ဝဵင်းမူႇၸေႊ တိတ်းၸပ်းလူႉတၢႆယွၼ်ႉတၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉဝႆး ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းလိူၼ်ပၢႆ လူႉတၢႆ 70 ၵေႃႉ

75

ၸႄႈဝဵင်းမူႇၸေႊ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ပဵၼ်ဝဵင်းလႅၼ်လိၼ်တႆး – ၶႄႇ ဝဵင်းၼိုင်ႈ ယၢမ်းလဵဝ် မီးၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်း တၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 တင်းမူတ်းမွၵ်ႈ 700 ပၢႆ လူႉတၢႆ မွၵ်ႈ 70 ၵေႃႉယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။

Photo Tung Huay Li – ၵူၼ်းမူႇၸေႊ ဢမ်ႇႁတ်းဢွၵ်ႇႁိူၼ်းယေး ယွၼ်ႉတၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉလၢမ်းၽႄႈ

တႄႇဢဝ် ႁၢင်လိူၼ်ၵျုၼ်ႊ မႃးတေႃႇထိုင် ႁူဝ်လိူၼ်ဢေႃႊၵတ်ႊသ် 2021 ၼႆႉ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမူႇၸေႊ ၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းႁွင်ႇ ၵူတ်ႇထတ်းႁၼ် ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်း တၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 တင်းမူတ်းမီးၵႂႃႇ 700 ပၢႆယဝ်ႉ လူႉတၢႆ မွၵ်ႈ 70 ၵေႃႉ ယူတ်းယႃႁၢႆ လူင်းႁူင်းယႃယဝ်ႉ 400 ပၢႆ တိုၵ်းသိုပ်ႇယူတ်းယႃဝႆႉတီႈႁူင်းယႃ 200 ပၢႆ ၼႆယဝ်ႉ။

ၽူႈၸွႆႈထႅမ် ၼႂ်းၸုမ်းပရႁိတ မူႇၸေႊ ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ၸွမ်းၼင်ႇႁဝ်းၶႃႈ လႆႈႁူႉသဵၼ်ႈမၢႆဝႆႉတႄႉ တီႈမူႇၸေႊၼႆႉ တင်းမူတ်းမီးပဵၼ်ၵႂႃႇ 700 ပၢႆယဝ်ႉၶႃႈ။ လူႉတၢႆတႄႉ မွၵ်ႈ 60 ပၢႆ 70 ၼႆႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်ႁၢႆၶႅၼ်းသေ လူင်းႁူင်း ယႃယဝ်ႉ ၵေႃႈမီး ဢၼ်တိုၵ်ႉသိုပ်ႇယူတ်းယႃၵေႃႈ တိုၵ်ႉမီးယူႇၶႃႈ။ ၵူၼ်းမိူင်း ၵမ်ႈၼမ်တႄႉ ဢွၼ်ၵၼ်ႁဵတ်းၸွမ်း ပၵ်း ပိူင်မၢႆမီႈ ပၢႆးယူႇလီတမ်းဝၢင်းဝႆႉၼၼ်ႉ ၶႃႈဢေႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။

ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမူႇၸေႊ မၢင်ပွၵ်ႉၵေႃႈ Lockdown ဝႆႉၵမ်းသိုဝ်ႈ ႁၢမ်ႈၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇ ၸိူင်ႉၼႆႉၵေႃႈမီး၊ မၢင်ပွၵ်ႉၵေႃႈ ပၼ်ၵူ ၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇယူႇ ၵူၺ်းၵႃႈ ပၼ်ပဵၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်း တႄႇဢဝ်ယၢမ်းၼႆႉ ထိုင်ယၢမ်းၼႆႉ ပေႃးပူၼ်ႉၶၢဝ်းယၢမ်းယဝ်ႉ ဢမ်ႇပၼ် ၶဝ်ႈဢွၵ်ႇ ၸိူင်ႉၼႆႉၵေႃႈမီး ဝႃႈၼႆ။

ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ပွၵ်ႉၸၢၼ်း မူႇၸေႊ ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “တီႈပွၵ်ႉၸၢၼ်းႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ပိၵ်ႉဢိုတ်းမႃး မီးၶၢဝ်းတၢင်းၼိုင်ႈလိူၼ်တဵမ်မိူဝ်ႈၼႆႉယဝ်ႉၶႃႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ လွင်ႈၵိၼ်ယႅမ်ႉတႄႉၵေႃႈ ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၵၼ်ယူႇ ဢိတ်းဢီႈၶႃႈ ဢေႃႈ။ ႁဝ်းၶႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်ပႅင်းၵိၼ်ပႅင်းၸၢႆႇၵၼ်ဢဝ်ၵူၺ်းၶႃႈ။ ဢမ်ႇႁူႉဝႃႈ တၢင်းပဵၼ်ၼႆႉ တေၵႂႃႇႁိုင်ထႅင်ႈၵႃႈႁိုဝ် တီႈ မူႇၸေႊႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ပဵၼ်ၽိူမ်ႉၶိုၼ်ႈယူႇၵူႈဝၼ်းၶႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။

ယၢမ်းလဵဝ် တီႈပွၵ်ႉၸၢၼ်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမူႇၸေႊၼႆႉ မီးၵူၼ်းလူႉတၢႆ ယွၼ်ႉၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 ၼႆႉ   14 ၵေႃႉယဝ်ႉလႄႈ ၵူၼ်းပွၵ်ႉၸၢၼ်းလႆႈၶဵင်ႈၶႅင်လွင်ႈၶဝ်ႈဢွၵ်ႇလိူဝ်ႁႅင်းလိူဝ်တၢင်ႇပွၵ်ႉ။

ၵူၺ်းၵႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းႁႃၸဝ်ႉၵိၼ်ၶမ်ႈၼၼ်ႉတႄႉ ဢွၼ်ၵၼ်ဢွၵ်ႇႁိူၼ်းယေး ႁဵတ်း ၵၢၼ် ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉ ၵေႃႈ မီးယူႇ။ ၸိူဝ်းဢမ်ႇဢွၵ်ႇႁိူၼ်းယေးသေ ဢွၼ်ၵၼ် stay at home  ၵၵ်းတူဝ်ယူႇၼႂ်းႁိူၼ်းၽႂ်မၼ်းၵေႃႈ မီးတင်းၼမ်။

ၵူၼ်းၼုမ်ႇ မူႇၸေႊ ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ယၢမ်းလဵဝ် တီႈမူႇၸေႊ ႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ် ဢွၼ်ၵၼ် stay at home ၼႆႉ တေမီး 95 % ၼႆႉၶႃႈဢေႃႈ။ မွၵ်ႈ 5 % ၼႆႉၵူၺ်း ဢၼ်ဢွၵ်ႇႁိူၼ်းယေးၵေႃႈ။ ၵူၼ်းဢၼ်ဢွၵ်ႇႁိူၼ်းယေး ၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းတၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းမႃးႁဵတ်းၵၢၼ် ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉႁႃၸဝ်ႉၵိၼ်ၶမ်ႈၵူၺ်း ၵမ်ႈၼမ်ၵေႃႈ ပဵၼ်ပီႈ ၼွင်ႉ ထုင်ႉလိၼ်ပဵင်းၼၼ်ႉၶႃႈဢေႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။

တၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 ပွၵ်ႈၵမ်းသၢမ်ၼႆႉ တႄႇဢဝ်လိူၼ်ၵျုၼ်ႊၼႆႉမႃး ၽႄႈလၢမ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၼႂ်းမိူင်းတႆး တင်းသၢမ် ပွတ်းတွၼ်ႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း တိတ်းၸပ်း လူႉတၢႆ မီးၵူႈဝၼ်း။ ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉ မၢင်ၸႄႈဝဵင်းထုၵ်ႇၸီႉသင်ႇ stay at home ၵေႃႈမီး ဝႃႈၼႆ။

တင်ႈတႄႇၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢႃႇၼႃႇ ၸိုင်ႈမိူင်းမႃးထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ၶၢဝ်းတၢင်း 7 လိူၼ်ပၢႆ။ ဢမ်ႇဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းတူၺ်းလူပၼ်လွင်ႈယူႇသဝ်းၵိၼ်သၢင်ႈၵူၼ်းမိူင်း၊ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈပူၵ်းပွင်ပၼ် ၵူၼ်းမိူင်းသင်သေဢၼ်။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ လွင်ႈတၢင်းပဵၼ်းၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 ၵေႃႈ ဢမ်ႇၵႅတ်ႈၵင်ႈ ပၼ်ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈသင်။ မၢင်ၵမ်းၵူၼ်းမိူင်းယင်းဢွၼ်ၵၼ်ထၢင်ႇထိူမ်ဝႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈတင်ႈၸႂ်ပွႆႇႁႂ်ႈမႅင်း ၽႄႈလၢမ်းတိတ်းၸပ်းၵူၼ်းမိူင်းၵူၺ်းႁိုဝ် ဝႃႈၼႆ။

ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