ဝၼ်းတီႈ 24/03/2025 ၼႆႉ ၾၢႆႇၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊ ၸတ်းၵၢၼ်ငိုၼ်းတွင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၸတ်းပၢင်ၵုမ်လွင်ႈ ဝၢင်းၽႅၼ်ၵၢၼ်ငိုၼ်း တႃႇပီ 2025 – 2026 ၼႆလႄႈ ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ၽိူမ်ႉဝႆႉငိုၼ်း ၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇ တႃႇသိုဝ်ႉၶိူင်ႈၵွင်ႈၵၢင်ႇ မၢၵ်ႇမိုဝ်ႉၸိုၼ်းယၢမ်း ၼႂ်းၵၢၼ်သိုၵ်း ၼႆယဝ်ႉ။

ၼႂ်းပၢင်ၵုမ် ဢုပ်ႇဢူဝ်းလွင်ႈၽႅၼ်ၵၢၼ်ငိုၼ်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼၼ်ႉ ငိုၼ်းၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇ တႃႇၵၢၼ်သိုၵ်းၼႆႉ ၽိူမ်ႉဝႆႉထႅင်ႈ လိူဝ်မိူဝ်ႈပီပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉၵႃႈႁိုဝ်ၼႆတႄႉၵေႃႈ ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်း မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ဢမ်ႇပိုၼ် ၽၢဝ်ႇဝႆႉ ႁႂ်ႈတႅတ်ႈတေႃးၼႆ – သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ မျၢၼ်ႇမႃႉဢႃႈလိၼ်း (မြန်မာ့အလင်း) ဢွၵ်ႇဝႆႉၼင်ႇၼႆ။

လွင်ႈတၢင်းဢၼ်လႆႈၽိူမ်ႉဝႆႉ ၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇ ၼႂ်းၵၢၼ်သိုၵ်း တိူဝ်းၼမ်မႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇၼၼ်ႉ ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်း မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ လၢတ်ႈၵႂႃႇၼႂ်းပၢင်ၵုမ်ဢုပ်ႇဢူဝ်း ၽႅၼ်ၵၢၼ်ငိုၼ်းၸႂ်ႉၸၢႆႇ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼၼ်ႉဝႃႈ –“ပဵၼ်တႃႇၵေႃႇသၢင်ႈ ဝၢၼ်ႈမိူင်းႁႂ်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၶိုတ်းၸၼ်ႉလႄႈ ႁႂ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်း မီးလွင်ႈၼိမ်တဵင်ႈၵတ်းယဵၼ်မႃးၶိုၼ်း။ ပိူဝ်ႈတႃႇ ပူၵ်းပွင်ယုၵ်ႉမုၼ်း ၼမ်ႉၵတ်ႉ ၾၢႆႇတပ်ႉၸုမ်း ၵၢၼ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ”- ဝႃႈၼႆ။

လႆႈႁူႉဝႃႈ လိူဝ်သေၽိူမ်ႉၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇၼႂ်းၵၢၼ်သိုၵ်း ၵၢၼ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈယဝ်ႉ ၽိူမ်ႉဝႆႉပႃး ၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇတႃႇႁွင်ႈ ၵၢၼ်ပၢႆးယူႇလီ၊ ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇလႄႈ ႁွင်ႈၵၢၼ်လူင် ၾၢႆႇၼႂ်းမိူင်း ၸဵမ်ၸိူဝ်း ၼႆႉထႅင်ႈ။

ပေႃးထိုင်မႃး ႁၢင်ပီ 2025 လိူၼ်တီႊသႅမ်ႊပိူဝ်ႊ ၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တေၸတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ပတ်ႉပိုၼ်ႉၼႆလႄႈ တေလႆႈၸတ်းၵၢၼ် လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ၼႂ်းၸႄႈမိူင်းလႄႈ တိူင်း ႁႂ်ႈၼႅၼ်ႈၼႃလိူဝ်ၵဝ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။

