ဝၢႆးသိုၵ်း လုမ်ႈၾႃႉပွၵ်ႈၵမ်းသွင် 1945 ယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇယဝ်ႉ တၢင်းၾၢႆႇဢိင်းၵလဵတ်ႈ ဢၼ်ပဵၼ်ၶုၼ် မိူင်းႁဝ်းၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်ႁၼ်လီဝႃႈ မိူင်းၸိူဝ်းဢၼ်ႁဝ်း ႁဵတ်းၶုၼ်မႃးတင်းသဵင်ႈ ၸိူဝ်းဢၼ်ထုၵ်ႇလီ လႆႈပၼ် ၵွၼ်းၶေႃၵေႃႈ ႁဝ်းလူဝ်ႇလႆႈပၼ်ဝႆးဝႆးယဝ်ႉ။

ၵမ်ႈၽွင်ႈ ပႆႇပေႉတူဝ် ပႆႇဢဝ်ၵွၼ်းၶေႃလႆႈ သင်ၶဝ်ၸဝ်ႈ ၶႂ်ႈဢုပ်ႉပိူင်ႇႁင်းၵူၺ်း သိုပ်ႇယူႇတႂ်ႈႁဝ်းၵုမ်းၵမ် ဝႆႉၼႆၵေႃႈ တေဢဝ်ၸွမ်းၸိူင်ႉၼၼ်ယူႇ ႁဵတ်းၼၼ်မႃးၵေႃႈ ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ႁဝ်း ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ ၸင်ႇ ဢွၼ်ၵၼ် တူင်ႉတိုၼ်ႇမႃး။  

မၢၼ်ႈၼႆႉ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇၶဝ်သမ်ႉ သုင်လိူဝ်တႆးႁဝ်း။ ပေႃးၸိူင်ႉၼၼ် ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈ လွင်ႈၵွၼ်းၶေႃၼႆႉ ၶဝ်တူင်ႉတိုၼ်ႇႁႅင်းသေပိူၼ်ႈ ပဵၼ်ဝႆႉၸိူင်ႉၼႆ၊ တႆးႁဝ်းၼႆႉ မႃးတူင်ႉတိုၼ်ႇ မိူဝ်ႈသိုၵ်းလုမ်ႈၾႃႉ ပွၵ်ႈၵမ်းသွင်ၼႆႉ ယူႇတီႈ တၢင်းၾၢႆႇၻီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇၶဝ် ၸိူဝ်းဢၼ်တိုၵ်ႉပေႉ ၵမ်းလိုၼ်းၼၼ်ႉ ၶဝ်သမ်ႉ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ ၵူႈၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းမီးသုၼ်ႇလႆႈတႅပ်းတတ်းႁင်းၶေႃၼႆသေ ၶဝ်ၵေႃႈဢဝ်သႂ်ႇၸႂ် လွင်ႈၼႆႉသေ ဢွၼ်ၵၼ်တူင်ႉတိုၼ်ႇမႃး။

ဝၢႆးသေ သိုၵ်းလုမ်ႈၾႃႉပွၵ်ႈၵမ်းသွင်ယဝ်ႉၵႂႃႇ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ထႅင်ႈပီၼိုင်ႈၵေႃႈ ပိူၼ်ႈမီးပၢင်ၸႃႉ (ၸႃႇပၼ) ၼၢင်းၾႃႉလူင် မိူင်းပွၼ် ၸဝ်ႈၶိၼ်ႇတွင်း တီႈမိူင်းပွၼ်။ ပေႃးပဵၼ်ၼႆၵေႃႈ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် မိူင်းတႆးႁဝ်းတင်း ၼမ် ဢွၼ်ၵၼ်မႃး ယွၼ်ႉဝႃႈ ၶဝ်ၸဝ်ႈဢမ်ႇလႆႈႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ်ၼႆႉ ႁိုင်ၼႃႇယဝ်ႉၵေႃႈ ပိူင်ၼိုင်ႈ။ မိူဝ်ႈၵူႈ ပွၵ်ႈ ၶဝ်လႆႈႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၼႂ်းသၽႃး မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢၼ်ဢိင်းၵလဵတ်ႈဢွၼ်ႁူဝ်။ ဝၢႆးၼႆႉမႃး ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ဢိင်းၵလဵတ်ႈသမ်ႉ တိုၵ်းၵၼ် တင်းၵျပၼ်ႊလႄႈ ၸင်ႇဢမ်ႇလႆႈၺႃးၵၼ်။

မၼ်းပဵၼ်ပွၵ်ႈၵမ်းဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ၶဝ်လႆႈၺႃးၵၼ် ပေႃးမႃးၺႃးၵၼ်ၼႆၵေႃႈ ၶဝ်ဝႃႈ ႁဝ်းလူဝ်ႇလႆႈႁူမ်ႈၵၼ် ယွၼ်းသုၼ်ႇလႆႈႁဝ်းၶိုၼ်းယဝ်ႉ ။ ယွၼ်းၽႂ်ယွၼ်းမၼ်းတႄႉဢမ်ႇလႆႈယဝ်ႉ – ႁဵတ်းၼၼ်သေယဝ်ႉ ၶဝ်ၸဝ်ႈလႆႈ ၸႂ်ၵၼ်သေ ထိုင်မႃး 1946 ၸင်ႇမႃးတႄႇတင်ႈ ၶွင်ႇသီႇၸိုင်ႈတႆး ။ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းတႄႉ ႁွင်ႉဝႃႈ ၶွင်ႇသီႇၸဝ်ႈၾႃႉၸိုင်ႈတႆး။ ဝၢႆးၼႆႉမႃး ပေႃးဝႃႈၶွင်ႇသီႇၸဝ်ႈၾႃႉၸိုင်ႈတႆးၼႆ မၼ်း ၵႅပ်ႈၼႃႇပူၼ်ႉတီႈ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ ႁဝ်းလူဝ်ႇလႆႈပႃး ၵူၼ်းမိူင်းႁဵတ်းသၢင်ႈၸွမ်း ၸင်ႇတေဢွင်ႇ။ ပေႃးႁဝ်း တေႁွင်ႉၶွင်ႇသီႇၸဝ်ႈၾႃႉၸိုင်ႈတႆးၼႆ တေဢမ်ႇသၢင်ႇထုၵ်ႇလႄႈ ၸင်ႇမႃးပဵၼ်ၶွင်ႇသီႇၸိုင်ႈတႆး ။

မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ တင်းၾၢႆႇၸွမ်သိုၵ်း ဢွင်ႇသၢၼ်းၵေႃႈ လူဝ်ႇလႆႈၵႂႃႇယွၼ်း လွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းၵွၼ်းၶေႃ မိူင်းမၢၼ်ႈ တီႈဢိင်းၵလဵတ်ႈ ။ မၼ်းႁၼ်ဝႃႈ ပေႃးမၢၼ်ႈႁဝ်း ၵွၼ်းၶေႃလၢႆလၢႆၵူၺ်း- ဢမ်ႇပႃးၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ မၼ်းတေဢမ်ႇၵုမ်ႇထူၼ်ႈ။ ယွၼ်ႉသင်ၼႆ ပေႃး တူၺ်းဢဝ် ငၢႆႈငၢႆႈၸိုင် မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ဢၼ်ပဵၼ်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၶဝ် ၽွင်းငမ်းဝႆႉၼၼ်ႉ မၼ်းႁွပ်ႈဝႆႉ ၸွမ်း လႅၼ်လိၼ်တၢင်းၼွၵ်ႈမူတ်းယဝ်ႉ။ မၢၼ်ႈၼႆႉ မီးၼႂ်းၵၢင် ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႆႉဝႆႉလႄႈ လူဝ်ႇပိုင်ႈဢိင်ၵၼ်။ မိူၼ် – ၵူၺ်ႈပိုင်ႈငၢမ်ႈ ငၢမ်ႈပိုင်ႈၵူၺ်ႈ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ ယူႇ ႁင်းၽႂ်ႁင်းမၼ်းတိုၼ်းဢမ်ႇလႆႈ ဝႃႈၼႆ။

ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ မၼ်းၵေႃႈ မႃးသူၼ်းတုမ်တီႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၸိုင်ႈတႆးဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ မၼ်းပဵၼ်မိူင်းဢၼ်ယႂ်ႇတီႈသုတ်း ၼႂ်းၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတင်းသဵင်ႈ။ သမ်ႉၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်လိူဝ်ပိူၼ်ႈ ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ မႃးတီႈ ၼႆႈ။ မၼ်းလၢတ်ႈဝႃႈ “ပေႃးၶႃႈၵႂႃႇယွၼ်း လွင်ႈၵွၼ်းၶေႃမိူင်းမၢၼ်ႈႁဝ်းၼႆ ႁဝ်းၶႃႈ တေၶႂ်ႈယွၼ်းပႃးတႃႇသူၸဝ်ႈ ။” လွင်ႈၼႆႉ တင်းၾၢႆႇသၽႃး ၶွင်ႇသီႇၸိုင်ႈတႆး ၶဝ်ၸဝ်ႈဢမ်ႇႁၼ်လီၸွမ်း။

ဢမ်ႇႁၼ်လီ ၼႆသေတႃႉၵေႃႈ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ယူႇတီႈတၢင်းၾၢႆႇ ၵူၼ်းမိူင်းတႆး ၵမ်ႈၽွင်ႈၼႆႉသမ်ႉ ႁၼ်လီ။ ႁဵတ်းၼၼ်သေ ၸွမ်သိုၵ်းဢွင်ႇသၢၼ်းၵေႃႈ ၵႂႃႇလၢတ်ႈတီႈ လၼ်ႇတၼ်ႇ မၼ်းၵႂႃႇလၢတ်ႈပႃး တႃႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း (ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း) တင်းသဵင်ႈ။

မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ တင်းၾၢႆႇၸဝ်ႈၾႃႉၶဝ်ၵေႃႈ လၢတ်ႈၵႂႃႇဝႃႈ ဢွင်ႇသၢၼ်း မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈၽူႈတႅၼ်းၶွင်ႁဝ်း မိူဝ်ႈၽွင်းၼင်ႇ ၼၼ် ၼႂ်းၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်း ဢၼ်တူင်ႉတိုၼ်ႇလွင်ႈၵၢၼ်မိူင်းၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ပွတ်းၸၢၼ်း ။ ၶဝ်ၼႆႉသမ်ႉ တင်ႈဝႆႉမူႇၸုမ်းလွတ်ႈလႅဝ်းၵွၼ်းၶေႃၸိုင်ႈတႆး (ရပလ) ၶဝ်ၼႆႉသမ်ႉဝႃႈ ပေႃးႁဝ်းဢဝ်ၵွၼ်းၶေႃၼႆႉ လူဝ်ႇလႆႈဢဝ်ၵွၼ်းၶေႃ ၸွမ်းမၢၼ်ႈ ၶဝ်တေႁၼ်ထိုင်ၸိူင်ႉၼၼ် ဢဝ်ႁင်းၵူၺ်းဢမ်ႇထုၵ်ႇ။ ၵွပ်ႈ ပိူဝ်ႈၸိူင်ႉၼၼ်လႄႈ ဢွင်ႇသၢၼ်းၼႆႉ ပဵၼ် ၽူႈတႅၼ်းႁဝ်းဢိူဝ်ႈ ၶဝ်သမ်ႉၶိုၼ်းတွႆႇသၢႆ ၵႂႃႇၸိူင်ႉၼၼ်။ ၵွပ်ႈ ပိူဝ်ႈၸိူင်ႉၼၼ်လႄႈ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ၼႂ်းမိူင်းတႆးႁဝ်းၼႆႉ မီးလွင်ႈထဵင်ၵၼ်မႃး ဢၼ်ႁဝ်းၵႂႃႇႁူမ်ႈ မၢၼ်ႈၼႆႉ ၽိတ်းလူင်ၽိတ်းလၢင်ဢိူဝ်ႈၼႆႉ။ ဢၼ်ၽိတ်းလူင်ၽိတ်းလၢင်ၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ယပလ ဢိူဝ်ႈ။ ပေႃးပဵၼ်ယပလၼႆ ၶႂ်ႈၵိၼ်လိပ်းယဝ်ႉ မၼ်းပဵၼ်ၸိူင်ႉၼၼ်။

