မိူဝ်ႈငဝ်းလၢႆးဝၢၼ်ႈမိူင်းၼိမ်တႄႉ ၵူၼ်းမိူင်းႁဵတ်းၵိၼ်ၵၢၼ်သင်ၵေႃႈငၢႆႈ၊ ၶႅၵ်ႇၼွၵ်ႈမိူင်း ၵေႃႈလိူင်ႇ။ ပေႃးၶႅၵ်ႇၼွၵ်ႈမိူင်းလိူင်ႇၵေႃႈ ႁူင်းႁႅမ်းလႄႈ ၵူၼ်းၵႃႉၵူၼ်းၶၢႆၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ မီးငိုၼ်းၶဝ်ႈ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ၵဵင်းတုင် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၵေႃႈ မီးၶႅၵ်ႇၼွၵ်ႈမိူင်းၸိူဝ်းသူၼ်ၸႂ် ဢွင်ႈတီႈၵိုၵ်းပိုၼ်း ၵႆႉမႃးဢႅဝ်ႇ ယဵမ်ႈၼမ်။ ၸိူဝ်းပဵၼ်လၢမ်ႈ ပိၼ်ႇၽႃသႃပၼ်ၶႅၵ်ႇၼွၵ်ႈမိူင်းၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ပဵၼ်ၵၢၼ်။

ၵူၺ်းၵႃႈ ဝၢႆးသေ သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းဢႃႇၼႃႇၸိုင်ႈမိူင်းယဝ်ႉတႄႉ လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ပိၼ်ႈၽူၼ်ၵၼ်မူတ်း။ ၸိူဝ်းယၢမ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် Tourist Guide မႃးၵေႃႈ ယၢမ်းလဵဝ် ဢမ်ႇပဵၼ်ၵၢၼ်။ Tourist Guide ၼႂ်းၵဵင်း တုင် လႆႈတူၺ်းငဝ်းလၢႆးသေ ယူႇဝႆႉၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼႆၼၼ်ႉ ၸၢႆးသႂ်ၸိုၼ်ႈမိူင်း ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ၵပ်းသိုပ်ႇတွင်ႈထၢမ်ဝႆႉ ၸၢႆးထုင်းလႅင်း Tourist Guide ၵဵင်းတုင် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ ဝႆႉၼင်ႇၼႆ –

ထၢမ် – မႂ်ႇသုင်ၶႃႈပီႈ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်းၵပ်းသိုပ်ႇတူဝ်ပၼ် ၽူႈပၼ်ႁႅင်းၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ႁူႉၸၵ်းၽွင်ႈ?

တွပ်ႇ – ၸိုဝ်ႈၶႃႈႁဝ်းတႄႉ ၸၢႆးထုၼ်းလႅင်း ၼႆဢေႃႈ ၊ မိူဝ်ႈလဵဝ် ၶႃႈမႃးပဵၼ်ၵူၼ်းပၼ်ႈ ႁုၼ်ႇႁၢင်ႈ ဝႆႉယူႇဢေႃႈ။ ပၼ်ႈႁုၼ်ႇႁၢင်ႈ ၶုၼ်ၽီၼၢင်းၽီ ၸဝ်ႈဝၢၼ်ႈၸဝ်ႈမိူင်းၸိူဝ်းၼႆႉဢေႃႈ။

ထၢမ် – မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းၵေႃႈ ႁၼ်ပီႈႁဵတ်း ၵူၼ်းပိၼ်ႇၽႃသႃ Tourist Guide တီႈၵဵင်းတုင်ယူႇၼႆလႄႈ ၶႂ်ႈႁူႉဝႃႈ ပီႈႁဵတ်းမႃးႁိုင်ယဝ်ႉၶႃႈႁႃႉ? တႄႇမႃးမိူဝ်ႈပီလႂ်?

