ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် ဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ ဢိၵ်ႇလၢႆလၢႆၸႄႈဝဵင်းၼႂ်းမိူင်းၸိုင်ႈတႆး ပႃးၸဵမ် သီႇပေႃႉ တၢင်ႉယၢၼ်း မူႇၸေႊ လၢႆးၶႃႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၶတ်းလိူၵ်ႈ ၼေႃႇၽူႈတႅၼ်း ႁိုဝ် ၼေႃႇတႅၼ်းၽွင်း တႃႇၶဝ်ႈၶႅင်ႇ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ 2020 ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 12/07/2020 တင်ႈတႄႇယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း 13:00 တေႃႇထိုင် 15:00 မူင်း၊ ယူႇတီႈ ငဝ်ႈငုၼ်း တီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး (SNLD) ႁိုဝ် ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၶတ်းလိူၵ်ႈ ၼေႃႇၽူႈတႅၼ်း ပိူဝ်ႈတႃႇၶဝ်ႈၶႅင်ႇပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ဢၼ်တေၸတ်းႁဵတ်း ၼႂ်းႁူဝ်လိူၼ်ၼူဝ်ႊဝႅမ်ႊၿိူဝ်ႊ 2020 ၼႆႉ တီႈဝတ်ႉမူၺ်ႇတေႃႇ ဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း၊ မီးၵူၼ်းၶဝ်ႈႁူမ်ႈတင်းၼမ်-ၼႆယဝ်ႉ။
ပၢင်ၶတ်းလိူၵ်ႈၼေႃႇၽူႈတႅၼ်း တီႈမိူင်းပၼ်ႇပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉ သၽႃးၵူၼ်းမိူင်း လုင်းၸၢႆးၵျေႃႇၶႅင်ႇ၊ လုင်းၸၢႆးဢွင်ႇထုၼ်း၊ ၸၢႆးမိၼ်းၸေႃႇဢူး (ႁွင်ႉ)ၸၢႆးၸေႃႇ 3 ၵေႃႉၶႅင်ႇၵၼ်။ လုင်းၸၢႆးၵျေႃႇၶႅင်ႇ လႆႈသဵင်ၵၢင်ၸႂ် 25 ၶႅပ်း၊ လုင်းၸၢႆးဢွင်ႇထုၼ်း လႆႈ 22 ၶႅပ်း၊ ၸၢႆးမိၼ်းၸေႃႇဢူး လႆႈ 17 ၶႅပ်း။
ၶဵတ်ႇလိူၵ်ႈတင်ႈမၢႆ 2 သၽႃးၸႄႈမိူင်း ၸၢႆးၶမ်းသႅင်ႁိူင်း (ႁွင်ႉ) ၸၢႆးၵျီးၵူဝ်ႇ၊ ၸၢႆးသၢမ်ၵႅဝ်ႈသႅင် (ႁွင်ႉ)ၸၢႆးတေႃႇ 2 ၵေႃႉၶႅင်ႇၵၼ်။ ၸၢႆးၶမ်းသႅင်ႁိူင်း လႆႈ 6 ၶႅပ်း၊ ၸၢႆးသၢမ်ၵႅဝ်ႈသႅင် လႆႈ 59 ၶႅပ်း။
ၶဵတ်ႇလိူၵ်ႈတင်ႈမၢႆ 1 ၸၢႆးၵျေႃႇၵျေႃႇလႅင်ႇ တင်းမေႃသွၼ် ၼၢင်းတၢၼ်းတိၼ်ႇ 2 ၵေႃႉၶႅင်ႇၵၼ်။ ၸၢႆးၵျေႃႇၵျေႃႇလႅင်ႇ လႆႈ 19 ၶႅပ်း၊ မေႃသွၼ်ၼၢင်းတၢၼ်းတိၼ်ႇ လႆႈ 47 ၶႅပ်း- ၼႆယဝ်ႉ။
တီႈမိူင်းပၼ်ႇၼႆႉ မိူဝ်ႈပီ 2015 ၼၼ်ႉ တီႇမူဝ်ႇၶရႅတ်ႉတိတ်ႉပႃႇတီႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး (SNDP) ႁိုဝ် ပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ လႆႈတီႈၼင်ႈသၽႃးၸႄႈမိူင်း တီႈလဵဝ်၊ ၸၢႆးၼွင်ႉ ပဵၼ်ၽူႈလႆႈႁပ်ႉလိူၵ်ႈတင်ႈ ပဵၼ်တႅၼ်းၽွင်းသၽႃးၸႄႈမိူင်း။
“တီႈမိူင်းပၼ်ႇၼႆႉ လႆႈဝႃႈပဵၼ်တီႈဢၼ်ပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇယၢမ်ႈႁႅင်းမႃး၊ မီးမိူင်းပၼ်ႇလႄႈ တေႃႇသိုပ်ႇသၢႆၸႂ်သိူဝ်ၽိူၵ်ႇၼႂ်းသၽႃးလႆႈ။ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ သၽႃးၵူၼ်းမိူင်း တင်း သၽႃးၸႄႈမိူင်း ၶဵတ်ႇလိူၵ်ႈတင်ႈမၢႆ 1 ပဵၼ်ပႃႇတီႇသၢင်ႇသီႈလႆႈၵႂႃႇ” ၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းၵၢၼ်မိူင်းၵမ်ႈၽွင်ႈ ထတ်းသၢင်ၼင်ႇၼႆ။
ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ 2020 ဢၼ်တေထိုင်မႃးၼႆႉ ဢၼ်ၶႅင်ႇတီႈ ၶဵတ်ႇလိူၵ်ႈတင်ႈမၢႆ 2 သၽႃးၸႄႈမိူင်း ၼၼ်ႉ ပေႃးၸၢႆးၼွင်ႉ (ပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ) ၶဝ်ႈၶႅင်ႇၵေႃႈ တေပဵၼ်ၸၢႆးသၢမ်ၵႅဝ်ႈသႅင် (ႁိုဝ်)ၸၢႆးတေႃႇ တင်း ၸၢႆးၼွင်ႉ ၶေႉၶႅင်ႇၵၼ်-ၼႆယဝ်ႉ။
လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ်ၼႆႉ ၼႂ်းမိူင်းတႆးလၢႆလၢႆၸႄႈမိူင်း မိူၼ်ၼင်ႇ တီႈဝဵင်းတၢင်ႉယၢၼ်း၊ ဝဵင်းမူႇၸေႊ၊ ဝဵင်းသီႇပေႃႉ ဢိၵ်ႇဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ မီးၵၢၼ်ၶတ်းလိူၵ်ႈၼေႃႇၽူႈတႅၼ်း (ၼေႃႇတႅၼ်းၽွင်း) ၼင်ႇၵဝ်ႇ။
ငဝ်ႈငုၼ်းတီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး (SNLD – Shan Nationalities League for Democracy) ၼႆႉ ၶွတ်ႇၽွတ်ႈမႃးမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 26/10/1988။ ယၢမ်းလဵဝ် ႁူဝ်ပဝ်ႈပဵၼ် ၸဝ်ႈၶုၼ်ထုၼ်းဢူး။ မိူဝ်ႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈပတ်းပိုၼ်ႉၸိုင်ႈမိူင်း ပီ 1990 ၼႂ်းမိူင်းတႆးလႆႈတီႈၼင်ႈ ၼမ်တီႈသုတ်း ပေႉထီႉ 1 သေ ၼႂ်းၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မျႅၼ်ႇမႃႇ လႆႈထီႉ 2 ။ ဝၢႆးဢွင်ႇပေႉ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ 1990 ယဝ်ႉ ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းဢႃႇၼႃႇ ဢမ်ႇမွပ်ႈဢႃႇၼႃႇပၼ်။ ထိုင်မႃးပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈပတ်းပိုၼ်ႉ မိူဝ်ႈပီ 2015 ၼၼ်ႉ လႆႈတီႈၼင်ႈၼမ်သုတ်း 46 တီႈၼင်ႈ၊ ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး ပေႉၼမ်သုတ်းထီႉ 3 ။
ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ပီ 2015 လႄႈ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈသွမ်ႈ 2017 ႁူမ်ႈၵၼ် ယူႇတီႈပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် SNLD လႆႈတီႈၼင်ႈၼႂ်းသၽႃး တင်းမူတ်း 46 တီႈၼင်ႈ။ ၼႂ်း 46 တီႈၼင်ႈၼၼ်ႉ ၽူႈတႅၼ်းသၽႃး ၸႄႈမိူင်း 28 တီႈၼင်ႈ၊ ၽူႈတႅၼ်းသၽႃးၵူၼ်းမိူင်း 14 တီႈၼင်ႈလႄႈ ၽူႈတႅၼ်းသၽႃးၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ 3 တီႈၼင်ႈ ဢိၵ်ႇပႃး ၸႄႈမိူင်းၶၢင် ထႅင်ႈ 1 တီႈၼင်ႈ။
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