ၵူၺ်းၵႃႈ ႁဝ်းတႄႉ ထွမ်ႇၵူႈၾၢႆႇသေ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ႁဝ်းၵေႃႈ တိုၵ်ႉၵေႃႉလဵၵ်ႉ။ ယူႇတီႈ လုင်းၶုၼ်ၵျႃႇပု ၊ လုင်းၶုၼ်ၵျႃႇဢူး ၸိူဝ်းၼႆႉ ၶဝ်ပႃးၼႂ်းလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင် ဢၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်း လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင်ၼႆႉ ပႃးၶုၼ်ၵျႃႇပု ပဵၼ်ပေႃႈၸဝ်ႈသႅင်သိုၵ်း။

ၶဝ်ဝႃႈ ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼႆ ယွၼ်ႉ ရပလလႄႈ ႁဝ်းၵႂႃႇႁူမ်ႈမၢၼ်ႈ မၼ်းတိုၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈ ရပလၼႆႉ ၸုမ်းဢၼ်တိုၵ်ႉႁႃတင်ႈမႃး မိူဝ်ႈဝႃးမိူဝ်ႈသိုၼ်းၵူၺ်းလူး ။ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉၼႆႉ ႁႅင်းၶဝ်ၵေႃႈ မၼ်းမီးတီႈပွတ်းတွင်ႇၵျီး ပွတ်းၸၢၼ်း ဢိတ်းဢွတ်း ၵူၺ်း မိူင်းတႆး ယင်းပႆႇၸွတ်ႇတူဝ်ႈပတ်းပိုၼ်ႉလူးၵွၼ်ႇ။ မိူင်းတႆးႁဝ်းၼႆႉ ပႆႇၸႂ်ႈမိူင်း တီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇလူး။ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ မၼ်းပဵၼ်မိူင်းၸဝ်ႈၾႃႉ။ ဢႃႇၼႃႇတင်းသဵင်ႈၼႆႉ မီးၼႂ်းမိုဝ်းၸဝ်ႈၾႃႉ။ မၼ်းဢမ်ႇမီးၼႂ်းမိုဝ်းၵူၼ်းမိူင်း ။ ၶဝ်ၵႃႈၶႂ်ႈယွၼ်း ႁူမ်ႈၸွမ်းမၢၼ်ႈၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈယဝ်ႉ ပေႃးၸဝ်ႈၾႃႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇလႆႈၸႂ်ၼႆ ၸွင်ႇတေႁူမ်ႈမၢၼ်ႈလႆႈ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၸဝ်ႈ ၾႃႉႁဝ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ လႆႈၸႂ်လႄႈ မၼ်းၸင်ႇ ႁူမ်ႈမၢၼ်ႈဢိူဝ်ႈ ၶဝ်ဝႃႈၸိူင်ႉၼၼ်။

ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၼၼ်လႄႈ ပေႃးတေၼႄးၼႆ မၼ်းၼႄးၾၢႆႇလဵဝ် ဢမ်ႇလႆႈ မၼ်းလူဝ်ႇၼႄးတင်းသွင်ၾၢႆႇ ၵူၺ်းၵႃႈ ၶဝ် ႁၼ်ဝႃႈၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼႆ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ဢၼ်ႁူမ်ႈမၢၼ်ႈၼႆႉ ၽိတ်းဢိူဝ်ႈ ထုၵ်ႇဢိူဝ်ႈဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ မၼ်းတိုၼ်းတေမီးလွင်ႈ ထဵင်ၵၼ်ၵႂႃႇတၢင်းၼႃႈယူႇ။

ၵူၺ်းၵႃႈ ဢၼ်လူဝ်ႇလၢတ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်သင်ၼႆ ဢၼ်ၵႂႃႇႁူမ်ႈၵၼ်တင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ တင်းသွင်ၾၢႆႇ တင်း ရပလ တင်းၸဝ်ႈၾႃႉၶဝ် လႆႈၸႂ်ၼင်ႇၵၼ်သေၵႂႃႇ ၼၼ်ႉၵူၺ်း။

ၶဝ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈလႆႈဝႃႈ ရပလၼႆႉ မၼ်းၶႂ်ႈပဵၼ်ၶီႈၶႃႈမၢၼ်ႈၼႃႇၼႆသေ မၼ်းၵႂႃႇဢမ်ႇၸႂ်ႈ ။ ၶဝ်ၵေႃႈ တိုၼ်းႁဵတ်းလိၵ်ႈသေ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉယူႇ ၊ ႁဝ်းႁူမ်ႈၵၼ်တင်းမၢၼ်ႈသေ မၢၼ်ႈဢမ်ႇသိုဝ်ႈတေႃႇႁဝ်းၼႆႉ ႁဝ်း တေဢဝ်ၶိုၼ်းမိူင်းဢိူဝ်ႈ မၼ်းတိုၼ်းပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉယူႇ ၶဝ်ၵေႃႈ မီးဝႆႉၸိူင်ႉၼၼ်ၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ၸဝ်ႈၾႃႉၵေႃႈ ၸိူင်ႉၼၼ်ၼင်ႇၵၼ် ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၼၼ်လႄႈ ၽိတ်းၵေႃႈယဝ်ႉ ထုၵ်ႇၵေႃႈယဝ်ႉ မၼ်းယူႇတီႈၼမ်ႉၸႂ် ၸေႇတႃႇၼ ပုၼ်ႈတႃႇမိူင်းတႆးသေ ၶဝ်ၸဝ်ႈတႅပ်းတတ်းႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ် တင်းမၢၼ်ႈ။

