ႁွင်ႈၵၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႆးပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ တႃႇႁၢမ်ႈႁႄႉတၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ -19 ၽႄႈၸပ်းၼၼ်ႉ တင်ႈဢဝ်ဝၼ်းတီႈ 26/3/2020 ၼႆႉၵႂႃႇ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈတေၸႂ်ႉတိုဝ်းမၢႆမီႈ พระราช กำหนด မၢႆမီႈဢၼ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၵ်းတမ်းသေ ဢၼ်ၸဝ်ႈမုၼ်ယႂ်ႇၶုၼ်ႁေႃၶမ်း ႁၼ်လီၵမ်ႉထႅမ်ဝႆႉၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
လူင်ပွင်ၸိုင်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇမိူဝ်ႈၼႆႉဝၼ်းတီႈ 24/3/2020 ဝႃႈ တေၸႂ်ႉမၢႆမီႈ ၽေႃးရေႃးၵေႃး မၢႆမီႈၶိုၵ်ႉၶၵ်ႉ (” ၵူၼ်းမိူင်းၵူႈၵေႃႉ တၵ်းတေလႆႈႁဵတ်းၸွမ်း ၶေႃႈပူင်သင်ႇ” “တေဢမ်ႇလႆႈပူၼ်ႉပႅၼ် ၶေႃႈပူင်သင်ႇ”) ၊ ပေႃးဢမ်ႇႁဵတ်းၸွမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢဝ်လိူင်ႈပၼ်တူတ်ႈတၢမ်ႇလႆႈၵူႈဢၼ် – ဝႃႈၼႆ။
ၸွမ်ၽွင်းလူင်ၸိုင်ႈထႆး ပရႃႊယုတ်ႉ ၵျၼ်ႊဢူဝ်ႊၶျႃႊ လၢတ်ႈတီႈၼႂ်း TV ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ဝႃႈ မၢႆမီႈ ၽေႃးရေႃးၵေႃးၼႆႉ တေတႄႇၸႂ်ႉဝၼ်းတီႈ 26/3/2020 တေႃႇထိုင် ဝၼ်းတီႈ 30/4/2020 ။
လူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႆး ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉဝႃႈ ႁႂ်ႈဢွၼ်ၵၼ်ယူႇႁိူၼ်းႁင်းၽႂ်မၼ်းသေ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၵူၺ်း ဝႃႈၼႆသေတႃႉ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၵမ်ႈၼမ် ယင်းတိုၵ်ႉဢွၵ်ႇႁိူၼ်းၵႂႃႇဢႅဝ်ႇ ၵႂႃႇယူႇၸွမ်းၾင်ႇပၢင်ႇလၢႆႇ ႁၢတ်ႇသၢႆး၊ ၵုမ်းၵႆႇလဝ်ႈၶဝ်ႈၼိူဝ်ႉၵၼ်ယူႇလႄႈ တႃႇၵုမ်းၵမ်ၸိူဝ်ႉမႅင်း လႆႈတိုၵ်ႉယၢပ်ႇ။ ၸိူဝ်ႉမႅင်းၵေႃႈ တိုၵ်ႉၽႄႈယူႇ ၵူႈမိုဝ်ႉၵူႈဝၼ်း ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ၸင်ႇလႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်းမၢႆမီႈၽေႃးရေႃးၵေႃးၼႆႉယဝ်ႉ – ဝႃႈၼႆ။
မၢႆမီႈဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႆး တေပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ဝၼ်းတီႈ 26/3/2020 ၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈမၢႆႈမီႈသိုၵ်း Curfew ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵၢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်သၢင်ႈ ဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မွပ်ႈမၢႆပၼ် ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၶဝ် မီးဢႃႇၼႃႇ တဵမ်တီႈ၊ ဢဝ်တၢင်းၽိတ်းၼိူဝ် ၽူႈပူၼ်ႉပႅၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈလႆႈ။
ႁူဝ်ပဝ်ႈၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆးၵဵင်းမႆႇ လၢတ်ႈဝႃႈ -“ ပဵၼ်မတ်ႉတႃ ဢၼ်ၸႂ်ႉယၢမ်းသိုၵ်း ဢမ်ၼၼ် ယၢမ်းၵပ်ႉၵိၼ်း ။ ပေႃးမီးၵၢၼ်လမ်ႇလွင်ႈၸင်ႇဢွၵ်ႇႁိူၼ်းလႆႈ။ ပလိၵ်ႈလႄႈသိုၵ်းမီးသုၼ်ႇၵူတ်ႇၶူၼ်ႉသွၵ်ႈလႆႈ ၵူႈတီႈ ပေႃးဢွၵ်ႇႁိူၼ်း” – ဝႃႈၼႆ။
ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႆးတိုၵ်းသူၼ်းဝႃႈ ႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းဢွၼ်ၵၼ်ယူႇၼႂ်းႁွင်ႈၼႂ်းႁိူၼ်းၵူၺ်း။ ယႃႇပေဢွၵ်ႇတၢင်းၼွၵ်ႈ။ သင်ဝႃႈ မီးလွင်ႈ ၶိုၵ်ႉၶၵ်ႉ ဢမ်ႇဢွၵ်ႇႁိူၼ်းဢမ်ႇပဵၼ် ၸင်ႇတေဢွၵ်ႇ ။ ယႃႇပေတူၵ်းၸႂ်ၵူဝ်ႁႄလိူဝ်ႁႅင်း။ ထုၵ်ႇလီ ထွမ်ႇၶၢဝ်ႇ ဢၼ်တၢင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်- ၸွမ်ၽွင်းလူင်မိူင်းထႆး တိုၵ်းသူၼ်းမွၵ်ႇလၢတ်ႈဝႆႉၼင်ႇၼႆ။
ဝၢႆးလင်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈဢွၵ်ႇၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇယဝ်ႉၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းထႆးဢွၼ်ၵၼ်ဢွၵ်ႇႁႃသိုဝ်ႉၶူဝ်းၵိၼ်ၶူဝ်းယမ်ႉ ဢၼ်ႁႅင်ႈဢၼ်ႁွင် ၸွမ်းၵၢတ်ႇ ။
ၶေႃႈမုလ်း- ThaiPBS
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