ၶၢဝ်ႇငၢဝ်းလၢၵ်ႇလၢႆး ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးလႄႈ လုမ်ႈၾႃႉ ၼႂ်းပီ 2024 (လိူၼ်ၼူဝ်ႊဝႅမ်ႊပိူဝ်ႊ – လိူၼ်တီႊသႅမ်ႊပိူဝ်ႊ)

Donald Trump ပဵၼ်မႃးၸွမ်ၸိုင်ႈ မိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊ ၵေႃႉထူၼ်ႈ 47

Donald Trump
Photo by – middleeasteye/ Donald Trump ပဵၼ်မႃးၸွမ်ၸိုင်ႈ မိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊ ၵေႃႉထူၼ်ႈ 47

ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ မိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊ ၸတ်းႁဵတ်းၵႂႃႇ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 05/11/2024 ၸွမ်ၸိုင်ႈၵဝ်ႇ ၻူဝ်ႊၼေႃႊ ထရမ်ႉ ၾၢႆႇပႃႇတီႇ ရီႊပပ်ႉပလီႊၵၼ်ႊ Republican လႄႈ ၼၢင်းၶႃႊမႃႊလႃႊ ႁႄႊရိတ်ႉသ် Kamala Harris ပႃႇတီႇ တီႊမူဝ်ႊၶရႅတ်ႉ Democrat ၶေႉၶဵင်ႇၵၼ်။

ၸွမ်ၸိုင်ႈၵဝ်ႇ ၻူဝ်ႊၼေႃႊ ထရမ်ႉ Donald Trump ဢွင်ႇပေႉသေ ၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ မိူင်းဢမေႊရိ ၵၼ်ႊ ၵေႃႉထူၼ်ႈ 47 ။

ၽူႈၼမ်း MNDAA ၽိူင်တႃႉသိူင်း ၵႂႃႇမိူင်းၶႄႇ ဢမ်ႇပွၵ်ႈမႃးၶိုၼ်း ၶၢဝ်ႇလိုဝ်းဝႃႈၺႃးၶႄႇၵုမ်းၶင်

MNDAA
Photo Credit – ၽိူင်တႃႉသျုၼ် (ဖုန်တာရွှင်)

ၽူႈၼမ်း သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ MNDAA ၽိူင်တႃႉသိူင်း ဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းၵႂႃႇမိူင်းၶႄႇ ၵႂႃႇဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်တင်း တူဝ်တႅၼ်းၶိုၵ်ႉတွၼ်း မိူင်းၶႄႇ မိူဝ်ႈႁၢင်လိူၼ်ဢွၵ်ႊထူဝ်ႊပိူဝ်ႊတေႃႇထိုင် ၵၢင်လိူၼ်ၼူဝ်ႊဝႅမ်ႊပိူဝ်ႊ ၵေႃႈ ဢမ်ႇပွၵ်ႈမႃးထိုင်ၶိုၼ်းမိူင်းလႃး။ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးၶၢဝ်ႇဢွၵ်ႇမႃးဝႃႈ – မိူင်းၶႄႇ သင်ႇႁႂ်ႈသိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ ၵိုတ်းတိုၵ်း တင်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈသေ ႁႂ်ႈထွႆထွၼ်ႇ ဢွၵ်ႇပိုၼ်ႉတီႈဢၼ်ၵုမ်းလႆႈဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။

ၾၢႆႇတၢင်း MNDAA လၢတ်ႈဝႃႈ တိုၼ်းတေဢမ်ႇထွႆဢွၵ်ႇလႃႈသဵဝ်ႈလႃးလႃးၼႆလႄႈ ထုၵ်ႇမိူင်းၶႄႇ ၵုမ်း ၶင်ႁွင်ႉဝႆႉ ဝႃႈၼႆ။

ၾၢႆႇထႆးၸီႉသင်ႇ တပ်ႉပၢင်သဝ်းသိုၵ်းဝႃႉ ၸိူဝ်းယူႇၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်ထႆး 9 ဢွင်ႈတီႈ ႁႂ်ႈထွႆဢွၵ်ႇမူတ်း

UWSA
Photo by -คนล้านนา/ တပ်ႉပၢင်သဝ်း UWSA

ဝၼ်းတီႈ 18-19/11/2024 ၼႆႉ ၽူႈမီးၸၼ်ႉ ၼႂ်းၸုမ်း UWSA – 6 ၵေႃႉလႄႈ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈထႆး ၸတ်းပၢင်ႁူပ်ႉဢုပ်ႇ ၵၼ် တီႈၸႄႈဝဵင်းၵဵင်းမႂ်ႇ ၸိုင်ႈထႆး။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ဢုပ်ႇ ၵၼ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ႁူဝ်ၶေႃႈ ဢၼ်ဝႃႈ တႃႇၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ်။

