ၵွၼ်ႇ​​ပႆႇတႄႇပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ႁူဝ်ပဝ်ႈပႃႇတီႇသၢင်ႇသီႈ ၵႆႉၵႆႉလူင်းႁႃသဵင် ​​ၼေသၢႆသီတီႈၵူၼ်းမိူင်းဝႃႈ ​​ယၢမ်း ၶဝ်ပဵၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ တေႁဵတ်းၼၼ်ႁဵတ်းၼႆ။ ထိုင်ၼႃႈၼႅၼ်ႈမႃး တၢမ်တူဝ်မၼ်း​​​​ၵေႃႉပဵၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈဢမ်ႇၵႃး  ပဵၼ်​ပႃး​​ၵေႃႉ​​ပေႉပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ယင်းဢမ်ႇၸၢင်ႈတၵ်းသဵင်၊ ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းလူင် ​​ၵေႃႉဢမ်ႇလူင်းလိူၵ်ႈတင်ႈ ၶိုၼ်ႈၼင်ႈပႅတ်ႈတီႈပလၢင်ႇၸွမ်ၸိုင်ႈၼၼ်ႉ​​ ၵႃႈလႆႈဢႃႈပၢၵ်ႇတူၺ်းလၢႆၵွႆး။ ၽိူဝ်ႇမႃးၽွတ်ႈၸုမ်း လူင်ပွင် ၸိုင်ႈ ​​ၵေႃႈ ၼႂ်းၵူၼ်း 30 ၼၼ်ႉ ၸိူဝ်းႁူဝ်ၼႃႈၸုမ်းသၢင်ႇသီႈ ​​တေႃႉတႄႉလႆႈၶဝ်ႈပႃးၸွမ်းႁႃႈ​​ၵေႃႉဝႃႇ၊...

1 . မိူင်းႁူမ်တုမ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်မိူင်းတႆး ၵေႃႇသၢင်ႈမႃးၼႆၼၼ်ႉ လၵ်းထၢၼ်ပိုၼ်းမီးဝႆႉ 12.2.1947 ဝၼ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်းလႆႈၸႂ်ၵၼ် ။ ၵွပ်ႈတႆးၸူးငၢႆႈ ဢမ်ႇႁၼ်ထိုင်မိူဝ်းၼႃႈ ၶႂ်ႈလႆႈလွတ်ႈလႅဝ်းဝႆးဝႆးၼႃႇလႄႈ ဢွင်ႇသၢၼ်းမႃးယွၵ်ႇႁူၺ်းသူၼ်းတုမ်းသေ ၽွမ်ႉၸွမ်းငၢႆႈငၢႆႈ ။ လီဢဝ်ပဵၼ်တွၼ်ႈသွၼ်ၾၢင်ႉၵႅမ်းတႃႇၵၢၼ်မိူင်း မိူဝ်းၼႃႈတႄႉတႄႉဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်တႆးၵူႈၵေႃႉလီႁူႉဝႆႉယူႇ ။ 2 . ယွၼ်ႉမိူင်းမၢၼ်ႈဢမ်ႇမီးၸႂ်သိုဝ်ႈ ဢမ်ႇႁဵတ်းၸွမ်းၶေႃႈလႆႈၸႂ်တူၵ်းလူင်းသေ ႁၵ်းလင်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းသၼ်လွႆ ၊...

ဝၢႆးသေလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်လႆႈမိူင်းၵွၼ်းၶေႃ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 4 လိူၼ်ၵျႅၼ်ႊၼိဝ်ႊဝႃႊရီႊ 1948 ၵေႃႈ မီးလွင်ႈယုင်ႈယၢင်ႈဢူၼ်မေႃး ၵိူတ်ႇမီးမႃးၸွမ်းမိူဝ်ႈၸွမ်သိုၵ်းဢွင်ႇသၢၼ်း ၽူႈၼမ်းၵၢၼ်တေႃႇသူႈမိူင်းမၢၼ်ႈ လႄႈၸဝ်ႈၸၢမ်ႇထုၼ်း တူဝ်တႅၼ်းမိူင်းတႆးလႆႈထုၵ်ႇပွင်ႁၢႆႉယဝ်ႉ ဢူးၼု ၶိုၼ်ႈမႃးပဵၼ်ၽူႈၼမ်းပႃႊၻီႊ (ဖဆပလ လွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ချုပ်) AFPFL ပုတ်ႈတႅၼ်း ၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်းပႃႊတီႊတႅၵ်ႇယႅၵ်ႈ ႁူမ်ႈတင်း လၵ်းၵၢၼ်လႄႈ လၵ်းၼမ်း ထူပ်းတင်းပၼ်ႁႃလွင်ႈၶတ်းၶွင်ႈၵိတ်ႇၶႂၢင်ၵၼ် ၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်းၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ဢၼ်ပဵၼ်...

ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ဢွၼ်ငွၵ်ႈတူၺ်းၶိုၼ်း ပိုၼ်းမၢၼ်ႈတႆးဢုပ်ႇၵၢၼ်မိူင်း ၼႂ်းပီ 1963 ဝၢႆးၸွမ်သိုၵ်းၼႄႇဝိၼ်းဢွၼ်တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈႁုပ်ႈယိုတ်းဢမ်းၼၢၸ်ႈ(ဢႃႇၼႃႇ)လႆႈၼိုင်ႈပီ ၾၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်ၼေႇဝိၼ်း ဢွၼ်ႁူဝ် လႆႈႁွင်ႉဝွၵ်ႇၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇႁူပ်ႉထူပ်း ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ယၢမ်းၼၼ်ႉ လႆႈဢဝ်မႃး ၸူၵ်းဢွၵ်ႇ ဝွၵ်ႇၶႆႈၼႄၵၼ် ၼႂ်းငဝ်းလၢႆး ၼင်ႇၼၼ် ပဵၼ်ႁိုဝ်။ ဝၼ်းတီႈ 11/07/1963 ၼၼ်ႉ ႁူင်းပွႆႇသဵင်တႃႈၵုင်ႈဢွၵ်ႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ ၶွင်ႊသီႊလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ (Revolutionary Council) ဢၼ်ၸွမ် သိုၵ်းလူင်ၼေႇဝိၼ်းဢွၼ်ႁူဝ်...