ႁူင်းၼေပိုၼ်း National Museum ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ တေၸတ်းပၢင်ၼေၶူဝ်းၼုင်ႈၸဝ်ႈၾႃႉတႆး ႁေႃယွင်ႁူၺ်ႈ တႃႇၶၢဝ်းတၢင်း 9 ဝၼ်း တီႈႁူင်းၼေပိုၼ်း ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ။

ယိူင်းဢၢၼ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းၼွၵ်ႈမိူင်း ၼႂ်းမိူင်း ၸိူဝ်းမႃးဢႅဝ်ႇယဵမ်ႈတွင်ႈတဵဝ်းလႆႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း သိူဝ်ႈၽႃႈ ၸဝ်ႈၾႃႉတႆး ဢၼ်ႁၢင်ႈလီမီးၵႃႈၶၼ် ဢၼ်မီးဢႃယုယၢဝ်းၼၢၼ်း ပၢၵ်ႇပီပၢႆၼၼ်ႉၼႆသေ ႁူင်းၼေပိုၼ်း ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ တေၸတ်းပၢင်ၼေၶူဝ်းၸဝ်ႈၾႃႉ ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 9 ထိုင် 18 လိူၼ်ၵျုၼ်ႊ 2019  တႃႇၶၢဝ်းတၢင်း 9 ဝၼ်း။

ၸဝ်ႈႁေႇမႃႇတႅၵ်ႈ လုၵ်ႈယိင်းၸဝ်ႈၾႃႉလူင်ယွင်ႁူၺ်ႈ ၸဝ်ႈသူၺ်ႇတႅၵ်ႈ လၢတ်ႈတီႈၸုမ်းၶၢဝ်ႇ ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ- “ပဵၼ်ၶူဝ်းၸဝ်ႈပေႃႈ ၸဝ်ႈပူႇ ၼႂ်းႁေႃယွင်ႁူၺ်ႈ၊ ဢၼ်ယူႇတီႈ ၼၢင်းလၢဝ်ငိုၼ်း ၽူႈၸိသင်ႇ ႁူင်းၼေပိုၼ်းတႃႈၵုင်ႈ မႃးဢဝ်ၵႂႃႇသၵ်ႉ မိူဝ်ႈပီၵၢႆၼၼ်ႉၼႃႇ။ ဢဝ်ၵႂႃႇသၵ်ႉ ၵႂႃႇမေး ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း ၼိုင်ႈပီ တႃႇ 138 ၸုမ်ႇ။ သၵ်ႉယဝ်ႉယဝ်ႉသေ ၶိုၼ်းသူင်ႇမႃးႁေႃယွင်ႁူၺ်ႈယဝ်ႉ။ ၵမ်းၼႆႉမၼ်းၼၢင်းသမ်ႉဝႃႈ တေယွၼ်းဢဝ် သိူဝ်ႈၶူဝ်း 11 ၸုမ်ႇ ဢၼ်ၶႅမ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉ ၵႂႃႇၼေၵူၼ်းၼွၵ်ႈမိူင်းၼႆလႄႈ ပႃႈပႃႈ ၶဝ်ၵေႃႈငိၼ်းၸူမ်းႁၼ်ႉၸႂ်တႄႉတႄႉ။ ”- ဝႃႈၼႆ။

ပၢင်ပိုတ်ႇပွႆးၼေၶူဝ်းၸဝ်ႈၾႃႉ တေၸတ်းၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 9/6/2019 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 9 မူင်း။ ယူႇတီႈႁူင်းၼေပိုၼ်းသေ သူင်ႇလိၵ်ႈမွၵ်ႇၸူး ၸုမ်းၶၢဝ်ႇလႄႈ လုၵ်ႈလၢၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉ ဢိၵ်ႇၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်း ႁႂ်ႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ပိုတ်ႇပၢင်ပွႆးယူႇ ဝႃႈၼႆ။

ၸဝ်ႈႁေႇမႃႇတႅၵ်ႈ တႄႉလၢတ်ႈဝႃႈ-“ ပဵၼ်ၼၢင်းလၢဝ်ငိုၼ်းလႄႈ ႁဝ်းၵေႃႈလႆႈတမ်းၸႂ်သေ ပၼ်ၵႂႃႇၼၼ်ႉၼႃႇ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၼၢင်းလၢဝ်ငိုၼ်းၼႆႉမၼ်းမႃးယူႇတီႈႁေႃယွင်ႁူၺ်ႈၵေႃႈ 20 ပီပၢႆ။ ၸမ် 30 ပီၼင်ႇၵဝ်ႇ။ မၼ်းၵေႃႈမီးၸႂ်ႁၵ်ႉၼိူဝ်ၶူဝ်းၶွင်ၸိူဝ်းၼႆႉသေ ၼင်ႇၵႃႈဢၼ်မၼ်းၸွႆႈလႆႈ ၽွင်းမၼ်းၼၢင်းတိုၵ်ႉဝႃႈလႆႈပွင်ပဵၼ်ၼၼ်ႉၼႃႇ။ ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ၶူဝ်းၸဝ်ႈပေႃႈ ၸဝ်ႈပူႇႁဝ်းၸိူဝ်းၼႆႉ  ထုၵ်ႇပွႆႇမၢင်ဝၢင်းႁဵဝ်ႇဝႆႉၼႂ်းႁေႃယွင်ႈႁူၺ်ႈၼႆႉ 50-60 ပီမိူင်း။ ဢမ်ႇမီးတိုဝ်ႉတၢင်းသၵ်ႉ။ ဢမ်ႇမီးႁႅင်းၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်တဵမ်ထူၼ်ႈ တႃႇတေသပ်းလႅင်းၼေ ၽူႈမႃးဢႅဝ်ႇယဵမ်ႈတွင်ႈတဵဝ်း။ ၵမ်းၼႆႉ မီးတိုဝ်ႉတၢင်းလႆႈဢဝ်ၵႂႃႇသၵ်ႉသေ ၊ လႆႈဢဝ်ၼေပႃးၽူႈမႃးဢႅဝ်ႇယဵမ်ႈလႄႈ ႁူမ်ၸူမ်းတႄႉတႄႉ။ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ သိူဝ်ႈၶူဝ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ပေႃးသၵ်ႉယဝ်ႉမေးယဝ်ႉၸိုင် တေၶၢမ်ႇထႅင်ႈႁိုင်ၼၢၼ်း တႃႇဝႆႉၼေလုၵ်ႈၼေလၢၼ်လႄႈ ၼႆႉၵေႃႈပဵၼ်ဢၼ်လီ ဢၼ်ၼိုင်ႈ ”- ဝႃႈၼႆ။

သိူဝ်ႈၶူဝ်းဢၼ်ဢဝ်ၵႂႃႇသၵ်ႉၼႆႉ ဢမ်ႇလႆႈသၵ်ႉပဵၼ်ၽိုၼ်။ သၵ်ႉဢဝ်ပဵၼ်တီႈ တီႈဢၼ်ၵဝ်ႇႁႅင်း ၶႆးႁႅင်းၼၼ်ႉၵူၺ်း။ တီႈဢၼ်ယွၵ်းၵႂႃႇၶၢတ်ႇၵႂႃႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ၶိုၼ်းမေးယဵပ်ႉပၼ်ၶိုၼ်းဝႆႉယဝ်ႉလႄႈ ပဵၼ်ဢၼ်မႂ်ႇသႂ်လီတူၺ်းတႄႉတႄႉ ၸဝ်ႈႁေႇမႃႇတႅၵ်ႈလၢတ်ႈၼေၼင်ႇၼႆ။