ၽွင်း တပ်ႉသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းတိုၵ်းတေႃး တပ်ႉသိုၵ်း ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းၵျွၵ်ႉမႄးၼၼ်ႉ မီးလွင်ႈပူၼ်ႉပႅၼ် သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း- ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး ဢွၵ်ႇၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆး ၼင်ႇၼႆ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 19/10/2020 ၼႆႉ ယူႇတီႈ ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး (SHRF) ဢွၵ်ႇၽိုၼ်တၢမ်း ငဝ်းလၢႆးဝႃႈ- တင်ႈတႄႇဝၼ်းတီႈ 30/9/2020 မႃး တပ်ႉသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းတေႃႇ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) တၢင်းလိၼ်လႄႈတၢင်းၵၢင်ႁၢဝ် ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး (တွၼ်ႈၾၢႆႇၸၢၼ်း)။ ၾၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မီးလွင်ႈပူၼ်ႉပႅၼ် သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်း မိူၼ်ၼင်ႇယိုဝ်းၵွင်ႈ ယိုဝ်းမၢၵ်ႇလူင်ၵႂႃႇၵူႈႁူးၵူႈတၢင်း၊ ၶႃၸႂ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ၊ တီႉမတ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလႄႈ ၶဝ်ႈသွၵ်ႈတဝ်ဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈယဝ်ႉ ယႃႉလူႉၵဝ်းလႅဝ် ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ၸၢႆးႁေႃသႅင် ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ SHRF လၢတ်ႈတီႈ ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ- “ႁဝ်းၶႃႈၶႂ်ႈႁႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်တိုၵ်ႉ ထူဝ်းသိုၵ်းယူႇ ၼႂ်းမိူင်းတႆး ပွတ်းႁွင်ႇၼႆႉၵိုတ်းၵၢၼ်ထူဝ်းသိုၵ်း၊ ယႃႇႁႂ်ႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ်။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ၶဝ်တိုၵ်ႉပိုၼ်ၽၢဝ်ႇယိုတ်ႈၶၢဝ်းယၢမ်း ၵိုတ်းသိုၵ်းၾၢႆႇလဵဝ် ၶၢဝ်းတၢင်း ၼိုင်ႈလိူၼ်၊ တႄႇမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 29 လိူၼ်ပူၼ်ႉတေႃႇထိုင်လိူၼ်ဢွၵ်ႊထူဝ်ႊပိူဝ်ႊၼႆႉသဵင်ႈ။ ထႅင်ႈၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ပေႃးမီးၵၢၼ်တိုၵ်းယိုဝ်းၵၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းတုမ်ႉတိူဝ်ႉပီႈၼွင်ႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းယူႇၸွမ်းသၢႆၼွၵ်ႈ၊ ပဵၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ၵဵပ်းမၢၵ်ႇၶဝ်ႈတဝ်ႈၼမ်ႉ၊ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈ ထၢင်ႇႁၢင်ႈႁဵတ်းၵိၼ်ၵၢၼ်ႁႃလဵင်ႉတွင်ႉ ၼႃႈႁိူၼ်း” ဝႃႈၼႆ။
