လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶႄႇ ႁပ်ႉႁွင်းမၵ်းမၼ်ႈ မၢႆမီႈလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ၸႂ်ႉတိုဝ်းၵုမ်းယိပ်းၼိူဝ် ၵုၼ်ႁွင်ႊၵွင်ႊ၊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းႁွင်ႊၵွင်ႊ ဢမ်ႇႁၢၼ်ႉၸႂ် လုၵ်ႉႁိုၼ်ႇသၢၼ်ၶတ်းထႅင်ႈ။
Photo:by thairath.co.th ၸၢဝ်းႁွင်ႊၵွင်ႊ လုၵ်ႉႁိုၼ်ႇသၢၼ်ၶတ်း မၢႆမီႈလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈမႂ်ႇၶွင်ၶႄႇ ဢၼ်ၸႂ်ႉၵုမ်းၵမ်ၼိူဝ်ၵုၼ်ႁွင်ႊၵွင်ႊ
မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 01/07/2020 တီႈၼိူဝ်ၵုၼ်ႁွင်ႊၵွင်ႊၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းႁွင်ႊၵွင်ႊၶဝ် ဢွၼ်ၵၼ် လုၵ်ႉႁိုၼ်ႇသၢၼ်ၶတ်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇလူင်၊ ဢၼ်ယူႇတီႈသၽႃးၶွမ်ႊမိဝ်ႊၼိတ်ႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မိူင်းၶႄႇ ႁၼ်လီႁပ်ႉႁွင်းမၵ်းမၼ်ႈ မၢႆမီႈလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ပပ်ႉၽိုၼ်မႂ်ႇ တႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်း ၵုမ်းယိပ်းၼိူဝ် ၵုၼ်ႁွင်ႊၵွင်ႊ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 30/06/2020 ။ မၢႆမီႈဢၼ်ၼႆႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းတင်ႈတႄႇ ဝၼ်းတီႈ 01/07/2020 ၵႂႃႇၼႃႈ-ၼႆယဝ်ႉ။
လွင်ႈဢွၵ်ႇမၢႆမီႈမႂ်ႇၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းႁွင်ႊၵွင်ႊ ဢမ်ႇႁၢၼ်ႉၸႂ်သေ ဢွၵ်ႇမႃးလုၵ်ႉႁိုၼ်ႇသၢၼ်ၶတ်း ၼႄၵၢင်ၸႂ် လၢႆလၢႆတီႈၼႂ်းႁွင်ႊၵွင်ႊ။ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈပလိၵ်ႈလႄႈၵူၼ်းမိူင်း တုမ်ႉတိူဝ်ႉႁဵတ်းႁၢႆႉ တီႈၵၼ်၊ မၢင်တီႈပလိၵ်ႈၸႂ်ႉၵႅသ်ႉၼမ်ႉတႃ သိတ်းယႃႉလူႉယၢႆႈၾုင်ၵူၼ်း၊ တေႃႇထိုင်တၢမ်းၶမ်ႈၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းၽူႈၼႄၵၢင်ၸႂ်ၶဝ် ထုၵ်ႇတီႉၺွပ်းၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇ-ၼႆယဝ်ႉ။
သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ Channel news Asia တႄႉဢွၵ်ႇဝႆႉဝႃႈ- ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈပလိၵ်ႈ တီႉၺွပ်းၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းလုၵ်ႉႁိုၼ်ႇသၢၼ်ၶတ်း ၼႂ်းဝၼ်းၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 23 ပီတဵမ် ဢိင်းၵလဵတ်ႈ မွပ်ႈၵုၼ်ႁွင်ႊၵွင်ႊ ပၼ်တီႈၶႄႇဝၼ်းတီႈ 1/7/2020 ၼႆႉ တင်းမူတ်း 300 ၵေႃႉပၢႆ။ လူၺ်ႈၶေႃႈႁႃတၢင်းၽိတ်း ဢမ်ႇလႆႈဢၼုၺၢတ်ႈသေ ၶွၼ်ႈတုမ်ၵၼ်၊ ၶတ်းၶႂၢင်ၵၢၼ်ၵႃႇမႃး၊ မီးၶိူင်ႈယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၼႂ်းမိုဝ်း လႄႈပူၼ်ႉပႅၼ်မၢႆမီႈ လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶႄႇ ဝၢင်းတမ်းၸႂ်ႉတိုဝ်း ပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉ-ၼႆယဝ်ႉ။