တွပ်ႇ – တေလႆႈဝႃႈ ႁိုင်ယဝ်ႉၼင်ႇၵဝ်ႇ။ မိူဝ်ႈႁဝ်းၶႃႈ တႄႇႁဵတ်းၵူၼ်းယင်းပႆႇမီးၼမ်။ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ တေမီးယူႇမွၵ်ႈ 4 ၵေႃႉၼႆႉၵူၺ်း 5 ၵေႃႉ ယင်းဢမ်ႇၶႂ်ႈတဵမ်လီ မိူဝ်ႈပၢၼ်ၼၼ်ႉ။ ၵၢပ်ႈလႂ်ပၢၼ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ပေႃးမိူၼ်တေႃႈလဵဝ်ၼႆႉ ၵေႃႉလႂ်ၵေႃႈ မိူၼ်ဢသၢင်ႇႁူႉ ဢသၢင်ႇမေႃယူႇ။

ၵူၼ်းမေႃလိၵ်ႈတႄႉၼမ်ၵျႃႉ ၵူၼ်းမေႃမၼ်းသမ်ႉဢေႇ။ မိူဝ်ႈတူဝ်ၶႃႈ တႄႇႁဵတ်းမႃးတႄႉ 2002 ။ မိူဝ်ႈ 2001 ၼၼ်ႉ တႄႇပိုတ်ႇႁူင်းႁဵၼ်းယၢင်းပူးလႄႈ ၶႃႈၵေႃႈလႆႈပဵၼ်ၶူးသွၼ်တီႈယၢင်းပူးၼၼ်ႉဢေႃႈ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ၶႃႈသမ်ႉလႆႈသွၼ်ၽႃသႃဢင်းၵိတ်း။

ဢလိူၵ်ႈဢလႄႇသမ်ႉ မီးၵူၼ်းၼွၵ်ႈမိူင်းၶဝ် မႃးလႄႇသေ မႃးႁူပ်ႉၸုမ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်းယၢင်းပူး။ ၽွင်း ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၶၢဝ်းၵၼ်ႇတေႃႇဝတ်ႉၵျွင်းၸွမ်းဝၢၼ်ႈၸွမ်းၶူင်ႇ။ ႁဵတ်းၼၼ်သေ ၵူၼ်းၼွၵ်ႈမိူင်း ၸင်ႇ ႁွင်ႉလၢတ်ႈတေႃႇၶႃႈသေ လႆႈသပ်းလႅင်းၼႄၶဝ်။

ၶဝ်သူၼ်ၸႂ် လွင်ႈၾိင်ႈငႄႈၾိင်ႈထုင်းတႆးႁဝ်းသေ လႆႈလၢတ်ႈပၼ်ၶဝ်၊ ႁဵတ်းၼၼ်သေ ႁွင်ႉၵႂႃႇၽႅဝ် ႁူင်းႁႅမ်း ၊ ၸဝ်ႈႁူင်းႁႅမ်းသမ်ႉ ႁူႉဝႃႈ ႁဝ်းမေႃလၢတ်ႈၼႆသေ သမ်ႉႁွင်ႉၵႂႃႇႁဵတ်း Tourist Guide ၸင်ႇ ပဵၼ်ၵၢၼ်မႃးဢေႃႈ။

ထၢမ် – ၵမ်ႈၼမ် ဢၼ်ပီႈ လႆႈႁဵတ်းၵၢႆႉတ် Guide ပၼ်ၼၼ်ႉ တေပဵၼ်ၵူၼ်းၶိူဝ်းလႂ် လုၵ်ႉမိူင်းလႂ်မႃး?

တွပ်ႇ – ၵမ်ႈၼမ်ၼႆႉ တေပဵၼ်ၵူၼ်းၵျႃႊမၢၼ်ႊ ၾရႅၼ်ႉ(ၾရင်ႇသဵတ်ႈ) ယဝ်ႉၵေႃႈ ဢမေႊရိၵၼ်ႊၼမ် လိူဝ်ပိူၼ်ႈ ၊ ယဝ်ႉၵေႃႈ ပီႈၼွင်ႉထႆး ။ ၼမ်တႄႉၼမ်ယူႇ တေလေႃးလႄးၵၼ်။ မၼ်းယူႇတီႈဝႃႈ ပဵၼ် ၶႅၵ်ႇသႅၼ်းလႂ်။

