ၽွင်းၶၢဝ်းတၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 ၽႄႈလၢမ်းယူႇတူဝ်ႈလူၵ်ႈၼႆႉ ၼႂ်းမိူင်းတႆးလၢႆၸႄႈဝဵင်း ဢွၼ်ၵၼ် ပိၵ်ႉဢိုတ်းၵၢတ်ႇ တီႈၵူၼ်းၵိုၼ်းၶွၼ်ႈၼမ် ႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ပိူဝ်ႈတႃႇၵႅတ်ႇၵင်ႈတၢင်းပဵၼ်။ တီႈႁူင်းႁဵၼ်းပရႁိတ လွႆလူင် ပၺ်ႇၺႃႇၽေႃးထိ ဝဵင်းတူၼ်ႈတီးၵေႃႈ ပိူဝ်ႈတႃႇလုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ် တေဢမ်ႇၶၢတ်ႇၵၢၼ်ႁဵၼ်းၼၼ်ႉ လႆႈဝၢင်းၽႅၼ်ႁႄႉၵင်ႈတၢင်းပဵၼ်သေ ပူင်သွၼ်လိၵ်ႈလၢႆးပၼ် လုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ်ယူႇ-ၼႆယဝ်ႉ။

ၸဝ်ႈၶူးသီႇရိထမ်ႇမ ၽိပႃႇလ ၽူႈၵေႃႇတင်ႈႁူင်းႁဵၼ်း လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ- “ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈ လွင်ႈၼႆႉသေ ၼင်ႇႁိုဝ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၶဝ်ပေႃးတေဢမ်ႇၶၢတ်ႇၵၢၼ်ႁဵၼ်းၼႆ ၸဵမ်မိူဝ်ႈတႄႇဢိုတ်း ႁူင်းႁဵၼ်းပုၼ်ႉမႃး တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ် ၶူးၶဝ်သွၼ်ပၼ်လုၵ်ႈႁဵၼ်းႁဝ်းၸိူဝ်းဢၼ်ပွၵ်ႈမိူဝ်းႁိူၼ်း၊ ၸိူဝ်းဢၼ်မီးဝႆႉတီႈၼႆႈၼႆႉ သွၼ်ပၼ်ၶွမ်း၊ လိၵ်ႈထႆး၊ ဢင်းၵိတ်ႉ တင်း လိၵ်ႈၶႄႇ။ လိၵ်ႈတႆးၵေႃႈ ၸိူဝ်းဢၼ်ပႆႇမေႃၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းမႄးလိုမ်ႉပၼ်ပႃးၽွင်ႈ”-ဝႃႈၼႆ။

ပိူင်လူင်မၼ်း ဢၼ်ယၢပ်ႇဢိတ်းဢိတ်းတႄႉ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းႁဝ်းဢုပ်ႇၵၼ်သေ လႆႈၸႂ်ၵၼ်ဝႃႈ ႁွင်ႉၸဝ်ႈၶူးၶဝ်တီႈၸၼ်ႉၸွမ်မႃး။ ၵူၺ်းၵႃႈ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈသၢႆငၢႆမႅင်းၶူဝ်ႊရူဝ်ႊၼႃႊၼႆႉသေယဝ်ႉ ၶဝ်ၸဝ်ႈ Lockdown ဝႆႉသေ မၼ်းဢမ်ႇၸၢင်ႈဢွၵ်ႇ။ ၼႆႉၵေႃႈႁဝ်းလႆႈဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းသေ သွၼ်ပၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵႂႃႇ-ၸဝ်ႈၶူးသိုပ်ႇလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။

ၼၢင်းလိူၼ်ငိုၼ်းသႂ် ၵေႃႉပဵၼ်လုၵ်ႈႁဵၼ်းလၢတ်ႈဝႃႈ- “ၼွင်ႉမႃးၶိုၼ်ႈလိၵ်ႈဢေႃႈ။ ႁၼ်ၼွင်ႉမေႃဝႆႉ လိၵ်ႈထႆးတင်းဢိင်းၵလဵတ်ႈသေ ပေႃႈၶူးၸႂ်ႉသွၼ်ၶႃႈဢေႃႈ။ ဢၼ်လိၵ်ႈဢိင်းၵလဵတ်ႈတႄႉ ပေႃႈၶူးသူင်ႇၼွင်ႉၵႂႃႇသွၼ်တၢင်းၼွၵ်ႈသေလႆႈမႃးယဝ်ႉ လႆႈမႃးသွၼ်ပၼ်ၶိုၼ်းၼႂ်းႁူင်းႁဵၼ်း။ ပေႃးဝႃႈမေႃဝႆႉလိၵ်ႈၼမ်ၼမ်ၼႆၵေႃႈ ပေႃးႁႃၵၢၼ်မႃးတေလႆႈငိုၼ်းလိူၼ်လီ၊ ပေႃးၶႂ်ႈၵႂႃႇဢႅဝ်ႇ ၼွၵ်ႈမိူင်းၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈတေငၢႆႈ”-ဝႃႈၼႆ။

