁိုဝ်။

Photo Credit to KIC- 1963 ၸွမ်သိုၵ်းၼေႇဝိၼ်းလႄႈ ၸေႃးႁၢၼ်ႇတႃႇ တႃႇမူၺ်း ဢုပ်ႇၵုမ်တူၵ်းလူင်းၵၼ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်

ဝၼ်းတီႈ 11/07/1963 ၼၼ်ႉ ႁူင်းပွႆႇသဵင်တႃႈၵုင်ႈဢွၵ်ႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ ၶွင်ႊသီႊလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ (Revolutionary Council) ဢၼ်ၸွမ် သိုၵ်းလူင်ၼေႇဝိၼ်းဢွၼ်ႁူဝ် ႁွင်ႉဝွၵ်ႇၵူႈမူႇၵူႈၸုမ်း ၸိူဝ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ တေႃႇသူႈယူႇတင်းသဵင်ႈႁႂ်ႈလႆႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် တႃႇႁဵတ်းလွင်ႈ ငမ်းယဵၼ် ၼႂ်းၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်။

ပေႃးဝႃႈၼၼ်ၵေႃႈၸုမ်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်းမိူင်းတႆး ဢၼ်ပဵၼ်တပ်ႉၽွမ်ႉႁူမ်ႈ (SNUF) တင်းတပ်ႉသိုၵ်းလွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃ (SSIA) လႆႈဢုပ်ႇ ဢူဝ်းၵၼ်သေပႃးၵၼ်ထတ်းသၢင်ငဝ်းလၢႆးဝႃႈ – ထုၵ်ႇလီႁဵတ်းႁိုဝ်။

ႁၼ်ဝႃႈ ဢဵၼ်းဢၢၼ်းၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈႁွင်ႉႁဵတ်းလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၼႆႉ –

  • ပိူဝ်ႈတႃႇၵူႈဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုဝ်ႈသဵင်  ဢၼ်လႆႈလူႉၵႂႃႇ ယွၼ်ႉၶႃႈႁႅမ်လုၵ်ႈႁဵၼ်းၵူၼ်းမိူင်းလူမ်ႉတၢႆဝၢတ်ႇၸဵပ်း  ၽွင်းပၢင်ၼႄၵၢင်ၸႂ်  ။
  • ပိူဝ်ႈတႃႇႁူၺ်းဢဝ်ပႃႇတီႇၶွမ်ႊမိဝ်ႊၼိတ်ႉမိူင်းမၢၼ်ႈ (ဢၼ်မိူင်းၶႄႇပၼ်ႁႅင်းဝႆႉၼၼ်ႉ) ပွၵ်ႈမႃးၶိုၼ်း။
  • တၢင်ႇမူႇတၢင်ႇၸုမ်းပႃးၸဵမ်တႆးတႄႉႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ လႆႈၸိူင်ႉႁိုဝ်တေဝၵ်ႉဢဝ်တိုဝ်ႉတၢင်း ၵွပ်ႈၼႆ ၽႅၼ်ၵၢၼ်တႃႇလၢႆးလုၵ်ႉၾိုၼ်ႉ တႆးၼႆႉ
  • ဢွၼ်တၢင်းသုတ်းႁႂ်ႈႁူႉငဝ်းလၢႆဢၼ်တႄႉမၼ်း ပဵၼ်မီးၸိူင်ႉႁိုဝ် –
  • တိုတ်ႉၶၢဝ်းယၢမ်းလႆႈၵႃႈႁိုဝ်ၵေႃႈတိုတ်ႉသေ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇလၢႆးလုၵ်ႉၾိုၼ်ႉတႆးဢိၵ်ႇတင်းဢဝ်လွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈၵၼ် ႁွမ်ဢဵၼ်ႁႅင်း

တပ်ႉၽွမ်ႉႁူမ်ႈ SNUF တင်းတပ်ႉသိုၵ်းလွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃ SSIA (မိူဝ်ႈၼၼ်ႉဢမ်ႇႁွင်ႉဝႃႈၵွၼ်းၶေႃ ပဵၼ်လၢႆးၼပ်ႉသွၼ်ႇ လၢႆးပေႇတၢင်ႇ ၵႃလႃး ဝႃႈၼင်ႇၼႆ) လႆႈလိူၵ်ႈၽူႈတႅၼ်း 3 ၵေႃႉ