လိူဝ်ၼၼ်ႉ လၢတ်ႈပႃး လွင်ႈတပ်ႉပၢင်သဝ်း သိုၵ်းဝႃႉ ၸိူဝ်းယူႇၸွမ်း ၶႅပ်ႇလႅၼ်လိၼ်ထႆး မိူၼ်ၼင်ႇ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ လွႆ ၼွင်လူင်၊ လွႆႁူဝ်မႃႉ ဢၼ်တိတ်းၸပ်းၵၼ်တင်း မိူင်းပၢႆး ၸႄႈဝဵင်းမႄႈႁွင်ႈသွၼ် ၸိုင်ႈထႆး။ ၾၢႆႇၸဝ်ႈၼႃႈတီႈထႆး လၢတ်ႈဝႃႈ သိုၵ်းဝႃႉ UWSA ပူၼ်ႉပႅၼ် ၼႃႈလိၼ် ၶဝ်ႈမႃးပၵ်းဝႆႉၼႂ်းထႆး မီး 9  ႁႂ်ႈထွႆထွၼ် ဢွၵ်ႇၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းၼိုင်ႈလိူၼ် ဝႃႈၼႆ။  

လွင်ႈၼႆႉ သိုၵ်းဝႃႉတႄႉလၢတ်ႈဝႃႈ ႁႂ်ႈမိူင်းထႆးၵႂႃႇဢုပ်ႇဢူဝ်းလၢတ်ႈတီႈၼေႇပျီႇတေႃႇ ၵမ်းသိုဝ်ႈ ဝႃႈၼႆ လႄႈ ၾၢႆႇတၢင်းထႆး ႁၢင်ႈႁႅၼ်းၶိူင်ႈၵွင်ႈၵၢင်ႇဝႆႉၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်ထႆး။ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း သွင်ၾင်ႇၸိုင်ႈ မိူင်း မႆႈၸႂ်ၵူဝ်ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်း။

ၶိူင်ႈမိၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုဝ်းသႂ်ႇႁေႃၼၢႆးၶၢဝ် ဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး မၢတ်ႇၸဵပ်းလူႉတၢႆ 30 ပၢႆ

Photo CJ- ၶိူင်ႈမိၼ်ပွႆႇမၢၵ်ႇသႂ်ႇႁိူၼ်းယေးၵူၼ်းမိူင်း တီႈပွၵ်ႉထူင်းၽူဝ်ႇ ဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး ၾႆးမႆႈႁိူၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ

ဝၼ်းတီႈ 30/11/2024 လိူၼ်သိပ်းသွင်လပ်း ယၢမ်းႁူဝ်ၶမ်ႈ 6 မူင်းၶိုင်ႈ ၶိူင်ႈမိၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ မႃးပွႆႇမၢၵ်ႇတူၵ်းသႂ်ႇ တီႈ ၼိူဝ်လွႆပဝ်း(ဢိၼ်ႇၵျိၼ်းတွင်ႇ) ဢၼ်မီးၼႂ်းပွၵ်ႈ ထူင်းၽူဝ်ႇ ဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး။ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလႄႈ ၼၢႆးၶၢဝ်တၢႆ 10 ပၢႆ မၢတ်ႇၸဵပ်း 20 ပၢႆ။

MNDAA ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵိုတ်းတိုၵ်းတင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တေဢုပ်ႇဢူဝ်းၵႄႈလိတ်ႈၵၢၼ်မိူင်းၵႂႃႇ

ၸုမ်းသိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ MNDAA

ဝၢႆးလင် မီးၶၢဝ်ႇဝႃႈ မိူင်းၶႄႇၵုမ်းၶင်ၽူႈၼမ်းသိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉၼႆသေ ႁိုင်ၼၢၼ်း 10 ဝၼ်းပၢႆ တပ်ႉသိုၵ်း ၵဝ်ႈၵၢင်ႉ MNDAA ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 03/12/2024 ဝႃႈ တႃႇၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃၵၢၼ်သိုၵ်း လူၺ်ႈ ၵၢၼ်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်မိူင်းၵႂႃႇၼၼ်ႉ သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ တေဢမ်ႇပိုတ်းယိုဝ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ၊ ထိုင်တီႈလႂ်ၵေႃႈ တေၵိုတ်းၵၢၼ်ပိုတ်းယိုဝ်းၵႂႃႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ တေသိုပ်ႇယိပ်းတိုဝ်းပေႃႇလသီႇဢၼ်ဝႃႈ ၵႅတ်ႇၶႄတူဝ်ၼၼ်ႉယူႇ ဝႃႈၼႆ။

မိူၼ်ၼႆၼင်ႇၵဝ်ႇ ပူၼ်ႉမႃး 25/11/2024 ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸုမ်းသိုၵ်းတဢၢင်း TNLA ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵိုတ်းတိုၵ်း၊ တေဢုပ်ႇဢူဝ်းလွင်ႈငမ်းယဵၼ်တင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈယူႇသေတႃႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢဝ်ၶိူင်ႈမိၼ်ပိုတ်းယိုဝ်း ၼႃႈလိၼ် TNLA တူင်ႉၼိုင်ဝႆႉယူႇၼၼ်ႉ ဢမ်ႇထၢတ်ႇဢမ်ႇဝၢႆး။

သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တီႉၵူၼ်းၼုမ်ႇတီႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီးသေ သူင်ႇၵုမ်းတီႈၵဵင်းတုင်

ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး
ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး

ဝၢႆးလင် ပွႆးႁူင်းၾႆးမိၼ် လိူၼ်သိပ်းသွင်မူၼ်းမႃးၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ လိုပ်ႈလမ်းတီႉၺွပ်း ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး လႆႈ 150 ၵေႃႉ။ သူင်ႇၵုမ်းၶင်ဝႆႉတီႈၶွၵ်ႈ ဝဵင်းဢၼ်ၾိုၵ်းပၼ်ၵၢၼ်သိုၵ်းၼၼ်ႉ။ ပေႃႈမႄႈပီႈၼွင်ႈၵႂႃႇၸွမ်း တုၵ်းယွၼ်းထုတ်ႇထွၼ်တူဝ်ဢဝ်ၶိုၼ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇပၼ်ၶႂၢင်ႉ။ ၵမ်ႈၽွင်ႈ ၵႂႃႇမီးတီႈၶွၵ်ႈၵဵင်းတုင် ဝႃႈၼႆ။

ၸွမ်ၽွင်းလူင် ၸိုင်ႈထႆးဝႃႈ – သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုဝ်းႁိူဝ်းႁႃပႃမိူင်းထႆးၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉ

Photo Credit to Bangkok Post – ႁိူဝ်းတပ်ႉၼမ်ႉႁေႃၶမ်းထႆး ပႂ်ႉတူၺ်းႁိူဝ်းတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်ယိုဝ်းႁိူဝ်းႁႃပႃထႆး တီႈၼႃႈၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇၵပ်ႉပလီႇ

ဝၼ်းတီႈ 27/11/2024 ၽွင်းၽူႈၵိူဝ်းၵုမ် ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်း မိူင်းထႆး မိူဝ်းႁူပ်ႉၽွင်းလူင် ၾၢႆႇၼွၵ်ႈ မိူင်းမိူင်းမၢၼ်ႈယူႇၼၼ်ႉ ႁိူဝ်းႁႃပႃမိူင်းထႆး ၺႃးယိုဝ်းၼႂ်းၼႃႈၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇ ၵပ်ႉပလီႇ။ ၵူၼ်းထႆးၼႂ်းႁိူဝ်း ၼၼ်ႉၺႃးမၢၵ်ႇၵွင်ႈသေ တူၵ်းၼမ်ႉတၢႆ။ ထႅင်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈသမ်ႉတၢႆၼိူဝ်ႁိူဝ်း။

ၼႂ်းဝၼ်းၼၼ်ႉၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ တီႈၼႃႈၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇ ပင်ႊၵလႃႊ ၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁိူဝ်းမိူင်းပင်ႊၵလႃႊတဵတ်ႈသ် ႁၢႆဝႆႉလမ်းၼိုင်ႈ။ လွင်ႈၼႆႉၵေႃႈ မိူင်းပင်ႊၵလႃႊ ၼႄးဝႃႈပဵၼ်ၼမ်ႉမိုဝ်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုဝ်းသႂ်ႇ ဝႃႈၼႆ။

မၼ်းၼၢင်းလၢတ်ႈတီႈၽူႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ တီႈမိူင်းထႆး မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 01/12/2024 ဝႃႈ  – ဢမ်ႇယွမ်းႁပ်ႉလွင်ႈ ၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉ ၸိူင်ႉၼႆ။ ပဵၼ်ႁိုဝ်မႃးၵေႃႈ ထုၵ်ႇလီဢဝ်လၢႆးဢုပ်ႇဢူဝ်းၵႄႈလိတ်ႈဢဝ်။ ၵူၺ်းၵႃႈ ႁူဝ်ယွႆႈ တႅတ်ႈတေႃးတႄႉ ပႆႇလႆႈႁူႉတိုၵ်ႉၸွပ်ႇထၢမ်တူၺ်းဝႆႉယူႇ ဝႃႈၼႆ။

မိူင်းၶႄႇ ႁၼ်သၢႆၶမ်းမႂ်ႇ ယႂ်ႇသုတ်းၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ

Gold
Gold

ႁွင်ႈၵၢၼ်ၶၢဝ်ႇ India Today တႅမ်ႈတၢင်ႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ – မိူင်းၶႄႇ ႁၼ်သၢႆၶမ်းမႂ်ႇ တီႈၸႄႈတွၼ်ႈၽိင်ႊ ၵျၢင်ႊ ၸႄႈမိူင်းႁူႊၼၢၼ်ႊ မီးသၢႆၶမ်းထိုင် 40 သၢႆ လၢမ်းၶၢတ်ႈဝႆႉဝႃႈ တေမီးၼမ်ႉ ၼၵ်းမွၵ်ႈ 1,000 မႅတ်ႊ ထရိတ်ႉတၼ်ႊ (ဢၼ်မီးၼမ်ႉၼၵ်းပဵင်း 1 လၢၼ်ႉ ၵီႊလူဝ်ႊၵရမ်ႊ) ၵႃႈၶၼ်တေမီးမွၵ်ႈ 83,000 လၢၼ်ႉတေႃႊလႃႊ။ ယႂ်ႇလိူဝ် သၢႆၶမ်း မိူင်းဢႅပ်ႉၾရိၵလႄႈ ယၢမ်းလဵဝ် သၢႆၶမ်းမိူင်းၶႄႇၼႆႉ ၶဝ်ႈပဵၼ်သၢႆ ၶမ်း ဢၼ်ယႂ်ႇသုတ်းၼႂ်း လုမ်ႈၾႃႉယဝ်ႉ – ဝႃႈၼႆ။   

သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ ပၼ်တၢမ်ႇတၢႆ ၵူၼ်းမီးတၢင်းၽိတ်း 6 ၵေႃႉ တီႈဝဵင်းလၢဝ်ႇၵၢႆး

MNDAA
Photo by – The Kokang/ သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ ပၼ်တၢမ်ႇ ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းမီးတၢင်းၽိတ်း တီႈဝဵင်းလၢဝ်ႇၵၢႆး

ဝၼ်းတီႈ 05/12/2024 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ်ၼႆႉ သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ MNDAA ပၼ်တူတ်ႈတၢမ်ႇ ၵူၼ်းမီးတၢင်းၽိတ်း တင်းမူတ်း 21 ၵေႃႉ တီႈဝဵင်းလၢဝ်ႇၵၢႆး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ လႅၼ်လိၼ်တႆး – ၶႄႇ ၼႂ်း 21 ၵေႃႉၼၼ်ႉ ဢၼ်ၺႃးတၢမ်ႇတၢႆမီး 6 ၵေႃႉလႄႈ ဢၼ်ၺႃးတၢမ်ႇၶွၵ်ႈ မီး 10 ပၢႆ ၼႆယဝ်ႉ။  

ၽႅၼ်ႇလိၼ်ဝႆ ၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ သုၼ်ၵၢင်မီးႁိမ်းဝဵင်းသႅၼ်ဝီ

earthquake
Photo Credit – ႁိူၼ်းယေး ၵူၼ်းမိူင်းတႅၵ်ႇၸတ်ႉ ယွၼ်ႉဢိင်ႇသၼ်ႇ တီႈဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆ မိူဝ်ႈၼႆႉ 09/12/2024

ဝၼ်းတီႈ 09/12/2024 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ်မွၵ်ႈ 3 မူင်းၶိုင်ႈၼၼ်ႉ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇၸတ်းၵၢၼ် ၾိင်ႈၾႃႉရႃႇသီႇ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇဝႆႉ ဢိင်ႇသၼ်ႇ (ၽႅၼ်ႇလိၼ်ဝႆ) ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇ ဝဵင်းသႅၼ်ဝီ ယၢၼ်ၵႆဝဵင်းမွၵ်ႈ 7 လၵ်းလႄႈ ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇ ဝဵင်းသီႇပေႃႉ ယၢၼ်ၵႆဝဵင်းမွၵ်ႈ 69 လၵ်း တၢင်းႁႅင်းမီး  4.5 ရိတ်ႊတိူဝ်ႊ ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇတၢင်းသႅၼ်ဝီ – လႃႈသဵဝ်ႈၵေႃႈ မိူၼ်ၵၼ် ယွၼ်ႉသုၼ်ၵၢင်မၼ်း မီးႁိမ်းၸမ်ၵူတ်ႉၶၢႆ – သႅၼ်ဝီ ဝႃႈ ၼႆ။

ၸုမ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ယိုတ်းၵုမ်းလႆႈ မိူင်းသီႊရီႊယိူဝ်ႊ ၸွမ်ၸိုင်ႈလၵ်ႉပၢႆႈဢွၵ်ႇမိူင်း

Syria
Photo by – BBC

ဝၼ်းတီႈ 08/12/2024 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် ၸုမ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ၶဝ်ႈယိုတ်း ဝဵင်းလူင်တမၢတ်ႊသၵပ်ႊ မိူင်းသီႊရီႊယိူဝ်ႊ (Syria) ၸွမ်ၸိုင်ႈ ပႃႊသျႃႊ ဢႄလ်ဢႃႊသတ်ႊ လႆႈပၢႆႈဢွၵ်ႇမိူင်းသွၼ်ႈယူႇဝႆႉတီႈ မိူင်းဢူၺ်းလီၶဝ် မိူင်းရတ်ႉသျႃႊ။

ၸုမ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ယိုတ်းလႆႈ 90 ဝဵင်း ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈပတ်းပိုၼ်ႉ

Ethnic Groups
ၸုမ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ယိုတ်းလႆႈ ၶိူင်ႈၵွင်ႈၵၢင်ႇ မၢၵ်ႇမိုဝ်ႈၸိုၼ်းယၢမ်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈ

ဝၢႆးလင် သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်းမႃးၼႆႉ ယူႇတီႈ ၸုမ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ၊ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶဝ် ယိုတ်းၵုမ်းလႆႈဝႆႉ 90 ဝဵင်းယဝ်ႉ။

လိုၼ်းသုတ်း ဝၼ်းတီႈ 17/12/2024 သိုၵ်းရၶႅင်ႇ AA တိုၵ်ႉသိုပ်ႇလေႃႇတိုၵ်းတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တီႈၸႄႈဝဵင်း ဢမ်းလႄႈ ၸႄႈဝဵင်းၵႂႃႉ၊ ၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸႂ်ႉပႃးတပ်ႉၼမ်ႉ ယိုဝ်းၸွႆႈ၊ သွင်ၾၢႆႇသိုပ်ႇပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ဝႆႉ ႁၢဝ်ႈႁႅင်း။ သိုၵ်းရၶႅင်ႇ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ ယိုတ်းလႆႈ 12 ဝဵင်းၼႂ်းမိူင်းရၶႅင်ႇယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။

