သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်းမႃး ၶၢဝ်းတၢင်းပီပၢႆၼႆႉ ၽဝ်ႁိူၼ်းၵူၼ်းမိူင်းမႃး 7,900 လင်ပၢႆ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ပႃးမိူင်းတႆး 90 လင်ပၢႆ၊ ဢမ်ႇမီးၽႂ်ၸုမ်းလႂ်ၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈပၼ်ၵူၼ်းမိူင်း။
မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 1/4/2022 ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ ယူႇတီႈၸုမ်း Data For Myanmar (ၸုမ်းၶူၼ်ႉၶႂႃႉ လွင်ႈတုမ်ႉယွၼ်ႈ ဝၢႆးလင်ပၢင်တိုၵ်း) ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇ မႃးထႅင်ႈဝႃႈ တင်ႈတႄႇ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်းမႃး ၶၢဝ်းတၢင်းပီပၢႆ (14 လိူၼ်) ၸႂ်ႉလၢႆးမိူၵ်ႈမႂ်ႈသေ ၽဝ်ႁိူၼ်းၵူၼ်းမိူင်း 7,973 လင် ဢွင်ႈတီႈၸုတ်ႇ ၽဝ် 222 ဢွင်ႈတီႈ၊ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ပႃးမိူင်းတႆး ပွတ်းၸၢၼ်း 93 လင် ဝႃႈၼႆ။
ၸၢႆးႁေႃသႅင် ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ SHRF လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ပေႃးဢဝ်သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းဝႃႈတႄႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ၶဝ်ႁဵတ်းပူၼ်ႉလႅၼ်ပူၼ်ႉၶွပ်ႇ ႁၢဝ်ႈႁႅင်းၼႃႇဢႃးလႃးယဝ်ႉ။ တီႉၺွပ်းၵူၼ်းမိူင်း၊ ဢဝ်ၵူၼ်းမိူင်းတၢႆ၊ ယႃႉၶူဝ်းၶွင်ႁိူၼ်းယေးၵူၼ်းမိူင်း ၸုတ်ႇၽဝ်ပႅတ်ႈ ၸိူင်ႉၼႆ။ ၵၢၼ်ပူၼ်ႉပႅၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းယူႇၼိူဝ်ဢေႃးၸႃႇဢႃႇၼႃႇၶဝ် ႁဵတ်းလူင်ၵႂႃႇ ၵႃႈဝႃႈၵႃႈပဵၼ် ၼင်ႇႁိုဝ် ၵူၼ်းမိူင်းပေႃးတေၵူဝ် တေဢမ်ႇႁတ်းလုၵ်ႉ တေႃႇသူႈၶဝ် ၶိုၼ်း လွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်းပဵၼ်ထမ်း”- ဝႃႈၼႆ။
ႁိူၼ်းယေး ၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်ထုၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်း ၸုတ်ႇၽဝ် ၽွင်းၶဝ်ယိုတ်းမိူင်းမႃး ၶၢဝ်းတၢင်းပီပၢႆၼႆႉ ၼႂ်းၸႄႈမိူင်းလႄႈတိူင်း ဢၼ် ၼမ်တီႈသုတ်းတႄႉ ပဵၼ်တိူင်းၸႄႈၵႅင်း 4,953 လင်၊ တိူင်းမၵူၺ်း 1,287 လင်၊ ၸႄႈမိူင်းၶျၢင်း 1,130 လင်၊ ၸႄႈမိူင်းယၢင်းလႅင် 405 လင်၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး (ပွတ်းၸၢၼ်း) 93 လင်၊ တိူင်းဝဵင်းလိူဝ်ႇ(မၼ်းတလေး) 38 လင်၊ တိူင်းတၼၢဝ်းသီ 30 လင်၊ တိူင်းပႃႇၵိူဝ် 24 လင်၊ ၸႄႈမိူင်း ယၢင်းၽိူၵ်ႇ 7 လင်လႄႈ ၸႄႈမိူင်းၶၢင် 5 လင် ၸွမ်းၼင်ႇ Data For Myanmar ၵဵပ်းသဵၼ်ႈမၢႆသေ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇဝႆႉၼင်ႇၼႆ။
“မိူၼ်ၼင်ႇ တူင်ႇဝူင်းလုမ်ႈၾႃႉ(ၵမ်ႇၽႃႇ) ၸိူဝ်းၼႆႉ ပေႃးၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၵၢၼ်ပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင် ၶဝ်ဢမ်ႇဢဝ်တႄႉဢဝ်ဝႃႈ ႁူႉယူႇႁၼ် ယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၶဝ်တေမီးၶေႃႈတူၵ်းလူင်းသင်ၵၼ် သေမဵဝ်းမဵဝ်းႁိုဝ်ဢမ်ႇႁူႉ။ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မိူင်းတေႃႇမိူင်းၼႆႉ လႅပ်ႈတေမီးလွင်ႈၵႃႉၶၢႆလပ်ႉလပ်ႉ ၵၼ်ႁိုဝ်ၵေႃႈဢမ်ႇႁူႉ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၸိူင်ႉၼႆ ယူႇတီႈၵမ်ႇၽႃႇ UN တူၺ်းတႄႉ တေဝႃႈၶဝ်ပွႆႇလူမ်လၢမ် ပွႆႇႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူၵ်ႈပေႉၵိၼ်ၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်ဢမ်ႇမီး တၢင်းၽိတ်းသင်ၼၼ်ႉၵူၺ်း”- ၸၢႆးႁေႃသႅင် သိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢႃႇၼႃႇၸိုင်ႈမိူင်းမႃးၶၢဝ်းတၢင်း 429 ဝၼ်းၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်း/ ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၸိူဝ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉသၢၼ်ၶတ်း ၺႃးတီႉၺွပ်းယဝ်ႉ 13,094 ၵေႃႉ။ ၺႃးၶႃႈႁႅမ်တၢႆ 1,730 ၵေႃႉလႄႈ ဢၼ်ၺႃးပိုၼ်ၽၢဝ်ႇတီႉၺွပ်းဝႆႉ 1,976 ၵေႃႉ – ၸုမ်းၸွႆႈထႅမ်ၵူၼ်းတူၵ်းၶွၵ်ႈ ၵၢၼ်မိူင်း AAPP ၵဵပ်းသဵၼ်ႈမၢႆသေ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉ မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းတီႈ 5/4/2022 ၼင်ႇၼႆ။
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