ၸွမ်းၼင်ႇ ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆး ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး ၼၼ်ႉလၢတ်ႈဝႃႈ- ၶၢဝ်းတၢင်းဢၼ် တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းတေႃႇ RCSS/SSA တင်ႈတႄႇဝၼ်းတီႈ 30/09/2020 တေႃႇထိုင် 10/10/2020 (ႁူမ်ႈ 11 ဝၼ်း)ၼၼ်ႉ ယူႇတီႈတပ်ႉသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ၸႂ်ႉႁႅင်းသိုၵ်းႁဵင်ပၢႆ၊ ပဵၼ်တပ်ႉၵွင်ပႃႈတႂ်ႈ ငဝ်ႈငုၼ်းၵုမ်းၵမ်ၽႅၼ်ၵၢၼ်ယၼ်ႇသိုၵ်း (ၸၵၶ 1) ၵျွၵ်ႉမႄး၊ တပ်ႉၸုမ်းလူင် 101 ၊ တပ်ႉၸုမ်းလူင် 99 ၸိူဝ်းၼႆႉ တင်းမူတ်း 10 တပ်ႉၵွင်။ ၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၸႂ်ႉႁိူဝ်းဝိၼ်မႅင်းမီႈ ၶဝ်ႈၸွႆႈ တိုၵ်းယိုဝ်း၊ ဢဝ်ၵွင်ႈ ဢဝ်မၢၵ်ႇလူင်ၸိူဝ်းၼႆႉ ယိုဝ်းလိုင်ႈသႂ်ႇၵူႈႁူးၵူႈတၢင်းလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ တင်းမူတ်း 4,500 ပၢႆလႆႈ ပိုၼ်ႉပွႆႇပႅတ်ႈႁိူၼ်းယေးသေပၢႆႈၽေးသိုၵ်း- ၼႆယဝ်ႉ။
Photo:by SHRF ၵူၼ်းပၢႆႈၽေး တီႈဝတ်ႉ/ၵျွင်းၶၢင်ႈၶၢႆး
လွင်ႈတၢင်းဢၼ် သိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းတေႃႇ RCSS/SSA ပွၵ်ႈၼႆႉ လႅပ်ႈၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ-လွင်ႈၵေႃႇသၢင်ႈ/ၶူင်းၵၢၼ်မႂ်ႇ ၼႂ်းၵျွၵ်ႉမႄး ပႃးၸဵမ်လွင်ႈၶႂၢၵ်ႈသဵၼ်ႈတၢင်းလူင် ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၶႄႇ-မၢၼ်ႈ၊ ၵၢၼ်တမ်းသဵၼ်ႈသၢႆၾႆးၾႃႉ ၶူင်းၵၢၼ်သၢင်ႈၾၢႆၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉတူႈ (ၶူင်းၵၢၼ်တေႃႈလွတ်ႇၵၢသ်ႊ မိူင်းၶႄႇ-မိူင်းမၢၼ်ႈ ၵေႃႈမီးၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၼႆႉ)။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ၶႂ်ႈယႃႉၵဝ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ ၼႆယဝ်ႉ။
သိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈၼႆႉ မူၵ်းယူႇၸွမ်းႁိူၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ၊ သွၵ်ႈတဝ်/ယႃႉလႅဝ်ႁိူၼ်းယေးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ၊ ယႃႉၽႃႈၽႅၼ်ႇၶူဝ်းလဵင်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈမၢၵ်ႇမိူဝ်၊ ၶႃႈႁႅမ်ၵိၼ်သတ်းလဵင်ႉ မူ/ၵႂၢႆး ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ၊ ဢဝ်ႁိူၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈႁဵတ်းတပ်ႉႁဵတ်းတႃႇသေ ယိုဝ်းၵွင်ႈၵႂႃႇၵူႈႁူးၵူႈတၢင်း ႁဵတ်းႁႂ်ႈတူၵ်းသႂ်ႇ ႁိူၼ်းၵူၼ်းမိူင်းလႄႈ တိူဝ်ႉၵူၼ်းမိူင်းဝၢတ်ႇၸဵပ်း ဢိၵ်ႇ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢမ်ႇၸၢင်ႈပွၵ်ႈၶိုၼ်းမိူဝ်းႁိူၼ်းယေး။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ၶူဝ်းၶွင်ၵိၼ်ယႅမ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇၶဝ်ႈသၢၼ် ၼမ်ႉမီႇၼမ်ႉမၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ဢၼ်ၸိူဝ်းဢဝ်ၵိၼ်ဢမ်ႇသဵင်ႈၼၼ်ႉ ဢဝ်ထွၵ်ႇပႅတ်ႈမၢၵ်ႇမီႈမၢၵ်ႇမိူဝ်-ၼႆယဝ်ႉ။
