တေႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းသုၵျီႇ တေၶိုၼ်ႈလုမ်းတြႃး ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ

တေႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းၸုၵျီႇ  တေယူႇတီႈၽွင်းလူင်ၾၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈသေ တေၵႂႃႇၶိုၼ်ႈလုမ်းတြႃး ICJ (International Court of Justice) ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ  ၼႂ်းလိူၼ်တီႊသႅမ်ႊပိူဝ်ႊတေမႃးၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။

Photo Credit to Reuters ႁၢင်ႈ – ဢွင်ႇသၢၼ်းၸုၵျီႇ

မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 11/11/2019 ၼႆႉ မိူင်းၵမ်ႊပီယိူဝ်ႊ ၵုၼ်တိူၵ်ႈဢႅပ်ႉၾရိၵ  ၸႅင်ႈၵႂၢမ်းၽူႈၼမ်း မိူင်းမၢၼ်ႈလူၺ်ႈၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉၶႃႈႁႅမ်ၶိူဝ်းၵူၼ်း ၸၢဝ်းရူဝ်ႊႁိၼ်ႊၵျိူဝ်ႊ ဢၼ်တင်းၼမ် ႁူႉဝႃႈ ပင်ႊၵႃႊလီႊ ၼႂ်းၸႄႈမိူင်းရၶႅင်ႇ ။

ၼႂ်းၶေႃႈၸႅင်ႈၵႂၢမ်း မိူင်းၵမ်ႇပီႇယိူဝ်ႊ ၼၼ်ႉပႃးဝႆႉဝႃႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈၼႆႉ လူင်းလၢႆးမိုဝ်း လိၵ်ႈၵိၼ်ၵႅၼ်ႇ ၸွမ်းၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉဝႆႉဝႃႈ တေ ႁႄႉၵင်ႈ ၊ တေပၼ်တၢင်းၽိတ်း လွင်ႈ ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉၶိူဝ်းၵူၼ်း (Genocide Convention)  ၼၼ်ႉသေတႃႉ ဢမ်ႇႁဵတ်းၸွမ်းၶေႃႈတူၵ်းလူင်း ။

ၵွပ်ႈၼၼ် လုမ်းတြႃး ICJ ႁွင်ႉ တူဝ်တႅၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ တႃႇထတ်းထွင်  ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 10 ထိုင် 12 လိူၼ်တီႊသႅမ်ႊပိူဝ်ႊ တေမႃးၼႆႉ။

ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈလႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ တူဝ်တေႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းၸုၵျီႇ ဢၼ်ပဵၼ် ၽွင်းလူင် ၾၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈၼၼ်ႉတေၵႂႃႇၶိုၼ်ႈလုမ်းတြႃး ICJ “တီႈႁိၵ်ႈၸိုဝ်ႈဝႃႈႁေႃငမ်းယဵၼ်” ဝဵင်းလူင်တိူဝ်ႇႁဵၵ်ႉ ၸိုင်ႈမိူင်းၼႄႊထိူဝ်ႊလႅၼ်ႊ။

လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈၼေႇပျီႇတေႃႇ၊ တင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၼႆႉ ဢိင်ၼိူဝ် ၶႃႈႁႅမ် ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉၶိူဝ်းၵူၼ်း ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆသေ ၺႃးၸုမ်းသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸႅင်ႈၵႂၢမ်းတီႈ လုမ်းတြႃး ICC (International Criminal Court)  ၊ ၺႃးၸုမ်းသုၼ်ႇလႆႈ ၵူၼ်း မိူင်းလႅတ်ႇတိၼ်ႇ ဢမေႊရိၵ ၸႅင်ႈၵႂၢမ်းတီႈလုမ်းတြႃး ဢႃႊၵျိၼ်ႊတီႊၼႃႊ ၸိူဝ်းၼႆႉ ပႃးထႅင်ႈလူးၵွၼ်ႇ။

 

ဢၢင်ႈဢိင်ၶၢဝ်ႇ -The Guardian , RFA

 

ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ

promotion

SHAN Membership

฿ 19฿ 169 /mo
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ႁဵၼ်းဢဝ်ၵၢၼ်ၶၢဝ်ႇ၊ ရေႊတီႊဢူဝ်ႊ၊ ထႆႇႁၢင်ႈ၊ Blogger, Vlog ထႆႇဝီႊတီႊဢူဝ်ႊ တတ်းတေႃႇ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ပိုၼ်ၽႄႈ
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင်ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ၼႂ်းၶၵ်ႉၵၢၼ်ပူၵ်းပွင်ၵၢၼ်သိုဝ်ႇ
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်လႅၵ်ႈလၢႆႈပိုၼ်ႉႁူႉပၢႆးႁၼ် ဢၼ်ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈၸတ်းႁဵတ်း
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းတွင်ႈထၢမ် ၵဵဝ်ႇၵပ်းငဝ်းလၢႆးၵၢၼ်မိူင်း၊ ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး၊ ပၢႆးမွၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၶေႃႈ ဢၼ်ၶႂ်ႈႁူႉၶႂ်ႈငိၼ်း။
  • လႆႈႁပ်ႉဢၢၼ်ႇ ၶၢဝ်ႇၶိုၵ်ႉတွၼ်း ပိူင်ပဵၼ်ဝူင်ႈလႂ်ဝူင်ႈ ၼၼ်ႉ။

ၶၢဝ်ႇဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ

ၶၢဝ်ႇလိုၼ်းသုတ်း

တႆးလႅင်ၼႂ်းမိူင်းၼွၵ်ႈမိူင်း ၸတ်းဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆးလႅင် ၶွပ်ႈတဵမ် 499 ပီ

တႆးၼႆႉ ပဵၼ်တႆးၶိူဝ်းလူင် မီးၸွတ်ႇလူင်ၵႂႃႇၵူႈဝၢၼ်ႈၵူႈဝဵင်း ၸဵမ်ၼႂ်းမိူင်းၼွၵ်ႈမိူင်းၼႆ တႆးပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ် ယၢမ်ႈလၢတ်ႈ ဢဝ်ၵုင်ႇမုၼ်မႃးတႃႇသေႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢိင်ၼိူဝ် ငဝ်းလၢႆး ၵၢၼ်ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်မိူင်းလႅၵ်ႈလၢႆႈသေ ဢမ်ႇမီးတိုဝ်ႉတၢင်း ၶွၼ်ႈတုမ်ၵၼ်လီလီ ။ ၽၢတ်ႇၽႄၵၼ်ၵႂႃႇၵူႈႁူးၵူႈတၢင်း။ ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ ၾိင်ႈၵေႃႈ ပိူင်ႈၵၼ်ၵႂႃႇၸွမ်းဢွင်ႈတီႈၽႂ်မၼ်း ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ပီႈၼွင်ႉၸၢဝ်းတႆးလႅင်ၵေႃႈ ပႂ်ႉပႃးၾိင်ႈထုင်းႁိတ်ႈႁွႆး လႄႈလွင်ႈယုမ်ႇယမ် ႁင်းၵူၺ်းမႃး...

ၸဝ်ႈၼႃးထုင်ႉပူင်း ဢမ်ႇမီးတိုၼ်းလၢင်းၽုၵ်ႇသွမ်ႈ လႆႈပွႆႇတူင်ႇၼႃး 3 ႁဵင်ဢေႊၶိူဝ်ႊႁၢမ်းလၢႆ

ပီၼႆႉ ၸဝ်ႈၼႃးထုင်ႉပူင်း ဢမ်ႇမီးတိုၼ်းလၢင်း တႃႇၽုၵ်ႇသွမ်ႈလႄႈ လႆႈပွႆႇတူင်ႈၼႃး 3 ႁဵင် ဢေႊၶိူဝ်ႊႁၢမ်းလၢႆ ၼႆယဝ်ႉ ။ ၵူႈပီပီၼႆႉ  ပေႃးထိုင်ၶၢဝ်းႁူဝ်လိူၼ်မတ်ႉၶျ် ပဵၼ်ၽွင်းၸဝ်ႈၼႃးၼႂ်းထုင်ႉပူင်း တႄႇၽုၵ်ႇ ၶဝ်ႈၼွင် ယဝ်ႉဝႃႈၼႆသေတႃႉ ယွၼ်ႉဢမ်ႇမီးတိုၼ်းလၢင်း ဢမ်ႇမီးၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်လႄႈ ၸဝ်ႈၼႃး ၵမ်ႈၼမ် လႆႈပွႆႇၼႃးၸဝ်ႈၵဝ်ႇႁၢမ်းလၢႆတင်းၼမ်ဝႃႈၼႆ  ။ ၸဝ်ႈၼႃးထုင်ႉပူင်းၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ -“ ပီၼႆႉ ၼႃးၼႆႉႁၢမ်းၵႂႃႇၼမ်ၼႃႇ...