  1. ၸဝ်ႈသိူဝ်ဝၢႆႇ (ၸဝ်ႈၸၢင်ႉ ယွင်ႁူၺ်ႈ) ဢႃယု 24 ပီ
  2. ၸဝ်ႈသိူဝ်ထႅၼ်ႈ
  3. ၸဝ်ႈသၢႆဝၼ်း

မိူဝ်ႈၼၼ်ႉမႅၼ်ႈၽွင်းၸဝ်ႈသိုၵ်းလူင်တိၼ်ႉသူၺ်ႇ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈတီႈလွႆလႅမ် သူင်ႇလိၵ်ႈ မႃးလႄႈလႆႈ ၼတ်ႉ/ၶိၼ်း ၵၼ် သေ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈတီႈလွႆလႅမ်ဢဝ်ၵႃးမႃးႁပ်ႉဝူင်ႈၵၢင်ပၢင်လူင် – လၢႆးၶႃႈ ။ မိူဝ်ႈတိုၵ်ႉပႂ်ႉယူႇတီႈလွႆႇလႅမ်ၼၼ်ႉ လႆႈယိၼ်းၶၢဝ်ႇ ၼႂ်းရေႊၻီႊဢူဝ်ႊဝႃႈ ၸၢႆးပၼ် (ၸဝ်ႈပိုၼ်းတႆး) ၽူႈတႅၼ်းလွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃ တၢင်းမိူင်းထႆး ႁွတ်ႈထိုင်ဝဵင်းလူင်တႃႈၵုင်ႈ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 20/08/1963 ။ ၸဝ်ႈသိူဝ်ဝၢႆႇ  (ၸင်ၸၢင်ႉ ယွင်ႁူၺ်ႈ) ၸင်ႇလႆႈတူၵ်ႇလၢတ်ႈတီႈၸဝ်ႈသိုၵ်းလူင်တိၼ်ႉသူၺ်ႇ ဝႃႈ – ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈပဵၼ်ၸုမ်း လဵဝ်ၵၼ် လႄႈ လီဢဝ်ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းၸုမ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၾၢႆႇလဵဝ်ၵၼ်။

ယူႇထႅင်ႈ 3 ဝၼ်းၸဝ်ႈသိူဝ်ဝၢႆႇၶဝ်ၵေႃႈ ၵႂႃႇႁွတ်ႈထိုင်တီႈဝဵင်းလူင်တႃႈၵုင်ႈ ႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ်တင်းၸဝ်ႈပိုၼ်းတႆးသေယူႇၵိၼ်ၸွမ်းၵၼ် ပိၼ်ႇပႆႇႁႃလိုဝ်းၵၼ်။ ၸဝ်ႈသိူဝ်ဝၢႆႇၶႆႈၼႄဝႃႈ “ၵူၼ်းလူင် SSIA ၸိူဝ်းယူႇၼွၵ်ႈမိူင်းႁၼ်ဝႃႈ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉၸမ်တေၵွႆႇယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈ ၼၼ် ၶႂ်ႈၽႄဢႃႇၼႃႇ မႅင်ႇ တင်းၸုမ်းလၢႆးလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉသေ  ယွမ်းပၼ်လွင်ႈလၵ်းၵၢၼ်ၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၸိုၼ်ႈၸၢင်ႇ (Federalism) ။ ယွၼ်ႉၼၼ်ၾၢႆႇႁဝ်းဢမ်ႇတၢပ်ႈတိုတ်ႉၶၢဝ်းယၢမ်းသေ ဝၢင်းၽႄႇၼႄၽၢႆႉႁဝ်းၼိူဝ်ၽိူၼ်တႅၵ်ႇတႅၵ်ႇလႅင်းလႅင်း။ ႁဝ်းၵေႃႈဝႃႈ ပေႃးႁဝ်းၵႂႃႇ တူၵ်ႇၶိူဝ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၸိုၼ်ႈၸၢင်ႇ ႁိုဝ် လၵ်းၵၢၼ် Federal  ၾႅတ်ႊၻရိူဝ်ႊလ် ၸိုင် မိူၼ်တင်းၵႂႃႇၽႅတ်းၼႄၽႃႈလႅင်တီႈဝူဝ်းထိုၵ်းၵူၺ်း။ ယွၼ်ႉၼၼ်ၽႅၼ်ၵၢၼ်ႁဝ်းၼႆႉ တၵ်းလႆႈတိုတ်ႉၼွင်ႇ ထူင်ႇဝႆႉၶၢဝ်းယၢမ်းၵိုတ်းသိုၵ်း ႁိုင်လႆႈၵႃႈႁိုဝ်လီၵႃႈၼၼ်ႉသေၸႂ်ႉတိုဝ်းပဵၼ်ၽွၼ်းလီ။ ႁဝ်းသွင်ၾၢႆႇထဵင်ၵၼ်ၵႂႃႇၵႂႃႇၶိုၼ်းၶိုၼ်း ၸဝ်ႈပိုၼ်းတႆး ၵေႃႈဢမ်ႇယွမ်းပၼ်လႄႈ လႆႈလွၵ်ႇငိုတ်ႈဝႃႈ ပေႃးၼၼ် ႁဝ်းတေဢမ်ႇဢဝ် ၸဝ်ႈသႂ်ႇၼႂ်းၸုမ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းႁဝ်းယဝ်ႉ ၸဝ်ႈၵေႃႈပဵၼ်ၽူႈတႅၼ်းတႆးမိူင်းၼွၵ်ႈဢွၼ်ႇၵွႆးသေဢုပ်ႇႁင်းၵွႆးလႃႈဝႃႈၼႆ ၸင်ႇယဵၼ်ၵႂႃႇ။

