ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း ၼၢင်းယိင်းတႆး ၵူၼ်းတူၼ်ႈတီး ၶဝ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်မိူင်းထႆး ႁဵတ်းၺႃးဝႂ်ၵႅၵ်းပွမ်၊ ၸႂ်ႉဝႂ်ပွမ်ႁဵတ်းၵၢၼ်။ လိုၼ်းသုတ်း မိူဝ်ႈၵႂႃႇယွၼ်းႁဵတ်းဝႂ်မႂ်ႇ တီႈလုမ်းၵွၼ်းၸႄႈဝဵင်းလမ်းပုၼ်းၼၼ်ႉ ၺႃးၵူတ်ႇထတ်းၵုမ်းတူဝ်။
ႁွင်ႈၵၢၼ်သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇထႆးရတ်ႉ ဝၼ်းတီႈ 20/5/2020 ဢွၵ်ႇဝႆႉဝႃႈ-တီႈၸႄႈတွၼ်ႈလမ်းပုၼ်းၼၼ်ႉ မီးယိင်းသၢဝ်ၵေႃႉၼိုင်ႈ ၵႂႃႇတီႈလုမ်းၵွၼ်းၸႄႈဝဵင်းသေ ၵႂႃႇတၢင်ႇလဝ်ႈယိုၼ်ႈယွၼ်း ႁဵတ်းဝႂ် ၵပ်းတူဝ်မႂ်ႇ၊ ဝႂ်ၵူၼ်းထႆး။ တၢမ်တူဝ်မၼ်းၼၢင်း ၵေႃႉၵႂႃႇတုၵ်းယွၼ်းတီႈတူဝ် ၽူႈၵွၼ်းၸႄႈဝဵင်းဝႃႈ ဝႂ်လူႉၵွႆၵႂႃႇ ဢမ်ႇၸႂ်ႉလႆႈ ၶႅၼ်းတေႃႈႁဵတ်းပၼ်မႂ်ႇဢိတ်းၼိုင်ႈ- ဝႃႈၼင်ႇၼႆ။
ၸွမ်းၼင်ႇၶေႃႈမုလ်းသုၼ်ႇတူဝ် ၼၢင်းယိင်းၵေႃႉၼႆႉ တီႈဝႂ်ၵပ်းတူဝ်ထႆးၼၼ်ႉ လၢတ်ႈဝႆႉဝႃႈ- ၸိုဝ်ႈ ၼၢင်းသၢဝ်ၸီႇရႃးၽွၼ်း ၿူဝ်းဢုၿူလ်း ဢႃႇယု 31 ပီ၊ ပဵၼ်ၵူၼ်းၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းႁၢႆး-ၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၺ်းၵႃႈ ၽိူဝ်ႇဝႃႈၶႃႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶဝ် ဢဝ်ဝႂ်ၼၼ်ႉ သဵပ်ႇၶဝ်ႈၶိူင်ႈၶွမ်ႊၽိဝ်ႊတိူဝ်ႊၵႂႃႇ ၶေႃႈမုလ်း မၼ်းၼႂ်း chip card ၼၼ်ႉဢွၵ်ႇမႃးဢမ်ႇမႅၼ်ႈၵၼ်တင်းၼႃႈဝႂ်ၵပ်းတူဝ်၊ ၶေႃႈမုလ်းၽိတ်းၽိတ်း ၽူၼ်ၽူၼ်ဝႆႉ။ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶဝ်ၵေႃႈလၢတ်ႈတီႈမၼ်းၼၢင်းဝႃႈ- ဢၼ်သူမႃးႁဵတ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၶေႃႈမုလ်းၵႅၵ်းပွမ်၊ ပဵၼ်ဝႂ်ၵႅၵ်းပွမ်၊ သူတၵ်းတေလႆႈၺႃး တူတ်ႈတၢမ်ႇတၢင်းၽိတ်းယဝ်ႉ-ဝႃႈၼႆ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၸၢႆးၶျႃးတရီး ၵိတ်ႇတီႇထၼတိတ်ႇ ၽူႈၵွၼ်းၸႄႈဝဵင်းလမ်းပုၼ်း တင်းၸဝ်ႈၼႃႈ တီႈပလိၵ်ႈ ႁူမ်ႈၵၼ်မႃးၵူတ်ႇထတ်းထဵတ်ႈတၢမ်ၼၼ်ႉ မၼ်းၼၢင်းယွမ်းႁပ်ႉလၢတ်ႈဝႃႈ- ပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး ၵူၼ်းၵိုၵ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၵူၼ်းထႆး။ ၸိုဝ်ႈလဵၼ်ႈဝႃႈ ၼမ်ႉႁွမ်၊ ပဵၼ်ၵူၼ်းဝဵင်း တူၼ်ႈတီး၊ ၶဝ်ႈမႃးႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းမိူင်းထႆးႁိုင်လၢႆပီယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈ 4-5 လိူၼ်ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ မႃးႁဵတ်းၵၢၼ် ၼႂ်းႁၢၼ်ႉမူၸုမ်ႇတီႈၼိုင်ႈသေ လႆႈႁူႉၸၵ်းၵၼ်တင်း ၼၢင်းယိင်းၵေႃႉၼိုင်ႈ၊ မၼ်းၼၢင်းလၢတ်ႈဝႃႈ ႁဵတ်းဝႂ်ၵူၼ်းထႆးလႆႈ၊ ႁဵတ်းပႃးပပ်ႉသဵၼ်ႈမၢႆမုင်ႉႁေႃႁိူၼ်း ၵေႃႈလႆႈၸွမ်း၊ မၼ်းၼၢင်းၵေႃႈတႅပ်းတတ်း ၸႂ်ႁဵတ်း လူၺ်ႈလႆႈၸၢႆႇငိုၼ်းပၼ် 19,000 ဝၢတ်ႇ (မိုၼ်ႇၵဝ်ႈႁဵင်ဝၢတ်ႇ)-ၼႆယဝ်ႉ။