ပဵၼ်လၢမ်ႈပိၼ်ႇၽႃသႃၼႆႉ မၼ်းလႆႈႁပ်ႉၵၢၼ်ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ် မၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႈ ပိၼ်ႇၽႃသႃပၼ် မိူဝ်ႈ လူဝ်ႇယွၼ်းဝီႊသႃႊႁႃႉ တီႈႁူင်းႁႅမ်း တီႈယူႇတီႈၵိၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉၵူၺ်း။

မၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႈ သမ်ႉဢဝ်လၢမ်ႈပိၼ်ႇၽႃသႃ မိူဝ်ႈဢွၵ်ႇလႄႇၸိူဝ်းၼႆႉ။ ပေႃးပဵၼ်ၸၢဝ်းထႆးၶဝ်မႃးတႄႉ ၶဝ်မႃးဝႆႈမႃးသႃ ၸွမ်းဝတ်ႉၸွမ်းဝႃးၼၼ်ႉၼႃႇ။

ၶႄႇသမ်ႉ ၵမ်ႈၼမ် မႃးဢႅဝ်ႇယဵမ်ႈ လွင်ႈၵႃႉၶၢႆၶဝ် ၵၢၼ်ၶွမ်ႊပၼီႊၶဝ် ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၼၼ်ႉသမ်ႉ ၵႂႃႇထႅင်ႈ လၢႆးၼိုင်ႈ။ ၶႃႈတႄႉၵေႃႈ ၵမ်ႈၼမ် လႆႈသူင်ႇၶႅၵ်ႇ မိူင်းဝၼ်းတူၵ်းၶဝ်ၼမ် ယွၼ်ႉဝႃႈ ႁဝ်းၶႃႈ တေဢဝ် ၸိုဝ်ႈ တီႈၵပ်းသိုပ်ႇဢီးမေးလ်ၸိူဝ်းၼႆႉ တၢင်ႇဝႆႉၼိူဝ်ဢွၼ်ႊလၢႆႊ။ ပေႃးၶဝ်တၵ်ႉမႃးၵေႃႈ လႆႈႁပ်ႉ သူင်ႇၶဝ်။

ထၢမ် –  ၵွၼ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပႆႇယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈသေ ဝၢႆးသေယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈယဝ်ႉ ၵၢၼ်လၢမ်ႈ ပိၼ်ၽႃသႃ ႁိုဝ်ဢမ်ႇၼၼ် ၵၢႆႉတ် Guide ၼႆႉ ပိူင်ႈၵၼ်ဝႆႉၸိူင်ႉႁိုဝ်?

တွပ်ႇ – ဢၼ်ၼႆႉတႄႉ ဢမ်ႇထၢမ်ၵၼ်ၵေႃႈ ပေႃးၶႂ်ႈႁူႉၵၼ်မူတ်းယဝ်ႉၶႃႈယူဝ်ႉ။ ၸဵမ်မိူဝ်ႈပၢင်လိူၵ်ႈ 2015 ပုၼ်ႉၵေႃႈ ပေႃးဝႃႈ တေတႄႇပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼႆ ၵူၼ်းလႄႇဝၢၼ်ႈလၢဝ်းမိူင်းၼႆႉ တေဢေႇယဝ်ႉ။ ပိူၼ်ႈၵူဝ်မၼ်းသုၵ်ႉသၵ်ႉ။ ဝၢႆးသေ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈယဝ်ႉၵေႃႈ မီးၵူၼ်းမႃးလႄႇၶိုၼ်းယူႇ။

ၸဵမ်ဢဝ်ၵၢၼ် NGO ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၶဝ်ႈမႃးၼမ်ၶိုၼ်းဢေႃႈ။ ၸုမ်းၸွႆႈတူင်ႇၵူၼ်းၼႂ်းမိူင်းၼွၵ်ႈမိူင်း ၵေႃႈ ၶဝ်ႈႁႃၵၼ်ငၢႆႈ။ ၽိူဝ်ႇဝၢႆးၼၼ်ႉမႃး ၶၢဝ်းတၢင်း 4 – 5 ပီၼႆႉသမ်ႉ ၶိုၼ်းမႃးလိူၵ်ႈတင်ႈသေ သမ်ႉဝႃႈ မီးပၼ်ႁႃလွင်ႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ် ဢၼ်တွတ်ႈမႄးၸိူဝ်းၼႆႉထႅင်ႈ။

