ၸဵမ်မိူဝ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မၵ်းမၼ်ႈပိူင်ၵဵပ်းသိုၵ်း မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 10/02/2024 ၼၼ်ႉမႃး ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းမိူင်း တႆးၵေႃႈ ၵုမ်ႇလႆႈယူႇလူၺ်ႈလွင်ႈၵူဝ်ႁႄ၊ ၸဵမ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇၵူၼ်းထဝ်ႈ ဢမ်ႇလႆႈယူႇသႃႇ။ ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၵမ်ႈၼမ်တႄႉ ဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်းတင်းၼမ်။ ဝၢႆးသေ ႁႃၵူၼ်းဢမ်ႇလႆႈယဝ်ႉၵေႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တဵၵ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းသႂ်ႇငိုၼ်းၵမ်ႉထႅမ်ၶဝ်ထႅင်ႈ။ မိူၼ်ၼင်ႇ တႃႈၶီႈလဵၵ်း – ၵဵင်းတုင်လႄႈ ဝဵင်းဢၼ်မီးမိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တဵၵ်းႁႂ်ႈသႂ်ႇငိုၼ်းပၼ်ၵူႈလိူၼ်လူၺ်ႈ ဢမ်ႇထၢမ်ၵၢင် ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်း။

ၽွင်းႁူဝ်ပီ 2024 သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ ၵူၼ်းၸၢႆး ဢႃယု 18 ထိုင် 35 ၊ ၼၢင်းယိင်း ဢႃယု 18 ထိုင် 27 တၵ်းတေလႆႈၶဝ်ႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်သိုၵ်းဝႃႈၼႆသေတႃႉ မိူဝ်ႈလဵဝ် လႆႈၽႂ်ၵေႃႈ ဢဝ်ပဵၼ်မႃးၼင်ႇၼႆ။

ဝၢႆးဢွၵ်ႇပိူင်ၵဵပ်းသိုၵ်းယဝ်ႉၵေႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈမိူင်းတႆး ဢွၼ်ၵၼ် ၽူင်ႉပၢႆႈဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း တင်းၼမ်။ ဢမ်ႇမီးၽႂ် ၶႂ်ႈၶဝ်ႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ။

ဝၢႆးသိုၵ်းမၢၼ်ႈႁူႉဝႃႈ ဢမ်ႇမီးၽႂ်ၶႂ်ႈၶဝ်ႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်သိုၵ်းယဝ်ႉၵေႃႈ သမ်ႉတဵၵ်းၸႂ်ႉႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းသႂ်ႇငိုၼ်း ၵမ်ႉထႅမ်ၶဝ်ၼႆထႅင်ႈ။ ပၼ်ႁႃလွင်ႈၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းၵူႈၸႄႈမိူင်းလႄႈ ၸႄႈတိူင်း လႆႈထူပ်းၵူႈတီႈ။

တီႈၸႄႈဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၼႆႉၵေႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈတႄႇၵဵပ်းငိုၼ်းမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈၼႂ်း လိူၼ်ၼူဝ်ႊဝႅမ်ႊပိူဝ်ႊ 2024 ၼၼ်ႉမႃး ဢမ်ႇယွမ်း 5 ပွၵ်ႈယဝ်ႉ၊ မိူဝ်ႈပွၵ်ႈဢွၼ်တၢင်းတႄႉ ၵဵပ်းၼိုင်ႈ ႁိူၼ်းလႂ် 1,000 ဝၢတ်ႇ ၊ ဝၢႆးၼႆႉမႃး မၢင်ပွၵ်ႉၵေႃႈ ၵဵပ်းၼိုင်ႈႁိူၼ်းလႂ် 500 ဝၢတ်ႇ မၢင်ပွၵ်ႉၵေႃႈ 300 ဝၢတ်ႇ လႆႈႁူႉၼင်ႇၼႆ။

မီးလုၵ်ႈၸၢႆးၵေႃႈယဝ်ႉ ဢမ်ႇမီးၵေႃႈယႃႇ တိုၼ်းတေလႆႈပၼ်။ ပေႃးဢမ်ႇပၼ်ၵေႃႈ သမ်ႉလႆႈၵူဝ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် မႃးႁႃတၢင်းၽိတ်းထိုင်တီႈထိုင်လႅၼ်ၼႆ ၼၢင်းယိင်း ၵူၼ်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ –

“ၵူၼ်းႁႃၸဝ်ႉၵိၼ်ၶမ်ႈၶဝ်တႄႉၵေႃႈ ၶႂ်ႈပွင်ႉၶၢင်းၼင်ႇၵဝ်ႇဢေႃႈ၊ ပေႃးပွင်ႉၵေႃႈ သမ်ႉတေဝႃႈ ပေႃးသူ ဢမ်ႇၶႂ်ႈသႂ်ႇၵေႃႈ ၶဝ်ႈႁဵတ်းသိုၵ်းလႄႈၼႆ သမ်ႉတေဝႃႈၼၼ်။ ဢမ်ႇမီးၵေႃႈႁႃဢမ်ႇမႃးၵေႃႈ လႅၼ်ႈၶႃႈ ယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းမိူင်းၼႆႉ လႆႈၵူဝ်ၼႃႇၶႃႈလူး”။  

ၸႄႈဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်းၼႆႉ ပဵၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၵုမ်းဝႆႉတင်းပိုၵ်းလႄႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢွၵ်ႇပိူင်သင်ၵေႃႈ ၵႃႈလႆႈၸွမ်း၊ လွင်ႈၵဵပ်းငိုၼ်း ၵမ်ႉထႅမ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉၵေႃႈ ၵၢင်ႉၵႄႇၼႂ်းပွၵ်ႉၼႂ်းယွမ်ႇၵႃႈလႆႈႁဵတ်းၸွမ်း။

ၸွမ်းၼင်ႇ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈလၢတ်ႈၼႄတီႈ ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈတႄႉ ပွၵ်ႉဢၼ်မီးၼႂ်းဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်းၼႆႉ ၺႃး ၵဵပ်းငိုၼ်းၵူႈပွၵ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပွၵ်ႉၼိုင်ႈလႄႈပွၵ်ႉၼိုင်ႈ ဢမ်ႇၵဵပ်းမႅၼ်ႈၶၢဝ်းယၢမ်းလဵဝ်ၵၼ်၊ ပွၵ်ႈၵမ်း မၼ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ် မၢင်ပွၵ်ႉၺႃးၵဵပ်းၵူႈလိူၼ် မၢင်ပွၵ်ႉသမ်ႉ 3 လိူၼ် 4 လိူၼ် ၸင်ႇၺႃးၵဵပ်းၼိုင်ႈပွၵ်ႈ ဝႃႈၼႆ။

ပွၵ်ႉသၼ်သၢႆး ပွၵ်ႉဝၢၼ်ႈမႂ်ႇ ပွၵ်ႉမႄႈၶၢဝ် ပွၵ်ႉမၢၵ်ႇၵႃႇႁူဝ်ၶမ်း ၸိူဝ်းၼႆႉသမ်ႉ ဢမ်ႇယွမ်း 6 ပွၵ်ႈ ၊ ပွၵ်ႉႁွင်ႈလိုၵ်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉသမ်ႉ ၵၢင်ႉၵႄႇၶဝ်လၢတ်ႈဝႃႈ ပေႃးမီးၵူၼ်းၵႂႃႇႁဵတ်းသိုၵ်းၵေႃႈဢမ်ႇၵဵပ်း ပေႃးဢမ်ႇ မီးၵူၼ်းၵႂႃႇတႄႉ တေၵဵပ်းၼႆသေ တိုၵ်ႉလႆႈသႂ်ႇပွၵ်ႈလဵဝ်ၵူၺ်း (လႆႈပၼ်ၼိုင်ႈႁိူၼ်း 500 ဝၢတ်ႇ) လႆႈႁူႉၼင်ႇၼႆ။