ဢိင်ၼိူဝ် ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ၽိူမ်ႉဝႆႉၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇ ၼႂ်းၵၢၼ်သိုၵ်းၼႆႉသေ ၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း ၾၢႆႇၵၢၼ်မိူင်း ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၵေႃႉၼိုင်ႈ ထတ်းသၢင်လၢတ်ႈၼႄဝႃႈ – “ပေႃးမီးၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇ တႃႇၵၢၼ်သိုၵ်းၼမ်မႃးထႅင်ႈၸိုင် ပွင်ႇဝႃႈ ပၢင်တိုၵ်း ပၢင်သိုၵ်း ဢၼ်ပဵၼ်ယူႇ ၸွမ်းၸႄႈမိူင်းလႄႈ တိူင်းၸိူဝ်းၼႆႉ တေၸၢင်ႈၼမ်မႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇထႅင်ႈ”- ဝႃႈၼႆ။

မိူဝ်ႈပီၵၢၼ်ငိုၼ်း 2023-2024 ၼၼ်ႉ ၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇ တႃႇႁွင်ႈၵၢၼ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈၼႆသေ ၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇ ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ဝႆႉသေတႃႉ ပီၵၢၼ်ငိုၼ်း 2024-2025 တႄႉ ဢမ်ႇႁၼ်ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇဝႆႉ ပဵၼ် တၢင်းၵၢၼ်။

ငိုၼ်းၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇ တႃႇႁွင်ႈၵၢၼ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈ ၸိုင်ႈမိူင်းၼႆသေ မိူဝ်ႈပီၵၢၼ်ငိုၼ်း 2023-2024 ၼၼ်ႉ မၵ်း တတ်းဝႆႉဝႃႈ ၸႂ်ႉၸၢႆႇလႆႈ တႃႇငိုၼ်းမၢၼ်ႈ 5,600 ပီႊလီႊယႅၼ်ႊပၢႆ။ ႁူဝ်ၼပ်ႉ ငိုၼ်းၸႂ်ႉၸၢႆႇ ဢၼ်ၾၢႆႇ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တမ်းဝၢင်းဝႆႉၼႆႉ လႆႈဝႃႈၼမ်လိူဝ် မိူဝ်ႈပၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵူၼ်းမိူင်း ပႆႇၺႃး သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢႃႇၼႃႇၼၼ်ႉ တႃႇငိုၼ်းမၢၼ်ႈ 2,000 ပီႊလီႊယႅၼ်ႊ ၼႆယဝ်ႉ။

ၵွၼ်ႇဝၢၼ်ႈမိူင်း ပႆႇၺႃးယိုတ်းဢႃႇၼႃႇၼႆႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵူၼ်းမိူင်း မၵ်းတတ်းဝႆႉပၼ် ၼႂ်းပီၵၢၼ်ငိုၼ်း 2020-2021 ၼၼ်ႉ ၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇတႃႇႁွင်ႈၵၢၼ် ၾၢႆႇႁူမ်ႇလူမ်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆသေ တမ်းဝၢင်းဝႆႉဝႃႈ တေ ဢမ်ႇလႆႈၸႂ်ႉၸၢႆႇလိူဝ် ငိုၼ်းမၢၼ်ႈ 3,400 ပီႊလီႊယႅၼ်ႊပၢႆ ၼႆယဝ်ႉ။

ဝၢႆးၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ယိုတ်းဢႃႇၼႃႇ ၸိုင်ႈမိူင်းမႃးၼႆႉ ၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵေႃႈ ၽိူမ်ႉငိုၼ်းၸႂ်ႉၸၢႆႇ တႃႇသိုဝ်ႉမၢၵ်ႇမိုဝ်ႉၸိုၼ်းယၢမ်းလႄႈ ၶိူင်ႈၵွင်ႈၵၢင်ႇမႃး ၵူႈပီ ၼႆယဝ်ႉ။

တႅမ်ႈ – ၽူၺ်းၼုမ်ႇ