ၸဝ်ႈၶူးၼႃႇၵၸေႇယ ၸဝ်ႈတူၼ်ၽူႈပဵၼ်ၶူးသွၼ် တီႈႁူင်းႁဵၼ်း လၢတ်ႈဝႃႈ-“ဢၼ်ပဵၼ်ၶူးသမ်ႉ ယူႇတီႈဝတ်ႉသေ သွၼ်ပၼ်ဢၼ်ၶူးမေႃဝႆႉ ပဵၼ်ၽႃႇသႃႇၶႄႇ၊ သွၼ်ပၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၶဝ်ၽႃႇသႃႇၶႄႇ ၶႃႈဢေႃႈ။ မိူၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇၵၢၼ်ႁဵၼ်းၵေႃႈ မိူဝ်ႈၽွင်းတွပ်ႇၸၼ်ႉသိပ်းၼႆႉ ပိူဝ်ႈတႃႇၸၼ်ႉၵဝ်ႈၶဝ် ႁႂ်ႈပေႃးသိုပ်ႇယၢင်ႈၵႂႃႇၾၢႆႇၼႃႈၼႆႉ ၶူးၶဝ်လႆႈသွၼ်ပၼ် Tuition ၶၢဝ်းတၢင်းၼိုင်ႈလိူၼ်၊ လႆႈသွၼ်ၵႅပ်ႉၵမ်းၼိုင်ႈ၊ တႃႇတေသိုပ်ႇၵႂႃႇၾၢႆႇၼႃႈၼႆႉ လႆႈလိုဝ်ႈဝႆႉ”-ဝႃႈၼႆ။

ယွၼ်ႉတၢင်းပဵၼ်ၵၢပ်ႈၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 သေ ၼင်ႇႁိုဝ်တေပူၼ်ႉယၢၼ်လွတ်ႈၽေးၵႃႇလလူင်ၼႆႉ လုၵ်ႈႁဵၼ်း ၸိူဝ်းဢမ်ႇပွၵ်ႈမိူဝ်းႁိူၼ်းၵေႃႈမီးတင်းၼမ်၊ ယၢမ်းလဵဝ်လုၵ်ႈႁဵၼ်း ၸိူဝ်းၵိုတ်းယူႇဝႆႉ တီႈႁူင်းႁဵၼ်းမီး 50 ပၢႆ၊ သင်ဝႃႈတၢင်းပဵၼ်ၼႆႉယဵၼ်ႁၢႆဝၢႆးဝွတ်ႈယဝ်ႉတႄႉ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸိူဝ်းလႆႈ ပၼ်သၢႆမၢႆဝႆႉ တွၼ်ႈတႃႇတေပွၵ်ႈၶိုၼ်းမႃးႁဵၼ်းၵေႃႈ မီးတင်းၼမ်-ၼႆယဝ်ႉ။

ၼၢင်းႁွမ်လႅင်း ၵေႃႉပဵၼ်လုၵ်ႈႁဵၼ်းၵေႃႉၼိုင်ႈၵေႃႈလၢတ်ႈဝႃႈ- “ႁဵၼ်းလိၵ်ႈဢင်းၵိတ်ႉ Speaking ၊ ယဝ်ႉၵေႃႈမေႃသွၼ် သွၼ်ပၼ်လိၵ်ႈထႆး၊ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၶူးသွၼ်လိုမ်ႉပၼ် Speaking ယႃႇပေႁႂ်ႈလိုမ်း ၸိူင်ႉၼၼ်ဢေႃႈ၊     ၽၵ်းၵေႃႈလဵင်ႉၽၵ်းဝၢၼ်၊ ၵျေႃႇၵေႃႈၵျေႃႇၶႃႈ”-ဝႃႈၼႆ။

သိုပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ- ပေႃးလုၵ်ႉမႃးၵၢင်ၼႂ် 4 မူင်းၶိုင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ပေႃးဝႃႈပဵၼ်ၸဝ်ႈလေႉ (တူၵ်းၵမ်းမိုဝ်ႉၵႅင်ႁဵတ်းၶဝ်ႈၽၵ်း)ၵေႃႈ လူင်းမႃးႁဵတ်းလေႉ၊ ပေႃးဝႃႈဢမ်ႇၸႂ်ႈၸဝ်ႈလေႉၵေႃႈ သွၼ်တၢင်းၵႃႈ ႁဵတ်းၼၼ်ဢေႃႈ-ဝႃႈၼႆ။

ၸၢႆးတႃႇဢူး လုၵ်ႈႁဵၼ်းဢွၼ်ႇ လၢတ်ႈဝႃႈ-လိၵ်ႈမၢၼ်ႈ၊ မၢင်ပွၵ်ႈၵေႃႈလိၵ်ႈဢိင်းၵလဵတ်ႈဢေႃႈ။ ပိူၼ်ႈပႆႇၶိုၼ်ႈႁူင်းႁဵၼ်းမၢၼ်ႈၶႃႈ၊ ပိူၼ်ႈဝႃႈရေႃးၵႃႇႁႅင်းၼႃႇၼႆဢေႃႈ။ မိူဝ်ႈလဵဝ်ႁဵၼ်းလိၵ်ႈတႆးဝႆႉဢေႃႈ၊ ပေႃးႁဵၼ်းလိၵ်ႈတႆးယဝ်ႉ မွၵ်ႈ 3 မူင်းၸိူဝ်းၼႆႉလူင်းႁူင်းႁဵၼ်းယဝ်ႉဢေႃႈ-ဝႃႈၼႆ။

