မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းတီႈ 19 လိူၼ်ၵျူႊလၢႆႊ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ႁွင်ႉဢဝ် သိုၵ်းလွႆ (တဢၢင်း) TNLA ၵႂႃႇႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် တီႈဝဵင်းလူင်ၼေႇပျီႇတေႃႇ တၢမ်တူဝ် ၽူႈၼမ်းၸုမ်းသိုၵ်းလွႆ ၵႅမ် ႁူဝ်ပဝ်ႈမၢႆ 1 တႃးၵျူၵ်ႉၵျႃး ၵေႃႉၼမ်းၼႃႈသေ လူင်းလၢႆးမိုဝ်းၸွမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈမႃး 6 ၶေႃႈ – ဝႃႈၼႆ။

သိုၵ်းလွႆ (တဢၢင်း) TNLA တင်းၵေႃႇမတီႇႁဵတ်းသၢင်ႈၽေႃႇၼမ်ႉၼႄတူဝ် ၶၵ်ႉၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ် လႄႈ ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ (NSPNC) တႂ်ႈဢႃႇၼႃႇဢၢမ်းၼၢတ်ႈ ဢူးမိၼ်း ဢွင်ႇလၢႆႇ ၸွမ်ၸိုင်ႈယိုတ်းမိူင်းၶဝ် လူင်းလၢႆးမိုဝ်းၸွမ်းၵၼ်မႃး 6 ၶေႃႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်တႃႇႁူမ်ႈၵၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ်ၵႂႃႇ ၸွမ်းၼင်ႇ ၽႅၼ်ၵၢၼ် ၶၢဝ်းတၢင်း 100 ဝၼ်း ၶွင် လူင် ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်း ဢူးမိၼ်းဢွင်ႇလၢႆ ၸတ်းၽႅၼ်ဝႆႉၼၼ်ႉ – ၼႆယဝ်ႉ။

ၶေႃႈတူၵ်းလူင်း 6 ၶေႃႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်တႃႇၼပ်ႉယမ်လႄႈ ႁဵတ်းၸွမ်း ၶေႃႈတူၵ်းလူင်းႁၢႆႊၵႅၼ်ႊ၊ ႁဵတ်းသၢင်ႈၽေႃႇၼမ်ႉၼႄတူဝ် ၵၢၼ်ၵိုတ်းတိုၵ်းၸွမ်းၼင်ႇတူၵ်းလူင်းၵၼ်ဝႆႉ၊ တႃႇႁဵတ်းသၢင်ႈ ၵၢၼ်ႁုၼ်ႈမုၼ်း ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈလႄႈ တွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းမိူင်းတေယူႇငၢႆႈလူမ်ၸႂ်၊ တေဢဝ်လၢႆးတၢင်းၵၢၼ်မိူင်းသေ ၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃၵၢၼ်မိူင်းၵႂႃႇ၊ တေႁူမ်ႈၵၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇၶၵ်ႉ ၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ်သေ ၶိုင်ပွင်ၵႂႃႇ လွင်ႈၵၢၼ်ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ၊ ပၢႆးယူႇလီ၊ ၵၢၼ်ႁုၼ်ႈမုၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ၊ ၵၢၼ်ၵပ်းသိုပ်ႇတိတ်းတေႃႇ သဵၼ်ႈတႃႈသၢႆတၢင်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁႂ်ႈလီၶိုၼ်ႈ – ဝႃႈၼႆ။

ဝၢႆးလင်တင်းသွင်ၸုမ်း ႁူပ်ႉဢုပ်ႇၵၼ်ယဝ်ႉ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်းၵေႃႈ ႁၢႆးငၢၼ်းဢွၵ်ႇမႃးပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ဝႃႈ တင်းသွင်ၾၢႆႇ လႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵၼ်ၵႂႃႇ ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် တႅတ်ႈတေႃးယဝ်ႉ – ဝႃႈၼႆ။

လႆႈႁူႉဝႃႈ ၾၢႆႇၸုမ်းသိုၵ်းလွႆ (တဢၢင်း) TNLA လႆႈတုၵ်းယွၼ်း လွင်ႈ “ၸႄႈမိူင်းတဢၢင်း” ၼႂ်းပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းသေ လၢတ်ႈဝႃႈ တေဢမ်ႇၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် လႄႈ တေသိုပ်ႇ ဢုပ်ႇဢူဝ်းႁူမ်ႈမိုဝ်း တင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈသေ ႁဵတ်းသၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၵႂႃႇၼႆသေတႃႉ တႃႇတေပဵၼ်ၸႄႈမိူင်းတဢၢင်းၼၼ်ႉ ပႃးၸႄႈဝဵင်းလႂ်လၢႆလၢႆၼႆတႄႉ ပႆႇလႆႈႁူႉၸွမ်းတႅတ်ႈတေႃး။

ၸွမ်းၼင်ႇပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်း 2008 ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈသၢင်ႈၶိုၼ်ႈမႃးဝႆႉၼၼ်ႉတႄႉ လႆႈမၵ်းမၼ်ႈဢဝ် ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉသၼ်ႇ လႄႈ မၢၼ်ႈတူင်ႈ ပဵၼ်ၼႃႈတီႈၽွင်းငမ်းတူဝ်ၵဝ်ႇတဢၢင်းဝႆႉပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ယူႇ။

ၾၢႆႇၵေႃႇမတီႇႁဵတ်းသၢင်ႈၽေႃႇၼမ်ႉၼႄတူဝ် ၶၵ်ႉၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ် လႄႈ ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ (NSPNC) တႄႉ တုမ်ႉတွပ်ႇၶိုၼ်းဝႆႉဝႃႈ “လိူင်ႈလႂ်သေဢမ်ႇဝႃႈ တေႁဵတ်းၵႂႃႇ ၸွမ်းပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်း ႁိုဝ် လၵ်းမိူင်း သေ ၶတ်းၸႂ်ႁဵတ်းသၢင်ႈပၼ်ၵႂႃႇ ၸွမ်းၼင်ႇပိူင်ၵၢၼ်မီးဝႆႉၼၼ်ႉယူႇ” ၼႆယဝ်ႉ။

သိုၵ်းလွႆ(တဢၢင်း) တင်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ၵိုတ်းတိုၵ်းၵၼ်ဝႆႉ မိူဝ်ႈလိူၼ်ဢွၵ်ႊထူဝ်ႊပိူဝ်ႊ ဝူင်ႈလိုၼ်းသုတ်း ပီ 2025 ၼၼ်ႉသေ ၽွင်းၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်း မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇၶိုၼ်ႈႁပ်ႉဢဝ်ၸၼ်ႉၸွမ်ၸိုင်ႈ ၼႂ်းလုမ်းသၽႃး ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈဢွၵ်ႇလိၵ်ႈ ႁူမ်ၸူမ်းႁပ်ႉတွၼ်ႈ ႁၼ်လီၸွမ်းဝႆႉ။

ႁွင်ႈၵၢၼ်သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ BBC ၵေႃႈ ႁၢႆးငၢၼ်းဝႆႉဝႃႈ – ႁၢၼ်ႉတေႃႇထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ (20/7/2026) ၽူႈၼမ်းသိုၵ်းလွႆ (တဢၢင်း) TNLA တိုၵ်ႉသိုပ်ႇယူႇဝႆႉတီႈဝဵင်းၼေႇပျီႇတေႃႇသေ မီးၽႅၼ်ၵၢၼ် တႃႇဢုပ်ႇဢူဝ်းထႅင်ႈၵမ်ႈၽွင်ႈယူႇ – ဝႃႈၼႆ။