ဝၢၼ်ႈတၢၵ်ႇလႅတ်ႇ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းတၢင်ႉယၢၼ်း တီႈၶွမ်ႊပၼီႊ ၶဝ်ႈၶုတ်းၸူင်ဢဝ်ထၢၼ်ႇႁိၼ် ပွႆႇမၢၵ်ႇတႂ်ႈ ဝၢၼ်ႈၼၼ်ႉ ဢိင်ၼိူဝ်ၶွမ်ႊပၼီႊ တူၵ်းလူင်းသၢႆႈတႅၼ်း ၼိုင်ႈလင်ႁိူၼ်းလႂ် ၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇသႅၼ်၊ ၾၢႆႇ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵေႃႈယွမ်းႁပ်ႉလႄႈ ဢွၵ်ႇဝႃႇၼႆႉတေၶၢႆႉပၢႆႈဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈပၼ်တင်းမူတ်းယဝ်ႉ- ဝႃႈၼႆ။
မူႇဝၢၼ်ႈတၢၵ်ႇလႅတ်ႇ ဢိူင်ႇၼႃးႁုၵ်ႇ ဢၼ်မီး ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းတူၵ်း ဝဵင်းတၢင်ႉယၢၼ်း၊ လင်ႁိူၼ်းၵူၼ်း မီး 73 လင် ႁူဝ်ၵူၼ်း 300 ပၢႆ ၼၼ်ႉ ဢိင်ၼိူဝ်ႁိူၼ်းၶႅမ်ႉ/ဝၢင်း လဵၵ်ႉယႂ်ႇသေ ၾၢႆႇၶွမ်ႊပၼီႊ သၢႆႈပၼ်ငိုၼ်း ၼိုင်ႈ လင်ႁိူၼ်း 100 သႅၼ်တေႃႇ 350 သႅၼ်၊ ၾၢႆႇၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႈ တူၵ်းလူင်းယွမ်းႁပ်ႉဢဝ်ငိုၼ်းလႄႈ ထႅင်ႈ မွၵ်ႈသွင်လိူၼ် ဝၢႆးဢွၵ်ႇဝႃႇယဝ်ႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတေလႆႈတေႃႉၶူဝ်းတေႃႉလဵင်းၶၢႆႉပၢႆႈဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈပၼ်သဵင်ႈသဵင်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။
ယွၼ်ႉၵူဝ် ၸုမ်းပျီႇတူႉၸိတ်ႉ ယိပ်းၵွင်ႈ ပႂ်ႉပၼ်ၶွမ်ႊပၼီႊ ၼၼ်ႉသေ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢမ်ႇႁတ်းဢွၵ်ႇ ၸိုဝ်ႈ ၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ- “ၾိင်ႈထုင်းဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈၼႃးပၢင်ႇႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ပေႃးဝႃႈလိၼ်တႅၵ်ႇၼႂ်းဝၢၼ်ႈ ၼႂ်းသူၼ်ၼႆ ဢမ်ႇၶႂ်ႈယူႇၶႃႈယဝ်ႉ၊ ပေႃးၾူၼ်တူၵ်းၵေႃႈလိၼ်ၸၢင်ႈၵူၼ်ႇ ႁိူၼ်းၸၢင်ႈလူမ်ႇၸူမ်လႄႈ ႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈၵူဝ် ဢေႃႈ။ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ၸင်ႇလႆႈတူၵ်းလူင်းႁပ်ႉငိုၼ်းသေ တေၶၢႆႉပၢႆႈၼၼ်ႉၶႃႈယဝ်ႉ” – ဝႃႈၼႆ။
Photo by – ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ/ လိၼ်တႅၵ်ႇၶၢပ်ႇထိုင်ၼႂ်းဝၢင်းႁိူၼ်း ယွၼ်ႉၶွမ်ႊပၼီႊ ၸူင်ၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်ႁိမ်းဝၢၼ်ႈတၢၵ်ႇလႅတ်ႇ ဝဵင်းတၢင်ႉယၢၼ်း
ပူၼ်ႉမႃးမွၵ်ႈ 10 ဝၼ်းပၢႆၼႆႉ ၾၢႆႇၶွမ်ႊပၼီႊမႃးတီႈဝၢၼ်ႈတၢၵ်ႇလႅတ်ႇ မႃးဢုပ်ႇၵူၼ်းဝၢၼ်ႈယဝ်ႉ ၸူဝ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၵႂႃႇႁပ်ႉဢဝ်ငိုၼ်း တီႈလုမ်းၶဝ် တီႈမိူင်ၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ် ႁိမ်းဝၢၼ်ႈ။ လႆႈႁပ်ႉငိုၼ်း ဝႆႉၼိုင်ႈၶိုင်ႈ၊ ပေႃထွၼ်သဝ်ႁိူၼ်းဢွၵ်ႇၵေႃႈ တေပၼ်ထႅင်ႈၶိုင်ႈၼိုင်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။
ၸၢႆးဝၼ်းလႅင်းၶမ်း ၽူႈတႅၼ်းသၽႃး ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ လၢတ်ႈဝႃႈ – “သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈၵူၼ်းမိူင်းသၢၼ်ၶတ်းၼႆ ႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈတေၸွႆႈလႆႈ၊ တိုၼ်းတေဢမ်ႇပၼ်ၶဝ်မႃးၶုတ်းသေဢိတ်း ၵွၼ်ႇ ၶႃႈဢေႃႈ။ တီႈတၢင်ႉယၢၼ်းၼႆႉ ၶွမ်ႊပၼီႊၶဝ်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵူၼ်းမိူင်း၊ ၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႈ ၽွမ်ႉၸွမ်းလႄႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈဝႃႈႁိုဝ်။ ၼႂ်းမၢႆမီႈၵေႃႈမီး ဝႆႉဝႃႈ ပေႃးၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ သၢၼ်ၶတ်း ဢမ်ႇၽွမ်ႉ ဢမ်ႇလူင်းလၢႆးမိုဝ်းပၼ် မၼ်းဢမ်ႇႁဵတ်း လႆႈလႃးလႃး၊ မၼ်းမိူၼ်ၼင်ႇ တၢင်းမိူင်းၵိုင်ၼၼ်ႉ၊ ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၶႃႈဢမ်ႇၽွမ်ႉ သင်ႇၶရႁၢၼ်းဢမ်ႇၽွမ်ႉ။ ႁူမ်ႈၵၼ်သၢၼ်ၶတ်းလႄႈ ၶွမ်ႊပၼီႊၵေႃႈ တိုၼ်းဢမ်ႇၸၢင်ႈၶဝ်ႈႁဵတ်းၶႃႈ” – ဝႃႈၼႆ။
မိူင်ထၢၼ်ႇႁိၼ် (ထၢၼ်ႇၾႆးငိူၵ်ႈ) ၼႆႉ ၸုမ်းပျီႇတူႉၸိတ်ႉ လၢဝ်းမႃး မိူင်းႁႃႉ မိူင်းႁႅင်း ဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈပၼ်၊ ၶွမ်ႊပၼီႊ ၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်သမ်ႉ ပဵၼ်ၶွမ်ႊပၼီ ငူၺ်ႇယီႇပလႄး၊ ၶဝ်ၶုတ်းဢဝ်ထၢၼ်ႇႁိၼ် ထုင်ႉၼႆႉမႃး မီးႁိမ်း 20 ပီ၊ ၸဵမ်ပၢၼ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၽွင်းငမ်းမိူင်း။
ၸဵမ်မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး 3-4 ပီၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၼမ်ႉႁႅင်ႈ လိၼ်တႅၵ်ႇၶၢပ်ႇ လိၼ်ဝၢင်းႁိူၼ်းၵူၼ်းၵမ်ႈၽွင်ႈ တႅၵ်ႇ၊ ဢမ်ႇႁတ်းယူႇသဝ်း၊ တေႃႇထိုင်ပီၵၢႆၼႆႉ လႆႈၶၢႆႉပၢႆႈယဝ်ႉ 11 လင် ႁိူၼ်း။ ႁေႃၸဝ်ႈမိူင်းဝၢၼ်ႈ တၢၵ်ႇလႅတ်ႇၵေႃႈ ၶွမ်ႊပၼီႊ သၢႆႈပၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ တႃႇ 150 သႅၼ် လႄႈ တူၵ်းလူင်းၶၢႆႉပၼ်ပႃး။
ၶွမ်ႊမၼီႊမႃးၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်ၼႆႉ တႄႇဢဝ် မိူဝ်ႈပီ 2000 မႃးတေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် မီးၶၢဝ်းတၢင်း 20 ပီ ယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢၼ်မႃးၸူင်ၶဝ်ႈၼႂ်းလိၼ်တႂ်ႈဝၢၼ်ႈသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈလိၼ်တႅၵ်ႇငၢၵ်ႈ တုမ်ႉတိူဝ်ႉႁိူၼ်း ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈမႃးၼႆႉ တိုၵ်ႉမီးၶၢဝ်းတၢင်း 5-6 ပီၼႆႉၵူၺ်း။ မိူဝ်ႈတႄႇႁႅၵ်ႈၶုတ်းမႃး ပဵၼ်ၶွမ်ႊပၼီႊ ငူၺ်ႇယီႇပလႄး၊ ပူၼ်ႉမႃးထႅင်ႈမွၵ်ႈ 2-3 ပီၼႆႉ ၶွမ်ႊပၼီႊသူၺ်ႇလိင်ႇၵႃႇ ၶဝ်ႈမႃးၶုတ်းႁိမ်းၼၼ်ႉထႅင်ႈ ထၢင်ၼိုင်ႈ၊ တင်းမူတ်းမီးသွင်ထၢင် သွင်လုၵ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ၶွမ်ႊပၼီႊသူၺ်ႇလိင်ႇၵႃႇ ထွၼ်ဢွၵ်ႇၵႂႃႇယဝ်ႉ- လႆႈႁူႉၼင်ႇၼႆ။
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