ပေႃးဝႃႈ ပၼ်ႁႃၸိူဝ်းၼႆႉမီးမႃးၵေႃႈ ၶႅၵ်ႇၼွၵ်ႈမိူင်းၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ယွမ်းလူင်း။ ဝၢႆးၼၼ်ႉၵေႃႈ ဝၢၼ်ႈ မိူင်းသုၵ်ႉ မီးပၢင်ၼႄၵၢင်ၸႂ်မႃးသေ ႁိုဝ်တေမီးၶႅၵ်ႇသင်ယဝ်ႉ။ ၵိုတ်းလိူဝ် ၵူၼ်းၸိူဝ်းမႃးႁႃၶၢဝ်ႇၼႄႇ ၵူၼ်းမႃးၸွပ်ႇၶၢဝ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉၵူၺ်းယဝ်ႉ။

မိူဝ်ႈလဵဝ်ၵေႃႈ ႁိုင်ႁိုင်ၼၢၼ်းၼၢၼ်း တေမီးၵူၼ်းမႃးဢႅဝ်ႇယဵမ်ႈ ၼိုင်ႈပွၵ်ႈ ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးမႃးၵေႃႈ တႃႇတေႁဵတ်းလၢမ်ႈပိၼ်ႇၽႃသႃၵေႃႈယၢပ်ႇ။ မီးၶႅၵ်ႇၼိုင်ႈၵမ်းၵေႃႈ ၺႃးပလိၵ်ႈၶဝ် ၸႅတ်ႈၸႅတ်ႈ ထၢမ်ထၢမ်။ ပေႃးမိူၼ်ၼၼ် ၽႂ်ၵေႃႈ ႁိုဝ်တေႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈလူမ်ၸႂ်။

လွင်ႈၶဝ် ထၢမ်တႂ်ႈထၢမ်ၼိူဝ်ၼၼ်ႉ ၶဝ်တႄႉဝႃႈ ပဵၼ်တႃႇလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းၼႆယူႇ ၵူၺ်းၵႃႈ ၶႅၵ်ႇၼွၵ်ႈမိူင်းတႄႉ တေႁၼ်ဝႃႈ ယူႇမိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇထၢင်ႇႁၢင်ႈလႄႇ ပိူၼ်ႈၵေႃႈဢမ်ႇမႃး သေယဝ်ႉဢေႃႈ။ မၼ်းမိူၼ်ပၢၼ်ထွၵ်ႉလၢၼ်းယေး (ထောက်လှမ်းရေး) ၵူႈပွၵ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ပေႃးဝႃႈ ၶႅၵ်ႇမႃးၼိုင်ႈၵမ်းၼႆ မၢင်ပွၵ်ႈ ၶဝ်တေပွႆႇ (သယၽ) ၶဝ် ၵႂႃႇၸွမ်းလင်ထႅင်ႈ။ တေလႆႈဝႃႈ ၶႅၵ်ႇၼႆႉ ယွမ်းလူင်းၵႂႃႇ မွၵ်ႈ 80 % ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ထၢမ် – ပေႃးတူၺ်း ပၼ်ႁႃမၼ်းၼမ်ၸိူင်ႉၼႆ ၵူၼ်းၸိူဝ်းပဵၼ်လၢမ်ႈ ၵူၼ်းၸိူဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ၵၢႆႉတ်ႉ ဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉသမ်ႉ ႁဵတ်းႁိုဝ်ပၼ်ႇၵၢၼ်ဝႆႉမိူဝ်ႈလဵဝ် ၶဝ်လႅၵ်ႈလၢႆႈၼႃႈၵၢၼ်ၶဝ်ယူႇၶႃႈႁႃႉ?