ၽူႈၵွၼ်းတိူင်းသၢမ်ၸဵင်ႇ ၵႂႃႇလႅၼ်လိၼ်တႆး – ထႆး ဢွင်ႈတီႈသိုၵ်းဝႃႉ – သိုၵ်းထႆး ၶဵင်ႈၶႅင်ၵၢၼ်သိုၵ်းၵၼ်

UWSA
Photo Credit – ႁၢင်ႈတပ်ႉသိုၵ်းဝႃႉ တီႈဝဵင်းပၢင်သၢင်း

ဝၼ်းတီႈ 10/12/2024 ယၢမ်းႁူဝ်ၶမ်ႈမွၵ်ႈ 5 မူင်းၼႆႉ ၽူႈၵွၼ်းတိူင်းသိုၵ်းသၢမ်ၸဵင်ႇ ၵဵင်းတုင် ၸွမ်ႁၢၼ် သူဝ်းလၢႆႇ ပႃးႁႅင်းသိုၵ်း တင်းၼမ် ၵႃးသိုၵ်း ဢမ်ႇယွမ်း 20 လမ်း ၵႂႃႇတီႈတပ်ႉၶလယ 65 တီႈဝၢၼ်ႈၼႃး ၵွင်းမူး ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းတူၼ် ဝၢႆးၼၼ်ႉ ၵႂႃႇထိုင်တီႈလၢၼ်ႇလႅၼ်လိၼ်ပႃၶီးတင်း ဝဵင်းမိူင်းထႃး။

ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈပႃး ၸဵမ်ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ လုမ်းၵပ်းသၢၼ်ဝႃႉ ဢူးၺီႇယၢၼ်း လၢတ်ႈဝႃႈ မၼ်းၸၢႆးမႃးၵူတ်ႇ ထတ်းပိုၼ်ႉတီႈဢၼ်မိူင်းထႆး ၸႂ်ႉသိုၵ်းဝႃႉထွႆထွၼ်တပ်ႉပၢင်သဝ်းၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ – ဝႃႈၼႆ။

ပီၼႃႈ မိူင်းမၢၼ်ႈၸၢင်ႈႁူပ်ႉ လွင်ႈၵပ်ႉၵိၼ်းႁၢႆႉႁႅင်းလိူဝ်ထႅင်ႈ

Pekun
ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း တၢင်းၾၢႆၶုၼ်

ၼႂ်းပီ 2025 ၼႆႉ ၸိုင်ႈမိူင်း ၸိူဝ်းတေၸၢင်ႈႁူပ်ႉၺႃး လွင်ႈၵပ်ႉၵိၼ်း ၵူၼ်းၼင်ႇၵၼ်ႁၼ်ထိုင်ၸွႆႈထႅမ် ၵၼ်ၼၼ်ႉ မီး 20 မိူင်း ၼႂ်းၼၼ်ႉ ပႃးမိူင်းမၢၼ်ႈ – International Rescue Committee (IRC) ဢၼ်ပၵ်း လုမ်းဝႆႉ တီႈဝဵင်းၼိဝ်ႊယွၵ်ႊ မိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉ ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 11/12/2024 ၼႆႉ ၼင်ႇၼႆ။  

ၼႂ်း 20 မိူင်းၼၼ်ႉ ၸိုင်ႈမိူင်းၸိူဝ်းပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းဝႆႉၼႂ်းမိူင်း မိူၼ်ၼင်ႇ – မိူင်းသူႊတၼ်ႊ ယူႇဝႆႉတီႈမၢႆ -1 ၊ မိူင်းပႃႊလႅတ်ႊသတၢႆႊ မၢႆ – 2 ၊ မိူင်းမၢၼ်ႈ မၢႆ – 3 ၊ မိူင်းသီႊရီႊယိူဝ်ႊ မၢႆ – 4 လႄႈ မိူင်းသူႊတၼ်ႊ ပွတ်းၸၢၼ်း မၢႆ – 5  ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။

လွႆၾႆးတႅၵ်ႇ တီႈမိူင်းၾိလိပ်ႉပိၼ်းသ် ၵူၼ်းမိူင်း 54,000 ပၢႆ လႆႈငိူင်ႉပၢႆႈ

Pacific
Photo by – Reuters

ပူၼ်ႉမႃးဝၼ်းတီႈ 09/12/2024 ၼႆႉ လွႆၾႆး Mount Kanlaon ဢၼ်မီးၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၼီႊၵရူဝ်ႊ၊ မိူင်းၾိလိပ်ႉပိၼ်းသ်ပွတ်းၵၢင်ၼၼ်ႉ တႅၵ်ႇ၊ ၽဝ်ႇတဝ်ႈ ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈလွႆ ၾႆးတႅၵ်ႇၼၼ်ႉ ပိဝ်ၶိုၼ်ႈၼိူဝ်ၵၢင်ႁၢဝ် သုင်မွၵ်ႈ 2 လၵ်းပၢႆသေ တူၵ်းသႂ်ႇၼိူဝ်ႁိူၼ်းယေးလႄႈ ၸွမ်းသဵၼ်ႈတၢင်း ၸိူဝ်းၼႆႉ။