ပေႃးဝႃႈ တႅပ်းတတ်းႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ် တင်းမၢၼ်ႈယဝ်ႉၼႆ မၼ်းၵေႃႈ မီးမႃးလွင်ႈလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင် 9 ၶေႃႈ။ ၼႂ်း 9 ၶေႃႈၼႆႉ ပုၼ်ႈတႃႇ 4 ၶေႃႈတႄႉ မၼ်းပဵၼ်လွင်ႈလဵဝ်ၵူၺ်း။ ဢၼ် 4 ၶေႃႈၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်လွင်ႈ သင်ၼႆ ၾၢႆႇၵူၼ်းမိူင်းလႅၼ်လိၼ်ၶဝ်ၼႆႉ တေမီးၽူႈတႅၼ်းၶွင်ၶဝ် ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မိူင်းမၢၼ်ႈ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ပႆႇႁွင်ႉမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဝၢႆး ၼႆႉမႃး ၸင်ႇပဵၼ်မႃး မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်။ ႁႂ်ႈလႆႈမႃးၸွႆႈ ပွင်ဝၢၼ်ႈပွင်မိူင်း ႁူမ်ႈၵၼ် ၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး ႁႂ်ႈလႆႈမီးသုၼ်ႇလၢတ်ႈ ၸႃပုၼ်ႈတႃႇသုၼ်ႇလႆႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းမိူင်းသၼ်လွႆၶဝ် ဝႃႈၸိူင်ႉၼႆ။

ထႅင်ႈၶေႃႈၼိုင်ႈ လွင်ႈၸႄႈမိူင်းၶၢင်ၼၼ်ႉ တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ တိုၵ်ႉပဵၼ်သၼ်လွႆဝႆႉယူႇလႄႈ ႁႂ်ႈမၵ်းမၼ်ႈပဵၼ်မႃးၸႄႈမိူင်းမၼ်း ဝႃႈၸိူင်ႉၼၼ်။ ထႅင်ႈၶေႃႈၼိုင်ႈသမ်ႉ တေလႆႈမီးသုၼ်ႇၽွင်းငမ်း တူဝ်ၵဝ်ႇတဵမ်ထူၼ်ႈ ၵူႈၸႄႈမိူင်း ၼႆႉ ပွင်ႇဝႃႈ မိူဝ်ႈႁဝ်းယူႇတႂ်ႈဢိင်းၵလဵတ်ႈၼႆႉ ႁဝ်းဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇလႆႈၽွင်းငမ်း တူဝ်ၵဝ်ႇတဵမ်ထူၼ်ႈ ၵမ်းၼႆႉ ႁဝ်းလွတ်ႈလႅဝ်းယဝ်ႉ ႁဝ်းတေလႆႈမီး သုၼ်ႇလႆႈၽွင်းငမ်းတူဝ်ၵဝ်ႇတဵမ်ထူၼ်ႈ ၼႆၸိူဝ်းၼႆႉ။

ၶေႃႈထီႉ 7 တင်းသဵင်ႈတင်းမူတ်း ပႃးတင်းမၢၼ်ႈ လူဝ်ႇလႆႈမီးသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းလႄႈ ၻီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇ ၼမ်ႉၵႂၢမ်းတႄႉ ဢမ်ႇတႅမ်ႈဝႆႉ ၸိူင်ႉၼၼ်။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးႁဝ်းတူၺ်းသြႃႇႁဝ်း ဢူးထုၼ်းမိၼ်ႉ တွင်ႇၵျီး တႅမ်ႈဝႆႉ ၽိုၼ်လိၵ်ႈမၼ်း ပွင်ႇဝႃႈ ၶေႃႈထီႉ 7 ၼႆႉ ႁႂ်ႈမီးသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းလႄႈ ၻီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ၶေႃႈထီႉ 8 ၼႆႉ မိူင်းတႆႉ မီးသုၼ်ႇလႆႈလွင်ႈၸတ်းၵၢၼ် လွင်ႈငိုၼ်းတွင်း ႁင်းၵူၺ်း။ မိူဝ်ႈႁဝ်း ယူႇၸွမ်း ဢိင်းၵလဵတ်ႈ ၼၼ်ႉ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈလွင်ႈၸႂ်ႉၸၢႆႇ ငိုၼ်းတွင်းႁဝ်းတင်းသဵင်ႈၼႆႉ ၽႂ်ဢမ်ႇလူဝ်ႇမႃး ၸိမ်ၸွမ်းႁဝ်း ႁဝ်းမီးသုၼ်ႇႁင်း ၵူၺ်းႁဝ်း။ ႁဝ်းလူဝ်ႇလႆႈၵႃႈႁိုဝ်၊ ႁဝ်းလူဝ်ႇၸၢႆႇၵႃႈႁိုဝ် မၼ်းမီးတီႈႁဝ်း လွၵ်းပိူင်ဢၼ်ၼႆႉ ႁဝ်းယင်းတေသိုပ်ႇတိုၵ်းၵမ်ၵႂႃႇ။

