ၶၢဝ်းၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ – 19 တီႈဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း  ၵူၼ်းဢမ်ႇမီးၵၢၼ် ဢမ်ႇမီးငၢၼ်းၼမ်၊ ၽူႈလၵ်ႉၸွမ်းပွၵ်ႉၸွမ်းယွမ်ႇ၊ ယႃႉၶဝ်ႈ ႁိူၼ်းၶဝ်ႈယေးလၵ်ႉဢဝ်ၶူဝ်းၶွင် ၸိူဝ်းၼႆႉ ၼမ်လိူဝ် တၢင်ႇၶၢဝ်းလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ယူႇယၢပ်ႇ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ။

ပီ 2020 ၼႆႉ တႄႇႁၢင်လိူၼ်မၢတ်ႊၶျ်မႃးတေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ၽၵ်းတူ/ ၶူဝ်လႅၼ်လိၼ် တႆး – ထႆး ထုၵ်ႇပိၵ်ႉဢိုတ်း၊ ၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ တူင်ႈပဵင်း မႃးႁဵတ်းၵၢၼ် ႁႃငိုၼ်း တီႈတႃႈၶီႈလဵၵ်းၼမ်၊ ၸိူဝ်းလုၵ်ႉမိူင်းထႆးပွၵ်ႈမႃး ၸိူင်ႉၶမ်ၵေႃႈမီး၊ ၵူၼ်း ဢမ်ႇမီးၵၢၼ် ငၢၼ်းႁဵတ်းၼမ်၊  ပၢင်တေႃႇပၢင်လွင်းလိူင်ႇ၊  ၵူၼ်းသူႇသမ်းၵိၼ်ယႃႈ မဝ်းၵမ်ၼမ် လႄႈ ၶၢဝ်းတၢင်း ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ-19 ၼႂ်း 4-5 လိူၼ် ၽူႈလၵ်ႉၸွမ်းတႃႈၸွမ်းတၢင်း၊ လၵ်ႉယႃႉၶဝ်ႈႁိူၼ်းၶဝ်ႈယေး ဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်ၼမ် – ဢမ်ႇမီးလွင်ႈ ႁူမ်ႇလူမ်ႈ။

ၸၢႆးၼုမ်ႇတုၺ်ႈ ၼေႃႇၽူႈတႅၼ်းသၽႃး ၵူၼ်းမိူင်း ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် ၸႄႈဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်းဝႃႈ – “ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ ၵူၼ်းလၵ်ႉ ၵူၼ်းၸူၼ်ၵေႃႈၼမ်မႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇ၊ ပလိၵ်ႈယေးၶဝ်ၵေႃႈ ပႂ်ႉယူႇၵူႈၸွၵ်ႉ ၵူႈၸဵင်ႇယဝ်ႉ ၼႂ်းတႃႈၶီႈလဵၵ်းၼႆႉ ဢၼ်တီႉၺွပ်း လႆႈ ၶႂ်ႈဝႃႈမီးၵူႈဝၼ်းယဝ်ႉ။ လၵ်ႉၵၼ် ၸူၼ်ၵၼ် ၶႃႈႁႅမ်ၵၼ်တၢႆၵေႃႈ ၶႂ်ႈဝႃႈမီးၵူႈဝၼ်းယဝ်ႉ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၵူၼ်းယွၼ်းၸွမ်း သဵၼ်ႈတၢင်းလူင်ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈၼမ်။ ၵူၼ်းယွင်ႇပႆၶိုၼ်ႈပႆလူင်း ၸွမ်းၼႂ်းၵိဝ်ႇ ၸွမ်းတၢင်းၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈၼမ်။ တႃႈၶီႈလဵၵ်း ႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ဢမ်ႇပေႃးမီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈမိူၼ်မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈယဝ်ႉ လႆႈမႆႈၸႂ်ဢေႃႈတွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၶႃႈတႄႉ” – ဝႃႈၼႆ။

မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 12 ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ ယူႈတီႈပလိၵ်ႈတႃႈၶီႈလဵၵ်း ၶဝ်ႈၵူတ်ႇထတ်းတီႉလႆႈ ၵူၼ်းလၵ်ႉရူတ်ႉၶိူင်ႈ တီႈပွၵ်ႉသၼ်သၢႆး။ တီႉလႆႈပႃး ရူတ်ႉၶိူင်ႈဢၼ်လၵ်ႉမႃးတင်းမူတ်း 12 လမ်း ၊ လူတ်ႉၶိူင်ႈ ဢၼ်လၵ်ႉမႃးၸိူဝ်းၼႆႉ ၸုမ်းၶဝ် မႄးပိၼ်ႇသီ ပူတ်ႈလၢႆႈ ၶၢႆႉတေႃႇ ၵၼ်သေ သူင်ႇၶၢႆ ၶိုၼ်းတၢင်ႇဝဵင်း – ၶၢဝ်ႇပလိၵ်ႈတႃႈၶီႈလဵင်း ႁၢႆးငၢၼ်းဝႆႉၼင်ႇၼႆ။