ယူႇထႅင်ႈ 2 ဝၼ်းၸင်ႇလႆႈႁူပ်ႉၵၼ်တင်းၸုမ်းၽူႈတႅၼ်းၾၢႆႇမၢၼ်ႈ ၸွမ်သိုၵ်းလူင်ၼေႇဝိၼ်း။ ပေႃးပိုတ်ႇပၢင်ၵုမ်ၵေႃႈမၼ်းၸၢႆးဝႃႈ “ႁဝ်း ပၼ်တိုဝ်ႉတၢင်းတႃႇသူ ပေႃးသိုပ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းၵႂႃႇ။ ပေႃးသူဢမ်ႇယွမ်းႁူမ်ႈမိုဝ်းၵေႃႈ ႁဝ်းတၵ်းၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉသူ တေႃႇထိုင်ပေႃးၶုတ်းႁၢၵ်ႈ ထွၼ်ႁူဝ် ဢမ်ႇပၼ်ၵိုတ်းလိူဝ်ၸိူဝ်ႉၽၼ်းမၼ်းယဝ်ႉ”။ (မၢင်ၽဝ်ၶႄးမၼ်းႁၼ်ဝႃႈ ပိူၼ်ႈပွႆႇၵေႃႉလဵၵ်ႉလဵၵ်ႉလွၵ်ႉလွၵ်ႉဢွၼ်ႇမႃးဢုပ်ႇလႄႈ မၼ်းၸၢႆးတေဝႃႈၼၼ်ႁိုဝ်)။

ပေႃးယဝ်ႉထၢမ်ဝႃႈ သူမီးသင်ၶႂ်ႈလဝ်ႈတၢင်ႇၼႄ ပေႃးဝႃႈၼႆၵေႃႈ ၸဝ်ႈပိုၼ်းတႆး ၸၼ်ၸေႈမၢင်ၼိုင်ႈ ဝၢင်းၼိူဝ်ၽိူၼ်။ ပဵၼ် ၶေႃႈႁဵၵ်ႈႁွင်ႉတုၵ်းယွၼ်းလွၵ်းပိူင်ၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၸိုၼ်ႈၸၢင်ႇ။

ၻွၵ်ႉတိူဝ်ႊလႃႉႁၢၼ်ႇ ၵေႃႈဢၢၼ်ႇသေ သိုပ်ႇယိုၼ်ႈပၼ်တၢင်ႇၵေႃႉ တင်းႁွင်ႈယဵၼ်သီႇလူင်ၵႂႃႇ။ ၼႃႈယုမ်ႉၼႃႈၶူဝ်ၵေႃႈႁူင်ႈႁၢႆႁဵဝ်ႇႁူႇ လူင်ၵႂႃႇသေ ဢဝ်ၼႃႈဝီႇတႃၵၢၼ်ႉမႃးတႅင်းသႂ်ႇသၢႆတႃလူင်ၵတ်းငၢၼ်းငၢၼ်းထႅင်ႈ 12 ၵူႈ ပႃးၵၼ်တူၺ်းႁဝ်း။