“ၶဝ်လၢတ်ႈတႄႉ ဢၼ်ၵဵပ်းငိုၼ်းၼႆႉ တႃႇၵႂႃႇၸၢင်ႈၵူၼ်းမိူဝ်းႁဵတ်းသိုၵ်းၼႆဢေႃႈ။ ႁဝ်းၶႃႈဝႃႈ ႁိူၼ်း ႁဝ်း ဢမ်ႇမီးလုၵ်ႈၸၢႆးၼႆၵေႃႈ လႆႈသႂ်ႇယူႇ။ ဢမ်ႇမီးၵူၼ်းၶႂ်ႈၵႂႃႇႁႃၵူၼ်းယၢပ်ႇၼႃႇၼႆဢေႃႈ။ ပေႃးဢမ်ႇ ႁႃလႆႈၵူၼ်းၵေႃႈ ႁႂ်ႈဢဝ်ငိုၼ်းသႂ်ႇဢဝ်။ လႆႈပၼ်ၵူႈလိူၼ်ၵူႈလိူၼ်ႁဵတ်းၼႆ ဢမ်ႇၸႂ်ႈမဵဝ်းပိူၼ်ႈယဝ်ႉၶႃႈ”။

မိူဝ်ႈတႄႇမၼ်းယူဝ်ဝႃႈ ၶဝ်တေၵဵပ်းပွၵ်ႈလဵဝ်သေယဝ်ႉယဝ်ႉၼႆ၊ ၵမ်းၼႆႉသမ်ႉ ၵဵပ်းမႃးၶိူဝ်းယႂ်းႁဵတ်းၼႆလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းၼၵ်းၸႂ်တႃႇမိူဝ်းၼႃႈၶၢဝ်းယၢဝ်းတႄႉတႄႉၼႆ ၵူၼ်းတႃႈၶီႈလဵၵ်းသိုပ်ႇလၢတ်ႈ။

မိူၼ်ၼင်ႇ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵဵင်းတုင် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၵေႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တဵၵ်းၶၢၼ်းၵဵပ်းၵူႈပွၵ်ႉ မိူၼ် ၵၼ်။ ယူႇတီႈ လင်ၶႃးႁိူၼ်းၼမ်/ ဢေႇသေ ၵဵပ်းငိုၼ်းဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်။ မၢင်ပွၵ်ႉၵေႃႈ 3 လိူၼ်ၸင်ႇၵဵပ်း ၼိုင်ႈၵမ်း၊ မၢင်ပွၵ်ႉၵေႃႈ ၵူႈလိူၼ် ၸဵမ်မိူဝ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၵဵပ်းသိုၵ်း၊ ၵဵပ်းၼိုင်ႈၵမ်းလႂ် 3 မိုၼ်ႇထိုင် 4 မိုၼ်ႇပျႃးၼႆ – ၵူၼ်းၼုမ်ႇၵဵင်းတုင် ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈၼႄဝႆႉၼင်ႇၼႆ –

“မိူဝ်ႈလဵဝ်တႄႉ ၶဝ်မႃးၵဵပ်းၵူႈလိူၼ်ယဝ်ႉၶႃႈ။ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းတႄႉ 3 လိူၼ်ၼိုင်ႈပွၵ်ႈ လႆႈသႂ်ႇၼႆ။ မိူဝ်ႈ လဵဝ်ၼႆႉ သဵင်ႈလိူၼ်သဵင်ႈလိူၼ်ၵေႃႈမႃးၵဵပ်းယဝ်ႉဝႃႈ။ မိူဝ်ႈၶဝ်ၵဵပ်း 3 လိူၼ်ၼိုင်ႈပွၵ်ႈၼၼ်ႉတႄႉ ပွၵ်ႉ ဢၼ်ႁူဝ်ႁိူၼ်းဢေႇ လႆႈပၼ်ၼိုင်ႈႁိူၼ်းလႂ် 5-6 မိုၼ်ႇလူးၵွၼ်ႇ”။