Photo:by thairath.co.th ပလိၵ်ႈတင်းၵူၼ်းမိူင်း တေႃႇသူႈႁမ်းမင်ၵၼ် ၼႂ်းပၢၼ်ၼႄၵၢင်ၸႂ်သၢၼ်ၶတ်း
လွင်ႈတၢင်းဢၼ်လႆႈဢွၵ်ႇမၢႆမီႈၼႆႉ ယူႇတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶႄႇ ဢိင်ဢၢင်ႈဝႃႈ- ပိူဝ်ႈတႃႇၵႅတ်ႇၵင်ႈ ႁႄႉႁၢမ်ႈ ပိူင်လူင်မၼ်းမီး 4 ပိူင်- 1.ပိူဝ်ႈတႃႇယႃႇႁႂ်ႈ မီးလွင်ႈလုၵ်ႉႁိုၼ်ႇသၢၼ်ၶတ်း သုၵ်ႉယုင်ႈ ဢူၼ်ၵဝ်း ယႃႉလူႉၵဝ်းလႅဝ်ဝၢၼ်ႈမိူင်း။ 2.ပိူဝ်ႈတႃႇယႃႇႁႂ်ႈ မီးလွင်ႈၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉ။ 3.ပိူဝ်ႈတႃႇယႃႇႁႂ်ႈမီး လွင်ႈၽိုၼ်ႉဝၢႆႇၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇ (ယူႇတီႈၶႄႇ ဢမ်ႇၶႂ်ႈႁႂ်ႈႁွင်ႊၵွင်ႊ ယႅၵ်ႈတူဝ်ၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇမိူင်းၶႄႇ ပဵၼ်မိူင်းလွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃ)။ 4.ပိူဝ်ႈတႃႇယႂ်ႇႁႂ်ႈမီး လွင်ႈၸမ်ၸႂ်တၢင်ႇၸၢတ်ႈ တၢင်ႇမိူင်း (ပႃးၸဵမ်လွင်ႈၼွၵ်ႈမိူင်း ၶဝ်ႈၸိမ်ၸွမ်း)ၸိူဝ်းၼႆႉ- ၼႆယဝ်ႉ။
လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶႄႇ လၢတ်ႈၼႄလွင်ႈတၢင်းဝႃႈ- သီႇလွင်ႈသီႇပိူင်ၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းတေတုမ်ႉတိူဝ်ႉ လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈၼႂ်းႁွင်ႊၵွင်ႊ။ ၸမ်ႈၸုတ်ႇၸမ်ပဵၼ် တၵ်းလႆႈမီးမၢႆမီႈဢၼ်ၼႆႉဢွၵ်ႇမႃး ပိူဝ်ႈတႃႇ ၵုမ်းၵမ်လွင်ႈဢမ်ႇၼိမ်သဝ်း လွင်ႈသုၵ်ႉယုင်ႈဢူၼ်ၵဝ်း ၼႂ်းႁွင်ႊၵွင်ႊ ဢၼ်ၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈပဵၼ်မႃး ၶၢဝ်းတၢင်းႁိုင်လၢႆလၢႆပီပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ- ၼႆယဝ်ႉ။
လွင်ႈတၢင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶႄႇ ဢွၵ်ႇမၢႆမီႈလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈမႂ်ႇၵမ်းၼႆႉ ငဝ်ႈႁၢၵ်ႈတူၼ်ႈတေႃမၼ်း လုၵ်ႉမႃးတီႈ ၸၢဝ်းႁွင်ႊၵွင်ႊ လုၵ်ႉႁိုၼ်ႇသၢၼ်ၶတ်းမိူဝ်ႈပီၵၢႆ 2019 ။ ထိုင်မႃးပီၼႆႉ 2020 မိူဝ်ႈလိူၼ်မေႊၼၼ်ႉ ဢဝ်ႁဵတ်းႁူဝ်ၶေႃႈဢုပ်ႇဢူဝ်း ၼႂ်းသၽႃးမႃး၊ မိူဝ်ႈတႄႇဢုပ်ႇၵၼ်ၼၼ်ႉ မီးလွင်ႈထဵင်မေႃးၵၼ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်းဝႆႉ-ၼႆယဝ်ႉ။
Photo:by thairath.co.th ပလိၵ်ႈသိတ်းၵႅသ်ႉၼမ်တႃ ယႃႉလူႉယၢႆႈၾုင်ၵူၼ်းမိူင်း
ယူႇတီႈၸၢဝ်းႁွင်ႊၵွင်ႊ ဢမ်ႇၶႂ်ႈမီးမၢႆမီႈ သူင်ႇၵူၼ်းႁၢႆႉၶၢမ်ႈလႅၼ်လိၼ်။ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ သင်ဝႃႈမီးၵူၼ်းမိူင်းႁွင်ႊၵွင်ႊ ႁဵတ်းၽိတ်းပူၼ်ႉပႅၼ်မၢႆမီႈမႃးၸိုင် မၼ်းၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၸၢဝ်းႁွင်ႊၵွင်ႊ ထုၵ်ႇသူင်ႇၵႂႃႇဢဝ်လိူင်ႈလၢဝ်း ပၼ်တူတ်ႈတၢမ်ႇတီႈမိူင်းၶႄႇလူင်လႆႈ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ၵူၼ်းမိူင်းႁွင်ႊၵွင်ႊ ၸင်ႇဢွၼ်ၵၼ်လုၵ်ႉႁိုၼ်ႇသၢၼ်ၶတ်း ႁႂ်ႈပူတ်းပႅတ်ႈ- ၼႆယဝ်ႉ။
ဢွၼ်တၢင်းၼႆႉ ၸၢဝ်းႁွင်ႊၵွင်ႊ မီးသုၼ်ႇလႆႈၸတ်းသၢင်ႈႁၢင်ႈပွင်ႁင်းၵူၺ်း မိူၼ်ၼင်ႇ မီးဢႃႇၼႃႇ ၽွင်းငမ်းတူဝ်ၵဝ်ႇႁင်းၶေႃ ထၢင်ႇႁၢင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်း။ မီးဢႃႇၼႃႇၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈမၢႆမီႈႁင်းၵူၺ်း လႄႈ တတ်းသိၼ်ထမ်းတြႃးႁင်းၵူၺ်း။ လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉယူႇတီႈမိူင်းၶႄႇ ဢမ်ႇၶဝ်ႈယုင်ႈၸိမ်ၸွမ်းသင်-ၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၺ်းၵႃႈ သင်ဝႃႈမၢႆမီႈလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈၼႆႉဢဝ်ၶဝ်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း တီႈၵုၼ်ႁွင်ႊၵွင်ႊယဝ်ႉၸိုင် မိူဝ်းၼႃႈၼႆႉ လွၵ်းပိူင် ၵၢၼ်တတ်းသိၼ်ထမ်းတြႃးႁင်းၵူၺ်း ၶွင်ႁွင်ႊၵွင်ႊၵေႃႈ တေဢမ်ႇမီးလွင်ႈထၢင်ႇႁၢင်ႈ လွတ်ႈလႅဝ်း မိူၼ်ၵဝ်ႇ။ ယူႇတီႈၶႄႇ တေၶဝ်ႈၵႂႃႇတင်ႈ ႁွင်ႈၵၢၼ်လူင်ၾၢႆႇႁူမ်ႇလူမ်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ တီႈၼႂ်းႁွင်ႊၵွင်ႊသေ ၵုမ်းၵမ်ၼိူဝ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈႁွင်ႊၵွင်ႊ ၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး ၵၢၼ်ၸႂ်ႉဢႃႇၼႃႇလုမ်းတြႃး မိူင်းၶႄႇ ၶဝ်ႈၵႂႃႇတတ်းသိၼ် လွင်ႈဢမူႉ/ၶၻီးၸိူဝ်းၼႆႉ မၢင်လိူင်ႈၵေႃႈ တေမီးမႃးၸွမ်း-ၼႆယဝ်ႉ။
ၵုၼ်ႁွင်ႊၵွင်ႊၼႆႉ ဢိင်ၼိူဝ်ၶေႃႈၵိၼ်ၵႅၼ်ႇ မဝ်ၶၢတ်ႈဝႆႉ 99 ပီၼၼ်ႉမူတ်းသဵင်ႈသေ မိူဝ်ႈပီ 1997 ဢိင်းၵလဵတ်ႈမွပ်ႈပၼ်ၶိုၼ်း တီႈမိူင်းၶႄႇလူင်။ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ဢိင်းၵလဵတ်ႈတင်းၶႄႇ ႁဵတ်းၶေႃႈ ၵိၼ်ၵႅၼ်ႇၵၼ်ဝႆႉ ႁႂ်ႈႁွင်ႊၵွင်ႊၼႆႉ မီးသုၼ်ႇလႆႈၸတ်းသၢင်ႈႁၢင်ႈပွင် ၽွင်းငမ်းတူဝ်ၵဝ်ႇၵႂႃႇလႆႈထႅင်ႈ 50 ပီ၊ မိူဝ်ႈလဵဝ် လႆႈမႃးယဝ်ႉ 23 ပီ၊ ပေႃးဢဝ်ၶေႃႈၵိၼ်ၵႅၼ်ႇၼၼ်ႉဝႃႈ ႁွင်ႊၵွင်ႊတိုၵ်ႉမီး သုၼ်ႇလႆႈၽွင်းငမ်းတူဝ်ၵဝ်ႇႁင်းၶေႃၵႂႃႇထႅင်ႈ 27 ပီလုမ်းလုမ်း-ၼႆယဝ်ႉ။
ဢိင်ၶေႃႈမုလ်းၶၢဝ်ႇထႆး sanook.com, TNN online YouTube channel 16 , thairath online
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