ၵၢတ်ႇၸဝ်ႈၾႃႉ မိူင်းၵဵင်းတုင် ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်း ပိုတ်ႇၶၢႆ ၵိုၵ်းပိုၼ်းမႃး ၵူႈပီၼၼ်ႉ ပီၼႆႉ ၶွမ်ႊမတီႊ ၸတ်းၶၢႆ ၵၢတ်ႇ တႅပ်းတတ်းဝႃႈ တေဢမ်ႇပိုတ်ႇၶၢႆယဝ်ႉ – ယွၼ်ႉငဝ်းလၢႆးၵၢၼ်မိူင်း ဢမ်ႇလီ – ဝႃႈၼႆ။

ဝၼ်းတီႈ 1/3/2021 ၼႆႉ ယူႇတီႈၸုမ်းပွင်ၵၢၼ် ၵၢတ်ႇၸဝ်ႈၾႃႉ ဢုပ်ႇဢူဝ်းလႆႈၸႂ်ၵၼ်ဝႃႈ တေၸတ်းႁဵတ်း ဝၼ်းၵၢတ်ႇၸဝ်ႈၾႃႉ (ၵၢတ်ႇၵဝ်ႇ) တီႈပွၵ်ႉႁူဝ်ၵၢတ်ႇ ၸႄႈဝဵင်းၵဵင်းတုင် ၸိုင်ႈတႆပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ ယၢမ်းလဵဝ်သမ်ႉ ယွၼ်ႉငဝ်း လၢႆး ဝၢၼ်ႈမိူင်းဢမ်ႇၼိမ် သုၵ်ႉယုင်ႈဝႆႉလႄႈ တေဢမ်ႇပဵၼ်ၸတ်းႁဵတ်း ၼႆယဝ်ႉ။

လုင်းၸၢႆးႁွင်ၶမ်း ပေႃႈဝၢၼ်ႈမႄႈမိူင်း ဝဵင်းၵဵင်းတုင် – “ၵူၼ်းမိူင်းၵဵင်းတုင် ၵမ်ႈၼမ် ဢွၼ်ၵၼ် တၢင်ႇၾဵတ်ႉပုၵ်ႉၵၼ်ဝႃႈ ၵၢတ်ႇၵဝ်ႇၼႆႉ ပႆႇထုၵ်ႇလီႁဵတ်း ဝၢၼ်ႈမိူင်းသုၵ်ႉသၵ်ႉၸိူင်ႉၼႆ။ ယူႇတီႈၽူႈၵွၼ်းၸႄႈဝဵင်းၵဵင်းတုင် ပၼ်ၶႂၢင်ႉႁႂ်ႈၸတ်း ႁဵတ်းယူႇ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢိင်ၼိူဝ် ၵူၼ်းၼုမ်ႇ တုၵ်းယွၼ်းသေ တေဢမ်ႇပဵၼ်ၸတ်းႁဵတ်းယဝ်ႉ”- ဝႃႈၼႆ။

ဢိင်ၼိူဝ်လွင်ႈ ဢၼ်ဢမ်ႇပဵၼ်ၸတ်းႁဵတ်းဝၼ်းၵၢတ်ႇၸဝ်ႈၾႃႉၼႆႉ ယွၼ်ႉငဝ်းလၢႆး ဝၢၼ်ႈမိူင်းသုၵ်ႉယုင်ႈ ၵူၼ်းမိူင်း ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ဢွၼ်ၵၼ်ဢွၵ်ႇၼႄၵၢင်ၸႂ် သၢၼ်ၶတ်း တေႃႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢႃႇၼႃႇမႃး ၶိူဝ်းယႂ်း။ ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ တၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊ ဝိတ်ႉ 19 ယင်းပႆႇႁၢႆဝႃႈၼႆ။

“ဝၼ်းၵၢတ်ႇၵဝ်ႇ ဢၼ်တေၸတ်းႁဵတ်းၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 1 ၼႆႉ ၸုမ်းပွင်ၵၢၼ်ၶဝ် ဢွၼ်ၵၼ်တူၵ်းလူင်း ဝၼ်းတေႁဵတ်းမၼ်း ယဝ်ႉ။ ၼႂ်းဝၼ်း သွင်ဝၼ်းၼႆႉ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၶဝ် တၢင်ႇၶိုၼ်ႈမႃးၼိူဝ်ၾဵတ်ႉပုၵ်ႉဝႃႈ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီႁဵတ်း ယွၼ်ႉငဝ်းလၢႆး ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ ၵမ်ႉၵူဝ်ပဵၼ်တီႈၶွၼ်ႈတုမ်ၵၼ်သေ ၼႄၵၢင်ၸႂ်ၵႂႃႇ”-  ၽူႈတူင်ႉၼိုင် ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းတႆး ၵေႃႉၼိုင်ႈ တီႈၵဵင်းတုင် လၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။

မိူဝ်ႈပီ 1930 ၸဝ်ႈၵွၼ်ႈၵႅဝ်ႈ ဢိၼ်းထလႅင် ပူင်ဝႃႈ ၵၢတ်ႇၵဝ်ႇၼႆႉ မၼ်းၵႅပ်ႈ ၼႆသေ ၸင်ႇၶၢႆႉၵႂႃႇႁဵတ်း ၵၢတ်ႇထႅင်ႈ ဢၼ် ၼိုင်ႈ ပဵၼ်ၵၢတ်ႇလူင်ဝဵင်းၵဵင်းတုင် ယၢမ်းလဵဝ်။ တႄႇၶၢႆႉၵၢတ်ႇတီႈၵဵင်းတုင် မိူဝ်ႈပီ 1936 ။ ၼင်ႇႁိုဝ်ထုင်းတေ ဢမ်ႇႁၢႆ ၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းမႃးၶၢႆတီႈၵၢတ်ႇၵဝ်ႇၶိုၼ်း ၼိုင်ႈပီ ၼိုင်ႈပွၵ်ႈသေ ႁိၵ်ႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ ဝၼ်းၵၢတ်ႇၸဝ်ႈၾႃႉမႃးတေႃႇထိုင်ဝၼ်း မိူဝ်ႈ ၼႆႉ။