လုၵ်ႈႁဵၼ်းဢၼ်မႃးၶိုၼ်ႈႁဵၼ်း တီႈႁူင်းႁဵၼ်းၼႆႉ မီးၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႂ်းမိူင်းတႆး မိူၼ်ၼင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး၊ ပဢူဝ်း၊ ယၢင်းလႄႈတႆးလႅင် ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ယူႇတီႈၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၾၢႆႇႁူင်းႁဵၼ်း မီးယိူင်းဢၢၼ်း ၶႂ်ႈႁပ်ႉလုၵ်ႈႁဵၼ်းၼမ်လိူဝ်ထႅင်ႈသေတႃႉ ယွၼ်ႉတီႈယူႇတီႈသဝ်းဢမ်ႇပဵင်းပေႃးလႄႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈႁပ်ႉၼမ်။

ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၸဝ်ႈၶူးသီႇရိထမ်ႇမ ၽိပႃႇလ သပ်းၸႅင်ႈပွင်ႇလႅင်းၼႄဝႃႈ- “သင်ဝႃႈတီႈယူႇ တီႈသဝ်း ႁူင်းႁဵၼ်းႁဝ်းတဵမ်ထူၼ်ႈတႄႉၵေႃႈ ၸဝ်ႈၶူးဝႃႈ ႁဝ်းႁပ်ႉသေမွၵ်ႈႁဵင်ၼိုင်ႈၼႆႉ မၼ်းတေၶႅၼ်းဢိတ်းၼိုင်ႈ။ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ၵူႈၸိူဝ်ႉၵူႈလွင်ႈ တိုၵ်ႉႁဵတ်းတိုၵ်ႉတႄႇၵူၺ်းလႄႈ မၼ်းမီးတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ တီႈယူႇတီႈၼွၼ်းလႄႈႁူင်းႁဵၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ဢၼ်လူဝ်ႇလမ်ႇလွင်ႈ ၼႃႇတႄႉမိူဝ်ႈလဵဝ်ပဵၼ်ႁူင်းႁဵၼ်းယဝ်ႉ၊ ႁူင်းႁဵၼ်းၼႆႉမၼ်းၵႅပ်ႈ၊ မၼ်းဢမ်ႇၶဝ်ႈလႆႈ။ ပီၼႆႉတိုၵ်ႉ တေႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉထႅင်ႈယူႇ တႃႇၸႂ်ႉၸူဝ်ႈၵႅပ်ႉ၊ တေဢဝ်ၶႃးမုင်းႁႃႉ တေဢဝ်လဵၵ်းမုင်းႁႃႉ တိုၵ်ႉဝူၼ်ႉယူႇ၊ ဝူၼ်ႉပႆႇဢွၵ်ႇ။ ဢၼ်ႁဵတ်းဝႆႉတီႈတၢင်းပုၼ်ႉၵေႃႈ ဢဝ်ငိုၼ်းလူႇတၢၼ်းမၼ်းသဵင်ႈသေ လႆႈၵိုတ်းဝႆႉ၊ ပႆႇၸၢင်ႈတူင်ႉ၊ မၼ်းမီးတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၵူႈပိူင်-ဝႃႈၼႆ။

ႁူင်းႁဵၼ်းပရႁိတ လွႆလူင် ပၺ်ႇၺႃႇၽေႃးထိ ဝဵင်းတူၼ်ႈတီးၼႆႉ ၵေႃႇတင်ႈမႃးမိူဝ်ႈပီ 2016 ၊ ယိူင်းဢၢၼ်းပိူဝ်ႈတႃႇပူၵ်းပွင်ၵၢၼ်ႁဵၼ်း ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၸိူဝ်းဢမ်ႇမီးတိုဝ်ႉတၢင်းလႆႈ ႁဵၼ်းလိၵ်ႈ။ ထႅင်ႈပိူင်ၼိုင်ႈ မိူဝ်ႈၼႃႈထႃႇပၢႆမႃး ၼင်ႇႁိုဝ်လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸိူဝ်းဢၼ် ယဝ်ႉႁဵၼ်းၵႂႃႇ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တေၶိုၼ်းမႃးပဵၼ်ၶူးသွၼ်ၼႂ်းႁူင်းႁဵၼ်းၼႆႉ။ ဢိင်ၼိူဝ်ယိူင်းဢၢၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉသေ ၸင်ႇလႆႈပူၵ်းပွင်လုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ်မႃး တေႃႇထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၼႆယဝ်ႉ။