ၶၢဝ်းၾူၼ်ဢၼ်ယဝ်ႉမႃးၼႆႉ လူမ်းလႅင်ႉၶဝ်ႈတၢင်းမိူင်း ဝႅတ်ႉၼၢမ်း မိူင်းၶႄႇ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ လၢမ်းထိုင် မႃးတၢင်းထႆး မိူင်းမၢၼ်ႈ။ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၼမ်ႉထူမ်ႈႁိူၼ်းယေးၵူၼ်းမိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း လၢႆလၢႆၸႄႈဝဵင်း။

ၼႂ်းၼၼ်ႉ ဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်း ဢၼ်ယူႇႁိမ်းၶၢင်ႈၾင်ႇၼမ်ႉတဵင်းၵေႃႈထူပ်းၽေးၼမ်ႉထူမ်ႈႁႅင်း ပဵၼ်လၢႆႁွပ်ႈလၢႆၵမ်း။ ဢၼ်ထူပ်းၽေး ၼမ်ႉထူမ်ႈၼၼ်ႉ ယၢမ်းလဵဝ် ႁိုင်ၼၢၼ်း 4 လိူၼ်ပၢႆယဝ်ႉၵေႃႈ ယင်းပႆႇၸၢင်ႈတင်ႈတူဝ် ပူၵ်းပွင် ႁိူၼ်းယေးၶိုၼ်း လွင်ႈယူႇလွင်ႈၵိၼ် တိုၵ်ႉၵပ်ႉၵိၼ်းၶၢၼ်ၸႂ်။

ၸိူဝ်းမီးပီႈမီးၼွင်ႉတၢင်ႇတီႈတၢင်ႇဝဵင်းတႄႉ လႆႈလွင်ႈၵမ်ႉၸွႆႈ ဢမ်ႇၼမ်ၵေႃႈဢေႇဢမ်ႇဢေႇၵေႃႈ ၼမ်ယူႇသေတႃႉ ၸိူဝ်းဢမ်ႇမီးပီႈၼွင်ႉလႄႈတၢင်းၵပ်းသိုပ်ႇတႄႉ ပႆႇၸၢင်ႈတူင်ႉတူဝ်ၶိုၼ်းလႃးလႃး။

ပေႃးပဵၼ်ၵူၼ်းထဝ်ႈ ယူႇၵေႃႉလဵဝ်ၶိင်းၵွႆး ဢမ်ႇမီးလုၵ်ႈလၢၼ်တႃႇပိုင်ႈၸႂ်ယႂ်ႇယိင်ၶႅၼ်းတွၼ်း။ မီးၸုမ်းၸွႆႈထႅမ် လုမ်ႈ ၾႃႉ မႃးၸွႆႈယူႇၵေႃႈ ဢမ်ႇပႆႇတူဝ်ႈထိုင်ၵုမ်ႇထူၼ်ႈ။ ဢၼ်ပႆႇလႆႈႁပ်ႉ တင်းၸွႆႈ တိုၵ်ႉမီးတင်းၼမ်။ ၼႂ်းၵႄႈၵၢၼ်ႁႃ ၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉယၢပ်ႇလူင်ၼႆႉ ၵူၼ်းထူပ်းၽေးၼမ်ႉ ဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်း မုင်ႈမွင်း ၸဝ်ႈၽူႈမီးၼမ်ႉၸႂ်တီႈၸမ်တီႈၵႆ မႃး ၸွႆႈထႅမ်ယူႇ။ 

ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ ၼႂ်းပီ 2024 ၼၼ်ႉ တီႈဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်း ၼမ်ႉတဵင်းၼွင်းထူမ်ႈႁိူၼ်းယေးလႄႈ သူၼ်ႁႆႈၼႃး ဢမ်ႇယွမ်း သၢမ်ပွၵ်ႈ။ ဢၼ်ႁၢႆႉႁႅင်းတႄႉ ပဵၼ်ၼႂ်းလိူၼ်သႅပ်ႊထႅမ်ႊပိူဝ်ႊ။ ႁိူၼ်းယေးၵူၼ်းမိူင်း ၺႃးၼမ်ႉလုပ်ႇၼွင်းထူမ်ႈႁဵင်ပၢႆ၊ သူၼ်ႁႆႈၼႃးၵူၼ်းမိူင်း မိူၼ်ၼင်ႇ ဢၼ်ၽုၵ်ႇဝႆႉဢွႆႈ၊ ၶဝ်ႈ၊ တူၼ်ႈယႃႈလႅင်၊ ထူဝ်ႇ၊ ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ လူႉသုမ်းတင်းၼမ်။ 