တွပ်ႇ – လွင်ႈၼႆႉတႄႉ သုၼ်ႇတူဝ်ၽႂ်မၼ်း ႁႃႁဵတ်းၵၢၼ် မေႃၽႂ်မေႃမၼ်းၵူၺ်းယဝ်ႉ။ ပေႃးပဵၼ် Tourist Guide ၼႆႉ မၼ်းလႆႈပိုင်ႈပိူၼ်ႈၼႃႇ မၼ်းလႆႈတူၺ်းပၵ်းပိူင်ၸိုင်ႈမိူင်းထႅင်ႈ။ တီႈၵဵင်းတုင် ဢၼ်ႁိူင်းမႃးတႄႉတႄႉမၼ်း တိုၵ်ႉပဵၼ်မိူဝ်ႈ 2012 ၼႆႉမႃးၵူၺ်း။

မိူၼ်ၼင်ႇ ၾူၼ်းဝႃႈသင်ဝႃႈၼႆၵေႃႈ တိုၵ်ႉလႆႈၸႂ်ႉလွတ်ႈလႅဝ်းၽွင်းၼၼ်ႉၵူၺ်း။ ဝၢႆးၼႆႉၵေႃႈ ၵူၼ်း ၼုမ်ႇၶဝ် ၸင်ႇမီးတိုဝ်ႉတၢင်းလႆႈႁဵၼ်းပၺ်ႇၺႃႇမႃးၼမ်။

ဝႃႈၼၼ်သေတႃႉၵေႃႈ တႃႇမီးၵၢၼ်ႁဵတ်းၼႆႉ မၼ်းဢေႇၼႃႇတီႈၵဵင်းတုင်ၼႆႉ။ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ တေမေႃ လိၵ်ႈဢင်းၵိတ်းသေ ယဝ်ႉၵေႃႈ ႁဵတ်းလႆႈ Guide ၵမ်းလဵဝ်။ မၼ်းတေလႆႈႁူႉပိူင်ဝၢၼ်ႈမိူင်း ငဝ်းလၢႆး ပိုၼ်ႉတီႈ ပိုၼ်းၵဝ်ႇဝၼ်းလင်ၵဵင်းတုင်ၸိူဝ်းၼႆႉ တေလႆႈႁူႉၼမ်ၼမ်ၵွၼ်ႇဢေႃႈ။

ၵူၼ်းၼုမ်ႇၸိူဝ်းဢၼ်ၶိုၼ်ႈပၢင်သွၼ်မၼ်းမႃး ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢၼ်ပဵၼ်ၵၢၼ် မီးမွၵ်ႈ 25 % ၼႆႉၵူၺ်း။ ၵမ်ႉၼမ်ၵေႃႈ ႁဵတ်းတူၺ်းလၢႆလိူၼ်သေ လႅၵ်ႈလၢႆၼႃႈၵၢၼ်ၵႂႃႇၵေႃႈမီး။ ၵူၼ်းၸိူဝ်း ဢၼ် ႁၵ်ႉၼႃႈၵၢၼ်လၢမ်ႈပိၼ်ႇၽႃသႃၼႆႉတႄႉၵေႃႈ ႁဵတ်းတေႃႇ။

ၵူၺ်းၵႃႈ မိူၼ်ငဝ်းလၢႆးမိူဝ်ႈလဵဝ်တႄႉ ၽႂ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇသူႈပဵၼ်ၵၢၼ်။ ၵႃႈလႆႈ လႅၵ်ႈၵၢၼ်။ ႁဵတ်းၵၢၼ်ႁႃ ၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်ယဝ်ႉ ၵမ်းၼႆႉ။

ၵူၼ်းၼုမ်ႇမၢင်ၸိူဝ်း ဢၼ်ၶဝ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းၵႃႊသီႊၼူဝ်ႊ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈမီးလူးၵွၼ်ႇ။ ၵၢၼ်ဢၼ် လႆႈႁိူင်းၵေႃႈ ၵႂႃႇၸွမ်းၵၢၼ်ၼၼ်ႉႁဵတ်းၼၼ်ဢေႃႈ။

ထၢမ် – ပေႃးထွမ်ႇတူၺ်းပီႈလၢတ်ႈမႃးၼႆႉ တေလႆႈဝႃႈ ၵဵဝ်ႇၸွမ်းၵၢၼ်ဝၢၼ်ႈမိူင်းလႄႈ ၸင်ႇပဵၼ်ၼႆ။ ပေႃးၼၼ်ႉ ၸူးၸႂ်ပီႈ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းပဵၼ်ႁိုဝ် ၼင်ႇႁိုဝ် ၵူၼ်းႁဵတ်းလၢမ်ႈပိၼ်ႇၽႃသႃ Tourist Guide တေပဵၼ်ၵၢၼ်ၵႂႃႇထႅင်ႈ?

