ၶူးသွၼ် ႁူင်းႁဵၼ်းပူၵ်းပွင်ၼမ်ႉၵတ်ႉၶူး (School of Education) ႁွင်ႈၵၢၼ်လူင်ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS) လႆႈႁပ်ႉသူးရၢင်းဝလ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇဢွၼ်ႁူဝ် ၸဝ်ႈ ၼၢင်းသုၸၼ်ႇတီႇ Sao Thusandi Leadership Award တွၼ်ႈတႃႇပီ 2024 ။
ဝၼ်းတီႈ 08/03/2025 ယူႇတီႈ ၶွမ်ႊမတီႊ မွပ်ႈယိုၼ်ႈသူး (ရၢင်းဝလ်း) ၸဝ်ႈသုၸၼ်ႇတီႇ ယုၵ်ႉယွင်ႈမွပ်ႈယိုၼ်ႈသူးရၢင်းဝလ်းထိုင် ၸၢႆးဢွင်ႇၶမ်း ၶိုၵ်ႉတွၼ်း ၶူးသွၼ်ႁူင်းႁဵၼ်းပူၵ်းပွင်ၼမ်ႉၵတ်ႉၶူး (School of Education) တီႈဝဵင်းၵဵင်းမႂ်ႇ ၸိုင်ႈထႆး ၵေႃႉထူၼ်ႈ 17 ၼႆယဝ်ႉ။
ၸၢႆးဢွင်ႇၶမ်း ၶိုၵ်ႉတွၼ်း လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ၸဝ်ႈမႄႈႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ပိၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ ဢမ်ႇလႆႈၵိူတ်ႇမႃး ပဵၼ်တႆးဝႃႈၼႆသေတႃႉၵေႃႈ တင်းၸူဝ်ႈတင်းၸၢတ်ႈၼႆႉ ၸဝ်ႈမႄႈႁဝ်း လႆႈၽုၵ်ႇၾင်ၸႂ်သေ ၶတ်းၸႂ် ႁဵတ်းၵၢၼ်မႃး တွၼ်ႈတႃႇပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်းၶႃႈတႄႉတႄႉ လွင်ႈၼႆႉ ပဵၼ်တူဝ်ယၢင်ႇလီလႄႈ ပဵၼ်ႁႅင်းၸႂ် ႁဝ်းၶႃႈ တေသိုပ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ်ၵႂႃႇထႅင်ႈတင်း ၼႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။
သိုပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ – “ယူႇတီႈ ၸဝ်ႈမႄႈႁဝ်းၶႃႈ မၵ်းမၼ်ႈ ယုၵ်ႉယွင်ႈပၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်ႁူမ်ၸူမ်းၶွပ်ႈၸႂ်ထိုင်တႄႉတႄႉ ယဝ်ႉၵေႃႈ ပဵၼ်ႁႅင်းၸႂ်ႁဝ်းၶႃႈ တႃႇပူၵ်းပွင်ပၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇတႆးႁဝ်းထႅင်ႈ”- ဝႃႈၼႆ။
ၸၢႆးဢွင်ႇၶမ်း ၶိုၵ်ႉတွၼ်းၼႆႉ ယဝ်ႉပၢႆးၵၢၼ်ႁဵၼ်း M.A ၾၢႆႇလၵ်းသုတ်ႇလႄႈ ၵၢၼ်သွၼ် တီႈၸၼ်ႉၸွမ် ရင်းသိတ်ႇ မိူင်းၵွၵ်ႇ ၸိုင်ႈထႆးသေ ယၢမ်ႈပဵၼ် ႁူဝ်ပဝ်ႈ ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး မိူင်းၵွၵ်ႇမႃး။ ၽွင်းမိူဝ်ႈပဵၼ် ႁူဝ်ပဝ်ႈ ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး မိူၵ်းၵွၵ်ႇၼၼ်ႉ လႆႈဢွၼ်ၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်တၢၼ်ႈၶႆႈ လွင်ႈၽေးသၽႃႇဝ၊ လွင်ႈယႃႈမဝ်ႈၵမ်၊ လွင်ႈၵၢၼ်ဢွၼ်ႁူဝ်၊ ပၢင်တၢၼ်ႈၶႆႈ မၢႆတွင်း ဝၼ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆးလႄႈ ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ယၢမ်ႈလႆႈဢွၼ်ႁူဝ် လူႇၶၢမ်ႇၵမ်ႉၸွႆႈ ၵူၼ်းထူပ်းၽေးသၽႃႇဝလႄႈ ၽေးပၢင်တိုၵ်း ၼႂ်းမိူင်းတႆးလႄႈ ဢိၵ်ႇလူၺ်ႈ ႁဵတ်းသၢင်ႈၵၢၼ်တူင်ႇဝူင်း ၸိူဝ်းၼႆႉထႅင်ႈ တင်းၼမ်။