ၶေႃႈထီႉ 9 သမ်ႉ ပီႈၼွင်ႉၶၢင်၊ ၶျၢင်းၶဝ်ၵေႃႈ ႁႂ်ႈမီးပိူင်လဵဝ်ၵၼ် တင်းမိူင်းတႆး တေလႆႈၶိုင်ပွင်ပၼ်ၵႂႃႇ။ မိူဝ်ႈႁဝ်းယူႇတႂ်ႈ ဢိင်းၵလဵတ်ႈၼႆႉ ငိုၼ်းၶဝ်ႈႁဝ်းၼႆႉ မီး 3 တီႈ 1) ၼႆႉ ၸဝ်ႈၾႃႉၶဝ်ၵဵပ်းၶွၼ်ႇသေ လႆႈမႅင်ႇပၼ် တီႈဢိင်းၵလဵတ်ႈ ၵမ်း ၼႆႉ ဢမ်ႇလူဝ်ႇလႆႈမႅင်ႇပၼ်ယဝ်ႉ လူဝ်ႇမႃးဢဝ်ၸႂ်ႉၼႂ်းမိူင်းတႆးၶိုၼ်း လူဝ်ႇလႆႈၸႂ်ႉၶိုၼ်း ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်၊ 2) ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်ဢွၵ်ႇၼႂ်းမိူင်းတႆးတင်းသဵင်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ ငိုၼ်းၶဝ်ႈတင်းသဵင်ႈၼၼ်ႉ တေလႆႈမႃးၶဝ်ႈတီႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်။ 3) ယူႇတီႈ တႃႈႁိူဝ်းမိူင်းမၢၼ်ႈသေ ၵဵပ်းလႆႈၶွၼ်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တေလႆႈၽႄပၼ် တီႈမိူင်းတႆးၽွင်ႈ။

ႁဵတ်းသင်လႄႈ တေလႆႈၽႄမႅင်ႇၵၼ်ၼႆ ၶူဝ်းၵုၼ်ႇ ဢၼ်ဢွၵ်ႇၵႂႃႇတင်းၼမ်ၼႆႉ ပႃးၶွင်မိူင်းတႆး ပေႃးဢွၵ်ႇ တီႈတႃႈႁိူဝ်းၼႆ မၼ်းမီးၶွၼ်ႇမႃးလူး ၶွၼ်ႇမၼ်း တေလႆႈၽႄမႅင်ႇၵၼ် လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ၶွၼ်ႇယွႆႈၶွၼ်ႇယမ်း ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ မီးထႅင်ႈ။ ဢၼ်ၶွၼ်ႇယႂ်ႇမၼ်းၼႆႉ ပဵၼ် 3 မဵဝ်းၼႆႉ ႁဝ်းလူဝ်ႇမီးသုၼ်ႇလႆႈ ဢၼ်ၼႆႉဢိူဝ်ႈ။

ဢၼ်ၸၢႆႇၵေႃႈမီး။ ႁဝ်းထုၵ်ႇၸႂ်ၵေႃႈယဝ်ႉ ဢမ်ႇထုၵ်ႇၸႂ်ၵေႃႈယဝ်ႉ ႁဝ်းတိုၼ်းတေလႆႈပၼ် ဢိင်းၵလဵတ်ႈ (ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈမၼ်းဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းတဵမ်ထူၼ်ႈပၼ်ႁဝ်း) ၼႆႉ 1) လွင်ႈၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈ မိူင်းတႆး မၼ်းဢဝ်ပုၼ်ႈ ၽွၼ်းတဵမ်ထူၼ်ႈ ပေႃး ၸိူင်ႉၼၼ် ႁဝ်းသမ်ႉလႆႈၸၢႆႇပၼ် လွင်ႈၶဝ်ၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈပၼ်ႁဝ်း။ 2) သူၸဝ်ႈ တေၵႂႃႇဢုပ်ႇၵၼ်တင်းတၢင်ႇဝၢၼ်ႈတင်ႇမိူင်း ပေႃးၵႂႃႇဢုပ်ႇၼႆ တေၸၢင်ႈပႃးလွင်ႈမိူင်းတႆး၊ တေၸၢင်ႈၵဵဝ်ႇ ၶွင်ႈ လွင်ႈမိူင်းတႆး ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ တီႈၼႆႈ ၵေႃႈ လႆႈၸၢႆႇပၼ် ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇတင်းသဵင်ႈ ၶဝ်လႆႈ တူၵ်းလူင်းၵၼ် ၸိူင်ႉၼႆ။ 3) ႁဝ်းဢမ်ႇမီးငိုၼ်းၸႂ်ႉၸၢႆႇႁင်းၶေႃ ငိုၼ်းၼႆႉ ဢိင်းၵလဵတ်ႈႁဵတ်းမႃးပၼ် တီႈ မိူင်းၵြႃး (ငိုၼ်းရူးပီး) ပေႃးဝႃႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇၼႆ ငိုၼ်းၸေႈၵေႃႈလႆႈႁဵတ်း ဢွၵ်ႇ၊ ငိုၼ်းတႅင်းၵႃးၵေႃႈ လႆႈႁဵတ်း ဢွၵ်ႇ ဢၼ်ႁဵတ်းငိုၼ်းၸေႈ၊ ငိုၼ်းတႅင်းၵႃးၼႆႉ မီးၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇလူး ဢၼ်ၼႆႉ သူၸဝ်ႈၵေႃႈ တေၵႂႃႇၸၢႆႇၼႂ်း မိူင်းတႆးလႄႈ သူၸဝ်ႈ တေလႆႈမီးသုၼ်ႇသေ ၶဝ်ႈပႃးဢိူဝ်ႈ။ ငိုၼ်းၸႂ်ႉၸၢႆႇၼႂ်းမိူင်းၼႆႉ တႃႇတေႁဵတ်းငိုၼ်း ၼၼ်ႉ သဵင်ႈၵႃႈႁိုဝ်ၵေႃႈ သူၸဝ်ႈတေလႆႈသႂ်ႇပႃး ၵႃႈၼႆႉ။ ၵွပ်ႈၼႆ ၸဝ်ႈၾႃႉၶဝ်ၵေႃႈ လႆႈသႂ်ႇပႃးဢိူဝ်ႈ တင်း မူတ်း 3 မဵဝ်းၼႆႉ။ မီးထႅင်ႈတၢင်ႇမဵဝ်းယူႇ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢၼ်ယႂ်ႇမၼ်းၼႆႉ မီး 3 ဢၼ်ၼႆႉ။

မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ မၼ်းတေလႆႈပဵၼ် ၸိူင်ႉၼၼ်ယဝ်ႉ ဢၼ်ႁဝ်းလူဝ်ႇလႆႈၼႆၵေႃႈ တေလႆႈမီး ပိူင်တၢႆ ။ ဢၼ်ႁဝ်းလူဝ်ႇပၼ်ၼႆၵေႃႈ တေလႆႈမီးပိူင်တၢႆ မၼ်းတေလႆႈပဵၼ်ၸိူင်ႉၼၼ်။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈပဵၼ် ၸိူင်ႉၼၼ်လႄႈ ႁဝ်းယူႇႁူမ်ႈၵၼ်တင်းဢိင်းၵလဵတ်ႈမႃးၼႆႉ ပၼ်ႁႃမၼ်းဢမ်ႇမီး ပေႃးမီးၵေႃႈၵႄႈလႆႈ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ၽိူဝ်ႇမႃး ႁူမ်ႈၵၼ်တင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ မၢၼ်ႈသမ်ႉဝႃႈ ႁဝ်းတေႁဵတ်းၸွမ်းပိူင်ဢိင်းၵလဵတ်ႈၼႆသေ ႁဵတ်းၵႂႃႇႁဵတ်းမႃး မၼ်း ဢမ်ႇႁဵတ်းၸွမ်းယဝ်ႉ ၶဝ်ၶႂ်ႈလႆႈသင် တီႈမိူင်းတႆးၵေႃႈ ဢဝ်ၵႂႃႇမူတ်း ၶႂ်ႈပၼ်ၵႃႈႁိုဝ် တီႈမိူင်းတႆးၵေႃႈ ပၼ်ၵႃႈၼၼ်ႉ မၼ်းဢမ်ႇမီးပိူင်မၼ်းယဝ်ႉ။ ၶဝ်တႄႉဝႃႈ မၢၼ်ႈၼိုင်ႈၵျၢပ်ႈ တႆးၼိုင်ႈၵျၢပ်ႈ ဝႃႈ ၸိူင်ႉၼၼ်။ ႁဵတ်းၵႂႃႇႁဵတ်းၶိုၼ်း ပေႃးမႃးသွၼ်ႈတူၺ်းၼႆႉ မိူဝ်ႈ 1954 -55 ၼၼ်ႉ မၢၼ်ႈလႆႈ 1 ၵျၢပ်ႈ ႁဝ်းလႆႈ 50 ပႅတ်ႉၵူၺ်း လႆႈၶိုင်ႈၵျၢပ်ႈၵူၺ်းမၼ်းပဵၼ်ၸိူင်ႉၼၼ်ယဝ်ႉ။

မိူဝ်ႈလဵဝ်ၶႅၼ်းၼႃႇ မၼ်းပဵၼ်ၸိူင်ႉၼၼ်လႄႈ မိူင်းတႆးႁဝ်းၼႆႉ မီးလွင်ႈဢမ်ႇပေႃးၸႂ်သေ ၸင်ႇယွၼ်းသုၼ်ႇလႆႈ မၼ်းပဵၼ်မဵဝ်းဢၼ်ထုၵ်ႇလီပဵၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ ဢၼ်ၼႆႉ ႁဝ်းထုၵ်ႇလီလႆႈႁူႉဝႆႉ။

ၵႂၢမ်ႈမၢၼ်ႈ မီးဝႆႉဝႃႈ “အနာတခြား ဆေးတခြား” တၢင်းပဵၼ်လႄႈ ယႃႈယႃၼႆႉ ၵႂႃႇၵေႃႉႁူးၵေႃႉတၢင်း။ တၢင်းပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၼႆႉ တေလႆႈဢဝ်သင်ယႃၼႆ ၼႂ်းလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင်ၼႆႉ တႅမ်ႈဝႆႉယဝ်ႉ။ 1) ၵၢၼ်မိူင်း ႁူမ်ႈတုမ်ၼႆႉ တေလႆႈႁူမ်ႈၵၼ်ပွင်။ 2) ၵၢၼ်မိူင်းၽႂ်မၼ်းၼႆႉ ႁႂ်ႈမီးသုၼ်ႇပွင်ႁင်းၵူၺ်း။ 3) တေလႆႈမီး သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းလႄႈ ၻီႇမူဝ်ႇၶရေႇ ၸီႇ။ 4) ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈလွင်ႈၸႂ်ႉၸၢႆႇ ႁႃငိုၼ်းတွင်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁႂ်ႈမီး သုၼ်ႇ ႁင်းၽႂ်မၼ်း။ ၼႂ်း 4 ၶေႃႈၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်လၢႆးပွင်းယႃမၼ်းယဝ်ႉ။ ပေႃးဢဝ်ထႆးတႄႉ ႁွင်ႉဝႃႈ สูตร ဢိင်ႈၵလဵတ်ႈသမ်ႉႁွင်ႉဝႃႈ Formula ။ မီး Formula မၼ်းယဝ်ႉ ၶဝ်သမ်ႉဢမ်ႇဢဝ်ၸႂ်ႉသေ ၸႂ်ႉၸိုဝ်ႈမၼ်း မဵဝ်းလဵဝ်ၵူၺ်း ဢၼ်ဝႃႈ (ပြည်ထောင်စု) မိူၼ်ၼင်ႇ – ယႃၶဝ်ၽေႃႇႁင်းၵူၺ်းသေ မႃးတိုၵ်းႁဝ်းၵိၼ်တိၵ်း တိၵ်းၼၼ်ႉၼႃႇ။ ပေႃးၸိူင်ႉၼႆ မိူဝ်ႈႁဝ်း တႄႇႁူမ်ႈၵၼ်ၼၼ်ႉ ႁဝ်းၵေႃႈ ပဵၼ် ၵူၼ်းယူႇလီ ၶႅင်ႁႅင်းယူႇလူး။ ၽိူဝ်ႇၵိၼ်ယႃၶဝ် ႁဝ်းၸင်ႇပဵၼ်တၢင်းပဵၼ် ၼၢဝ်တိၵ်းတိၵ်းၶႆႈတိၵ်းတိၵ်း – ပဵၼ်မႃးၸိူင်ႉၼၼ်ယဝ်ႉ။

ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉၼႆႉ ၵေႃႉဢၼ်တႅမ်ႈပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်း ဢမ်ႇၼၼ် လၵ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆႉသမ်ႉ ပဵၼ်ဢူး ၶျၢၼ်ႇထုၼ်း။ မၼ်းၼႆႉ ဢမ်ႇဢဝ်ဢၼ်တူၵ်းလူင်းၵၼ် မႃးတီႈလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင်။ သြႃႇမၼ်း တၢင်းၼိူဝ်ၸီႉသင်ႇၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈ မၼ်းၵႃႈလႆႈႁဵတ်းၵူၺ်းယူဝ်ႉ ႁဝ်းထၢင်ႇတႄႉ။

မၼ်းတႅမ်ႈဝႆႉ ပဵၼ်သင်လႃႇၼႆ တီႈတႄႉ မိူင်းႁဝ်းၼႆႉ ပေႃးဢဝ်လၵ်းၵၢၼ်ဝႃႈၸိုင် လူဝ်ႇပဵၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်။ ဢၼ်မၼ်း တႅမ်ႈသမ်ႉ ပဵၼ်မိူင်းလဵဝ်။ လွၵ်းပိူင်မိူင်းလဵဝ် “တစ်ပြည်ထောင်စနစ်” ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ယူႇတီႈၵေႃႉလဵဝ် ၸုမ်းလဵဝ် ဢုပ်ႉပိူင်ႇၽွင်းငမ်းမူတ်းၵူၺ်း။ လွင်ႈၽႄမႅင်ႇဢႃႇၼႃႇၵၼ်ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမီးယဝ်ႉ မၼ်းပဵၼ် ၸိူင်ႉၼၼ်ဝႆႉ။

မၼ်းပွင်ႇဝႃႈ မိူၼ်ၵၼ်တင်းလၢတ်ႈမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ တၢင်းပဵၼ်ႁဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်မဵဝ်းၼိုင်ႈ ယႃႈယႃႁဝ်းသမ်ႉ ပဵၼ်မဵဝ်းၼိုင်ႈ မၼ်းပဵၼ်ဝႆႉၸိူင်ႉၼႆ။ ပေႃးတၢင်းပဵၼ် ပဵၼ်မဵဝ်းၼိုင်ႈ တၢင်းယႃမၼ်းသမ်ႉပဵၼ်မဵဝ်းၼႆ ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၵေႃႈ တေဢမ်ႇယူႇလီ ပဵၼ်ၶႆႈၼၢဝ်ၵၼ်တိၵ်းတိၵ်းယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ မၼ်းၸင်ႇပဵၼ်မႃးပၼ်ႁႃ ၸိူင်ႉၼႆ။

ပဵၼ်မႃးပၼ်ႁႃ ၸိူင်ႉၼႆၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး ၾၢႆႇမၢၼ်ႈၶဝ်ၵူၺ်းဝႃႈ ၵူဝ်ဢမ်ႇပေႃးၸႂ် မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းသႂ်ႇၸိုဝ်ႈ “ပြည်ထောင် စု” ႁဵတ်းၵႂႃႇႁဵတ်းမႃး ႁႂ်ႈၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းသိုပ်ႇပေႃးၸႂ်ထႅင်ႈၼႆႉ သႂ်ႇၾႅတ်ႊတရႄႊ “ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စု” ထႅင်ႈ။ ၸိူင်ႉႁိုဝ် ၵေႃႈ လၢႆးပွင်းယႃမၼ်း တိုၵ်ႉမိူၼ်ၵဝ်ႇယူႇ ပေႃးၸိူင်ႉၼၼ် ၵူၼ်းပဵၼ်မၼ်းၼႆႉ ဢမ်ႇတၢႆသေယူႇလႆႈၵူၺ်း။ တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ တေလႆႈဝႃႈၵၢမ်ႇၸႃႇတႃႇ မၼ်းၼႆႉ တိုၵ်ႉၶႅင်ယူႇလႄႈ တိုၵ်ႉယူႇလႆႈ ၸိူင်ႉၼၼ်ၵူၺ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ မၼ်းတေယူႇလႆႈ ၶႄးတေဢမ်ႇႁိုင်ၵေႃႈ ၸၢင်ႈပဵၼ်လႆႈ။

ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၼၼ် မိူဝ်ႈလဵဝ် ၶၢဝ်းယၢမ်းမၼ်း ယင်းပႆႇတူၵ်းလိုၼ်း ႁဝ်းလူဝ်ႇၸဵဝ်းမႄးလႅၵ်ႈလၢႆႈ လၢႆးပွင်းယႃမၼ်း ႁႂ်ႈမၼ်းမိူၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇ ၽူႈဢွၼ်ႁဝ်း ဝၢင်းဝႆႉမိူဝ်ႈပၢင်လူင်ၼၼ်ႉ ၵမ်းလဵဝ်ၶႃႈယဝ်ႉ။ ပေႃးၸိူင်ႉၼၼ် ႁဝ်းတေၸၢင်ႈ ၸွႆႈလႆႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆႉ ႁႂ်ႈပေႃးယူႇလီၶိုၼ်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ လပ်းသိင်ႇ ဢမ်ႇလိူဝ်တဵင်ႈၶိုၼ်း – ၼႆသေတႃႉၵေႃႈ မိူင်းႁဝ်းဢၼ်ၵူႈၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း ၵူႈၸႄႈမိူင်း ၵူႈၸႄႈတိူင်း ယူႇႁူမ်ႈၵၼ်သေသႂ်ႇၸိုဝ်ႈဝႆႉဝႃႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆႉ ႁဝ်းယင်းပႆႇပူၼ်ႉတဵင်းၶိုၼ်း ။ တိုၵ်ႉယူႇၼႂ်းၵၢင်ၶိုၼ်းယူႇ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၼၼ်လႄႈ ႁဝ်းလူဝ်ႇလႆႈဢွၼ်ၵၼ် ၵႄႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ဢမ်ႇၸႂ်ႈလႆႈဝႃႈ ႁဝ်းလူဝ်ႇပႂ်ႉႁႂ်ႈၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ဝၢၼ်ႈမိူင်းၶဝ် မႃးၵႄႈပၼ် ပေႃးႁဝ်းတေမႃးၵႄႈႁင်းၵူၺ်း ၼႆၵေႃႈ ႁဝ်းလူဝ်ႇလႆႈမီးလၵ်းပိူင်မၼ်း မၼ်ႈမၼ်ႈၵႅၼ်ႇၵႅၼ်ႇ မၼ်းၸင်ႇတေၵႄႈထုၵ်ႇတၢင်း။ ဢၼ်တေၵႄႈထုၵ်ႇတၢင်းမၼ်းၼႆႉတႄႉ မိူၼ်ႁဝ်းၶႃႈ ယၢမ်ႈလၢတ်ႈမႃးတီႈမိူင်းတႆး ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ၽႅၼ်ႇလိၼ်မိူင်းတႆးႁဝ်း ႁႂ်ႈလႆႈ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင် လွတ်ႈလႅဝ်းထၢင်ႇႁၢင်ႈၵႂႃႇမိူဝ်းၼႃႈၼႆႉ – ႁဝ်းလူဝ်ႇယူႇႁူမ်ႈၵၼ် ၵတ်းယဵၼ်ဢိူဝ်ႈ။ တႃႇတေယူႇႁူမ်ႈၵၼ် ၵတ်းယဵၼ်ၼႆႉ လူဝ်ႇလႆႈတႄႇတင်ႈပူၵ်းပွင် မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၸိုင်ႈတႆးဢိူဝ်ႈ။

တီႈၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်တင်းသဵင်ႈၵေႃႈ ပဵၼ်ၸိူင်ႉၼႆၵူၺ်းယဝ်ႉ တႃႇႁဝ်းၶႃႈ တေယူႇႁူမ်ႈၵတ်းယဵၼ်ၵႂႃႇ မိူဝ်ႈၼႃႈၶၢဝ်းယၢဝ်းၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈပႆႇတူၵ်းလိုၼ်းၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈလူဝ်ႇလႆႈၸဵဝ်းတင်ႈလႆႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ဝႆးဝႆးဢိူဝ်ႈ။

ပေႃးႁဝ်းၶႃႈ တင်ႈလႆႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ဝႆးဝႆးၼႆၸိုင် မိူင်းၽႂ်မိူင်းမၼ်းၵေႃႈ တေၵတ်းယဵၼ် မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၵေႃႈ တေၵတ်းယဵၼ် တေပဵၼ်ၸိူင်ႉၼၼ် မိူင်းၽႂ်မၼ်းၵေႃႈ တေၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင် လွတ်ႈလႅဝ်းတင်းသဵင်ႈ ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈ လူဝ်ႇၸုၵ်းမၼ်ႈဝႆႉၼႆႉ ပဵၼ်လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင် ၼႆႉယဝ်ႉ။

လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင်ၼႆႉ ၸီႉၼႄဝႆႉ လၢႆးပွင်းယႃမၼ်းယဝ်ႉ ႁႂ်ႈႁဝ်းၶႃႈ ဢွၼ်ၵၼ် ယိပ်းတိုဝ်းသေၵမ်း မၼ်းယင်းပႆႇတူၵ်းလိုၼ်း ၵဝ်ၶႃႈႁဝ်းယုမ်ႇယမ်ၼင်ႇၼႆ။ ၵူၼ်းပဵၼ်လူင် မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈ တေၸဵဝ်းၸွႆႈ ႁႂ်ႈပူၼ်ႉၽဝၵူၼ်းပဵၼ်သေ တေႁႂ်ႈပဵၼ်မႃးၵူၼ်းယူႇလီ ပီးသၢၼ်း ဢၼ်ၶႅင်ႁႅင်း ပုၼ်ႈတႃႇတူဝ်ၵဝ်ႇၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး ပုၼ်ႈတႃႇလုမ်ႈၾႃႉ ပေႃးတေၵတ်းယဵၼ်ၸွမ်းၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈ တေႁဵတ်းပၼ်လႆႈယူႇ ယုမ်ႇယမ်ၼင်ႇၼႆ။ ၶႅၼ်းတေႃႈ သႂ်ႇၸႂ်သႂ်ႇၶေႃးသေ လႅၵ်ႈလၢႆႈ ၼႂ်းပီ 2025 ၼႆႉၵႂႃႇ ႁႂ်ႈပဵၼ်ပီဢၼ်တႄႇယၢင်ႈၸူး တီႈမိူင်းၵတ်းယဵၼ် မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇလွတ်ႈလႅဝ်းၵႂႃႇသေၵမ်း။

ၶိုၼ်းသႂ် ၸႂ်ယဵၼ်

ၽူႈၵေႃႇတင်ႈ ၵေႃသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