သိုၵ်းမၢၼ်ႈမၵ်းမၼ်ႈမူႇပိူင်မႂ်ႇ တႃႇၵူတ်ႇထတ်းသဵၼ်ႈတၢင်းၵၢၼ်ငိုၼ်းၵူၼ်းမိူင်းလႆႈတႅတ်ႈတေႃး

ၼင်ႇႁိုဝ်တေၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉလႆႈ ၵၢၼ်သုၵ်ႈလၢင်ႉငိုၼ်းလမ် ႁဵတ်းငိုၼ်းၽိူၵ်ႇ၊ ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢဝ်ငိုၼ်းၵမ်ႉထႅမ် ၽူႈၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉၼႆသေ သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း တမ်းဝၢင်းမၵ်းမၼ်ႈ မူႇပိူင်/ၾိင်ႈမိူင်းမႂ်ႇ ဢၼ်ၸၢင်ႈၵူတ်ႇထတ်းလႆႈ သဵၼ်ႈတၢင်းငိုၼ်းၶဝ်ႈငိုၼ်းဢွၵ်ႇၵူၼ်းမိူင်းၵူႈၵေႃႉသေ တေသွၵ်ႈႁႃၵူတ်ႇထတ်း ဢဝ်လိူင်ႈၵူၼ်းၸိူဝ်း ပူၼ်ႉပႅၼ်မၢႆမီႈၾိင်ႈ မိူင်းၵႂႃႇ ဝႃႈၼႆ။ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 11 လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် ပီ 2026 သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း ယႃႉပၵ်းပိူင်ၵၢၼ်ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉငိုၼ်းလမ် (ငိုၼ်းၽိတ်းမၢႆမီႈ)...

ဢီႊရၼ်ႊ ပၼ်ၾၢင်ႉဝႃႈ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးလုမ်ႈၾႃႉၸၢင်ႈလူႉလိူဝ်ၵဝ်ႇ

မိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊ တင်း မိူင်းဢီႊရၼ်ႊ ယိုဝ်းၵၼ်မႃးႁိုင်ၶၢဝ်းတၢင်း 10 ဝၼ်းပၢႆယဝ်ႉလႄႈ သင်တေသိုပ်ႇပဵၼ်ၵႂႃႇႁိုင်လိူဝ်ၼၼ်ႉၸိုင် ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးလုမ်ႈၾႃႉ ၸၢင်ႈလူႉၵွႆ လႄႈ ႁၢႆႉၸႃႉႁႅင်းလိူဝ်ၼႆႉထႅင်ႈ ဝႃႈၼႆ။ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 11 လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ သိုၵ်းမိူင်းဢီႊရၼ်ႊ ပၼ်ၾၢင်ႉ တူၵ်ႇတၵ်ႉထိုင် မိူင်းဢမႄႇရိၵၼ်ႇ ႁႂ်ႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းတူဝ် ပႂ်ႉႁပ်ႉလွင်ႈၶဵင်ႇတႃႉလူင် ဢၼ်ၸၢင်ႈတုမ်ႉ ...

သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉပႂ်ႉၵူတ်ႇထတ်းရူတ်ႉၵႃးႁၢဝ်ႈႁႅင်းၶိုၼ်း တီႈတၢင်းၶဝ်ႈဝဵင်းသႅၼ်ဝီ

မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 13 လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် တင်ႈတႄႇယၢမ်းၵၢင်ၼႂ်ၸဝ်ႉ သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ ပႂ်ႉၵူတ်ႇထတ်း ရူတ်ႉၵႃး ၵူႈသႅၼ်းသႅၼ်း ၸိူဝ်းလတ်းၶဝ်ႈၵႂႃႇၼႂ်းဝဵင်းသႅၼ်ဝီ တီႈတၢင်းၶဝ်ႈဝဵင်း ႁိမ်းၶူဝ်လူင်ၶၢမ်ႈၼမ်ႉတူႈၼၼ်ႉလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းပိုၼ်ႉတီႈ လႄႈ ၸဝ်ႈရူတ်ႉၵႃးၸိူဝ်းဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းၵႂႃႇ လႃႈသဵဝ်ႈ၊ ၵူတ်ႉၶၢႆ၊ မူႇၸေႊ၊ လၢဝ်ႇၵၢႆး (ၵၢတ်ႇၵဝ်ႇ) ၸိူဝ်းၼႆႉ...