ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈပလိၵ်ႈထႆး တီႉၺွပ်း တႆးၸုမ်းၼိုင်ႈ တီႈၵဵင်းမႆႇ ၸိူဝ်းဢမ်ႇႁဵတ်းၸွမ်းမၢႆမီႈၶိုၵ်ႉၶၵ်ႉ (ၽေႃးရေႃးၵေႃး ၶျုၵ်ႇၶျိူၼ်) “ႁၢမ်ႈၸုတုမ်ၵၼ် ”ဢၼ်ဢွၵ်ႇဝႆႉ ၶၢဝ်းတၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ-19 ၽႄႈလၢမ်း ။
ၶၢဝ်ႇထႆးၶူၼ်ႊလၢၼ်ႉၼႃး ဢွၵ်ႇဝႆႉဝႃႈ မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 5/4/2020 ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း 3 မူင်းၶိုင်ႈ မီးတႆး 9 ၵေႃႉ (ၽူႈၸၢႆး 6 ၵေႃႉ ၽူႈယိင်း 2 ၵေႃႉလႄႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ 1 ၵေႃႉ) ၼင်ႈတုမ်ၵၼ်တီႈႁိမ်းၾင်ႇၼမ်ႉပိင်း ပွၵ်ႉၾႃႉႁၢမ်ႉ ၵိၼ်ၼိူဝ်ႉၸီႇ လႄႈ လဝ်ႈ၊ ၼမ်ႉၵတ်း ၼမ်ႉယဵၼ်။ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵႂႃႇၸႅင်ႈ လၢတ်ႈတီႈ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈပလိၵ်ႈထႆးလႄႈ ၵူၼ်းလူင်ဝၢၼ်ႈ ဢိူင်ႇ ႁူမ်ႈၵၼ်မႃးတီႉၺွပ်းဢဝ်ၵႂႃႇ ၵူတ်ႇထတ်း တႃႇပၼ်တူတ်ႈတၢမ်ႇ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဢမ်ႇၸွမ်းမၢႆမီႈၶိုၵ်ႉၶၵ်ႉ ဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ထႆးပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉ ဝႃႈၼႆ။
ဝၼ်းတီႈ 26/3/2020 ၼၼ်ႉ ၸွမ်ၽွင်းလူင်ၸိုင်ႈထႆး ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ဝႃႈ တေႃႇထိုင်လိူၼ် ဢေႊပရိူဝ်ႊၼႆႉသဵင်ႈ ႁၢမ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ႁဵတ်းပွႆးလၢမ်း၊ ႁၢမ်ႈၶွၼ်ႈတုမ်ၵၼ် ၊ ႁၢမ်ႈဢွၵ်ႇၼွၵ်ႈႁိူၼ်း ၊ ႁၢမ်ႈဢွၵ်ႇၵၢင်ၶမ်ႈၵၢင်ၶိုၼ်း တႃႇၵုမ်းလႆႈၸိူဝ်ႈမႅင်းၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ-19 လၢမ်းၽႄႈၸပ်းၵၼ်- ဝႃႈၼႆ။
တၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ-19 ၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈၵူၼ်း တိတ်းၸပ်းၵူၼ်း။ မႃးၸွမ်းၼမ်ႉလၢႆး ၼမ်ႉမုၵ်ႈ ဢၼ် ၽူင်ႉပိဝ်ၸွမ်းလူမ်း။ တိတ်းၸပ်းၵၼ်ငၢႆႈ။ ပေႃးတိတ်းၸပ်းၺႃး ၵူၼ်းထဝ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ လဵၵ်ႉ ၸိူဝ်းႁႅင်းၵမ်ႉတူဝ်ဢႄႇ ၼၼ်ႉ မႅင်းၸၢင်ႈၵိၼ်ပွတ်ႇထိုင်တီႈလူႉသုမ်းသၢႆၸႂ်။ သင်ဝႃႈတိတ်း ၸပ်းၺႃး ၵူၼ်းၼုမ်ႇမီးႁႅင်းၵမ်ႉတူဝ်တဵမ်ထူၼ်ႈတႄႉ – ပေႃးႁူႉၶိုတ်းၶၢဝ်းယၢမ်း ယူတ်းယႃၶိုတ်းတၼ်း လႆႈ ၸိုၼ်ႈ ၶႅၼ်းၶိုၼ်းယူႇသေတႃႉ ပေႃးဢမ်ႇႁူႉၶိုတ်းတၼ်း ဢမ်ႇၵႂႃႇယူတ်းယႃတူဝ်တီႈႁူင်းယႃၸိုင် ထိုင်တီႈ လႆႈလူႉတၢႆ ၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ၸုမ်းပၢႆးယူႇလီလုမ်ႈၾႃႉ WHO မၢႆပဵၼ်တၢင်းပဵၼ် ၵၢပ်ႈၵႃႇလ ၸၼ်ႉလုမ်ႈၾႃႉသေ သႂ်ႇၸႂ်ဝႆႉၼၵ်း ၶဵင်ႈၶဵင်မၢႆမီႈ ႁၢမ်ႈၵူၼ်းၶွၼ်ႈတုမ်ၵၼ် ၶဝ်ႈဢွၵ်ႇ သူႇၸႂ်းၵၼ် တႃႇၵုမ်းလႆႈၸိူဝ်မႅင်း ယႃႇႁႂ်ႈလၢမ်းၽႄႈ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၼၼ်လႄႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႆးၸင်ႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ မၢႆမီႈၶိုၵ်ႉၶၵ်ႉ ႁၢမ်ႈၵူၼ်းၶွၼ်ႈတုမ်ၵၼ် ၊ ၵူၼ်းမိူင်းထႆးၵူႈၵေႃႉတၵ်းလႆႈႁဵတ်းၸွမ်း။
ယၢမ်းလဵဝ် ၸိူဝ်ႉမႅင်းၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ-19 လၢမ်းၽႄႈ တိတ်းၸပ်းၵၼ် ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ ႁိမ်း 200 ၸိုင်ႈမိူင်း။ ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းမီး 1,214,487 ၵေႃႉ၊ တၢႆ 65,605 ၵေႃႉ။
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