တီႈလႅၼ်လိၼ်မိူင်းတႆး−မိူင်းၶႄႇ ဢၼ်ၸုမ်းသိုၵ်းဝႃႉ UWSA ၵုမ်းၵမ် တီႈဝဵင်းမိူင်းပွၵ်ႉၼႆႉ ၵၢၼ်ၶုတ်းႁႄႈလိၼ်လိူင်ႇၼမ်မႃးႁႅင်း ပေႃးၼိူင်းတူၺ်း 10 ပီတီႈပူၼ်ႉမႃးၼႆ လႆႈဝႃႈၼမ်ၶိုၼ်ႈမႃးပဵၼ် 8 ပုၼ်ႈၼႆ – ၸုမ်းၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်းတႆး ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉၼင်ႇၼႆ။

ၼႂ်းပီ 2015 ၼၼ်ႉ တီႈဝဵင်းမိူင်းပွၵ်ႉ ဢၼ်ၸုမ်းသိုၵ်းဝႃႉ UWSA ၵုမ်းၵမ် မီးၵၢၼ်ၶုတ်းႁႄႈလိၼ်ဢမ်ႇယွမ်း 3 တီႈ ထိုင်မႃး ပီ 2025 ယၢမ်းလဵဝ် တီႈဝဵင်းမိူင်းပွၵ်ႉ ၸွမ်းထုင်ႉသၼ်လွႆၸိူဝ်းၼႆႉ မီးမိူင်ၶုတ်းႁႄႈလိၼ် ဢမ်ႇယွမ်း 26 တီႈၼႆ လႆႈၶူၼ်ႉၶႂႃႇႁႃႁၼ်ၼႂ်းၶႅပ်းႁၢင်ႈ လၢဝ်ထဵမ်းၼႆ ၸုမ်းၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈ ၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉ ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 19/06/2025 ၼင်ႇၼႆ။

ၸၢႆးႁေႃသႅင် ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး (SHRF) လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ ဢၼ်ၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈလၢတ်ႈလႆႈဝႃႈ ဝၢႆးသေသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈမႃး ၼႆႉ ၶဝ်ထၢင်ႇႁၢင်ႈႁဵတ်းယဝ်ႉ။ တီႈၼႆႈၼႆႉ မၼ်းသမ်ႉပဵၼ်ပိုၼ်ႉတီႈ ၵုမ်းၵမ်ၽွင်ႈၸုမ်းသိုၵ်းဝႃႉၼၼ်ႉၼႃႇ။ မိူင်းပွၵ်ႉဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ မၼ်းသမ်ႉတိတ်းၸပ်း လႅၼ်လိၼ်မိူင်းၶႄႇၵမ်းသိုဝ်းလႄႈ သမ်ႉပဵၼ်ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈဢၼ်သိုၵ်းဝႃႉ ၶဝ်ၵုမ်းၵမ်ၵမ်းသိုဝ်ႈၼႆ တီႈၼႆႈၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇလူဝ်ႇ ၽၢၼ်ႇတီႈလႂ်ယဝ်ႉ ၶဝ်ၵေႃႈထၢင်ႇႁၢင်ႈႁဵတ်း လွတ်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းလႅဝ်း ၼင်ႇ ၵၢင်ၸႂ်ၶဝ်ၼၼ်ႉၼႃႇ”- ဝႃႈၼႆ။

ႁူင်းၵၢၼ်ၶုတ်းႁႄႈလိၼ် တီႈဝဵင်းမိူင်းပွၵ်ႉၼႆႉ ၸွမ်းၼင်ႇဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် မိူဝ်ႈပီ 2021 လိူၼ်ၼူဝ်ႊဝႅမ်ႊပိူဝ်ႊၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမီးတႃႇၶုတ်းႁႄႈလိၼ်သေတီႈ။ ယၢမ်းလဵဝ် ဢၼ်သိုၵ်းဝႃႉ UWSA တင်း ၵူၼ်းမိူင်းၶႄႇၶဝ် မႃးၶုတ်းၼႆႉၵေႃႈ ပဵၼ်ယွၼ်ႉတင်းသွင်ၾၢႆႇ မီးၶေႃႈလႆႈၸႂ်ၵၼ်ဝႆႉလႄႈ ၾၢႆႇၶွမ်ႊပၼီႊ ႁူင်းၵၢၼ်ၶုတ်းႁႄႈမိူင်းၶႄႇ ၸင်ႇမႃးၶုတ်းမိူင်ဢဝ်ႁႄႈလိၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉ။

