ၶွမ်ႊပၼီႊငူၺ်ႇယီႇပလႄးတိုဝ်ၶုတ်းထၢၼ်ႇတီႈသီႇပေႃႉ

106

ၶွမ်ႊပၼီႊငူၺ်ႇယီႇပလႄး ဢမ်ႇထွမ်ႇ သဵင်ၵၢင်ၸႂ် ၵူၼ်းမိူင်းသီႇပေႃႉ ဢၼ်သၢၼ်ၶတ်းလွင်ႈၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ် တီႈႁူဝ်ၼမ်ႉ၊ တႄႇလူင်းမိုဝ်းၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်ၼႂ်းၵႄႈလွင်ႈလိူတ်ႇမႆႈၵူၼ်းမိူင်း ၸုမ်းသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်း တိုၵ်းသူၼ်းႁႂ်ႈၼႄၵၢင်ၸႂ် ၶွမ်ႈၶတ်းလူၺ်ႈ ဢမ်ႇသိုဝ်ႉၶူဝ်းၵုၼ်ႇဢၼ်ၶွမ်ႊပၼီႊ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇၶၢႆ။

Image: SHRF/ ဢွင်ႈတီႈ တႄႇၶုတ်းၸၢမ်းႁႃ ထၢၼ်ႇႁိၼ် တီႈထုင်ႉၼမ်ႉမႃႉ

ၸၢႆးႁေႃသႅင် ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်း ၸိုင်ႈတႆး လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ငဝ်းလၢႆး တၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉ ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၶႃႈ ယၢမ်းမိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ   ၶွမ်ႊပၼီႊဢမ်ႇထွမ်ႇ ဢမ်ႇတူၺ်းႁၼ်သေ သိုပ်ႇၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ် ဢမ်ႇၵိုတ်းဢမ်ႇယၢင်ႉ။ ယႃႇဝႃႈတေၵိုတ်း    ပၢႆသိုပ်ႇၶႂၢၵ်ႈယႃႉၵဝ်း တီႈၵဝ်ႇယဝ်ႉတီႈမႂ်ႇ ႁဵတ်းၼႆယူႇတိၵ်းတိၵ်း ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼႆလႄႈ ႁဝ်းၶႃႈ သၢၼ်ၶတ်း လွင်ႈၼႆႉ ႁၢဝ်ႈႁၢဝ်ႈႁႅင်းႁႅင်း”- ဝႃႈၼႆ။

မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 13/12/2021 ယူႇတီႈ ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်း ၸိုင်ႈတႆး SHRF ဢွၵ်ႇၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆး သၢၼ်ၶတ်း လွင်ႈၶွမ်ႊပၼီႊ   ငူၺ်ႇယီႇပလႄး ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၵုမ်းၵမ် ယူႇလင်ၵမ်ႉယၼ်ၼၼ်ႉ တႄႇၶုတ်းႁႃထၢၼ်ႇႁိၼ် တီႈႁူဝ်ၼႃးၾႃႉ ထုင်ႉၼမ်ႉမႃႉ ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉမႄး ၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းႁွင်ႇ  ။

ၸၢႆးႁေႃသႅင် သိုပ်ႇလၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ – “ၶႂ်ႈတုၵ်းယွၼ်းထိုင် ၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁဝ်းၶႃႈ တင်းသဵင်ႈ ပႃးၸဵမ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ပတ်းပိုၼ်ႉ ႁႂ်ႈဢွၼ်ၵၼ်သၢၼ်ၶတ်း ၶူဝ်းၶွင် ၶွင်ၶွမ်ႊပၼီႊငူၺ်ႇယီႇပလႄး  ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။ ဢမ်ႇဝႃႈ ၵိူဝ်ဝၢၼ် ၶိူင်ႈၸႂ်ႉၶူဝ်းသွႆ၊ ဢမ်ႇဝႃႈပဵၼ်ယၢင်ပုၼ်(ၽီးလမေႇ) ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈ တုၵ်းယွၼ်းဝႃႈ ယႃႇဢွၼ်ၵၼ် သိုဝ်ႉၸႂ်ႉ ပၼ်ႁႅင်းသေဢိတ်း။  ၶွမ်ႊပၼီႊဢၼ်ၼႆႉ ယွၼ်ႉဝႃႈ မၼ်းတူၺ်းပုၼ်ႈသုၼ်ႇတူဝ် မၼ်းၵူၺ်း မၼ်းဢမ်ႇတူၺ်းထိုင် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်တုၵ်ႉၶ ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ”- ဝႃႈၼႆ။

ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်း ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ ၶွမ်ႊပၼီႊငူၺ်ႇယီႇပလႄးၼႆႉ တင်ႈတႄႇဝၼ်းတီႈ 23/11/2021 မႃး တႄႇၶုတ်းႁႃထၢၼ်ႇႁိၼ် ဢွင်ႈတီႈႁူဝ်ၼႃးၾႃႉ လႅင်ႇၼမ်ႉ ၼႂ်းထုင်ႉၼမ်ႉမႃႉ ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ ။

Image: SHRF/ ဢွင်ႈတီႈ တႄႇၶုတ်းၸၢမ်းႁႃ ထၢၼ်ႇႁိၼ် တီႈထုင်ႉၼမ်ႉမႃႉ

ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၶွမ်ႊပၼီႊၶဝ် ဢဝ်ရူတ်ႉ/ၵႃး ထုၺ်ၼိုင်ႈလမ်းတီႇၽဵဝ်ႈၸွမ်းတၢပ်ႈ ႁူဝ်လွႆၵၢင်ထိူၼ်ႇ လွႆႁူဝ်ၼႃးၾႃႉ ဢွင်ႈဢွၵ်ႇၼမ်ႉ တႃႇပိုၼ်ႉ တီႈႁႃႈဢေႊၶိူဝ်ႊပၢႆ   ၶုတ်းႁူးၸၢမ်းၶူၼ်ႉႁႃထၢၼ်ႇႁိၼ်။ လွင်ႈၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈသၢႆမႄႈၼမ်ႉမႃႉ ဢၼ်လႆတၢင်းႁွင်ႇလူင်းမႃးသေ သိုပ်ႇလႆလေႃႇ လဵင်ႉပၼ်ႁႆႈၼႃး ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ တၼ်ပႅတ်ႈ။ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၶဝ် 12 ၵေႃႉယူႇဝႆႉဢွင်ႈတီႈၼၼ်ႈသေ ႁဵတ်းၵၢၼ်တင်းဝၼ်း၊ ၸၢမ်းၶုတ်းလႄႈ ၸုပ်ႇဢဝ်ၼမ်ႉဢွၵ်ႇၼႂ်းထၢင် ဢၼ်ၶဝ်ၶုတ်းၸၢမ်းတူၺ်းၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။ 

တႃႇၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ၶွမ်ႊပၼီႊၵႂႃႇမႃးၼႆသေၶဝ်ပေႃးသိူဝ်ႇသဵၼ်ႈတၢင်းတႃႇၶဝ်ႈၸူးဢွင်ႈတီႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပဵၼ်သဵၼ်ႈတၢင်း ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈထၢင်ထၢၼ်ႇ ၵဝ်ႇၶဝ်တီႈၼႃးၵုၼ် ၼႃႈတၢင်းတူၵ်း လႄႈ ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈဝၢၼ်ႈလူင် ၼႃႈတၢင်းႁွင်ႇၼၼ်ႉမႃး ။ သဵၼ်ႈတၢင်းမႂ်ႇၼႆႉ ဢမ်ႇၵမ်ႉၵွႆးတေတတ်းၼႂ်းထိူၼ်ႇပႃႇမႆႉ ႁူဝ်ၼႃးၾႃႉၵူၺ်း ယင်း တေတတ်းပႃးၼႂ်းႁႆႈၼႃး ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈထႅင်ႈ လူးၵွၼ်ႇၸုမ်းၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်း လၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။

 တင်ႈတႄႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈ (ဢႃႇၼႃႇ) ၸိုင်ႈမိူင်းမႃးငူၺ်ႇယီႇပလႄး  သိုပ်ႇၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်ၼႂ်းထၢင်ၵဝ်ႇဢၼ်မီးၼႂ်းထုင်ႉ ၼမ်ႉမႃႉ (ၼႃးၵုၼ် လႄႈ ၵုင်းပဝ်း) ၼင်ႇ ၸႂ်ၶဝ် သေသိုပ်ႇတေႃႉသူင်ႇထၢၼ်ႇႁိၼ် ၼိုင်ႈဝၼ်းလႂ် 100 လမ်းၵႂႃႇၸူးႁူင်းၵၢၼ်။  ၵိူဝ်ဝၢၼ် သိၼ်း သူၺ်ႇလီႇ ၼႂ်းဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ်လႄႈ တင်းႁူင်းၵၢၼ်တၢင်ႇတီႈၼႂ်းတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ပႃးၸဵမ်ထႅင်ႈ လၢႆလၢႆ တီႈ ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ ။  

ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