ၸုမ်းၾၢႆႇလဵပ်ႈႁဵၼ်း လွင်ႈၽႅၼ်ႇလိၼ်ဝႆလႄႈ လွႆၾႆး မိူင်းၾိလိပ်ႉပိၼ်းသ် လႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇပၼ်ၾၢင်ႉ ဝႆႉဝႃႈ – ငဝ်းလၢႆး လွႆၾႆးၼႆႉ ယူႇဝႆႉၼႂ်းၸၼ်ႉတီႈ 3 ၊  ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ  ႁူဝ်ၵူၼ်းမွၵ်ႈ 54,000 လႆႈဢွၼ် ၵၼ်ၶၢႆႉပၢႆႈ ႁႃဢွင်ႈတီႈလွတ်ႈ ၽေးဝႆႉထႃႈ ဝႃႈၼႆ။

တီႈမိူင်းၾိလိပ်ႉပိၼ်းသ်ၼႆႉ လွႆၾႆးဢၼ်တူင်ႉၼိုင်ၸၢင်ႈတႅၵ်ႇလႆႈၵူႈၶၢဝ်း တင်းမူတ်းမီး 20 ပၢႆ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉပႃးလွႆၾႆး Mount Kanlaon  ဢၼ်ၼိုင်ႈ။  

မိူင်းမၢၼ်ႈ တိုၵ်ႉသိုပ်ႇပဵၼ် မိူင်းၽုၵ်ႇယႃႈၾိၼ်ႇ ၼမ်သုတ်း ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ  

သူၼ်ယႃႈၾိၼ်ႇ
Photo by – SHAN/ သူၼ်ယႃႈၾိၼ်ႇ ၼႂ်းမိူင်းတႆးတီႈၼိုင်ႈ (ၶႅပ်းႁၢင်ႈၵဝ်ႇ)

ၼႂ်းပီ 2024 ၼႆႉ ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈယႃႈၾိၼ်ႇ တီႈမိူင်းမၢၼ်ႈ ယွမ်းၵႂႃႇ 4 % သေတႃႉ ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ တိုၵ်ႉသိုပ်ႇပဵၼ် မိူင်းၽုၵ်ႇသွမ်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇယႃႈၾိၼ်ႇ ၼမ်သုတ်းၼႆ – လုမ်းၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ လွင်ႈၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ်လႄႈ ရႃႇၸဝၢတ်ႈ UNODC ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉ ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 12/12/2024 ၼႆႉ ၼင်ႇၼႆ။

ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆႉ မိူင်းတႆးသမ်ႉ ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇၽုၵ်ႇသွမ်ႈယႃႈၾိၼ်ႇၼမ်သုတ်းသေ မီးဝႆႉ 88 ပိူဝ်ႊသႅၼ်ႊ။ ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းႁွင်ႇတင်း ပွတ်းၸၢၼ်းသမ်ႉ ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇယႃႈၾိၼ်ႇ ယွမ်းၵႂႃႇဢိတ်းဢွတ်းသေတႃႉ တီႈၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇသမ်ႉ ၼမ်ၶိုၼ်ႈမႃး 10 ပိူဝ်ႊသႅၼ်ႊ ဝႃႈၼႆ။

ၸွမ်ၽွင်းလူင်ၸိုင်ႈထႆး ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းသဵၼ်ႈမၢႆ ၼၢင်းယိင်း ဢၼ်မီးဢႃႇၼႃႇသုတ်း ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ 100 ၵေႃႉ

Paetongtarn
ၸွမ်ၽွင်းလူင် မိူင်းထႆး ၼၢင်းသၢဝ် ၽႄႊထွင်ႊထၢၼ်ႊ သျိၼ်ႊၼဝတ်ႊ

မႅၵ်ႉၵၸိၼ်း Forbes တႅမ်ႈဢွၵ်ႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇလွင်ႈၼၢင်းယိင်း ဢၼ်မီးဢေႃးၸႃႇ ဢႃႇၼႃႇသုင်သုတ်း ၼႂ်း လုမ်ႈၾႃႉ ၼႂ်းပီ 2024 ႁူဝ်ၼပ်ႉမီး 100 ၵေႃႉ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ပႃးၼၢင်းသၢဝ် ၽႄႊထွင်ႊထၢၼ်ႊ သျိၼ်ႊၼဝတ်ႊ ၸွမ်ၽွင်းလူင်ၸိုင်ႈထႆး ၵေႃႉၼိုင်ႈ မၼ်းၼၢင်းပဵၼ်ၵေႃႉထူၼ်ႈ 29 ။ ၼႂ်းတွၼ်ႈတႃႇ ၵုၼ်ၶဵဝ်ဢေႊသျႃႊတႄႉ မၼ်းၼၢင်း ပဵၼ်ၼၢင်းယိင်း ဢၼ်ဢႃႇၼႃႇယႂ်ႇၵေႃႉထီႉ 3။