“ပေႃးဢဝ်ႁဝ်းၶႃႈ ထတ်းသၢင်တူၺ်းတႄႉ ဢၼ်ၼႆႉ မၼ်းတေမီးၶေႃႈတူၵ်းလူင်း ၼႂ်းၵႄႈၵၢင်သိုၵ်းဝႃႉလႄႈ တင်းၶႄႇၵူၺ်း။ မိူဝ်ႈ 2021 ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၼၼ်ႉ မိူင်ႁႄႈ ႁႃယၢပ်ႇၼႆႉ ဢမ်ႇပႃးမႃးလူင်။ ၼင်ႇႁိုဝ် ၶွမ်ႊပၼီႊၶႄႇ တေၸၢင်ႈမႃးလူင်းတိုၼ်းႁဵတ်းသၢင်ႈၼႆၵေႃႈ မၼ်းတေမီးသေမဵဝ်းမဵဝ်း ဢၼ်ၶဝ်ဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ်သေ လူင်းမႃးႁဵတ်းၸိူင်ႉၼႆ ၵႂႃႇၵမ်းသိုဝ်ႈ။ ထိုင်တီႈဢမ်ႇၸမ်ပဵၼ် တေလႆႈၽၢၼ်ႇတီႈ ၼေႇပျီႇတေႃႇၼၼ်ႉၼႃႇ။ ၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ ပေႃးဢဝ်ပိူင်မၼ်းဝႃႈတႄႉၸိုင် မၼ်းတေလႆႈၽၢၼ်ႇမိူင်းတေႃႇမိူင်းၼၼ်ႉၼႃႇ။ ပေႃးဝႃႈၼွၵ်ႈမိူင်းတေမႃးႁဵတ်းသင်ၼႆၵေႃႈ မၼ်းတိုၼ်းဝႃႈ တေလႆႈၽၢၼ်ႇလူင်ပွင်ၸိုင်မိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉယူႇၼၼ်ႉၼႃႇ”- ၸၢႆးႁေႃသႅင် သိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။

မိူင်ၶုတ်းႁႄႈလိၼ် တီႈထုင်ႉဝဵင်းမိူင်းပွၵ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉၼႂ်းၵႄႈမႄႈၼမ်ႉလူင်ၼႂ်းမိူင်းတႆး မိူၼ်ၼင်ႇ ၼမ်ႉၶူင်းလႄႈၼမ်ႉၶွင်တင်း 2 ဢၼ်။ ၼမ်ႉဢၼ်လုၵ်ႉတီႈၼႂ်းမိူင်ၶုတ်းႁႄႈသေ ၶိုၼ်းပွႆႇဢွၵ်ႇမႃးၼႆႉ ၾၢႆႇတူၵ်းဝဵင်းမိူင်းပွၵ်ႉသမ်ႉ လႆၸွမ်းမႄႈၼမ်ႉၶႃ ၶဝ်ႈၸူးမႄႈၼမ်ႉၶူင်း။ ၾၢႆႇဢွၵ်ႇဝဵင်းသမ်ႉ လႆၸွမ်းမႄႈၼမ်ႉလူၺ် ၶဝ်ႈၸူးမႄႈၼမ်ႉၶွင်။

ယွၼ်ႉၼမ်ႉဝူၺ်ႇႁင်ႈ ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈမိူင်ၶုတ်းႁႄႈ ပွႆႇလႆမႃးၸွမ်းၼမ်ႉၼႆႉသေ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းၶႄႇသေဢိတ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵူၼ်းယူႇၾၢႆႇတႂ်ႈသၢႆၵႄးမႄႈၼမ်ႉ မိူၼ် ၼင်ႇ ၵူၼ်းမိူင်းတႆး ၸိူဝ်းၼႆႉတႄႉ ႁူပ်ႉထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇ တုမ်ႉတိူဝ်ႉပၢႆးယူႇလီသၢႆၸႂ်ၵူၼ်းတင်းၼမ်ၼႆ – ၸုမ်းၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး ယင်းတူၵ်ႇလၢတ်ႈဝႆႉၼင်ႇၼႆ။

မိူၼ်ၼၼ်ၼင်ႇၵဝ်ႇ တီႈၸုမ်းသိုၵ်းဝႃႉ ၵုမ်းၵမ် ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်တႆး – ထႆး ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းသၢတ်ႇတင်း ထုင်ႉမိူင်းယွၼ်းၼႆႉ ၾၢႆႇၶွမ်ႊပၼီႊၶဝ် ဢွၼ်ၶုတ်းႁႄႈၼမ်လၢႆ။ သမ်ႉမီးဝႆႉတိတ်းၸပ်းၵၼ် တၢင်းလႅၼ်လိၼ်မိူင်းထႆးပွတ်းႁွင်ႇ 25 ၵီႊလူဝ်ႊမီႊတိူဝ်ႊဝႆႉၵူၺ်းၼႆ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈထႆးၶဝ် ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇဝႆႉၼင်ႇၼႆ။