တွပ်ႇ –  ပိူင်လူင်မၼ်းတႄႉ ဝၢၼ်ႈမိူင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈ ဝၢၼ်ႈမိူင်းလီ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈလီ မၼ်း တိုၼ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃးဝႆးဢေႃႈ။ သင်ဝႃႈ ဝၢၼ်ႈမိူင်းလီ ႁဵတ်းသူၼ်ႁႆႈၼႃးၵူၺ်းၵေႃႈ ပေႃးလဵင်ႉၼႃႈႁိူၼ်း ၽႂ်မၼ်းယဝ်ႉ။

ပႂ်ႉႁႂ်ႈၶႅၵ်ႇၼွၵ်ႈမိူင်း မႃးဢႅဝ်ႇယဵမ်ႈ ၵူၺ်းၵေႃႈ လႆႈငိုၼ်းလီယဝ်ႉ။ မၼ်းဢမ်ႇၵွမ်ႉၵူၺ်း လၢမ်ႈပိၼ်ႇ ၽႃသႃၵူၺ်း ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးလၢႆဢၼ်ၵေႃႈၶိုၼ်ႈ။ သွမ်ႈၼႃးၼႄပိူၼ်ႈၵူၺ်းၵေႃႈ ပေႃးမီးၶႅၵ်ႇ မႃးလဵပ်ႈႁဵၼ်း လႆႈငိုၼ်းမိူၼ်ၵၼ်ယဝ်ႉ။

ပေႃးၶႅၵ်ႇၼွၵ်ႇမိူင်းမႃးၼႆ ၵႃႈၶဝ်ၶဝ်ႈဝဵင်းမႃးၵူၺ်းၵေႃႈ မီးငိုၼ်းၶဝ်ႈမိူင်းႁဝ်းယဝ်ႉ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ႁူင်းႁႅမ်း ႁၢၼ်ႉၶၢႆၶူဝ်းၶွင်ပိုၼ်ႉတီႈ တၢင်းၵိၼ်တၢင်းယႅမ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်မူတ်းယဝ်ႉ။

ၸဵမ်ဢဝ် ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်တီႈၶူင်ႇႁိူဝ်းမိၼ် ၵူၼ်းႁေႃရူတ်ႉႁပ်ႉသူင်ႇ တႄႇၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉ ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ယဝ်ႉ မၼ်းတိုၼ်းလီၶိုၼ်ႈမႃးယဝ်ႉ။ ၸဵမ်ဢဝ် သႅင်ႇၶဝ်ႈသွႆး ၶဝ်ႈၽၵ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်ယဝ်ႉ။

ထၢမ် – ပေႃးမႃးတူၺ်း ၵူၼ်းၼုမ်ႇသႅၼ်းႁုၼ်ႈမႂ်ႇ ၵၢပ်ႈယၢမ်းလဵဝ် ၸိူဝ်းဢၼ်သူၼ်ၸႂ်ၵၢၼ် Tourist Guide ၵေႃႈၼမ်ယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ တိုဝ်ႉတၢင်းသမ်ႉပႆႇပၼ်။ ပေႃးငဝ်းလၢႆးပၼ်မႃး ၼင်ႇႁိုဝ် တေတူဝ်ႈ တၼ်းဝႆႉၼၼ်ႉ တေႁႂ်ႈၵူၼ်းၼုမ်ႇ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်ဝႆႉ?

