ႁၢင်ႈပၼ်ႈၸဝ်ႈၾႃႉဝဵင်းသိူဝ် ၸဝ်ႈဢွင်ႇမျၢတ်ႈ ဢၼ်ႁဵတ်းတီႈဝဵင်းလိူဝ်ႇၼၼ်ႉ ႁဵတ်းယဝ်ႉတူဝ်ႈယဝ်ႉလႄႈ သင်ၶၸဝ်ႈ၊ ၵူၼ်းမိူင်း တေဢဝ်မိူဝ်းပူၵ်းပၵ်းတီႈဝဵင်းသိူဝ်ဝႃႈၼႆ ။

ႁွင်ၵၢၼ်ၶၢဝ်ႇ သဵင်တႆးလႅင် (ရှမ်းနီအသံ) ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ဝႆႉဝႃႈ – “ၸဝ်ႈသြႃႇ သူရိယ ၸဝ်ႈၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် တႃႇပွင်ပဵၼ်သွၼ်းႁုၼ်ႇႁၢင်ႈၸဝ်ႈၾႃႉဝဵင်းသိူဝ် လၢတ်ႈဝႃႈ တွၼ်ႈတႃႇတေတမ်းဝၢင်းႁုၼ်ႇႁၢင်ႈၼႆႉ မီးၵူၼ်းလူႇပၼ်တီႈလိၼ်ယဝ်ႉၶိုင်ႈၼိုင်ႈ။ တၢင်းၶဝ်ႈဝဵင်းသိူဝ် ၊ ပဵၼ်တီႈတၢင်းၽႄၵႂႃႇဝဵင်းလိူဝ်ႇ လႄႈၵႂႃႇမိူင်းၸေႈၼႃး ( မျိတ်ႉၵျီးၼႃး)။ တီႈလိၼ်ထႅင်ႈၶိုင်ႈၼိုင်ႈတႄႉ တေလႆႈႁႃၸဝ်ႈတႃႇၼႃႉ သေ သိုဝ်ႉဢဝ်။ လႆႈငိၼ်းဝႃႈလုၵ်ႈလၢၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉ ၶဝ်ၸဝ်ႈၵေႃႈ တေႁူမ်ႈၵၼ်သႂ်ႇငိုၼ်းလူႇယူႇ ”- ဝႃႈၼႆ။

တီႈလိၼ်တႃႇသၢင်ႈသူၼ်မွၵ်ႇလႄႈ ႁူင်းဝႆႉႁုၼ်ႇႁၢင်ႈၸဝ်ႈၾႃႉဝဵင်းသိူဝ်ၼၼ်ႉ ၵႂၢင်ႈ 230 x 120 ထတ်း။ ယၢမ်းလဵဝ်လိၼ်ၼၼ်ႉ ဢူးဝိၼ်းပူဝ်ႇ ၵူၼ်းၸႃႇတိ ဝဵင်းသိူဝ် လူႇဝႆႉၶိုင်ႈၼိုင်ႈ။ တႃႇၶိုင်ႈၼိုင်ႈတႄႉ တိုၵ်ႉႁႃၸဝ်ႈၽူႈမီးၼမ်ႉၸႂ်၊  ၸဝ်ႈတႃႇၼႃႉ ဝႆႉယူႇ – ဝႃႈၼႆ။ ၵႃႈၶၼ်လိၼ်တေတူၵ်းမွၵ်ႈ 200 သႅၼ်ပျႃး ဝႃႈ ၼႆ။

ႁုၼ်ႇႁၢင်ႈၸဝ်ႈၾႃႉဝဵင်းသိူဝ် ၸဝ်ႈဢွင်ႇမျၢတ်ႈၼႆႉ သုင် 24 ထတ်း။ ဢဝ်လိၼ်ပုၼ် (ၽိလၢပ်ႉမေႇ) သေ သွၼ်းႁဵတ်းဝႆႉ။ မေႃသွၼ်းႁုၼ်ႇႁၢင်ႈပဵၼ် သြႃႇၸူးမိၼ်ႉတဵင်း (မေႃတႅမ်ႈႁၢင်ႈ၊ မေႃၶႅၵ်းႁၢင်ႈ) ဝဵင်းလိူဝ်ႇဢွၼ်ႁူဝ်ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆးလႅင်သေသွၼ်းႁဵတ်းတီႈဝဵင်းလိူဝ်ႇ။

ၸဝ်ႈဢွင်ႇမျၢတ်ႈၼႆႉ  ပေႃႈၸဝ်ႈပဵၼ် ၸဝ်ႈသိုၵ်းလူင် ဝဵင်းသိူဝ် ၸဝ်ႈသူၺ်ႇသႃႇ လႄႈ မႄႈပဵၼ် ၸဝ်ႈတူၺ်းၽိဝ်ႇ။ ၸဝ်ႈဢွင်ႇမျၢတ်ႈလႆႈၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉဝဵင်းသိူဝ် ၸဵမ်မိူဝ်ႈဢႃယုလႆႈ 23 ပီ။    လႆႈၼွၼ်းၽေးသဵင်ႈမုၼ်ၵႂႃႇၽွင်းဢႃယု 103 ပီ တီႈဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီး။ ၸဝ်ႈၾႃႉလူင်ဝဵင်းသိူဝ် ၸဝ်ႈဢွင်ႇမျၢတ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉဢၼ် တိုၵ်းလိုပ်ႈသိုၵ်းၼႃႈၽိူၵ်ႇဢိင်းၵလဵတ်ႈ ၸိူဝ်းမႃးၽွင်းငမ်းတဵၵ်းတဵင်ၵူၼ်းမိူင်းၼၼ်ႉလႄႈ ၸိုဝ်ႈယႂ်ႇလိုဝ်းလင်ၼႂ်းပိုၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၸဝ်ႈၼိုင်ႈ။ ပီႈၼွင်ႉတႆးလႅင်၊ တႆးမၢဝ်း၊ တႆးလူင်၊ တႆးၶမ်းတီႈ၊ တႆးၵတူး ၵၼၢၼ်း လႆႈၼပ်ႉယမ်ယုၵ်ႉယွင်ႈဢဝ်မုၼ် မၵ်းမၢႆပဵၼ်ၸဝ်ႈၽူႈႁတ်းငၢၼ် ႁဵတ်းၵၢၼ်တႃႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ။

Ref; The Voice of Shan-Ni