ၼၢင်းသၢဝ် ၽႄႊထွင်ႊထၢၼ်ႊ သျိၼ်ႊၼဝတ်ႊၼႆႉ ဢႃယုတိုၵ်ႉမီး 37 ပီ။ မၼ်းၼၢင်း ပဵၼ်ၸွမ် ၽွင်း လူင်ၸိုင်ႈထႆး ၵေႃႉဢၼ်ဢႃယု လဵၵ်ႉသုတ်းၼႂ်း ၸွမ်ၽွင်းလူင် ဢၼ်ယၢမ်ႈမီးမႃး 31 ၵေႃႉ။ ၼၢင်းသၢဝ် ယိင်ႉလၵ်ႊ သျိၼ်ႊၼဝတ်ႊ ၸွမ်ၽွင်းလူင်ၸိုင်ႈထႆး ၵေႃႉထူၼ်ႈ 28 ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဢႃ ၸွမ်ၽွင်းလူင်ၸိုင်ႈထႆး ယၢမ်းလဵဝ်။

ၼၢင်းသၢဝ် ၽႄႊထွင်ႊထၢၼ်ႊ သျိၼ်ႊၼဝတ်ႊၼႆႉ ႁဵၼ်းယဝ်ႉတီႈၸၼ်ႉၸွမ် ၸူႊလႃႊလူင်ႊၵွၼ်ႊ လူၺ်ႈပၢႆးသၢႆႈ ၵၢၼ်မိူင်း – သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ Bangkok post ဢွၵ်ႇဝႆႉၼင်ႇၼႆ။

ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ

promotion

SHAN Membership

฿ 19฿ 169 /mo
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ႁဵၼ်းဢဝ်ၵၢၼ်ၶၢဝ်ႇ၊ ရေႊတီႊဢူဝ်ႊ၊ ထႆႇႁၢင်ႈ၊ Blogger, Vlog ထႆႇဝီႊတီႊဢူဝ်ႊ တတ်းတေႃႇ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ပိုၼ်ၽႄႈ
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင်ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ၼႂ်းၶၵ်ႉၵၢၼ်ပူၵ်းပွင်ၵၢၼ်သိုဝ်ႇ
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်လႅၵ်ႈလၢႆႈပိုၼ်ႉႁူႉပၢႆးႁၼ် ဢၼ်ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈၸတ်းႁဵတ်း
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းတွင်ႈထၢမ် ၵဵဝ်ႇၵပ်းငဝ်းလၢႆးၵၢၼ်မိူင်း၊ ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး၊ ပၢႆးမွၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၶေႃႈ ဢၼ်ၶႂ်ႈႁူႉၶႂ်ႈငိၼ်း။
  • လႆႈႁပ်ႉဢၢၼ်ႇ ၶၢဝ်ႇၶိုၵ်ႉတွၼ်း ပိူင်ပဵၼ်ဝူင်ႈလႂ်ဝူင်ႈ ၼၼ်ႉ။

ၶၢဝ်ႇဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ

ၶၢဝ်ႇလိုၼ်းသုတ်း

ယေးငိုၼ်း KBZ ပိုတ်ႇတီႈ ထုင်ႉပၢင်ႇလႅင်းသႂ် ပျီႇတူႉၸိတ်ႉမၢၵ်ႇၵႅင်းဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈ

 ဝၼ်းတီႈ 10/6/2026 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် ယေးငိုၼ်း KBZ (ၵိင်ႇၽႄ) မႃးပိုတ်ႇၼႂ်းထုင်ႉပၢင်လႅင်းသႂ် ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၸၢင် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ၊ ၽူႈႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်းယႂ်ႇလူင် လၢႆၾၢႆႇလၢႆတၢင်း မႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ပျီႇတူႉၸိတ်ႉမၢၵ်ႇၵႅင်းဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈပၼ် ။  တၢမ်တူဝ် ၼႃႇယၵလူင်ယေးငိုၼ်း KBZ Bank   ဢူးဢွင်ႇၵူဝ်ႇဝိၼ်း လႄႈ ၽူႈၼမ်း ၸုမ်းပျီႇတူႉၸိတ်ႉမၢၵ်ႇၵႅင်း (ပၢင်ႇလႅင်းသႂ်) ၸဝ်ႈလႅင်းသႂ်...

ယွၼ်ႉ AI သေ ပေႃးထိုင်ပီ 2030 ၼမ်ႉလိၼ်ၼိူဝ်လုမ်ႈၾႃႉ ၸၢင်ႈၵပ်ႉၵိၼ်း

ၸွမ်းၼင်ႇ ၺၢၼ်ႇပွမ် (AI) ၼႂ်းၶၵ်ႉတွၼ်ႈပၢႆႈၸၢင်ႈ (IT) ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၶိုတ်းၵၢပ်ႈမႃးဝႆးၽႂ်းၼႆႉသေ ၸၼ်ႉၸွမ် ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ (UNU – INWEH) ႁၢႆးငၢၼ်းပၼ်ၾၢင်ႉဝႃႈ - ပေႃးထိုင်ပီ 2030 မႃး လွင်ႈလူဝ်ႇ ႁႅင်းထၢတ်ႈၾႆးၾႃႉ၊ ၼမ်ႉ လႄႈ တီႈလိၼ် ၼိူဝ်လုမ်ႈၾႃႉၼႆႉ တေတိူဝ်းၼမ်မႃး၊ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်မႃး...