ၵူၼ်းပွၵ်ႉသၢႆးၶၢဝ် ၵေႃႉၼိုင်ႈဝႃႈ – “ မိူဝ်ႈၼႆႉ ၸမ်ၼႃႈမိူင်းလႅင်းၼႆႉၵူၺ်း မီးၵူၼ်းလၵ်ႉၶဝ်ႈႁိူၼ်း ၼႂ်းႁိူၼ်းၼႂ်းပွၵ်ႉႁဝ်းၼႆႉ ဢဝ်ၶွမ်ႊပိဝ်ႊတိူဝ်ႊလႄႈ ၶွင်ၸႂ်ႉသွႆၼႂ်းႁိူၼ်း ၵႂႃႇတင်းၼမ်။ တေႃႈလဵဝ် ၵူၼ်းလၵ်ႉၵေႃႈလိူင်ႇၼမ်၊ ၶီႈလၵ်ႉၵမ်ၼမ် ပဵၼ်ၵူၼ်းလုၵ်ႉ မိူင်းတႂ်ႈမႃးလၢႆလၢႆဢေႃႈ။ ၶီႈယႃႈ ၵေႃႈၼမ်၊ ၶႅပ်းလဵၵ်းသိူဝ်ႇၼိူဝ်ႁွင်ႈလၢႆႇၼမ်ႉ ၼႃႈႁိူၼ်း ယင်းလၵ်ႉဢဝ်ၵႂႃႇဢေႃႈ။ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈသေဢိတ်းယဝ်ႉၶႃႈတေႃႈလဵဝ်ၼႆႉ”  – ဝႃႈၼႆ။

“ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်းႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ပေႃးၼပ်ႉသွၼ်ႇၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈတႄႉတႄႉၸိုင် ဢၼ်မီးသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း တင်း မူတ်း တေမီး သႅၼ်ႁႃႈမိုၼ်ႇၼႆႉ။ ၵူၼ်းဢၼ်လုၵ်ႉတၢင်ႇတီႈမႃးႁဵတ်းၵၢၼ်သမ်ႉ တေမီးယူႇမွၵ်ႈ ႁႃႈမိုၼ်ႇၼႆႉ ပေႃး ႁူမ်ႈၵၼ် တေမီးမွၵ်ႈ သွင်သႅၼ်” ၸၢႆးၼုမ်ႇတုၺ်ႈ သပ်းလႅင်းလၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။

မိူဝ်ႈႁၢင်ပီ 2019 ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉၵေႃႈ ၽူႈၸၢႆး 4-5 ၵေႃႉ ယိပ်းၵွင်ႈပွမ်သေ ၶဝ်ႈၸူၼ်ႁၢၼ်ႉလႅၵ်ႈငိုၼ်း တီႈပွၵ်ႉမႄႈၶၢဝ် လႆႈငိုၼ်းမၢၼ်ႈၵႂႃႇ ႁိမ်း 200 သႅၼ်ပျႃး ဝႃႈၼႆ။

ဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်းၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းတိတ်းၸပ်းလႅၼ်လိၼ် ထႆး၊ ပဵၼ်ဝဵင်းၵႃႉၶၢႆ ႁဵတ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးလႄႈ ၵူၼ်းလုၵ်ႉတၢင်ႇ တီႈသီႇလႅၼ်မႃးႁဵတ်းၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉၵေႃႈၼမ်။ ဝၼ်းတီႈ 23/8/2020 ၼႆႉ ယွၼ်ႉတၢင်းပဵၼ် ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 သေ ၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႆး ပိတ်ႉၶူဝ် ဢမ်ႇပၼ်ၵူၼ်းၵႂႃႇမႃး ။ မီးၶၢဝ်ႇဝႆႉဝႃႈ လိူၼ်ၼႆႉသဵင်ႈ တေ ပိုတ်ႇၽၵ်းတူမိူင်းပၼ် ၵူၼ်းမႄႈသၢႆ – တႃႈၶီႈလဵၵ်းၵႂႃႇမႃး သိုဝ်ႉၶၢႆၵၼ် – ၵူၼ်းယိပ်းမၢႆၾၢင် တၢင်ႇဝဵင်း တၢင်းသွင်ၸိုင်ႈမိူင်း တေပႆႇ ပၼ်ၵႂႃႇမႃး – ဝႃႈၼႆသေတႃႉ ဢဝ်ၶေႃႈယိုၼ်ယၼ်တီႈ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ မၢၼ်ႈ/ထႆး ယင်းပႆႇလႆႈ။