တွပ်ႇ – ဢေႃႈၶႃႈ ၵၢၼ်သႅၼ်းၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇမေႃဝၢႆးႁၢႆ ႁဝ်းၵူၺ်းလူဝ်ႇမေႃႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းၼမ် ႁၼ် ၼမ်ႉၵတ်ႉႁဝ်းၵူၺ်း။ လူဝ်ႇမေႃသိူဝ်ႇတၢင်းမၼ်းၵူၺ်း။

တူဝ်ယၢင်ႇမၼ်း ႁဝ်းမီးၶူဝ်းသင် လူဝ်ႇယွင်ႈႁႂ်ႈပိူၼ်ႈႁူႉၸွမ်းႁၼ်ၸွမ်းၵူၺ်း။ ၼင်ႇႁိုဝ် ပိူၼ်ႈတေ  သူၼ်ၸႂ်ၼၼ်ႉ တေလႆႈလၢတ်ႈၸိူင်ႉႁိုဝ်။

ၶႅၵ်ႇၼွၵ်ႈမိူင်းၼႆႉ တေမီးလၢႆသႅၼ်း မိူၼ်ၼင်ႇ ၶႅၵ်ႇၸၢဝ်းပုတ်ႉ ၵမ်ႈၼမ် တေပဵၼ်ၵူၼ်းထႆး လၢဝ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ – ၶဝ်တေသူၼ်ၸႂ်ၼိူဝ် ၾိင်ႈထုင်းၵဵင်းတုင်။ ပေႃးၸိူင်ႉၼၼ် ၵူၼ်းလုၼ်ႈမႂ်ႇၶဝ်ၵေႃႈ ထုၵ်ႇ လီႁဵၼ်းႁူႉဝႆႉၶႃႈဢေႃႈ။

ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ တေလႃႈလီလၢတ်ႈပူၼ်ႉသူပ်းၵႂႃႇၵူၺ်း။ တေႃႉတႄႉဝႃႈ မေႃလၢတ်ႈၽႃသႃ ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈ ပိူၼ်ႈၵူၺ်းတႄႉ ပႆႇၸႂ်ႈ။ ၾိင်ႈထုင်းႁဝ်းၼၼ်ႉ ပေႃးဢမ်ႇႁူႉလွၼ်ႉမၼ်းတႄႉတႄႉသေ လၢတ်ႈၼၼ်ႉ ပိူၼ်ႈဢမ်ႇဝႆႉၼမ်ႉၼၵ်း ပိူၼ်ႈဢမ်ႇယုမ်ႇယမ်ၼပ်ႉထိုဝ်။ ပေႃးလၢတ်ႈပိူၵ်ႇမၼ်းၵူၺ်း ပိူၼ်ႈၶႂ်ႈၶူဝ်သေ ယဝ်ႉဢေႃႈ။

ထၢမ် – ဢၼ်ၶႃႈဢမ်ႇထၢမ်မႅၼ်ႈသေ ဢၼ်ၶႂ်ႈလၢတ်ႈတေမီးသင်ထႅင်ႈၶႃႈ?

တွပ်ႇ – ၶႂ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ ၵၢၼ်ၼႄၾိင်ႈငႄႈၾိင်ႈထုင်းၼႆႉ မိူင်းႁဝ်းမၼ်းလႆႈထုၼ်းမၼ်းဢေႇၼႃႇ။ တႃႇ တေပူၵ်းပွင်တူၺ်းထိုင်လုမ်းလႃးၵႂႃႇ ယၢပ်ႇၼႃႇ။

တီႈတႄႉမၼ်း ၵၢၼ်ၼႄၶူဝ်းၼုင်ႈတၢင်းဝႆ ၾိင်ႈငႄႈၾိင်ႈထုင်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်ဢၼ်လႆႈ ငိုၼ်း ၼမ်သုတ်းဢေႃႈ ပေႃးလဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်းလီလီ။

သႅၼ်းႁုၼ်ႈမႂ်ႇႁဝ်း ထုၵ်ႇလီႁူႉၵႃႈၶၼ်မၼ်းဝႆႉလီလီဢေႃႈ။ သင်ဝႃႈ ဝၢၼ်ႈမိူင်းႁဝ်း မေႃႁၵ်ႉသႃဝႆႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ ၶႅၵ်ႇၵူႈၸိုင်ႈမိူင်းၵေႃႈ ပိူၼ်ႈတိုၼ်းတေမႃးဢႅဝ်ႇယဵမ်ႈယဝ်ႉ ၶႂ်ႈဝႃႈၼႄၼင်ႇၼႆဢေႃႈ။

ယိၼ်းၸူမ်းၶႃႈ