ၸုမ်းၸွႆႈထႅမ်လၢႆၸုမ်း ႁူမ်ႈၵၼ် ၵမ်ႉၸွႆႈမႃးယူႇသေတႃႉ ထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ်ပႆႇၵုမ်ႇထူၼ်ႈလႆႈၵူႈႁူဝ်ႁိူၼ်း၊ ၸုမ်းတူင်ႇၵူၼ်း ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၵေႃႈ လူင်းတူၺ်းပၼ်ယူႇသေတႃႉ ၸိူဝ်းဢၼ်ပႆႇယိုၼ်းထိုင်လႆႈၵေႃႈ တိုၵ်ႉမီးၼမ်။ မိူၼ်ၼင်ႇ ၸုမ်းၼမ်ႉၶူင်း ၶႅၵ်ႇလီပၢင်ၸႃႉတႆး ဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်းလႄႈ တၢင်ႇမူႇတၢင်ႇၸုမ်းၵေႃႈ ၵႆႉလူင်းသူႇၸႂ်းၵူၼ်း ၸိူဝ်းတူၵ်းၵိၼ်းယူႇ။ ၵမ်ႈၼမ် လူင်းပိုၼ်ႉတီႈတၢင်းဝၢၼ်ႈႁူၺ်ႈႁိူဝ်း၊ ႁူၺ်ႈ သိမ်ႇ၊ ပူးၵမ်ႇ၊ ၼမ်ႉဢုၼ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈတႃႈ ဝၢၼ်ႈဢၼ်မီးၾၢႆႇဢွၵ်ႇတဵင်း ၾၢႆႇတူၵ်းတဵင်း ၸိူဝ်းၼႆႉ။

လွင်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ၵူၼ်းထူပ်းၽေးၼမ်ႉထူမ်ႈၼၼ်ႉ ၼၢင်းသူၺ်ႇထေး ၽူႈတူင်ႉၼိုင် ၼႂ်းၸုမ်းၼမ်ႉၶူင်း ၶႅၵ်ႇလီပၢင် ၸႃႉတႆး ဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်း လၢတ်ႈၼႄဝႆႉၼင်ႇၼႆ –

“မိူၼ်ၼင်ႇ တီႈႁူၺ်ႈသိမ်ႇၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးၼုမ်ႇယိင်း ၵေႃႉၼိုင်ႈ လႆႈႁဵတ်းႁႃလဵင်ႉၼႂ်းၼႃႈႁိူၼ်း။ ယွၼ်ႉမႄႈၸဝ်ႈဢမ်ႇယူႇလီ တႃၵေႃႈမွတ်ႇ။ ပေႃႈမၼ်းၵေႃႈသမ်ႉ ထဝ်ႈႁႅင်းလိုမ်းၼႃႈလိုမ်းလင်ယဝ်ႉ။ ၼၢင်းယိင်းဢွၼ်ႇၵေႃႉၼိုင်ႈၵူၺ်း (ဢႃယု 25 ပီ) သမ်ႉ လႆႈၵွၼ်းၼႃႈႁိူၼ်းလႄႈ မၼ်းၵေႃႈၵိၼ်းၸႂ်။ ၶၢဝ်း ၼမ်ႉထူမ်ႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမီးၵိၼ်လႄႈ လႆႈၵႂႃႇ ၵူႈၶဝ်ႈပိူၼ်ႈမႃးၵိၼ်။ ၵမ်းၼႆႉသမ်ႉ တႃႇသၢႆႈၶိုၼ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးလႄႈ လႆႈၵႂႃႇႁႃၵိၼ်ၸၢင်ႈပိူၼ်ႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ တီႈမၼ်း ၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်ၼၼ်ႉသမ်ႉ ပဵၼ်ၸဝ်ႈၼီႈ ၵူၺ်းလႄႈ ၵႃႈၸၢင်ႈၵေႃႈဢမ်ႇလႆႈတဵမ်။ ဢမ်ႇလႆႈပဵင်းပိူၼ်ႈ။ ယွၼ်ႉၼၼ် လွင်ႈမႆႈၸႂ်ၵူၼ်းၸိူဝ်း ထူပ်းၽေးၼႆႉ မၼ်းတိုၼ်းမီးယူႇႁဵတ်းၼႆယဝ်ႉ။ ယူႇတီႈဝႃႈ ၶဝ်ႈထိုင်လႆႈၵႃႈႁိုဝ်ၼႆၵူၺ်း”- ဝႃႈ ၼႆ။

မိူၼ်ၼႆၼင်ႇၵဝ်ႇ တီႈဝၢၼ်ႈႁူၺ်ႈသိမ်ႇၼၼ်ႉၵေႃႈတေႃႈၼင်ႇၼၼ်။ မီးၼၢင်းယိင်းဢႃယု 42 ပီ ၵေႃႉၼိုင်ႈ ယူႇၵိၼ် ၵေႃႉလဵဝ် ပၢႆးၸႂ်ဢမ်ႇလီ သမ်ႉပၢႆၸပ်းတၢင်းပဵၼ် ဢၼ်ၵမ်ႈၼမ်လၢတ်ႈဝႃႈ တၢင်းပဵၼ်လူမ်း (တၢင်းပဵၼ်မႃႈမူ) ၊ ၼၼ်ႉၵေႃႈ ယူႇၵိၼ်ၼႂ်းတူင်ႇၵူၼ်းၵေႃႈယၢပ်ႇ ယူႇၸွမ်းၽႂ်ၵေႃႈဢမ်ႇႁပ်ႉ။ ၶၢဝ်းၼမ်ႉထူမ်ႈသမ်ႉ ယိင်ႈၶႅၼ်းတူၵ်း ၵိၼ်း။ ၸုမ်းၸွႆႈထႅမ်တူင်ႇၵူၼ်း ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ တိုၵ်ႉႁႃလၢႆး တၢင်းတႃႇၸွႆႈထႅမ်ယူႇ ၼၢင်းသူၺ်ႇထေးလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။

ၸင်ႇဝႃႈ ၵူၼ်းထူပ်းၽေးၼမ်ႉထူမ်ႈတီႈဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်း တေႃႇထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်လိူတ်ႈပဵၼ်မႆႈ ယူႇၵူႈဝၼ်း။ မုင်ႈမွင်းၸဝ်ႈၽူႈမီးၼမ်ႉၸႂ် ၼွၵ်ႈမိူင်းၼႂ်းမိူင်း တီႈၸမ်တီႈၵႆ သူင်ႇယိုၼ်ႈတူၺ်းလူၸွႆႈ ထႅမ်ယူႇၼႆ ၼၢင်းသူၺ်ႇထေး ၽူႈတူင်ႉၼိုင်ၼႂ်းၸုမ်းၼမ်ႉၶူင်း ၶႅၵ်ႇလီပၢင်ၸႃႉတႆး ဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်း လၢတ်ႈၼႄဝႆႉၼင်ႇၼႆ –

“သင်ပဵၼ်လႆႈတႄႉ ႁဝ်းၶႃႈ ဢမ်ႇႁွတ်ႈထိုင်ႁၼ်ၵၼ်လႆႈသေတႃႉ ႁႂ်ႈမီးၼမ်ႉၸႂ်ၶႂ်ႈၸွႆႈထႅမ်ၵၼ်။ သင်မႃးလႆႈၵေႃႈ ၶႅၼ်း လီ။ မႃးၸႂ်းၵၼ်ဢိတ်းဢိတ်းၵေႃႈ ၸႂ်လီဢိတ်းၼိုင်ႈ၊ ပေႃးမႃးၸႂ်းမႃးႁၼ်ၵၼ် ၼမ်ၼမ်ၵေႃႈ ၸႂ်လီၼမ်ၼမ်။ ၸုမ်းလႂ်မႃးၵေႃႈ ႁဝ်းၶႃႈ ႁူမ်ႈႁွမ်းၸွႆႈပၼ်ယူႇ။ ႁဝ်းၶႃႈ တေလိူၵ်ႈဢဝ်သဵၼ်ႈမၢႆၵူၼ်းဢၼ်တူၵ်းၵိၼ်းတႄႉတႄႉမၼ်းသေ ၸွႆႈၵႂႃႇ”- ဝႃႈၼႆ။

မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း ပေႃးမီးၸဝ်ႈတႃႇၼ မႃးၵမ်ႉၸွႆႈၼႆ ၽူႈၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၶဝ်ၵႆႉ ႁဵတ်းဝႂ်ၸၢမ်းၵၢမ်ႇသေ ၸႂ်ႉၸူၵ်းဢဝ် ၽႂ်လႆႈ ၵေႃႈ မၼ်းဢဝ်ၸိူင်ႉၼၼ်ၵူၺ်းလႄႈ ၶူဝ်းၸွႆႈထႅမ် ဢမ်ႇတူဝ်ႈထိုင်လႆႈၵူႈႁိူၼ်း။ ၵူၼ်းၸိူဝ်းတူၵ်းၵိၼ်းတႄႉတႄႉသမ်ႉ ဢမ်ႇလႆႈတၢင်းၸွႆႈ ၵေႃႈမီး။

ၵွပ်ႈၼႆ သင်ၸိူဝ်ႉမီးၸဝ်ႈတႃႇၼ ၸွႆႈထႅမ်မႃးၸိုင် ထုၵ်ႇလီၵဵပ်းသဵၼ်ႈၸိုဝ်ႈ ၸိူဝ်းထူပ်းၽေးၼမ်ႉ ၵူႈႁိူၼ်းသေ ၸွႆႈထႅမ်ၸိုင် တေၸၢင်ႈလႆႈတၢင်းၸွႆႈထႅမ် ၽဵင်ႇပဵင်းၵၼ် – ဢမ်ႇတူၵ်းႁူင်ႈတူၵ်းႁၢႆၼႆ ၵူၼ်းမိူင်းလၢင်းၶိူဝ်းၵေႃႉၼိုင်ႈ တုၵ်းယွၼ်းၼင်ႇၼႆ။

ၸွမ်းၼင်ႇ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၼႂ်းပွၵ်ႉယွမ်ႇ တီႈဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်း လႆႈၵဵပ်းဝႆႉသဵၼ်ႈမၢႆ လွင်ႈလူႉသုမ်း ၸွမ်းၼမ်ႉထူမ်ႈ ပီ ၼႆႉ မိူၼ်ၼင်ႇ ႁိူၼ်းယေး ၺႃးၼမ်ႉထူမ်ႈမီး 3,215 လင်၊ ၵူၼ်းမိူင်းထူပ်းၽေးၼမ်ႉ 14,802 ၵေႃႉ။