ၸၢႆးဢွင်ႇၶမ်း (ႁၵ်ႉၵၢၼ်ႁဵၼ်းႁူႉ)
ဝၼ်းတီႈ 26 လိူၼ်ထူၼ်ႈႁူၵ်း 2018 ပဵၼ်ဝၼ်းသၢၼ်ၶတ်းယႃႈမဝ်းၵမ် ၼႂ်းလူၵ်ႈၼႆယဝ်ႉ။ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ လႆႈႁၼ် ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ သၢၼ်ၶတ်းယႃႈမဝ်းၵမ် ဢွၵ်ႇမႃးၵူႈႁူးၵူႈတၢင်း၊ လႆႈႁၼ်ၶႅပ်းႁၢင်ႈၸုတ်ႇၽဝ်ယႃႈမဝ်းၵမ် ပေႃးမိူဝ်ႇ ၵႂႃႇသဵင်ႈ ၼိူဝ်လူၵ်ႈၶၢဝ်ႇဢွၼ်ႊလၢႆႊလႄႈပဵၼ်ဢၼ်မီးတၢင်းမူၼ်ႈသိူဝ်း ငိၼ်းႁူမ်ၸူမ်းဢဝ်ၵုင်ႇမုၼ်ၸွမ်း ၼိူဝ်လွင်ႈ တၢင်းႁဵတ်းသၢင်ႈ လူၺ်ႈဢမ်ႇသေလၢႆ၊ ဢမ်ႇဢိူၼ်ဢမ်ႇၼိုၵ်းသင်သေ ၸုတ်ႇၽဝ်ယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႄပေႃႈမႄႈပီႈၼွင်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းတႆး၊ ၼႄၽူႈဢဝ်ၶၢဝ်ႇ၊ ၼႄလူၵ်ႈလုမ်ႈၾႃႉၵႂႃႇ ႁတ်းႁတ်းႁၢၼ်ႁၢၼ်ၼၼ်ႉယူႇ။
လွင်ႈၸုတ်ႇၽဝ်ယႃႈမဝ်းၵမ် ၼႂ်းဝၼ်းသၢၼ်ၶတ်းယႃႈမဝ်းၵမ်လုမ်ႈၾႃႉပီၼႆႉ ၼႄလၵ်းထၢၼ်၊ ၶေႃႈယၼ်မၼ်ႈ လႄႈ ၶေႃႈၸုၵ်းမၼ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁဝ်း ႁႂ်ႈၵူၼ်းၼႂ်းလူၵ်ႈလုမ်ႈၾႃႉၶဝ် ႁူႉႁၼ်ဝႃႈ ၵူၼ်းၶိူဝ်းတႆး၊ ၵူၼ်းမိူင်းတႆးၵေႃႈ တိုၼ်း ဢမ်ႇသူင် မိုတ်ႈမၵ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ်။ ၸင်းယႃႈမဝ်းၵမ် ဢၼ်မႃးတဝ်သူၼ်၊ တဝ်တူဝ်၊ တဝ်ၸႂ် တဝ်ၸၼ်ဢဝ်ၽဝ ၵူၼ်း မိူင်းတႆး တူၵ်းတႅမ်ႇယေႃႈသုမ်းပၢၼ်ၵႂႃႇၸွမ်းမၼ်းၼၼ်ႉ ႁတ်းႁတ်းႁၢၼ်ႁၢၼ်ယူႇယဝ်ႉ။
လိူဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ ယင်းသိုပ်ႇၶႆႈၼႄလၵ်းထၢၼ်၊ ၶေႃႈမၼ်ႈၵိၼ်ၵႅၼ်ႇဝႃႈ ငဝ်ႈငႃႇ တီႈမႃးယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ မိူင်းတႆး၊ မိူင်းတႆးဢမ်ႇၸႂ်ႈမိူင်းဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇယႃႈမဝ်းၵမ်၊ ၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁဝ်းၼႆႉ မီးၼမ်ႉၸႂ်ၽိူၵ်ႇ ၸိုၼ်ႈၶၢဝ်သႂ်ယူႇ။ ၵူၼ်းမိူင်းတႆး တိုၼ်း ဢမ်ႇမီးၸႂ် ဢၼ်ၶႂ်ႈႁႂ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်း၊ ၵူၼ်းၶိူဝ်းၼႂ်းလူၵ်ႈလုမ်ႈၾႃႉတင်းလၢႆ လႆႈလိူတ်ႇလႆႈမႆႈ။ ယွၼ်ႉၼၼ် ပၢင်ၽဝ်ယႃႈမဝ်းၵမ် ၼႂ်းဝၼ်းသၢၼ်ၶတ်းယႃႈမဝ်းၵမ် လုမ်ႈၾႃႉၼႆႉ ပိုတ်ႇၼႄတီႈပွင်ႇၵၢင်ၸႂ် ၵူၼ်းမိူင်း တႆးႁဝ်းၸႅင်ႈၸႅင်ႈလႅင်းလႅင်း ႁႂ်ႈၵူႈၵေႃႉ ပေႃးလႆႈႁူႉႁၼ်ငိၼ်း ၸွမ်းၵႂႃႇယူႇယဝ်ႉ။