“လၢႆးႁဵတ်းၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ ႁဝ်းႁၼ်ဝႃႈ မၼ်းပူၼ်ႉပိူင်ႈပိူင်ပဵၼ်ၵူၼ်းတႄႉတႄႉ။ လွင်ႈဢၼ်ၶဝ်ႁဵတ်းယူႇ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ မၼ်းပွၵ်ႈၵႂႃႇၶိုၼ်းလၢႆးၵဝ်ႇပိူင်ၵဝ်ႇ ဢၼ်ၶဝ်ယၢမ်ႈႁဵတ်းမႃးယူႇ ဢမ်ႇပႆႇပွႆႇဝၢင်းသေ ပွၵ်ႈၼၼ်ႉ။ မိူၼ်ၸိူင်ႉၶဝ်ႈၼႂ်းမူႇဝၢၼ်ႈယဝ်ႉ ႁဵတ်းၵႃႈဝႃႈၵႃႈပဵၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈသၢၼ်ၶတ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း မၼ်းဢမ်ႇၵိုင်ႇလီပဵၼ်ၸိူင်ႉၼႆ။ ၾၢႆႇၼိုင်ႈတၢင်းၼိုင်ႈၵေႃႈ သမ်ႉပဵၼ်ၸုမ်းဢၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းတိုၵ်း ဝႆႉၼင်ႇၵၼ်။ ၾၢႆႇသိုၵ်းတႆးၵေႃႈ ပဵၼ်ၸုမ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်း သၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၸၼ်ႉၸႄႈမိူင်း ၸၼ်ႉမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး လူင်းလၢႆးမိုဝ်း NCA ပႃး။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼၼ် ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈႁဵတ်းယူႇ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ မၼ်းသၢၼ်ၶတ်းတင်း ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈဢၼ်ၶဝ်ပၼ်ဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ” ၸၢႆးႁေႃသႅင် သိုပ်ႇလၢတ်ႈထႅင်ႈၼင်ႇၼႆ။
ၵူၼ်းပၢႆႈၽေး ပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ်ပွၵ်ႈၼႆႉ ၸွမ်းၼင်ႇ SHRF ၵဵပ်းၶေႃႈမုလ်းမိူဝ်ႈ 13/10/2020 ၼၼ်ႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းလႆႈပၢႆႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈၶၢင်ႈၶၢႆး၊ ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉမၢၵ်ႇႁိၼ်၊ ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉၶႅမ်၊ ဝၢၼ်ႈၼႃးဢေႃႈ၊ ဝၢၼ်ႈၼွင်သိမ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈၼႃးၽိုင်ႈ၊ ဝၢၼ်ႈၵုၼ်ႁႅၼ်၊ ဝၢၼ်ႈပဵင်းထွၼ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈႁၢင်ၼွင်၊ ဝၢၼ်ႈတေႃလိူဝ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈၵုင်းၺွင်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈၼႃးသွင်း၊ ဝၢၼ်ႈႁူဝ်ၼမ်ႉ၊ ဝၢၼ်ႈတႃႈလူင် ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ဢွင်ႈတီႈသွၼ်ႈႁူမ်ႈပိုင်ႈသဝ်းပၢႆႈၽေးမီး 13 တီႈ- ဝတ်ႉ/ၵျွင်းႁၢႆးၵုၺ် မီးႁူဝ်ၵူၼ်း 125 ၵေႃႉ၊ တီႈဝတ်ႉပုင်ႇဝူဝ်း 718 ၵေႃႉ၊ ဝတ်ႉ/ၵျွင်းလွႆတေး (တွင်ႇထိၵ်ႈ) 646 ၵေႃႉ၊ ဝတ်ႉ/ၵျွင်းၶၢင်ႈၶၢႆး 74 ၵေႃႉ၊ ဝတ်ႉ/ၵျွင်းၼွင်သိမ်ႇ 452 ၵေႃႉ၊ ဝတ်ႉ/ၵျွင်းၵုၼ်ႁႅၼ် 397 ၵေႃႉ၊ ဝတ်ႉ/ၵျွင်းၼႃးသွင်း 170 ၵေႃႉ၊ ဝတ်ႉ/ၵျွင်းႁူဝ်ၼမ်ႉ 386 ၵေႃႉ၊ ဝတ်ႉ/ၵျွင်းၼွင်ၶၢမ် 400 ၵေႃႉ၊ ဝတ်ႉ/ၵျွင်းၵွင်းလၢင်း 286 ၵေႃႉ၊ ဝတ်ႉ/ၵျွင်းၼွင်ၵႂၢင် 95 ၵေႃႉ၊ ဝတ်ႉ/ၵျွင်းၵွင်းမူးၶၢၼ် 250 ၵေႃႉ၊ ဝတ်ႉ/ၵျွင်းဢုမ်ႇႁိတ်း 430 ၵေႃႉ၊ ၼႃးမၢၵ်ႇၶေႃ 100 ၵေႃႉ၊ ႁူမ်ႈတင်းမူတ်း 4,529 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