သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်းပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇဝႃႈ တီႉၺွပ်းလႆ ၵူၼ်း လႄႈ ၶိူင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၼႂ်းၵၢၼ်လွၵ်ႇလႅၼ်ၵိၼ်ငိုၼ်းတင်းဢွၼ်ႊလၢႆး (ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ) 300 ၵေႃႉပၢႆ တီႈႁိမ်းဝၢၼ်ႈႁၢႆးပူႉ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းယႆ မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။

မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 3 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် လိူၼ်ၾႅပ်ႉပိဝ်ႊရီႇ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်း သိုၵ်းဝႃႉ ႁူမ်ႈၵၼ်ၵႂႃႇၶဝ်ႈသွၵ်ႈ ၼႂ်းသုမ်ႉၽႃႈယၢင် ဢၼ်သၢင်ႈဝႆႉၾၢႆႇၸၢၼ်းဝဵင်းမိူင်းယႆ ႁိမ်းဝၢၼ်ႈႁၢႆးပူႉၼၼ်ႉ တီႉလႆႈၵူၼ်းၸၢဝ်း ၶိူဝ်းၶႄႇၵႂႃႇ ၼၢင်းယိင်း 9 ၵေႃႉ လႄႈ ၵူၼ်းၸၢႆး 321 ၵေႃႉ၊ သုမ်ႉသွင်းဢၼ်သၢင်ႈဝႆႉတႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ တႃႇ 15 လုၵ်ႈ၊ ရူတ်ႉၵႃး 10 လမ်း လႄႈ ၶိူင်ႈ ၾူၼ်း၊ ၶွမ်ႊပိဝ်ႊတိူဝ်ႊ လၢႆလၢႆသႅၼ်း ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။

ဢူးၺီႇရၢၼ်း တွပ်ႇလၢတ်ႈတီႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇဝႃႉဝႆႉဝႃႈ “ၵၢၼ်တီႉၺွပ်းၸုမ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းယႆၼၼ်ႉ ပႃးတပ်ႉသိုၵ်းဝႃႉ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈၸွမ်းဝႆႉ” ဝႃႈၼႆ။

ပိုၼ်ႉတီႈၸိူဝ်းၸုမ်းသိုၵ်းဝႃႉ (UWSA) လႄႈ သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ (MNDAA) ၵုမ်းၵမ်ဝႆႉၼၼ်ႉ ဝၢႆးလင် သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းဢႃႇၼႃႇၸိုင်ႈမိူင်းမႃး ၸုမ်းႁဵတ်းၵၢၼ်လွၵ်ႇလႅၼ်ၵိၼ်ငိုၼ်း တင်းဢွၼ်ႊလၢႆး (ၵၢၼ်ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ) ၼမ်လိူင်ႇၽႄႈမႃးႁၢဝ်ႈႁႅင်း။ မိူဝ်ႈၽွင်းၵၢင်ပီ 2023 လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇ တႄႇၽႅၼ်ၸတ်း ႁဵတ်းၵၢၼ်ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉၵၢၼ်ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉၼႆႉမႃး။

ယွၼ်ႉၼၼ် ၽွင်းပၢင်တိုၵ်းၽႅၼ်ၵၢၼ်ယၼ်ႇသိုၵ်း 1027 ယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇၼၼ်ႉ ၵူၼ်း လႄႈ ၸုမ်းၸိူဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ်လွၵ်ႇလႅၼ်ၵိၼ်ငိုၼ်းတင်းဢွၼ်ႊလၢႆႊ (ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ) ၶၢႆႉၼႂ်းၼႃႈလိၼ်သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ လႄႈ သိုၵ်းဝႃႉၵုမ်းၵမ်ဢွၵ်ႇမႃးသေ ၽႄႈၸွတ်ႇၵႂႃႇၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမူႇၸေႊ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းယႆ၊ ၸႄႈဝဵင်းတၢင်ႉယၢၼ်း လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး၊ ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။

တႄႇလိူၼ်တီႊသႅမ်ႊပိူဝ်ႊ ပီ 2025 ၼႃႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်းၼႆႉမႃး သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸွမ်းလမ်း တီႉၺွပ်း လႄႈ ၽဵဝ်ႈဢွင်ႈတီႈၸုမ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ တင်း ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄးသိပ်ႉထီႇမႃးႁႅင်းသေ ၸင်ႇသိုပ်ႇလၢမ်းၽႄႈၵႂႃႇတၢင်း မိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ၼႆယဝ်ႉ။

ၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႉယူႇၼႂ်းထုင်ႉၼမ်ႉလၼ်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈဝႃႈ “မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ၸုမ်းၵျႃႊၽျႅၼ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉ လုၵ်ႉတၢင်းပွတ်းႁွင်ႇႁႄ ၶၢႆႉၵႂႃႇတၢင်းၼႄႇၸၢပ်ႈပွတ်းၸၢၼ်းၼၼ်ႉၵမ်ႈၼမ်ယဝ်ႉ။ ၸုမ်းၸိူဝ်းဢၼ်ႁဵတ်း တၢင်းၵျွၵ်ႉမႄးဝၼ်းပုၼ်ႉၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၶဝ်ၶၢႆႉမႃးတၢင်းၼႂ်းထုင်ႉၼမ်ႉလၼ်ႈ၊ မိူင်းၵိုင် ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ” ဝႃႈၼႆ။

ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇၵၢၼ်မိူင်း လႄႈ မီးလွင်ႈၸမ်ၸႂ်ၵၼ်တင်း ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၸိူဝ်းတူင်ႉၼိုင်ယူႇၼႂ်းပိုၼ်ႉ တီႈ မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ လႄႈ မိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ထတ်းသၢင်လၢတ်ႈ လွင်ႈၵၢၼ်တီႉၺွပ်းၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ လႄႈ ယႃႈမဝ်းၵမ် ၼႂ်းမိူင်းတႆးၼၼ်ႉ တီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ “ၼႆႉပဵၼ်လွၵ်းၽႅၼ်မိူင်းၶႄႇလဵၼ်ႈတေႃႇ ၸုမ်းယိပ်း ၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း တင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး ၵဵဝ်ႇၵွင်ႉတင်း လၢႆးလဵၼ်ႈၵၢၼ်မိူင်း ၶွင်မိူင်းၶႄႇလွၼ်ႉလွၼ်ႉ” ဝႃႈၼႆ။