လိူၼ်မေႊ 21 ဝၼ်း 1958 ၶၢဝ်းၵၢင်ၼႂ်ယၢမ်း 7 မူင်းၼၼ်ႉ ၵူၼ်းၼုမ်ႇမိူင်းဝၼ်း(မိူင်းၶႄႇ) ၸိုဝ်ႈႁွင်ႉ ၸဝ်ႈၼွႆႉ သေႃးယၼ်ႇတ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ဢွၼ်ႁူဝ် ၵူၼ်းၼုမ်ႇ 30 ၵေႃႉ (ပႃးမၼ်းၸဝ်ႈ= 31 ၵေႃႉ)  ၵိၼ်ၼမ်ႉသၸ်ႉၸႃႇ ၵၼ်၊ ႁူမ်ႈၵေႃႇတင်ႈ တပ်ႉသိုၵ်း ၼုမ်ႇသိုၵ်းႁၢၼ် တိုၵ်းဢဝ်မိူင်းတႆး လွတ်ႈလႅဝ်းၵွၼ်းၶေႃ။

ၽွင်းၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၼွႆႉလၢတ်ႈဝႃႈ – “လႆႈတႅပ်းတတ်း မၼ်ႈၵႅၼ်ႇဝႃႈ တူဝ်ၵဝ်ႇပူၼ်ႉတၢင်းတုၵ်ႉၶယဝ်ႉ ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတူဝ်ၵဝ်ႇၵေႃႈ ႁႂ်ႈပူၼ်ႉ တၢင်းတုၵ်ႉၶ မိူၼ်တူဝ်ၵဝ်ႇၼၼ်ႉ တေဢဝ်ၼႃႈဢူၵ်းႁဵတ်း တမ်ႇတိူင်းသေ တိုၵ်းတေႃး ၽူႈၶဵၼ်ၵႂႃႇ ဢမ်ႇသုတ်ႈဢမ်ႇႁူၼ် ”  – ဝႃႈၼႆ။

ပိူဝ်ႈတႃႇ ၶိူဝ်းႁဝ်း မိူင်းႁဝ်း တေပူတ်းပွႆႇၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၼွႆႉ သေႃးယၼ်ႇတ ယၼ်ႇၸႂ် ပၵ်းၸႂ် ၸိူင်ႉၼင်ႇ ၼႆသေ တႄႇၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉမႃး။

မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး 64 ပီ ၼၼ်ႉ ၵူၼ်းၼုမ်ႇ မိူင်းဝၼ်း ၵေႃႉၼိုင်ႈဢွၼ်တႄႇၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ တေဢၢၼ်း တိုၵ်းတေႃး လွင်ႈဢမ်ႇတြႃးသေ ဢၢၼ်းဢွၼ်ဢဝ်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း ဝၢၼ်ႈမိူင်းဢွၵ်ႇပူၼ်ႉ – လႆႈဝႃႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇဢွၼ်တႄႇ၊ ၵူၼ်းၼုမ်ႇဢွၼ်ႁဵတ်း၊ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၼႄ တူဝ်ယၢင်ႇမႃး။

ယၢမ်းလဵဝ်ဝၢၼ်ႈမိူင်းပဵၼ်သင်ယူႇ ၸုမ်းႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ႁဵတ်းသင်ယူႇ ၵွပ်ႈသင် ၵၢၼ်လုၵ်ႉ ၽိုၼ်ႉ လႆႈႁိုင်ၼၢၼ်းမႃး 64 ပီ ၊ ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး ယၢမ်းလဵဝ် ၶႂ်ႈလႆႈၶႂ်ႈပဵၼ်သင် ထုၵ်ႇဝူၼ်ႉ ထုၵ်ႇၶိုင်သၢင်ႈႁၢင်ႈပွင်။

ၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ် ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ တၢင်းလၢႆ ၸိူဝ်းပဵၼ် သႅၼ်းၽူႈၼမ်းတၢင်းလၢႆၵေႃႈ ထုၵ်ႇလီ ပူၵ်းပွင် ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ပၼ်တိုဝ်ႉတၢင်းၵူၼ်းၼုမ်ႇ ထွမ်ႇသဵင်ၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ။ ပေႃးဢမ်ႇမီးၵူၼ်းၼုမ်ႇ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ၊ ဝၼ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ မေႊ 21 မိူဝ်ႈၼႆႉ တိုၼ်းဢမ်ႇမီးမႃး။

တႃႇၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉတေဢွင်ႇမၢၼ် ထိုင်တီႈလႆႈ တပ်ႉသိုၵ်းၵေႃႈလူဝ်ႇလႆႈမၢၵ်ႇႁူဝ်ၸႂ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၵေႃႈ လူဝ်ႇလႆႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ၵူႈလွၵ်းၵူႈလၢႆး။ ဢမ်ႇလိူဝ်လႆႈလႄႈ ၶဝ်ႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ၊ တူၵ်းပုၼ်ႈၽွၼ်း ၼႃႈႁိူၼ်း လႄႈၶဝ်ႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ၊ ဢထမ်ႇမ တဵၵ်းငႅၼ်ႉၵႅၼ်ႉၶေႃးသေ ၽႅဝ်မႃးၼႂ်း ၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ ၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉတိုၼ်းတေဢမ်ႇဢွင်ႇမၢၼ်လႆႈ။