သိုပ်ႇသေၼၼ်ႉထႅင်ႈ ၼႂ်းၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ဢၼ်လၢႆမူႇလၢႆၸုမ်း ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵႂႃႇၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈႁၼ်ပႃး ထႅင်ႈလွင်ႈ ၶတ်းႁႅင်း တီႉၺွပ်း၊ ၵုမ်းၵမ်ၽူႈၵဵဝ်ႇၶွင်ႈယႃႈမဝ်းၵမ်၊ ပူၵ်းပွင်မူၼ်ႉမႄးပၼ်ၽဝ ၽူႈၵဵဝ်ႇၶွင်ႈယႃႈမဝ်းၵမ် ၶဝ်ႁႂ်ႈပေႃး လီမႃးၶိုၼ်း၊ ပၼ်ၵႂၢမ်းႁူႉၵႂၢမ်းသွၼ် ၼင်ႇႁိုဝ်ၵူၼ်းမိူင်းတႆး ပေႃးတေဢမ်ႇၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ ယႃႈမဝ်းၵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၵေႃႈတိုၼ်း မွၵ်ႇၼႄသိုဝ်ႈသိုဝ်ႈဝႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁဝ်း ဢမ်ႇသူင်မိုတ်ႈ၊ ဢမ်ႇၶႂ်ႈယုင်ႈၵဝ်း၊ ဢမ်ႇၶႂ်ႈႁႂ်ႈယႃႈမဝ်းၵမ် မီးသၢႆၸႂ်လိပ်းၶီး ၵႂႃႇ ၼႂ်းမိူင်းၸိုင်ႈတႆးၼႆႉ ၼႆၼၼ်ႉ ထၢင်ႇတေဢမ်ႇမီးၽႂ်ၵေႃႉလႂ် မႃးပၢၵ်ႈထဵင်ၶေႃႈၵႂၢင်ၸႂ် ၵူၼ်း မိူင်းတႆးႁဝ်းလႆႈ ၼင်ႇၵဝ်ႇ။
ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ၼႂ်းဝၼ်းသၢၼ်ၶတ်းယႃႈမဝ်းၵမ်လုမ်ႈၾႃႉၼႆႉၵူၺ်း ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁဝ်း ၸုတ်ႇၽဝ်၊ သၢၼ်ၶတ်း ယႃႈမဝ်းၵမ်။
ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ၼႂ်းဝၼ်းသၢၼ်ၶတ်းယႃႈမဝ်းၵမ်လုမ်ႈၾႃႉ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉၵူၺ်း တႆးႁဝ်းၼႄၵၢင်ၸႂ် လွင်ႈဝႃႈႁဝ်းတိုၼ်း ဢမ်ႇသူင်၊ ဢမ်ႇလႆႈၸႂ်၊ ဢမ်ႇမိုတ်ႈမၵ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ် ဢၼ်မႃးၸွတ်ႇၽႄႈယူႇ ၼႂ်းမိူင်းတႆး။
ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ၼႂ်းဝၼ်းသၢၼ်ၶတ်းယႃႈမဝ်းၵမ်လုမ်ႈၾႃႉ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉၵူၺ်း တႆးပၼ်ၵႂၢမ်းႁူႉ ၵႂၢမ်းသွၼ်၊ ပၼ်ၾၢင်ႉ၊ ပၼ်သတိ ယႃႈႁႂ်ႈတိတ်းၸပ်း၊ မဝ်းမိင်း၊ ယိပ်းတိုဝ်း၊ ၵိၼ်သမ်း ယႃႈမဝ်းၵမ်။
တႄႇၸဵမ်ဢဝ်ပၢၼ်ၵွၼ်ႇ ပူႇမွၼ်ႇၼၢႆးယႃႈႁဝ်း၊ တႄႇၸဵမ်ဢဝ် မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃးလၢႆပၢၵ်ႇပီမိူင်း၊ တႄႇၸဵမ်ဢဝ် မိူဝ်ႈသူ ၶဝ် (ၽူႈဢဝ်ယႃႈမဝ်းၵမ် မႃးၽႄႈၼႂ်းမိူင်းတႆး) ပႆႇဢဝ်ယႃႈမဝ်းၵမ် မႃးၽုၵ်ႇ၊ ယင်ႇႁၢၵ်ႈ၊ ပိုၼ်ၽႄႈ ၸွတ်ႇ တူဝ်ႈမိူင်း တႆးမႃးၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းတႆး ပေႃးသၢၼ်ၶတ်း၊ မိူဝ်ႇၸၢၼ်ႈ ယႃႈမဝ်းၵမ် ႁၢဝ်ႈႁၢဝ်ႈႁႅင်းႁႅင်းယူႇယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းမိူင်းတႆး ပေႃးပၼ်ၾၢင်ႉ၊ သတိ၊ ၵႂၢမ်းႁူႉၵႂၢမ်းသွၼ် ၼင်ႇႁိုဝ်ၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁဝ်းတေဢမ်ႇ ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၸွမ်း ယႃႈမဝ်း ၵမ်ၼၼ်ႉ ၸဵမ်မိူဝ်ႈမိုၼ်ႉသိုၼ်းၵွၼ်ႇယဝ်ႉ ၼႆၼၼ်ႉၵေႃႈ ၶူၼ်ႉၶႂႃႉၶိုၼ်းတူၺ်း ၼႂ်းပိုၼ်းတႆး ဢၼ်ပူၼ်ႉမႃး ပၢၵ်ႇပီပၢႆၼၼ်ႉၵူၺ်းၵေႃႈပေႃးႁူႉၸႅင်ႈလႅင်းယဝ်ႉ။ တိုၼ်းတေလႆႈႁၼ်ဝႃႈ တႆးႁဝ်းတိုၼ်းဢမ်ႇမီးၵၢၼ်ၵဵဝ်ႇ ၶွင်ႈ၊ တိုၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈၽူႈယင်ႇ၊ ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ၊ ပိုၼ်ၽႄႈယႃႈမဝ်းၵမ်။
ႁူႉထိုင်၊ ပွင်ႇၸႂ်၊ ၸွႆႈမူၼ်ႉမႄး၊ ၸွႆႈၵႅတ်ႇၶႄ၊ ၸွႆႈလၢတ်ႈပၼ် ၸိူဝ်းတိုၵ်ႉဝူၼ်ႉၽိတ်း၊ ႁၼ်ၽိတ်း၊ ထၢင်ႇၽိတ်း၊ ယုမ်ႇ ၽိတ်း ၼိူဝ်မိူင်းတႆးႁဝ်းဝႃႈ ပဵၼ်မိူင်းဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇယႃႈမဝ်းၵမ် ပိုၼ်ၽႄႈ၊ ဢဝ်ၸူဝ်ႈပၢၼ်ၵူၼ်းၼႂ်းလူၵ်ႈၼႆႉ တူၵ်းၸူမ်ယူႇၼၼ်ႉ သေၵမ်း။
ၶႂ်ႈသမ်ႉလၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ မိူင်းတႆးလႄႈၵူၼ်းမိူင်းတႆး တိုၼ်းသၢၼ်ၶတ်းယႃႈမဝ်းၵမ်ၵူႈမဵတ်ႉ၊ ၵူႈၽွင်၊ ၵူႈၵႂၼ်း ဢၢႆဢၼ်မီးယူႇၼႂ်းလူၵ်ႈလုမ်ႈၾႃႉၼႆႉ။
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