ဝၼ်းတီႈ 20/11/2025 ၸွမ်ၽွင်းလူင်ၸိုင်ႈထႆး ဢၼုထိၼ်ႊ ၶျၢၼ်ႊဝီႊရၵုလ်ႊ ႁွတ်ႈထိုင်ဝဵင်းၵဵင်းမႂ်ႇ သႂ်ႇၸိုဝ်ႈဝႃႈ ၶၢဝ်းတၢင်း “တတ်းမွၵ်ႇ ဝဵင်းႁႅင်” ( တႅပ်းမွၵ်ႇၵုမ်ႈ ဝဵင်းႁႅင်) တႃႇၵူတ်ႇထတ်းလွင်ႈတၢင်ႇယွၼ်းတီႈယူႇ (ဝတ်းဝႂ်ထိၼ်ႇ) ၸွမ်းၼင်ႇပၵ်းပိူင်မၢႆမီႈမတ်ႉတႃ 17 (ၻၢင်ႇၻၢဝ်ႉထႃဝွရ်း) ။

ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် ၸွမ်ၽွင်းလူင်ၸိုင်ႈထႆး ႁွတ်ႈထိုင်ဝဵင်းၵဵင်းမႂ်ႇ။ မီးၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းလၢႆမူႇလၢႆၸုမ်းၸိူဝ်းယူႇၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းမႂ်ႇ ပႂ်ႉႁပ်ႉတွၼ်ႈ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉပႃးၸုမ်း “တီႇတၢင်း” ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ် ၸွႆႈထႅမ်တႃႇသုၼ်ႇလႆႈဝတ်းဝႂ်ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း ၼႂ်းမိူင်းထႆး – ၼၼ်ႉၵေႃႈၵႂႃႇပႂ်ႉယိုၼ်ႈလိၵ်ႈ ၸူးၸွမ်ၽွင်းလူင်။

လိၵ်ႈၽိုၼ်ၼၼ်ႉ ပႃးဝႆႉဝႃႈ – ႁႂ်ႈၸွမ်ၽွင်းလူင် ပၼ်ႁႅင်းဢီးႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇၽွင်းငမ်း ၸွႆႈဝူၼ်ႉသွၼ်ႇႁိပ်ႈၼႅတ်ႈတူၺ်းပၼ်လွင်ႈႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်းလႄႈလုၵ်ႈလၢင်းႁႅင်းၵၢၼ် ၸိူဝ်းတၢင်ႇယိုၼ်ႈလွင်ႈသုၼ်ႇလႆႈ တီႈယူႇ (ထိၼ်ႇ) ၸွမ်းၼင်ႇပၵ်းပိူင်မၢႆမီႈ မတ်ႉတႃ 17  (သုၼ်ႇလႆႈႁႅင်းၵၢၼ်) ၶွင်ၸိုင်ႈမိူင်းထႆး ။ ႁႂ်ႈဢွၵ်ႇပၼ်ပပ်ႉထိၼ်ႇတီႈယူႇဝႆးဝႆးတွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းၸိူဝ်းလႆႈႁပ်ႉလွင်ႈမၵ်းမၼ်ႈယဝ်ႉပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်။ လႄႈၸဵဝ်းၵႄႈၶႆပၼ်ၵူၼ်းၸိူဝ်းတိုၵ်ႉတၢင်ႇယိုၼ်ႈယွၼ်းဝႆႉသေၶၢင်ႉၶမ်ဝႆႉယူႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ” – ဝႃႈၼႆ။

ၼႂ်းၽိုၼ်လိၵ်ႈယိုၼ်ႈယွၼ်းၼၼ်ႉ ပႃးၶေႃႈယိုၼ်ႈယွၼ်း တွၼ်ႈတႃႇႁႅင်းၵၢၼ်တင်းမူတ်း 3 ၶေႃႈလႄႈ တွၼ်ႈတႃႇ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇၽွင်းငမ်း (လုမ်းဢမ်းၽိူဝ်း) ဝဵင်းႁႅင်  2 ၶေႃႈ။

