တႄႇၵၢင်လိူၼ် သႅပ်ႊထႅမ်ႊပိူဝ်ႊၼႆႉမႃး သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ထႅမ်ႁႅင်းသိုၵ်း ၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇၵေႃႉ ၶဝ်ႈၼႂ်းဢိူင်ႇၵျွၵ်ႉငႅတ်ႉ(ကျောက်ငှက်) ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းယႂႃႇငၢၼ်ႇ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ဢမ်ႇၸၢင်ႈၵႂႃႇယူတ်းယႃတူဝ် ပဵၼ်ဢၼ်ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၵိၼ်းၸႂ် ။
ၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈထူဝ်းသိုၵ်း ထႅမ်ႁႅင်းသိုၵ်းၶဝ်ႈၼႂ်းဢိူင်ႇၼႂ်းဝၢၼ်ႈ ၵူတ်ႇထတ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၸွမ်းသူၼ်ၸွမ်းႁႆႈ ပေႃႉထုပ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈပႃး ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၵႆႉလႄႇလမ်းပိုတ်းယိုဝ်းၵွင်ႈလူင် လွတ်ႇငိုတ်ႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းဢမ်ႇမီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ။
ၵူၼ်းၸၢႆးဢႃယု 30 ပီလၢတ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ –“သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ပၵ်းတပ်ႉဝႆႉၼႂ်းဝၢၼ်ႈမီး ဝူင်ႈပၢႆယဝ်ႉ ၊ ပႆႇမိူဝ်းၶိုၼ်း ၊ တၢင်းၼႆႉၶဝ်ၶဝ်ႈထူဝ်းသိုၵ်းၵူႈဝၼ်း ၊ ပေႃးၶဝ်ၶဝ်ႈထူဝ်းသိုၵ်းၸိူင်ႉၼႆႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇႁတ်းၵႂႃႇမႃးယဝ်ႉ ၊ ပေႃးႁၼ်ၵူၼ်းၵႂႃႇသူၼ်ၵႂႃႇႁႆႈ ထၢမ်တႂ်ႈထၢမ်ၼိူဝ် ပေႃးဢမ်ႇမႅၼ်ႈမဵဝ်း ပေႃႉထုပ်ႉပႃး ၊ ၵႆႇၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵေႃႈ ၵႆႉႁႅမ်ၵိၼ်ပႅတ်ႈၼႃႇ”– ဝႃႈၼႆ ။
လိူဝ်ၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈႁွင်ႉပိဝ်ႇၸေႃးထီး (ၸုမ်းၶွၼ်ႉတဝ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ) ၶဝ်ႈမႃးၼႂ်းဝၢၼ်ႈ ပႂ်ႉၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၼႂ်းဝၢၼ်ႈသေ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ထူဝ်းသိုၵ်းၵႂႃႇတင်းၾၢႆႇႁွင်ႇဝၢၼ်ႈၼႆယဝ်ႉ။
ယွၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈထူဝ်းသိုၵ်းၶဝ်ႈၼႂ်းဝၢၼ်ႈမိၼ်းပလွင်ႇလႄႈ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း လူဝ်ႇတၢင်း ယူတ်းယႃတူဝ်ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၸၢင်ႈဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈ ၵႂႃႇယူတ်းယႃ လူဝ်ႇတင်းၸွႆႈထႅမ် ယႃႈယႃဝႆႉၼႆယဝ်ႉ ။
ၼၢင်းယိင်းၸွႆႈထႅမ်ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းလၢတ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ -“ ၸူဝ်ႈဝူင်ႈဝၢင်ႈၼႆႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵႆႉထႅမ်ႁႅင်းသိုၵ်းမႃးၼႃႇ ၊ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ၊ တႃႇၵိၼ်တႃႇယႅမ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇၵုမ်ႇထူၼ်ႈ ။ ၼႂ်းၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းၼၼ်ႉ ၵမ်ႈၼမ် တေပဵၼ် ၵူၼ်းထဝ်ႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ လူဝ်ႇယႃႈယႃ ယူတ်းယႃဝႆႉ ပေႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈထူဝ်းသိုၵ်းၶဝ်ႈမႃးၼႆႉ ဢမ်ႇၸၢင်ႈၵႂႃႇယူတ်းယႃ”- ဝႃႈၼႆ ။
ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 22/12/2024 သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ထူဝ်းသိုၵ်းၶဝ်ႈၵူတ်ႇထတ်း ၼႂ်းဝၢၼ်ႈမိၼ်းပလွင်ႇသေ ၽဝ်ႁိူၼ်းၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ။ တီႈဝၢၼ်ႈမိၼ်းပလွင်ႇ ႁိူၼ်းၵူၼ်းမိူင်းမီး 200 သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၽဝ်လႄႈ မႆႈၵွႆၵႂႃႇ 170 ပၢႆ။ ၼႂ်းလိူၼ်ဢေႃႊၵတ်ႊသ် ပီ 2025 ၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ႈ ၽဝ်ထႅင်ႈလႄႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈမိၼ်းပလွင်ႇ 800 ပၢႆ လႆႈငိူင်ႉပၢႆႈၽေးသိုၵ်းဝႆႉထႅင်ႈၼႆယဝ်ႉ ။
ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း တေဢွၼ်ၼမ်းၸတ်းႁဵတ်းၼႆႉ ၼႂ်းၸုပ်ႈၼိုင်ႈ ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 28/12/2025 ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇပႆႇပႃး ဝဵင်းယႂႃႇငၢၼ်ႇ ယွၼ်ႉၼၼ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈထႅမ်ႁႅင်းသိုၵ်းမႃးၶိူဝ်းယႆးၼႆယဝ်ႉ – ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈလၢတ်ႈ ။
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