ၵဝ်ၶႃႈၵေႃႈဝႃႈ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈလွင်ႈၼႆႉ ႁဝ်းယင်းပႆႇမီးလွင်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်။ တူဝ်ႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈပႆႇမီးၵၢင်ၸႂ်သင်သေသမ်ႇသေပိူင် ၵဵဝ်ႇၵပ်း လွင်ႈၼႆႉ။ ၵွႆးၵႃႈ ႁဝ်းၵေႃႈၶႂ်ႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်းသေ ၸင်ႇၵွႆႈၶိုၼ်းတိတ်းတေႃႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ။

ၻွၵ်ႉတိူဝ်ႊလႃႉႁၢၼ်ႇၵေႃႈ ဢုပ်ႇႁဝ်းႁၢဝ်ႈႁၢဝ်ႈႁႅင်းႁႅင်းဝႃႈ ၾႅတ်ႊၻရိူဝ်ႊလ် တင်းၵၢၼ်ၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇၼႆႉတၵ်းဢမ်ႇပၼ်မီးသုၼ်ႇလႆႈ။ ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတင်းသဵင်ႈတၵ်းလႆႈယူႇၾၢႆႇလင် ၶွင်ႊသီႊလၢႆးလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉႁဝ်းသေယၢင်ႈၸူးလွၵ်းပိူင်သူဝ်ႊသျႄႊလိတ်ႉ ။

ၵဝ်ၶႃႈၸင်ႇဝႃႈဢိင်ၼိူဝ်ၵၢၼ်ၵပ်းသိုပ်ႇတိတ်းတေႃႇၵၼ်ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇလႄႈႁဝ်းၶႃႈၶႂ်ႈယိုတ်ႈၶၢဝ်းယၢမ်းၵိုတ်းသိုၵ်းထႅင်ႈပိူဝ်ႈတႃႇၵေႃႇသၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်။ ၸွမ်သိုၵ်းလူင်ၼေႇဝိၼ်းၵေႃႈတွပ်ႈဝႃႈ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၼႆႉ ႁႂ်ႈႁဝ်းဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ်တင်းတိူင်းသိုၵ်းၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇ လႄႈတိူင်းသိုၵ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ။ ယိပ်းမိုဝ်းတၵ်ႉၵၼ်ထႅင်ႈၵမ်းၼိုင်ႈသေ ႁုပ်ႈပၢင်ၵုမ်။

ၽူႈၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းၸုမ်းႁဝ်းၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈဝၢႆးလင်ဝႃႈ “ၶႃႈထၢင်ႇတေလၢၵ်ႈႁဝ်းဢွၵ်ႇၵႂႃႇတၢင်းၼွၵ်ႈဢဝ်ၶဝ်ႈထႅဝ်သေ သင်ႇယိုဝ်းပႅတ်ႈ လူးၵွၼ်ႇ”။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ 31/08/1963 ႁဝ်းၶႃႈလႆႈၸတ်းပၢင်ၵုမ်ၽူႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ။ ၵူႈၾၢႆႇသူၼ်ၸႂ်လၢႆးလုၵ်ႉၾိုၼ်ႉတႆး။ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၸိူဝ်းၶႂ်ႈႁၢပ်ႇ ၵိုတ်ႉၵၢၼ်လၢႆးလုၵ်ႉၾိုၼ်ႉ ၶဝ်ႈမႃးႁူမ်ႈႁွမ်းၼမ်။

လႆႈၽတ်းၼတ်ႉၵၼ်တင်းၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပိူဝ်ႈတႃႇဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ထႅင်ႈၼႂ်းလိူၼ်သႅပ်ႉထႅမ်ႊပိူဝ်ႊ။ ၵွႆးၵႃႈ ပေႃးၸုမ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၸုပ်ႈ 2 ၼမ်းလူၺ်ႈ ၸဝ်ႈၶုၼ်တေႃႇတႃႇ (ပီႈၸၢႆးလူင်) မႃးၽႅဝ်ထႅင်ႈၵေႃႈ တၢင်းၾၢႆႇမၢၼ်ႈလၢတ်ႈပုတ်းၶၢတ်ႇဝႃႈ ႁႂ်ႈဝၢင်းၶိူင်ႈ။ လွင်ႈၼႆႉ တၢင်းၾၢႆႇတႆး ဢမ်ႇယွမ်းႁပ်ႉလႆႈလႄႈ ပီ 1963 သဵင်ႈၵေႃႈ ၶၢဝ်းယၢမ်းၵိုတ်းသိုၵ်းၵၼ်သုတ်းသဵင်ႈၵႂႃႇ။

ၸဝ်ႈၸၢင်ႉ တႅမ်ႈဝႆႉၼႂ်းၽိုၼ်လိၵ်ႈမၼ်းၸဝ်ႈဝႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢမ်ႇႁၢၼ်ႉၸႂ် တီႈဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းသူၼ်ၸႂ်ၼိူဝ်လၢႆးလုၵ်ႉၾိုၼ်ႉႁဝ်းၼမ်လိူဝ် တွၼ်ႈၶဝ်။ ၽွင်းၼၼ်ႉ ဢၼ်လႆႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်မီးပဵၼ်လၢႆမူႇလၢႆၸုမ်း။ ၼွၵ်ႈၼိူဝ်ၸုမ်းယၢင်း ဢၼ်သေႃးႁၢၼ်ႊတိူဝ်ႊ တႃႇမူၺ်း (Saw Hunter Thamwe)တင်းၸွမ်သိုၵ်းလိၼ်းထိၼ်ႇဢွၼ်ႁူဝ်ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမီးၵၢၼ်တူၵ်းလူင်းလႆႈၸႂ်တင်းၸုမ်းလႂ် တႄႉတႄႉသေ ယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇ။

ၵၢၼ်ၵိုတ်းသိုၵ်းဢၼ်ႁိုင်ၼၢၼ်းသုတ်း ဝၢႆးလိုၼ်းလင်ၵၢပ်ႈပၢၼ်ၼေႇဝိၼ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ပၢၼ်သေႃးမွင်ႇ ၶိၼ်ႇၺုၼ်ႉ တၢၼ်းသူၺ်ႇ မွင်ႇဢေး 1989 – 2009 မိူဝ်ႈလဵဝ်။ ယွၼ်ႉၵွပ်ႈဢမ်ႇလႆႈဢုပ်ႇၵၢၼ်မိူင်းမႃး။ ၽိူဝ်ႇထိုင်ၶၢဝ်း ဢုပ်ႇၵၢၼ် မိူင်းသမ်ႉ ၸႂ်ႉၵၼ်ဝၢင်းၶိူင်ႈ ၸႂ်ႉႁဵတ်းတပ်ႉပႂ်ႉလႅၼ်လိၼ်ယူႇတႂ်ႈတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵုမ်းၵမ်ၼႆလႄႈ မီးပၼ်ႁႃ ၵၼ်မႃးထႅင်ႈ။ တေႃႇႁၢၼ်ႉၼႆႉ 59 ပီ လၵ်းၵၢၼ်ၶေႃႈယိပ်း မၼ်ႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢမ်ႇလႅၵ်ႈလၢႆႈသင် တိုၵ်ႉမိူၼ်ၵဝ်ႇ။

  • ၾၢႆႇမၢၼ်ႈၼႆႉ – ပေႃးလၢတ်ႈၶိူဝ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၾႅၻ်ႊၻရိူဝ်ႊလ် ၵေႃႈ ၸီႉၼႄးၵၼ်ဝႃႈပဵၼ်ၽူႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇတိၵ်းတိၵ်း။
  • ၾၢႆႇတႆးလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈ တေႃႈၼင်ႇၼၼ် ပေႃးလၢတ်ႈဝႃႈ Federal ၾႅၻ်ႊၻရိူဝ်ႊလ် ၼႆ ၸီႉၼႄးၵၼ်ဝႃႈ ၶႂ်ႈၵူမ်ႈႁူဝ်ၼွမ်းပၼ် မၢၼ်ႈ ပဵၼ်ၶီႈၶႃႈမၢၼ်ႈၼႆယူႇမႅၵ်းမႅၵ်း။

ဢမ်ႇမေႃႁၼ်ဝႃႈ ၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၸိုၼ်ႈၸၢင်ႇ ပဵၼ်ပိူင်မိူင်းၾႅၻ်ႊၻရိူဝ်ႊလ်ၸိုၼ်ႈၸၢင်ႇ (မီးလွင်ႈတဵင်ႈထမ်း ၽဵင်ႇပဵင်း လွတ်ႈလႅဝ်း ထၢင်ႇႁၢင်ႈ) ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၸိူင်ႉႁိုဝ်။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၼၼ် ပေႃးႁဝ်းတေဢုပ်ႇၵၢၼ်မိူင်းထႅင်ႈၸိုင် တေၶိုင်လၢႆးလႂ် ႁႂ်ႈပေႃးႁွတ်ႈထိုင်တီႈယိူင်းဢၢၼ်း ဢၼ်ဝႃႈငမ်းယဵၼ်။

ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