ၼႂ်းလိူၼ်ဢေႃႊၵတ်ႊသ်ၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸီႉသင်ႇလူင်းတီႈၽူႈၵွၼ်းပွၵ်ႉ၊ ၵွၼ်းဢိူင်ႇ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမူႇၸေႊ ႁႂ်ႈလူင်းၵူတ်ႇထတ်းသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းယူႇသဝ်းဝႆႉတင်းသဵင်ႈၼၼ်ႉၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး ၵူၼ်းတၢင်ႇဝၢၼ်ႈတၢင်ႇမိူင်း ၸိူဝ်းၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်မိူင်းမၢၼ်ႈ – မိူင်းၶႄႇသေ ယူႇသဝ်းဝႆႉ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမူႇၸေႊၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁႂ်ႈၵႂႃႇႁဵတ်းဝႂ်မုင်ႉႁေႃႁိူၼ်း တီႈႁွင်ႈၵၢၼ် ၾၢႆႇၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း ၼႆယဝ်ႉ။

တႃႇၸတ်းႁဵတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမူႇၸေႊၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈ ၶႃႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶုၼ် ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ တႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵုမ်းၵမ် တိုၵ်ႉႁၢင်ႈႁႅၼ်း ၶိုင်ပွင်ၵူတ်ႇထတ်းသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းဝႆႉယူႇၼႆ ၵူၼ်းၸၢႆး ဢႃယု 40 ပီပၢႆ ၵေႃႉယူႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဝဵင်းမူႇၸေႊ လၢတ်ႈၼႄဝႆႉတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈၼင်ႇၼႆ။

“ယၢမ်းလဵဝ် တီႈမူႇၸေႊႁဝ်းၼႆႉ ၶဝ်မႃးထတ်းသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းဝႆႉ။ လွင်ႈၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈ လဝၵ ႁႄ ၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊႁႄ တိုၵ်ႉၶိုင်ၵၢၼ်ႁၢင်ႈႁႅၼ်းတႃႇပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈယူႇ။ ပဵၼ်ၽွင်းၶဝ်တိုၵ်ႉၵူတ်ႇထတ်း သဵၼ်ႈမၢႆၵူၼ်းဝႆႉ။ ၸိူဝ်းလုၵ်ႉတၢင်းမိူင်းမၢၼ်ႈ ပၢႆႈၽေးမႃးၵေႃႈလီ၊ မႃးယူႇၵေႃႈလီ ၶဝ်ၸႂ်ႉၵႂႃႇႁဵတ်းဝႂ်မုင်ႉႁေႃ ႁိူၼ်း (အိမ်ထောင်စု) ဝႆႉ။ ၶဝ်ၶႂ်ႈလႆႈဢဵၼ်ႁႅင်း ၼၼ်ႉၼႃႇၼေႃႈ။ ယၢမ်းလဵဝ် ၽူႈၵွၼ်းပွၵ်ႉ ၼႂ်းဝဵင်းတႄႉ သၢၼ်ၶတ်းဝႆႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ် တႃႇႁဵတ်းဝႂ်မုင်ႉႁေႃႁိူၼ်းၼႆႉ ၶဝ်ၸႂ်ႉၵႂႃႇသႂ်ႇသဵၼ်ႈမၢႆဝႆႉတီႈၵွင်းမူးလွႆ”။

လႆႈႁူႉဝႃႈ ၵၢၼ်ႁၢင်ႈႁႅၼ်း တႃႇၸတ်းႁဵတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမူႇၸေႊၼႆႉ ၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တႄႇၶိုင်ပွင်မႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈဝၢႆးလင် ပွႆးသွၼ်းၼမ်ႉ ၼႂ်းလိူၼ်ဢေႊပရိူဝ်ႊတေႃႇထိုင် ၼႂ်းႁၢင်လိူၼ်ဢေႃႊၵတ်ႊသ်ၼႆႉ။ ၵူၼ်းတၢင်ႇတီႈ ၸိူဝ်းၶၢႆႉၵႂႃႇမီးဝႆႉၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမူႇၸေႊ ဢၼ်ၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸႂ်ႉႁဵတ်းသဵၼ်ႈမၢႆမုင်ႉႁေႃႁိူၼ်း တီႈဝဵင်းမူႇၸေႊၼၼ်ႉ တေလႆႈၵႂႃႇႁဵတ်းတီႈ လုမ်းႁူမ်ႈတုမ် (စုပေါင်းရုံး) ။

ၵူၼ်းမိူင်းပိုၼ်ႉတီႈ ၵေႃႉယူႇဝႆႉၼႂ်းဝဵင်းမူႇၸေႊ ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ -“ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးတင်း ၵူၼ်းတၢင်ႇတီႈ ၸိူဝ်းလုၵ်ႉတၢင်ႇဝၢၼ်ႈတၢင်ႇမိူင်းမႃးယူႇၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမူႇၸေႊၼႆႉ မီးၼမ်လိူဝ်ၵဝ်ႇတႄႉတႄႉ။ ၵူႈပွၵ်ႈၼႆႉ ပေႃးဢမ်ႇမီးႁိူၼ်း၊ ဢမ်ႇမီးၼင်လိၼ်တီႈမူႇၸေႊၼႆႉ ဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇလႆႈႁဵတ်း မၢႆၾၢင်၊ ဝႂ်မုင်ႉႁေႃႁိူၼ်း။ ထႅင်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈ ယၢမ်းလဵဝ် ၾၢႆႇမိူင်းၶႄႇၵေႃႈ သမ်ႉမၵ်းမၼ်ႈဝႆႉဝႃႈ ၵူၼ်းၸိူဝ်း မီးမၢႆၾၢင်လႄႈ ဝႂ်မုင်ႉႁေႃႁိူၼ်းတီႈမူႇၸေႊ၊ ၼမ်ႉၶမ်း၊ ပၢင်ႇသၢႆး ၸိူဝ်းယူႇၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်ၼႆႉၵူၺ်း တေႁဵတ်းလႆႈပပ်ႉလႅင်။ ယၢမ်းလဵဝ်သမ်ႉ ပဵၼ်ၶၢဝ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵေႃႈ လူဝ်ႇႁႅင်းၵူၼ်းတႃႇပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၶဝ်ႁႄ ၾၢႆႇၼိုင်ႈ ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ သမ်ႉၶႂ်ႈမီးသုၼ်ႇႁဵတ်းလႆႈပပ်ႉလႅင် (ပပ်ႉၶၢမ်ႈမိူင်း) ၼၼ်ႉႁႄၼႆ ၺႃးမႅၼ်ႈၶၢဝ်းလဵဝ်ၵၼ်လႄႈ ၸွင်ႇဝႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇတၢင်ႇသၢႆမၢႆဝႆႉ”- ဝႃႈၼႆ။

လိူဝ်ၼၼ်ႉ တီႈႁွင်ႈၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်းၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း လဝၵ ႁပ်ႉႁဵတ်းပၼ် ဝႂ်မုင်ႉႁေႃႁိူၼ်းလႄႈ မၢႆၾၢင်ပၼ်ၵူၼ်းမိူင်း တႃႇ 5 ၸႄႈဝဵင်း ၸိူဝ်းပဵၼ် မိူင်းၵူဝ်း၊ ပၢင်ႇသၢႆး၊ ၼမ်ႉၶမ်း၊ မၢၼ်ႈႁဵဝ်း၊ မူႇၸေႊ ၸိူဝ်းၼႆႉ ၽွမ်ႉၵၼ်လႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းၵိုၼ်းၶွၼ်ႈဝႆႉတႃႇသေႇ ၼႆယဝ်ႉ။

မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 18/08/2025 ယၢမ်းၵၢင်ဝၼ်း ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈ မၵ်းမၼ်ႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ဝၼ်းတေၸတ်းႁဵတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ပတ်းပိုၼ်ႉၸိုင်ႈမိူင်း။ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼႆႉ တေၸတ်း ႁဵတ်းၵႂႃႇ ပဵၼ်ၶၵ်ႉပဵၼ်တွၼ်ႈ ၸွမ်းၼင်ႇ ပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်း 2008 တွၼ်ႈ 399 (က) ၊ ၾိင်ႈမိူင်း ၶွမ်ႊမ သျိၼ်ႊ ၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈ တွၼ်ႈ 10 ။ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၶၵ်ႉတွၼ်ႈ 1 ၼႆႉ တေတႄႇၸတ်းႁဵတ်းၵႂႃႇ ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 28/12/2025 တူၵ်းမႅၼ်ႈ 1387 ၶု လိူၼ်ၵမ်မႂ်ႇ 10 ၶမ်ႈ ၼႂ်းဝၼ်းဢႃးတိတ်ႉ ဝႃႈၼႆ။

တႃႇၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၶၵ်ႉတွၼ်ႈ 1 ၼႆႉ ၾၢႆႇၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈၶဝ် ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇ ၵႂႃႇ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 20/08/2025 ၼၼ်ႉ တႃႇ 102 ၸႄႈဝဵင်း။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ မိူင်းတႆးပတ်းပိုၼ်ႉၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ ၸႄႈဝဵင်းပၢင်လႃႈ (ပင်းတလႃႉ)၊ ၸႄႈဝဵင်းႁူဝ်ပူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ်၊ ၸႄႈဝဵင်းၵဵင်းတုင်၊ ၸႄႈဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး၊ ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၸၢင်၊ ၸႄႈဝဵင်းမူႇၸေႊ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းသၢတ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းလွႆလႅမ် တႃႇ 12 ၸႄႈဝဵင်း ၼႆယဝ်ႉ။

တႅမ်ႈ – ၽူၺ်းၼုမ်ႇ