ၵွပ်ႈၼၼ် တပ်ႉသိုၵ်း ဢၼ်လၢတ်ႈဝႃႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇပဵၼ်တပ်ႉသိုၵ်းၵႅတ်ႇၶႄ ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ လူဝ်ႇလႆႈပဵၼ် တပ်ႉသိုၵ်းတူဝ်ယၢင်ႇလီ (စံပြတပ်မတော်) ၊ တပ်ႉသိုၵ်းလူင်ႉလႅၼ်ႇၵတ်ႉၵျၢင်ႇ (Professional Army) ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်းပေႃးလႆႈၸႂ်ယႂ်ႇ ၼပ်ႉထိုဝ် လႆႈပိုင်ႈလႆႈဢိင်။ တပ်ႉသိုၵ်း ဢၼ်ဝႃႈ ပဵၼ်တပ်ႉသိုၵ်းၵႅတ်ႇၶႄ ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၼၼ်ႉ သင်ၸိူဝ်ႉ တိုၵ်ႉလႆႈ ၶၢၼ်းဢဝ်၊ ၺွပ်းၶျေႃးဢဝ်၊ ဢထမ်ႇမ တဵၵ်းၺွပ်းဢဝ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇမႃးႁဵတ်းသိုၵ်းယူႇၼႆၸိုင် ထုၵ်ႇလႆႈထတ်းသၢင်ၶိုၼ်း မူႇပိူင် လၵ်းၼမ်း ၶေႃႈတိုဝ်းၵမ် လွၵ်းလၢႆးပၢႆးသၢင်ႈ တပ်ႉသိုၵ်းတင်းမူတ်းယူႇ။

ပေႃးႁၼ်ဢမ်ႇထုၵ်ႇမႅၼ်ႈလွၵ်းၸုၵ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၵေႃႈ  ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၽူႈႁၵ်ႉၸၢတ်ႈ တၢင်းလၢႆ ၊ ၵူၼ်းမိူင်းတၢင်းလၢႆ လီၽွမ်ႉၵၼ် ပဵၼ်ပၢၵ်ႇပဵၼ်သဵင်လဵဝ်ၵၼ် ၸီႉၸမ်ႈလတ်းတၢင်း ႁႂ်ႈတပ်ႉသိုၵ်းၼၼ်ႉ တိုဝ်းၵမ် ႁဵတ်းၸွမ်း လွၵ်းၸုၵ်း လၵ်းၼမ်း ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၵႂႃႇ။

တပ်ႉသိုၵ်း ဢၼ်ဢၢၼ်းပူတ်းပွႆႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၼၼ်ႉ ပေႃးၽႂ် ဢမ်ႇထတ်းသၢင်လႆႈ/ ပေႃးဢမ်ႇပၼ်ၽႂ်ထတ်းသၢင် ဢၼ်ၽိတ်း ဢၼ်ထုၵ်ႇ လွၵ်းႁဵတ်းတၢင်းသၢင်ႈလႆႈၵေႃႈ ၵႃႈၶႂ်ႈဝႃႈႁဵတ်းတႃႇ ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈလႃႈ၊ ၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၵေႃႈ တိုၼ်းတေဢမ်ႇ ဢွင်ႇမၢၼ်ႈထိုင်တီႈလႆႈ။

ဝၼ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ၶွပ်ႈတဵမ် 100 ပီၵေႃႈ ၵူၼ်းမိူင်း၊ ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၊ မူႇၸုမ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း CSO, CBO လႄႈ တပ်ႉသိုၵ်း တိုၵ်ႉတေပဵၼ် ဢၢႆႈဝႃႈၸီႇ ဢီႇဝႃႈၽဝ်သေ တိုၼ်းတေဢမ်ႇပဵၼ် ပၵ်းၼိုင်ႈ ၸိုင်ႈလဵဝ်လႆႈ ။

ယူႇငဝ်းလၢႆးၸိူင်ႉႁိုဝ် ပႆသဵၼ်ႈတၢင်းဢၼ်လႂ်ဝႆႉယူႇၵေႃႈ ႁႂ်ႈပဵၼ်ၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ တိုၵ်းတေႃး လွင်ႈဢမ်ႇတြႃးသေ သၢၼ်မိုဝ်းၵၼ် ပူတ်းပွႆႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းလႆႈသေၵမ်း။

ယေႃးမုၼ်ၶႂၼ်ငဝ်း ၸဝ်ႈၼွႆႉသေႃးယၼ်ႇတ သေ –

သဵင်ၶဝ်ႇႁွၵ်ႈ (ပွင်ႈၵႂၢမ်းၽူႈထတ်းလိၵ်ႈ)

ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ

21 မေႊ 2022