တၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 ၽႄႈလၢမ်းၶိုၼ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း ပတ်းပိုၼ်ႉမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် လႄႈ တီႈတိုဝ်းၵမ် တိူၵ်ႈၵမ်မထၢၼ်း မူႇလမိၼ်းၵုၼ်း/ သႃသၼႃ မၢၼ်ႇဢွင်ႇ  ဢၼ်ဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်းပဵၼ်ငဝ်ႈၼၼ်ႉ ပီၼႆႉ ဢမ်ႇပႆႇၸၢင်ႈပိုတ်ႇႁပ်ႉ ယေႃးၵီႇ ၽူႈတိုဝ်းၵမ်သိၼ်ထမ်း ဝႃႈၼႆ။

တိူၵ်ႈၵမ်ႇမထၢၼ်းလၢင်းၶိူဝ်းၼႆႉ ပိုတ်ႇႁပ်ႉယေႃးၵီႇ ၽူႈတိုဝ်းၵမ်သိၼ်ထမ်း မႃးၵူႈပီ၊ ၼိုင်ႈပီ တႄႇပိုတ်ႇႁပ်ႉ လိူၼ်ၵဝ်ႈ မူၼ်းတေႃႇ လိူၼ်သီႇမူၼ်း ၶၢဝ်းတၢင်းႁူၵ်းလိူၼ်၊ ဝၼ်းတီႈ 2/9/2020 လိူၼ်ၵဝ်ႈမူၼ်းပီၼႆႉတႄႉ ဢိင်ၼိူဝ်တၢင်းပဵၼ် ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 ၽႄႈလၢမ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်းသေ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်း မီးတိူၵ်ႈၵမ်မထၢၼ်း သွင်တီႈ၊ ပႆႇၸၢင်ႈပိုတ်ႇႁပ်ႉ၊ ယင်ႉ ဝႆႉ တၢင်းသွင်တီႈ။

လုင်းသြႃႇဢွင်ႇၶိၼ်ႇ ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ ၶွမ်ႊမတီႊတိူၵ်ႈၵမ်မထၢၼ်းမူႇလမိၼ်းၵုၼ်း/ သႃသၼႃ မၢၼ်ႇဢွင်ႇ တီႈလၢင်းၶိူဝ်း လၢတ်ႈဝႃႈ – “ ပီၼႆႉ ယွၼ်ႉတၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 လၢမ်းၽႄႈသေ တီႈတိူၵ်ႈၵမ်မထၢၼ်းႁဝ်းၶႃႈ လႆႈၵိုတ်းယင်ႉဝႆႉ ၸူဝ်ႈ ၶၢဝ်းၶႃႈဢေႃႈ။ တင်းသွင်တိူၵ်ႈၶႃႈယဝ်ႉ တီႈလၢင်းၶိူဝ်းႁဝ်းၶႃႈတႄႉ။ ပႂ်ႉတူၺ်းငဝ်းလၢႆးတၢင်းပဵၼ်ၼႆႉသေၵွၼ်ႇ သင်ဝႃႈ မၼ်းၼိမ် ယဵၼ်လူင်းယဝ်ႉၼႆ ယူႇတီႈၶွမ်ႊမတီႊႁဝ်းၶႃႈ တေၶိုၼ်းဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ်ထႅင်ႈသေ ဝႃႈတေပိုတ်ႇဝၼ်းလႂ် ၸိူဝ်းၼႆႉ ၶႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။

တိူၵ်ႈၵမ်မထၢၼ်း ဢၼ်လၢင်းၶိူဝ်း ပဵၼ်ငဝ်ႈၼႆႉ ၵိင်ႇၽႄပိုတ်ႇဝႆႉ ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပတ်းပိုၼ်ႉမီး 36 ဢွင်ႈတီႈ – မၢင်တီႈ/ဝဵင်း ၵေႃႈ ၸတ်းၸွမ်းပိူင်ယူႇႁၢင်ႇၵၼ် ႁႂ်ႈၵႆယၢၼ်တၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်းဝိတ်ႉ။ မၢင်ဝဵင်းၵေႃႈ တိုၼ်းဢမ်ႇပႆႇပိုတ်ႇႁပ်ႉယေႃးၵီႇ။

ၼၢင်းႁွမ် ၵူၼ်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း လၢတ်ႈဝႃႈ – “ ပီၼႆႉ တီႈတိူၵ်ႈၵမ်မထၢၼ်းႁဝ်းၶႃႈ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်းလၢႆလၢႆတီႈၵေႃႈ ဢမ်ႇပိုတ်ႇၶႃႈ ယင်ႉဝႆႉၶႃႈဢေႃႈ။ ယွၼ်ႉတၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 ၼႆႉၶႃႈယဝ်ႉ။ လွင်ႈၼွၼ်းၵျွင်း/ ဝတ်ႉ ၼႂ်းဝၼ်းသိလ် ၸိူဝ်းၼႆႉတႄႉ ၵႂႃႇယူႇ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢမ်ႇပေႃးၵႂႃႇၵၼ်ၼမ် မိူၼ်မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈၶႃႈ” –  ဝႃႈၼႆ။

ဢွင်ႈတီႈတိုဝ်းၵမ် ၵမ်မထၢၼ်း တၢင်းပွတ်းထုင်ႉမၢဝ်း မီးတီႈဝဵင်းၸေႊလၢၼ်ႉ၊ တီႈၼၼ်ႈ ပိုတ်ႇႁပ်ႉယေႃးၵီႇ ၽူႈတိုဝ်းၵမ်မႃး ၵူႈပီ၊ ပီၼႆႉ တေပိုတ်ႇႁပ်ႉယေႃးၵီႇသေတႃႉ တေႁဵတ်းၸွမ်း ပိူင်ယူႇသဝ်းၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 သေ ပိုတ်ႇႁပ်ႉၽူႈတိုဝ်းၵမ်ၵႂႃႇ။ တၢင်းပွတ်းၵဵင်းတုင်ၵေႃႈတေႃႈၼင်ႇၼၼ်။

သုၼ်ငဝ်ႈငုၼ်းတိုဝ်းၵမ် တိူၵ်ႈၵမ်မထၢၼ်း မူႇလမိၼ်းၵုၼ်း/ သႃသ ၼႃ မၢၼ်ႇဢွင်ႇ တီႈၸႄႈဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်း ၸိုင်ႈတႆး ပွတ်း ၸၢၼ်း တႄႇပိုတ်ႇမႃး မိူဝ်ႈပီၵေႃးၸႃႇ 1309 တူဝ်၊ ပီၶရိတ်ႉ 1947 ယၢမ်းလဵဝ်ႁိုင်ၼၢၼ်းမႃး 72 ပီ။