ၸွမ်းၼင်ႇ ပိူင်ၵဵပ်းသိုၵ်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈတႄႉ သင်ပဵၼ်ၵူၼ်းမေႃတိၼ်မေႃမိုဝ်း ၵူၼ်းလူင်ႇလႅၼ်ႇပၢႆး ၸၢၵ်ႈ ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉၼႆၸိုင် ၵူၼ်းၸၢႆးဢႃယု 18 ထိုင် 45 ပီလႄႈ ၼၢင်းယိင်း ဢႃယု 18 ထိုင် 35 ။ သင် ပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းထမ်းမတႃးတႄႉ တေလႆႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်သိုၵ်း 2 ပီ ၊ သင်ပဵၼ်ၵူၼ်းလူင်ႉလႅၼ်ႇသေ ဢၼ်ဢၼ်တႄႉ တပ်ႉမၢၼ်ႈႁွင်ႉမိူဝ်ႈလႂ်ၵေႃႈ တၵ်းတေလႆႈၵႂႃႇ တေလႆႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ဢမ်ႇယွမ်း 5 ပီ ဝႃႈၼႆဝႆႉ။

ငဝ်းလၢႆးမိူဝ်ႈလဵဝ်တႄႉ ၵူၼ်းၵတ်ႉၵူၼ်ႉၶႅၼ်ႇ ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇလၢႆၾၢႆႇၵေႃႈ ဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈယၢၼ်မိူင်း မူတ်းယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။

ပေႃးပဵၼ် ၶႃႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶုၼ်၊ ၼၢင်းယိင်းၸိူဝ်းမီးလုၵ်ႈလဵၵ်ႉ၊ ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ်တိၼ်မိုဝ်း ၶိူင်ႈဢင်ႇၵႃႇ ဢမ်ႇတဵမ်ထူၼ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉတႄႉ လွတ်ႈပိူင်ၵဵပ်းသိုၵ်းယူႇၼႆ ၼႂ်းပိူင်ၼၼ်ႉပႃးဝႆႉ။

ဢိင်ၼိူဝ်ပိူင်ၵဵပ်းသိုၵ်းၼႆႉ ဢမ်ႇၶဝ်ႈတၢင်းၵၢၼ် ယွၼ်ႉဝႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ယိုတ်းဢႃႇၼႃႇသေ ၸင်ႇ မႃးပွင်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇပိူင် ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၼႂ်းပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်း 2008 ၵေႃႈ ပႃးဝႆႉဝႃႈ တေဢမ်ႇလႆႈတီႉၺွပ်းၵုမ်း ၶင် ၸွမ်ၸိုင်ႈဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းလိူၵ်ႈတင်ႈ ၼၼ်ႉၵေႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢမ်ႇၸွမ်း။ ပၵ်းပိူင်ၵဵပ်းသိုၵ်းၸိူဝ်း ၼႆႉၵေႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်း၊ ၶဝ်ႁဵတ်း ဢွၵ်ႇႁင်းၶဝ်ၵူၺ်းၼႆ ၽူႈတၢင်ၼႃႈ ၵေႃႉၼိုင်ႈ ယၢမ်ႈ လၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။

ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ႁွင်ႉဢဝ်ၵူၼ်းမိူင်းၵႂႃႇႁဵတ်းသိုၵ်းၼႆႉ မိူၼ်တင်း ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉၵူၼ်းလၢႆးၼိုင်ႈ ၵူၺ်းယွၼ်ႉဝႃႈ ဢဝ်ၵူၼ်းမိူင်းၵႂႃႇႁဵတ်းသိုၵ်းသေ ယိုဝ်းၵၼ်ၶိုၼ်း။ ဢၼ်တိုၵ်းဢၼ်ယူႇၸိူဝ်းၼႆႉ ပေႃးသွၼ်ႇတူၺ်း ပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼင်ႇၵၼ်ၵူၺ်း ဢမ်ႇၸႂ်ႈပိူၼ်ႈၸႂ်ႈၽႂ်။ ၵမ်းလိုၼ်းၵေႃႈ ၶိုၼ်းပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၶိုၼ်းၵူၺ်း။ ယွၼ်ႉၼၼ် သင်ဢမ်ႇလိူဝ်လႆႈလႄႈ ၺႃးၶၢၼ်းၵႂႃႇႁဵတ်းသိုၵ်းၵေႃႈ ႁႂ်ႈၶႆႈၸႂ်တေႃႇၵၼ်လီလီသေ ယႃႇၸွမ်းပိူင်ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် ၶႂ်ႈႁႂ်ႈယိုဝ်းၵၼ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၼႆ ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈ။