ဢွၼ်ႇယိင်းလုၵ်ႈႁဵၼ်း ၸၼ်ႉၸွမ်ပၢႆးၸၢၵ်ႈ (ပၢႆးသၢင်ႈ/ ၼီးပၺ်ႇၺႃႇ) ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ၵေႃႉၼိုင်ႈ ၺႃးပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈႁႄႉၵူတ်ႇထတ်းယဝ်ႉမၢပ်ႇဝႃႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းတိတ်းတေႃႇၵပ်းသိုပ်ႇၵၼ်တင်းသိုၵ်း PDF ၼႆသေ တီႉၺွပ်းၵုမ်းၶင် တီႈဝဵင်းၼမ်ႉၸၢင် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း။
ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 25/05/2025 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 8 မူင်း ပလိၵ်ႈလႄႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပႂ်ႉၵူတ်ႇထတ်းၵူၼ်းၵႂႃႇမႃး တီႈ တၢင်းၶဝ်ႈ/ ဢွၵ်ႇဝဵင်းၼမ်ႉၸၢင်၊ ၸႂ်ႉၶိူင်ႈမိုဝ်းထိုဝ် Tablet ၶိူင်ႈၸၢတ်ႈ PSMS Software ၵူတ်ႇထတ်းပႃး။
ယိင်းဢွၼ်ႇ ၵေႃႉၼိုင်ႈ ၵူၼ်းမိူင်းၼမ်ႉၸၢင် ပဵၼ်လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် ပၢႆးၸၢၵ်ႈ/ ၼီးပၺ်ႇၺႃႇ တူၼ်ႈ တီး (ဢၼ်မီးတီႈဝဵင်းဢေးတႃႇယႃႇ) ၼၼ်ႉ မၼ်းၼၢင်းလုၵ်ႉတီႈဝဵင်းသေ ဢၢၼ်းတေၵႂႃႇႁဵၼ်းလိၵ်ႈ။ ၺႃးပလိၵ်ႈလႄႈ ၾၢႆႇၵူတ်ႇထတ်းၵူၼ်းၶဝ်ႈမိူင်း လဝၵ ၼမ်ႉၸၢင် ပႂ်ႉထတ်းထဵတ်ႈထၢမ် တီႈတၢင်းဢွၵ်ႇ ဝဵင်းၼမ်ႇၸၢင်။ ၼႄးဝႃႈမၼ်းၼၢင်း ထုၵ်ႇၸွႆးတြႃး ဢဝ်လိူင်ႈဝႆႉ လူၺ်ႈမၢႆမီႈမတ်ႉတႃ ၺ (50) ၼႆသေ တီႉၺွပ်းၵႂႃႇ။
ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ -“သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈၶဝ် တူၺ်းၼႂ်း ထႅပ်ႉပလႅတ်ႉ ၶဝ်သေလၢတ်ႈဝႃႈ မၼ်းၼၢင်းယၢမ်ႈဢူၼ်းငိုၼ်း ပၼ်သိုၵ်း PDF ၶဝ်ၼႆသေ ၺႃး ဢဝ်လိူင်ႈၸွႆးတြႃးဝႆႉ ၸဵမ်မိူဝ်ႈပီ 2022 – ၼႆဝႃႇ။ ၸဝ်ႈတူဝ်မၼ်းတႄႉ တမ်ႉဢမ်ႇႁူႉတူဝ်ၵွၼ်ႇလႃႈ ဝႃႈထုၵ်ႇဢဝ်လိူင်ႈဝႆႉၼႆ။ တေႃႈလဵဝ်တႄႉ ၶဝ်တီႉဢဝ်မၼ်းၼၢင်းၵႂႃႇ ၶင်ဝႆႉယဝ်ႉ”- ဝႃႈၼႆ။
မၼ်းၼၢင်းၼႆႉ ၸိုဝ်ႈႁွင်ႉ ၼၢင်းၶျႄႇရီႇထုၼ်း ဢႃယု 25 ပီ။ မၼ်းၼၢင်းႁဵၼ်းဝႆႉ ပီ 5 ၼႂ်းပၢႆးလွၵ်းလၢႆး ပၢႆးၸၢၵ်ႈ လွင်ႈၵဵပ်းၶေႃႈမုလ်း ၸၼ်ႉၸွမ်ပၢႆးၸၢၵ်ႈ (လွၵ်းလၢႆးပၢႆးသၢင်ႈ/ ၼီးပၺ်ႇၺႃႇ) တူၼ်ႈတီး။
ၼၢင်းယိင်းပိုၼ်ႉတီႈ လၢတ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ -“တေႃႈလဵဝ် ၶဝ်ဢဝ်မၼ်းၼၢင်းၵႂႃႇထတ်းတီႈ ဝဵင်းဢေးတႃႇ ယႃႇပုၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၺႃးဢဝ်လိူင်ႈၸွႆးတြႃးဝႆႉယဝ်ႉၼႆတႄႉ တႃႇတေပူၼ်ႉလွတ်ႈလႅပ်ႈတေဢမ်ႇငၢႆႈ။ တေလႆႈ ၶိုၼ်ႈလုမ်းတြႃးႁေသင်ႁေယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပလိၵ်ႈၶဝ်ဢဝ်ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈသေ ထတ်းမၢႆၾၢင်ၸွမ်းတၢင်းၼႆႉ ႁဵတ်း မႃးမွၵ်ႈ 4 လိူၼ်ၼႆႉယဝ်ႉ”- ဝႃႈၼႆ။
မိူၼ်ၼႆၼင်ႇၵဝ်ႇ ဝၼ်းတီႈ 22/05/2025 ၼၼ်ႉၵေႃႈ ပလိၵ်ႈလႄႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢဝ်ၶိူင်ႈ PSMS Software ၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၵႂႃႇမႃး ၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်း လၢႆးၶႃႈ – မိူင်းၼွင် – ၵေးသီး ၼႂ်းဝဵင်းမိူင်းၼွင် ၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ၽွင်း ၼၼ်ႉၵေႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈတီႉ ၼၢင်းယိင်းဢွၼ်ႇၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈတူင်ႈပဵင်း ၵေႃႉၼိုင်ႈ။
PSMS ၼႆႉ ပဵၼ်ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ဢၼ်ဢဝ် AI, Facial Recognition, CCTV Analysis, Biometric Data လွၵ်း လၢႆးပၢႆးၸၢၵ်ႈ ၶူင်သၢင်ႈဢွၵ်ႇမႃး ပဵၼ်ၶွင်ၶွမ်ႊပၼီႊ Huawei မိူင်းၶႄႇ ၊ ပဵၼ်ၸၢၵ်ႈဢၼ်မိူင်းၶႄႇ ၸွႆႈထႅမ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈဝႆႉ။
ၾၢႆႇတၢင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸႂ်ႉၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ၵူတ်ႇထတ်းမၢႆၾၢင် e-ID သေ ဢဝ် Computer ၸႂ်ႉလၢႆး National Database ၵူတ်ႇထတ်းၶေႃႈမုလ်းသပ်းသေး ဢဝ်ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ PSMS (Person Scrutinization and Monitoring System) ၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းမိူင်းတီႈၵဵတ်ႉလၢၼ်ႇ လႅၼ်လိၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ပွင်ႇဝႃႈ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ PSMS (Person Scrutinization and Monitoring System ) ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ်ၶိူင်ႈ ၸၢၵ်ႈ ဢၼ်ၵူတ်ႇထတ်းသဵၼ်ႈၸိုဝ်ႈလႄႈ ၶေႃႈမုလ်း။ သႂ်ႇၸိုဝ်ႈသေၶူၼ်ႉ ႁႃၸိုင် ၶေႃႈမုလ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ဢွၵ်ႇမႃးမူတ်း။ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ပိူင်လူင်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၵူတ်ႇထတ်းႁႃသဵၼ်ႈၸိုဝ်ႈၵူၼ်း CDM ၊ ၵူၼ်းၸိူဝ်း သၢၼ်ၶတ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈဝႆႉ၊ ၵူၼ်းၸိူဝ်း ထုၵ်ႇဢဝ်လိူင်ႈၸွႆးတြႃးဝႆႉ၊ ၵူၼ်းၸိူဝ်းပႃးၼႂ်း သဵၼ်ႈၸိုဝ်ႈႁၢပ်ႇ ၵၢၼ်သိုၵ်းသေ ပၢႆႈဝႆႉၸိူဝ်းၼႆႉ။
ၵူၼ်းပၵ်းတႃၵၢၼ်မိူင်းၶဝ်တႄႉ လၢတ်ႈဝႃႈ – သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶိၼ်ႁဵတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈလႄႈ ၸင်ႇမႃးၸႂ်ႉ လွၵ်းလၢႆးပၢႆးၸၢၵ်ႈၼႆႉသေ ႁႃသဵၼ်ႈၸိုဝ်ႈၵူၼ်း၊ တႃႇမႃးပၼ်သဵင်တွတ်ႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ် ၼင်ႇဢၼ်ၶဝ်ယိူင်းဢၢၼ်းဝႆႉ- ဝႃႈၼႆ။
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