ၶွမ်ႊပၼီႊၼွၵ်ႈမိူင်း  ၶိုင်တႃႇၵေႃႇသၢင်ႈၾၢႆၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉၶူင်း ၽွင်းၵူၼ်းမိူင်းတိုၵ်ႉ သၢၼ်ၶတ်းသိုၵ်မၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်းလႄႈ ၽွင်းဝၢၼ်ႈမိူင်းတိုၵ်ႉပဵၼ်ၽိုၼ်းပဵၼ်ၾႆး ၵူၼ်းမိူင်းလူႉယႂ်ႇတၢႆၼမ်  ၊ ႁႅင်းၾႆးၾႃႉ တႃႇ 90 % တေတေႃႉဢွၵ်ႇၶၢႆတၢင်းမိူင်းၶႄႇ ၼႆယဝ်ႉ။

မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 16/6/2021  ပဵၼ်ဝၼ်းသုၼ်ႇလႆႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆး၊  ယူႇတီႈ ၸုမ်းတူင်ႉဝူင်း ၵူၼ်းတႆး ႁူမ်ႈၵၼ် ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈ လွင်ႈၵူၼ်းမိူင်းတႆး ၶႂ်ႈလႆႈလွင်ႈသုၼ်ႇလႆႈၽဵင်ႇပဵင်းယွၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶႃႈႁႅမ်ၵူၼ်းမိူင်းတႆးတၢႆ လိုပ်ႈၶၢႆႉဝၢၼ်ႈ ၽွင်းပီ 1997 ။   ၽွင်းၵူၼ်းမိူင်းတိုၵ်ႉလိူတ်ႇမႆႈယူႇၼႆႉ  ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မိူၵ်ႈမႂ်ႈ ပိုတ်ႇပၼ်ၶွမ်ႊပၼီႊ ၸိူဝ်းၵိုတ်းယင်ႉမႃးၶၢဝ်းႁိုင်ၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈၶိုၼ်းတူင်ႉၼိုင်ႁဵတ်းသၢင်ႈ/ ၵေႃႇသၢင်ႈၾၢႆ ၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉၶူင်းၵႂႃႇ ၼႆယဝ်ႉ။

ၸၢႆးႁေႃသႅင် ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႈလႆႈၵူၼ်း ၸိုင်ႈတႆး SHRF လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇ ႁွၵ်ႈဝႃႈ – “မိူဝ်ႈလဵဝ် ဢၼ်သိုၵ်း မၢၼ်ႈ ပၼ်ၾႆးၶဵဝ် ၶွမ်ႈပၼီႊ လူင်းၵေႃႇသၢင်ႈၾၢႆၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉၶူင်းၼႆႉ တေပဵၼ်တီႈၾၢႆၵုၼ်လူင်။ ငဝ်းလၢႆး မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ သမ်ႉ ၵၢၼ်မိူင်း ၵေႃႈသမ်ႉသုၵ်းသၵ်ႉဝႆႉ တႃႇၶွမ်ႊမၼီႊတေလူင်းၵူတ်ႇထတ်းတႃႇ ၵေႃႇသၢင်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ယၢပ်ႇပိူင်ၼိုင်ႈ၊ ယွၼ်ႉတၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19  ၵေႃႈပိူင်ၼိုင်ႈ။ ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ လွင်ႈၶွမ်ႈပၼီႊတေလူင်းတူၺ်းၵူတ်ႇထတ်း ဢွင်ႈတီႈ ၶဝ်တေသၢင်ႈၾၢႆၼၼ်ႉ တေပဵၼ်မိူဝ်ႈလႂ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉတႄႉ ပႆႇႁူႉ”- ဝႃႈၼႆ။

ၶွမ်ႊပၼီႊ ဢၼ်တေမႃးၶိုင် ၵေႃႇသၢင်ႈ တီႈၾၢႆၵုၼ်လူင်ၼႆႉ ပဵၼ်ၶွမ်ႊပၼီႊ Hanergy Group – Asia World (Burma) ၼႆႉ တေႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ႁႅင်းၾႆးၾႃႉ 1,400 မေႊၵႃႊဝတ်ႊ တႃႇ 90 % တေတေႃႉသူင်ႇၶၢႆၸူးမိူင်းၶႄႇ ဝႃႈၼႆ။

“ၶွမ်ႊပၼီႊၼႆႉ ပဵၼ်ၶွမ်ႊပၼီႊၶႄႇ ဢၼ်တေမႃးႁဵတ်းသၢင်ႈ တီႈၵုၼ်လူင်ၼႆႉ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ ပေႃးမႃးထတ်းသၢင်ႈတူၺ်းၼႆ ဢၼ်ယူႇတင်းလင်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉၵေႃႈ ပဵၼ်ၶႄႇၼၼ်ႉၼႃႇ”- ၸၢႆးႁေႃသႅင် သိုပ်ႇလၢတ်ႈ ၼႄထႅင်ႈ ၼင်ႇၼႆ။

မိူဝ်ႈလိူၼ်မေႊ 2021 ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မိူၵ်ႈမႂ်ႈ ပၼ်ၶႂၢင်ႉ ႁႂ်ႈၶွမ်ႊပၼီႊၶႄႇ China’s Hanergy သၢင်ႈၾၢႆ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉၶူင်း တီႈၵုင်လူၼ် ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။  

ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ ယူႇတီႈၸုမ်းတူင်ႉဝူင်းၵူၼ်းတႆး ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈဝႃႈ ၵၢၼ်သၢင်ႈၾၢႆၼၼ်ႉ တိုၼ်းတေႁဵတ်းႁႂ်ႈမႄႈၼမ်ႉၶူင်း လူႉ ႁၢႆဝၢႆးတၢႆ ပႃးၸဵမ် ယူင်ႉသၢင်ႈၶူင်းတိုၼ်းသၽႃႇဝမၼ်း ဢၼ်ဢမ်ႇမၼ်ႈၵိုမ်းၵႅၼ်ႇၶႅင်လႄႈ တိုၼ်းတုမ်ႉတိူဝ်ႉပႃး ၵၢၼ်ႁႃ လဵင်ႉတွင်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းလႄႈ သတ်းၼပ်ႉႁူဝ်လၢၼ်ႉ ၸိူဝ်းပိုင်ႈဢိင်ဝႆႉ။

တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈၽူႈလူင်းတိုၼ်း ၼွၵ်ႈမိူင်း ထွၼ်ဢွၵ်ႇၼႂ်းၽႅၼ်ၵၢၼ် သၢင်ႈၽၢႆၵမ်းလဵဝ် ဢမ်ႇၼၼ် တေႁူမ်ႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈသိုပ်ႇပူၼ်ႉပႅၼ်ၶႃႈႁႅမ်ၵူၼ်းမိူင်း ဢမ်ႇၵမ်ႉဝႃႈ မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉၵူၺ်း မိူဝ်ႈလဵဝ်ၵေႃႈ တိုၵ်ႉသိုပ်ႇၶႃႈႁႅမ် ပိူဝ်ႈ တႃႇ ဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈၾၢႆလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈပိူင်ယူင်ႉသၢင်ႈၶူဝ်းတိုၼ်းသၽႃဝ လူႉၵွႆၼႂ်းမိူင်း ႁူမ်ႈတုမ်တွၼ်တၢင်းဢွၵ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။

ၽႅၼ်ၵၢၼ် ဢၼ်တေသၢင်ႈၾၢႆၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉၶူင်း ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးၼႆႉ တင်းမူတ်း တေမီး 3 ဢၼ် မိူၼ်ၼင် ၾၢႆႇၵုၼ်လူင် ႁႅင်းၾႆး 1,400 မေႊၵႃႊဝတ်ႊ ပဵၼ်ၶွမ်ႊပၼီႊ Hanergy Group – Asia World (Burma) ႁႅင်းၾႆးၾႃႉ တႃႇ 90 % တေ တေႃႇသူင်ႇၶၢႆတၢင်းမိူင်းၶႄႇ၊ ၾၢႆၼွင်ၾႃ ႁႅင်းၾႆး 1,200 မေႊၵႃႊဝတ်ႊ ၶွမ်ႊပၼီႊ Hydrochina Corporation, IGE (Burma) တႃႇႁႅင်းၾႆး 90 % တေဢဝ်သူင်ႇၶၢႆမိူင်းၶႄႇလႄႈ ၾၢႆမိူင်းတူၼ် ႁႅင်းၾႆး 7,000 မေႊၵႃႊဝတ်ႊ ၶွမ်ႊပၼီႊ  China’s Three Gorges Corporation, Thailand’s EGAT International, IGE (Burma) တႃႇ 90 % တေသူင်ႇၶၢႆ မိူင်းၶႄႇ တင်းမိူင်းထႆး ၼႆယဝ်ႉ။