လိူဝ်ၼၼ်ႉ ယၢမ်ႈပဵၼ် ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း ႁွင်ႈၵၢၼ် ၾၢႆႇပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ သင်ၶတႆး လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် မိူင်းၵွၵ်ႇသေ လႆႈဢွၼ်ဢဝ် ၶူင်းၵၢၼ်မွၵ်ႇၵွၼ် ၸတ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ထႅမ်ၼမ်ႉၵတ်ႉ ပၼ်လုၵ်ႈႁဵၼ်း တီႈၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်တႆး – ထႆး၊ တီႈၼႂ်းမိူင်းတႆးလႄႈ တီႈသင်ၶတႆး လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် မိူင်းၵွၵ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉမႃး။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ယၢမ်ႈႁူမ်ႈၵၼ်တင်း လုၵ်ႈႁဵၼ်း ၸၼ်ႉၸွမ် Cornell University မိူင်း USA သေ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇပပ်ႉႁဵၼ်းလိၵ်ႈဢင်းၵိတ်း ၸၼ်ႉၼိုင်ႈ တႃႇလုၵ်ႈႁဵၼ်း လႆႈယိပ်းတိုဝ်းမႃး။
ယၢမ်ႈဢွၼ်ႁူဝ် ပိုတ်ႇပၢင်သွၼ် ပူၵ်းပွင်ၼမ်ႉၵတ်ႉၵူၼ်းၼုမ်ႇ ဝဵင်းလွႆလႅမ်လႄႈ ဝဵင်းမိူင်းပွၼ်၊ ယၢမ်ႈပဵၼ် ၶူးသွၼ် လိၵ်ႈလၢႆးတႆး ၶၢဝ်းမႆႈ ဝဵင်းလွႆလႅမ်။ ၶူးသွၼ်ၶွမ်ႊပိဝ်ႊတိူဝ်ႊ တီႈႁူင်းႁဵၼ်း ၾိုၵ်းၽွၼ်ႉၶူးသွၼ် မႄႈသွတ်ႇ ၸိုင်ႈထႆး၊ ၶူးသွၼ် လိၵ်ႈဢင်းၵိတ်း ပၢင်သွၼ်ၶၢဝ်းမႆႈ တီႈႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၸၼ်ႉၵၢင် လွႆတႆးလႅင်း၊ ၶူးသွၼ် လိၵ်ႈဢင်းၵိတ်း တီႈ Dai Academy။ ပဵၼ်ၶူးပူင်သွၼ် ၼႂ်းပၢင်ၾိုၵ်းၽွၼ်ႉၶူးသွၼ် တီႈၼႂ်းမိူင်းတႆး လၢႆလၢႆတီႈလႄႈ ပၢင်ၾိုၵ်းၽွၼ်ႉၶူးသွၼ် ဢၼ်သင်ၶတႆး လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် မိူင်းၵွၵ်ႇ ၸတ်းႁဵတ်း ၸိူဝ်းၼႆႉမႃး။
လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ၸၢႆးဢွင်ႇၶမ်း ၶိုၵ်ႉတွၼ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈ၊ ၽူႈပိၼ်ႇလိၵ်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈသေ ယၢမ်ႈတႅမ်ႈမူႇလိၵ်ႈ ၽိုၼ်လၢႆး သႂ်ႇၼႂ်းပပ်ႉလၢႆလၢႆတီႈ မိူၼ်ၼင်ႇ – ပပ်ႉလိၵ်ႈသႅင်သယၢမ်၊ ပပ်ႉတၢင်းႁူႉမႂ်ႇ၊ ပပ်ႉၶၢဝ်းတၢင်း ၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း၊ တီႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ Shan News ၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈ ပိၼ်ႇတႅမ်ႈဢွၵ်ႇပပ်ႉလိၵ်ႈ လၢႆလၢႆပပ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇ – ပပ်ႉဢဝ်လုၵ်ႈႁဵၼ်း ပဵၼ်သုၼ်ၵၢင်၊ ပပ်ႉၵႅမ်မိုဝ်းၶိုၵ်ႉတွၼ်း တႃႇၶူးသွၼ်၊ ပပ်ႉမၢႆတွင်းႁူဝ်ၸႂ် တေႃႇၸူဝ်ႈပၢၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉမႃး – ၶေႃႈမုလ်းၼႆႉ လႆႈပိုင်ႈဢဝ်မႃးတီႈၾဵတ်ႉပုၵ်ႉ Tai Education ဢွၵ်ႇဝႆႉၼင်ႇၼႆ။
သူးၸဝ်ႈၼၢင်းသုၸၼ်ႇတီႇ (Sao Thusandi Leadership Award) ၼႆႉ ပဵၼ်သူးဢၼ် ၸဝ်ႈဢိင်းငႄး သႃးၵျိၼ်း (Inge Sargent) ႁွင်ႉၸဝ်ႈၼၢင်းသုၸၼ်ႇတီႇ ၵေႃႉဢၼ်ယၢမ်ႈပဵၼ် ၸဝ်ႈၼၢင်းၶၢင်းႁူဝ် ၸဝ်ႈၾႃႉလူင် မိူင်းသီႇပေႃႉ၊ ၸဝ်ႈၾႃႉလူင် ၸဝ်ႈၵျႃႇသႅင်ၼၼ်ႉ မွပ်ႈယိုၼ်ႈပၼ်။ သူးၼႆႉပၼ်မႃး မိူဝ်ႈပီ 2008 ယုၵ်ႉယွင်ႈ မွပ်ႈယိုၼ်ႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး ၽူႈ ဢွၼ်ႁူဝ်တူင်ႉၼိုင် ၸွႆႈၵၢၼ်ပူၵ်းပွင် ႁႂ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်း၊ ၵူၼ်းမိူင်း လႆႈလွင်ႈထၢင်ႇႁၢင်ႈ၊ တူင်ႉၼိုင်သုၼ်ႇလႆႈ တီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊလႄႈ ပႅင်းမႅပ်ႇႁၵ်ႉသႃသုၼ်ႇလႆႈ ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ဝၢၼ်ႈမိူင်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ။ ၽူႈထုၵ်ႇလိူၵ်ႈ ပဵၼ်ၽူႈၵိုင်ႇလႆႈႁပ်ႉသူးၼႆႉ တေလႆႈႁပ်ႉငိုၼ်းသူးရၢင်းဝလ်း 4,000 တေႃႊလႃႊ(USD)။
ၽူႈလႆႈႁပ်ႉသူးရၢင်းဝလ်း ၸဝ်ႈသုၸၼ်ႇတီႇ ၵေႃႉႁႅၵ်ႈ မိူဝ်ႈပီ 2008 ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၸၢႆးၽူးမိူင်း၊ ပီ 2009 ၸၢႆးသႅင်ၽၼ်း၊ 2010 ၼၢင်းမွၼ်းၵဵင်၊ 2011 မေႃယႃ ၸၢႆးပေႇတႃႉ၊ 2012 ၸဝ်ႈၶူးသီႇရိ ဝတ်ႉၾႃႉ ဝဵင်း ဢိၼ်း၊ 2013 ၸၢႆးသၢမ်ၾူၼ်သႅင်၊ 2014 မေႃယႃၼၢင်းလႃႈ၊ 2015 ၼၢင်းၼူၼ်းႁွမ်၊ 2016 ၸၢႆးသူႉ၊ 2017 ၸၢႆးသီၶိူဝ်း (သဵင်ႈ)၊ 2018 ၸၢႆးၵွၼ်းသႅင်၊ 2019 ၸဝ်ႈၶူး မိင်ႇတၵ၊ 2020 ၶူးသွၼ်ၼၢင်းမူၺ်ၶိူဝ်း၊ 2021 သမ်ႉ ယူႇတီႈ ၶွမ်ႊပတီႊဢမ်ႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၸိုဝ်ႈ ၽူႈလႆႈႁပ်ႉသူးလႄႈ ပဵၼ်ၽႂ်ဢမ်ႇလႆႈႁူႉ (ၵမ်ႈၼမ် လိုဝ်းၵၼ်တႄႉ ပဵၼ်ၼၢင်းယိင်း) ၊ 2022 ၸဝ်ႈၶူး ဢေႃးၸေႇယ ထမ်ႇမႃႇၽိပႃႇလ၊ 2023 ၼၢင်းယိင်းၼွင်ႉလႄႈ ပီ 2024 ၼႆႉသမ်ႉ ၸၢႆးဢွင်ႇၶမ်း ၶိုၵ်ႉတွၼ်း ၼႆယဝ်ႉ။
ၽူႈလႆႈႁပ်ႉသူးရၢင်းဝလ်း 17 ၵေႃႉၼႆႉ တႃႇ 6 ၵေႃႉ ပဵၼ်ၼၢင်းယိင်း လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၵူၼ်းၸၢႆး 8 ၵေႃႉလႄႈ သင်ၶၸဝ်ႈ 3 တူၼ် ၼႆယဝ်ႉ။
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