ဝၢႆးၼၼ်ႉလႆႈသီႇဝၼ်းၵေႃႈ လႆႈဝႂ်ထႆးတင်း ပပ်ႉဝႂ်သဵၼ်ႈမၢႆမုင်ႉႁေႃႁိူၼ်း မႃးထိုင်ၼႂ်းမိုဝ်း။ ဝၢႆးမႃး မၼ်းၼၢင်းဢွၵ်ႇၵၢၼ်ႁၢၼ်ႉမူၸုမ်ႇသေ ယိုၼ်ႈယွၼ်းၶဝ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်တီႈ ႁၢၼ်ႉတိူၵ်ႈလူင်ၵၢၼ်ၵႃႉ တီႈၼိုင်ႈ၊ ႁူဝ်ၼႃႈ(ၵူၼ်းၵုမ်းၵၢၼ်)လၢတ်ႈဝႃႈ ႁႂ်ႈၵႂႃႇပိုတ်ႇသဵၼ်ႈမၢႆယေးငိုၼ်း၊ ၵွပ်ႈဝႃႈၵၢၼ်ႁပ်ႉ ငိုၼ်းလိူၼ်ၼၼ်ႉ တေလႆႈဢူၼ်းၶဝ်ႈၼႂ်းသဵၼ်ႈမၢႆယေးငိုၼ်း-ၼႆယဝ်ႉ။
ဢိင်ၼိူဝ်လွင်ႈၼႆႉသေ မၼ်းၼၢင်းၵေႃႈၵႂႃႇတီႈယေးငိုၼ်း၊ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈယေးငိုၼ်း မွၵ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ ဝႂ်လူႉၵွႆယဝ်ႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႉလႆႈယဝ်ႉ၊ ႁႂ်ႈၵႂႃႇႁဵတ်းတီႈလုမ်းၵွၼ်းၸႄႈဝဵင်းသေ ႁဵတ်းဝႂ်မႂ်ႇ၊ ပေႃးလႆႈဝႂ်မႂ်ႇမႃးယဝ်ႉ ၸင်ႇၵွႆႈၶိုၼ်းမႃးပိုတ်ႇသဵၼ်ႈမၢႆယေးငိုၼ်း သင်ႇလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။
မိူဝ်ႈၼၼ်ႉမၼ်းၼၢင်းၵေႃႈဝူၼ်ႉဝႃႈ ၶေးတေဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႂ်ပွမ်ၼင်ႇၵဝ်ႇ ၼႆသေ ၵႂႃႇတီႈလုမ်းၵွၼ်း ၸႄႈဝဵင်း၊ လၢတ်ႈၸဝ်ႈၼႃႈတီႈဝႃႈ ဝႂ်ၶႃႈၼၢင်းလူႉၵွႆၵႂႃႇ၊ ၶႃႈၼၢင်းမႃးယွၼ်းႁဵတ်းဝႂ်မႂ်ႇၶႃႈဢေႃႈ-ဝႃႈၼႆသေ ႁႂ်ႈၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၵူတ်ႇထတ်းတူၺ်း။ ပေႃးၶႃႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်တီႈလုမ်း သဵပ်ႇဝႂ်ၶဝ်ႈၶိူင်ႈၶွမ်း ၵႂႃႇၵေႃႈ ၶေႃႈမုလ်းမၼ်းဢွၵ်ႇမႃးၽိတ်းၽူၼ်သဵင်ႈ။
ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၵူတ်ႇထတ်း မၢႆတူဝ်ၼပ်ႉ 13 လၵ်း ၵႂႃႇမႅၼ်ႈၵူၼ်းၵေႃႉၼိုင်ႈ ဢၼ်ယူႇၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈ ၵဵင်းမႆႇ၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၵူၼ်းၵဵင်းႁၢႆး။ တီႈယူႇၵေႃႈၸႄႈဝဵင်းမၼ်းဢမ်ႇမႅၼ်ႈၵၼ်။ ၸိုဝ်ႈ ၶိူဝ်းႁိူၼ်း ဢၼ်လၢတ်ႈဝႃႈ- ၼၢင်းသၢဝ်ၸီႇရႃးၽွၼ်း ပူဝ်းဢုၿူလ်း ၼၼ်ႉၵေႃႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းၶူဝ်းရၢတ်ႉ ယူႇၼၶွၼ်းရၢတ်ႉၶျသီမႃး-ၼႆယဝ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈထႆးၵေႃႈ ၵုမ်းတူဝ်မၼ်းၼၢင်းဝႆႉသေ ၵူတ်ႇထတ်းၸွပ်ႇထၢမ် ထႅင်ႈ ပိူဝ်ႈတႃႇလိုပ်ႈလမ်းၸွမ်း မူႇၸုမ်းၼႅင်ႈသၢႆ ၵူၼ်းႁဵတ်းဝႂ်ၵႅၵ်းဝႂ်ပွမ် ပၼ်တူတ်ႈတၢမ်ႇၵႂႃႇ ၸွမ်းၼင်ႇမၢႆမီႈဝၢၼ်ႈမိူင်းမီးၼၼ်ႉ-ၼႆယဝ်ႉ။
ဢိင်ၶေႃႈမုလ်းၶၢဝ်ႇထႆးရတ်ႉ Thairath TV 32 (Youtube channel)
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