လုၵ်ႈယိင်းလူင်ၸဝ်ႈမုၼ်ယႂ်ႇၶုၼ်​​ႁေႃၶမ်းထႆး ၸၢမ်ႇပူႈၼွၼ်း​​ၽေး

0
ၸဝ်ႈယိင်း ၽတ်းၶျရ ၵိတ်ႇတိယႃႊၽႃႊ ၼရဵၼ်ႊထိရႃႊ ထဵပ်ႉၽယဝတီ ၵရူမ်ႊလူင် ရၢတ်ႉၶျသႃရိၼီႊ သီႇရီႇၽတ်း မႁႃဝတ်ႉၶျရထိၻႃႊ ဢႃယု 48 ပီ ဢၼ်လိုမ်းတူဝ်မႃးၶၢဝ်းတၢင်း 4 ပီၼၼ်ႉ ၸၢမ်ႇပူႈၼွၼ်း​​ၽေးသဵင်ႈမုၼ်ၵႂႃႇၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 11/06/2026 ယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈ 7 မူင်း 48 မိၼိတ်ႉ တီႈႁူင်းယႃ ၵျူႊလႃႊလူင်ႊၵွၼ်ႊသၽႃးၵႃၶျၢတ်ႉထႆး...

ဝဵင်းဝၢၼ်ႈငႂ်ႈ(ယႂႃႇငၢၼ်ႇ) ဢၼ်ယၢမ်ႈပဵၼ်တီႈၵတ်းယဵၼ်သုတ်းၼႂ်းမိူင်းတႆး ယဵၼ်းပဵၼ်ပိုၼ်ႉတီႈဢမ်ႇမီးပၵ်းပိူင် ႁူမ်ႇငမ်း

ဝၢႆးသိုၵ်းယိုတ်းမိူင်းၶၢဝ်းတၢင်း 5 ပီပၢႆၼႆႉ ၵူႈၸိူဝ်ႉၵူႈလွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ သုတ်ႉၶၢႆႉၸူးလွင်ႈႁၢႆႉၸႃႉ၊ လွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၵေႃႈ ယဵၼ်းပဵၼ်လွင်ႈတူၵ်းတႅမ်ႇတူၵ်းယေႃႈ ။ ပေႃးတႅၵ်ႈၵၼ်တင်းတၢင်ႇၸိုင်ႈမိူင်း မိူင်းမၢၼ်ႈ ပဵၼ်မိူင်းဢၼ်ၵွတ်းၽၢၼ် ၵႂႃႇတိၵ်းတိၵ်း ။ ၼႂ်းမိူင်းတႆးၵေႃႈ ယွၼ်ႉမီးလွင်ႈႁုၵ်ႉႁၢႆႉၼမ်မႃးလႄႈ ၶႅၵ်ႇၼွၵ်ႈမိူင်းၶဝ်ႈထိုင်ယၢပ်ႇ ။ ယႃႇဝႃႈၶႅၵ်ႇ တေႃႈၼင်ႇ ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၵူၺ်း ၵႂႃႇမႃးႁႃၵၼ်ယၢပ်ႇ။ ၼႂ်းၵႄႈမီးလွင်ႈၵူတ်ႇထတ်းထဵတ်ႈထၢမ်ႁၢမ်ႈႁႄႉႁၢဝ်ႈႁႅင်းယူႇၼႆႉ တီႈဝဵင်းဝၢၼ်ႈငႂ်ႈၵမ်းၵမ်းမီးလွင်ႈၶႃႈႁႅမ်ၵၼ်တၢႆ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢမ်ႇသူႈမီးၸုမ်းလႂ်ၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃၼႆႉ...

ၵူၼ်းမိူင်းပၢႆး ၾၢႆၶုၼ် ပၢႆႈၽေးသိုၵ်း လႆႈ 4-5 ပီယဝ်ႉပႆႇၸၢင်ႈပွၵ်ႈယူႇၶိုၼ်းႁိူၼ်းယေး

ၵူၼ်းမိူင်းဝဵင်းမိူင်းပၢႆး ၾၢႆၶုၼ် ဢၼ်ပၢႆႈၽေးသိုၵ်းမႃးယူႇဝႆႉၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းပၢင်လွင်းလႄႈ ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ် တႆး- ယၢင်းလႅင်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ  တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ်ႁိုင်ၼၢၼ်းၶၢဝ်းတၢင်း 4-5 ပီယဝ်ႉ ပႆႇၸၢင်ႈပွၵ်ႈ ယူႇၶိုၼ်း ႁိူၼ်းယေး ၵေႃႈ တိုၵ်ႉမီးယူႇတင်းၼမ်။  သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢဝ်ဢႃႇၼႃႇၸိုင်ႈမိူင်းယဝ်ႉဢမ်ႇႁိုင်ပၢင်တိုၵ်းပဵၼ်ႁႅင်း ၼႂ်းထုင်ႉၾၢႆၶုၼ်၊ မိူင်းပၢႆး  ဢိၵ်ႇၸွမ်းလႅၼ်လိၼ် တႆး- ယၢင်းလႅင် ၸိူဝ်းၼႆႉ  -  ၵူၼ်းမိူင်းပိုၼ်ႉတီႈ...