ဢၼ်လႆႈယိုၼ်ႈယွၼ်းဝႆႉတႃႇ ႁႅင်းၵၢၼ်တင်းမူတ်း 3 ၶေႃႈၼၼ်ႉ-

1-       ႁႂ်ႈၸွမ်ၽွင်းလူင်ပၼ်ႁႅင်းဢီး ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇၽွင်းငမ်း “ႁႂ်ႈၸဵဝ်းထတ်းထွင်ပၼ်ၽိုၼ်ယိုၼ်ႈယွၼ်း ၵူၼ်းၸိူဝ်းတၢင်ႇယိုၼ်ႈဝႆႉတႃႇထိၼ်ႇတီႈယူႇ ၸဵမ်မိူဝ်ႈလိူၼ်ဢွၵ်ႉထူဝ်ႊပိူဝ်ႊ (လိူၼ်ထူၼ်ႈ-10) ပီၵၢႆ 2024 ၸဵမ်မိူဝ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႆးပႆႇမီးၶေႃႈတူၵ်းလူင်း (မတ်ႉတီႇ) သေၶၢင်ႉၶမ်ဝႆႉတေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ပႆႇၸၢင်ႈၵႂႃႇတၢင်းၼႃႈထႅင်ႈ။”

2-       “ၵူၼ်းၸိူဝ်းထုၵ်ႇမၵ်းမၼ်ႈလႄႈ လႆႈဝတ်းဝႂ်ၶႅင် တွၼ်ႈတႃႇထိၼ်ႇတီႈယူႇ(ၻၢင်ႇၻၢဝ်ႉထႃဝွရ်း) ဝႆႉၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁႂ်ႈၾၢႆႇတၢင်းႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇၽွင်းငမ်းလႄႈပလိၵ်ႈ ဢွၵ်ႇပၼ်ပပ်ႉထိၼ်ႇတီႈယူႇဝႆးဝႆး – တွၼ်ႈတႃႇႁႂ်ႈမီးသုၼ်ႇၵႂႃႇတႃႈပႆတၢင်း ၸဵမ်ၼွၵ်ႈမိူင်းလႄႈၼႂ်းမိူင်း”

3-       “ႁႂ်ႈပလိၵ်ႈထႆး ၸတ်းဢွၵ်ႇပၼ်ပပ်ႉထိၼ်ႇတီႈယူႇ (ၻၢင်ႇၻၢဝ်ႉထႃဝွရ်း) ထႅင်ႈ ႁႂ်ႈၵူၼ်းၸိူဝ်းထုၵ်ႇမၵ်းမၼ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉလႆႈႁပ်ႉၸေးၵေႃႉမၼ်း”

တွၼ်ႈတႃႇလုမ်းၽွင်းငမ်းဝဵင်းႁႅင် တုၵ်းယွၼ်းဝႆႉ 2 ၶေႃႈၼၼ်ႉ-

1-ႁႂ်ႈၸတ်းသူင်ႇပၼ်ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ဢၼ်လူင်ႉလႅၼ်ႇလွင်ႈဝတ်းဝႂ် မႃးၼင်ႈတီႈလုမ်းၸႄႈဝဵင်း (ဢမ်းၽိူဝ်း) သေပႂ်ႉတူၺ်းပၼ်- ႁႂ်ႈၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈမီးသုၼ်ႇလႆႈၸႂ်ႉပၵ်းပိူင်မၢႆမီႈ မတ်ႉတႃ 17 တူဝ်ႈၵၼ် လႄႈ ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ႁႂ်ႈပဵၼ်ၵၢၼ်ႁႄႉၵင်ႈလွင်ႈၵိၼ်သူးၵိၼ်လၢပ်ႈ ၼႂ်းလွင်ႈသုၼ်ႇလႆႈဝတ်းဝႂ်

2- ႁႂ်ႈသႂ်ႇႁႅင်းထတ်းထွင်ၵႄႈၶႆပၼ်ၵူၼ်းၸိူဝ်းတၢင်ႇယွၼ်းဝႆႉသေ ၶွင်ႉၶမ်ဝႆႉတေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ်ၼၼ်ႉဝႆးဝႆး – ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။

ၶၢဝ်းတၢင်းၸွမ်ၽွင်းလူင် ႁွတ်ႈထိုင်ၵဵင်းမႂ်ႇၼႆႉ မၼ်းၸၢႆးလႆႈႁဵတ်းပၢင်သပ်းၸႅင်ႈၶၢဝ်ႇတီႈ ႁူင်းပလိၵ်ႈ ၽၢၵ်ႈ 5 ၵဵင်းမႂ်ႇဝႃႈ – လႆႈသင်ႇၶၢႆႉတီႈယူႇ ၽူႈၵွၼ်းၸႄႈဝဵင်းလႄႈ ၵႅမ်ၽူႈၵွၼ်းၸႄႈဝဵင်း။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ လႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇတီႉၺွပ်းပႃးၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် 28 ၵေႃႉဝႃႈၼႆသေတႃႉ ပႆႇလႆႈႁၼ်သဵၼ်ႈၸိုဝ်ႈဢွၵ်ႇမႃးပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်။

ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းဝဵင်းႁႅင် ၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းမႂ်ႇၼႆႉ မီးပီႈၼွင်ႉတႆးယူႇသဝ်းဝႆႉၼမ်တီႈသုတ်း။ ဝၢၼ်ႈပဵင်းလူင်ၼႆႉ တႄႇပဵၼ်ဝၢၼ်ႈမႃးၽွင်းပၢၼ်ၸဝ်ႈၼွႆႉ သေႃးယၼ်ႇတ (ၸဝ်ႈပေႃႈလူင်တွၼ်ႈတႃႇၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉတႆး) ဢွၼ်ဢဝ်ၵေႃႉသိုၵ်းၵေႃႉႁၢၼ်ၶဝ်ႈမႃးယူႇသဝ်း။

ၵူၺ်းၵႃႈၸွမ်းၼင်ႇ လုမ်းၽွင်းငမ်းဝဵင်းႁႅင်လႄႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႆးပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉတႄႉ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းၼႂ်းၸႄႈဝဵင်း ဝဵင်းႁႅင် မီးယူႇ 28000 ၵေႃႉပၢႆဢိတ်းဢိတ်းၵူၺ်း။

ၸွမ်းၼင်ႇၶေႃႈမုလ်း ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ပီ 2025 ၼႆႉ-  ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းၼႂ်းမိူင်းထႆးၼႆႉ တင်းမူတ်းမီး  71 လၢၼ်ႉၵေႃႉ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈ ၵူၼ်းထႆး (ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝတ်းဝႂ်ထႆး) ၼႆႉမီး 5 လၢၼ်ႉပၢႆ။ ၼႂ်း 5 လၢၼ်ႉၵေႃႉပၢႆၼၼ်ႉ ၵူၼ်းၸိူဝ်းယိပ်းဝတ်းဝႂ်ႁဵတ်းၵၢၼ် မီး 2 လၢၼ်ႉၵေႃႉပၢႆ။ ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢမ်ႇမီးဝတ်းဝႂ်သင်ၼၼ်ႉသမ်ႉ မီးယူႇၼိုင်ႈလၢၼ်ႉပၢႆ  -လႆႈႁူႉၼင်ႇၼႆ။

ၵူၺ်းၵႃႈ -ၼႂ်းပီ 2024-2025 တီႈလႅၼ်လိၼ်ထႆး-ၵမ်ႊပေႃႊတီႊယႃႊ မီးပၼ်ႁႃယိုဝ်းၵၼ်တိုၵ်းၵၼ်။ ယွၼ်ႉၼၼ် ၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းထႆး ဢမ်ႇတေႃႇဝီႊသႃႊ လႄႈ ဝႂ်ဢၼုယၢတ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ပၼ်တႃႇ ႁႅင်းၵၢၼ်ဢၼ်လုၵ်ႉမိူင်းၵမ်ႊပေႃႊတီႊယႃႊမႃးမိူင်းထႆးၼၼ်ႉ မီးသႅၼ်ပၢႆ ၼႆယဝ်ႉ။

ၸုမ်းတီႇတၢင်း ၼႆႉ ပဵၼ်ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆးၼႂ်းမိူင်းထႆး သႂ်ႇၸႂ်တူင်ႉၼိုင်တႃႇၸွႆႈၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃ လွင်ႈသုၼ်ႇလႆႈဝတ်းဝႂ် ၸိူဝ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈ ဝႂ်ထႆး(မၢႆၾၢင်ထႆး)။ ၸွႆႈထႅမ် ပၼ်ၵူၼ်းၸိူဝ်းယိပ်းဝႂ်ပိုၼ်ႉတီႈသုင်- ဝႂ်သိပ်းပီ- ဝႂ်တၢင်ႇၻၢဝ်ႉထႃဝွၼ်ႊ- ဝႂ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်း -ၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၵူႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၼႂ်းမိူင်းထႆး။