ပီႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 21  ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇမီးယိင်း လႄႈ ၸၢႆး  ၵူၺ်း။  ဢၼ်ၵိူတ်ႇပဵၼ်တူဝ် ယိင်း ဢမ်ႇၼၼ် ၸၢႆးသေ ၸႂ်သမ်ႉပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်တင်းတူဝ်ၼၼ်ႉ မီးထႅင်ႈလၢႆလၢႆသႅၼ်း ဢမ်ႇၼပ်ႉဢမ်ႇဢၢၼ်ႇလႆႈ လူးၵွၼ်ႇ။ လွင်ႈ ၼႆႉ ႁဝ်းဢမ်ႇယွမ်းႁပ်ႉမၼ်း တိုၼ်းဢမ်ႇလႆႈ။  ပေႃးၶႂ်ႈယူႇငၢႆႈ ၵူမ်ၵဵဝ်ၵၼ်ၵႂႃႇ လႆႈ ၵတ်းၵတ်း ယဵၼ်ယဵၼ်တႄႉၽႂ် မီးၸႂ်ႁပ်ႉတူဝ်ၵဝ်ႇပဵၼ်သင်ၵေႃႈ ၸိူဝ်းႁဝ်းပဵၼ်ၵူၼ်းၼႂ်းတူင်ႇဝူင်း မုၵ်ႉမူႇ တၵ်းလႆႈယွမ်းႁပ်ႉၸွမ်းၼင်ႇတူဝ်ၸဝ်ႈပိူၼ်ႈၶႂ်ႈပဵၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။  

ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ ၸုမ်းႁဵတ်းၵၢၼ်လွင်ႈသုၼ်ႇလႆႈၽဵင်ႇပဵင်းၸၢႆးယိင်း – ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်တႃႇယူႇႁူမ်ႈ ၵူမ်ၵဵဝ် ၵၼ်လႆႈၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ၵတ်းၵတ်းယဵၼ်ယဵၼ် (Peace and Harmony) ၶဝ်လၢတ်ႈဝႃႈ – “We can choose to love whoever you love ” ႁဝ်းလိူၵ်ႈႁၵ်ႉလႆႈ ၵေႃႉဢၼ်သူႁၵ်ႉၼၼ်ႉ –  ဝႃႈၼႆ ။

ၽွင်းမိူဝ်ႈၵိူတ်ႇဢွၵ်ႇတွင်ႉမႄႈမႃးၼၼ်ႉ ဢိင်ၼိူဝ်မေႃယႃလႄႈ ၵူၼ်းတၢင်ႇၵေႃႉတူၺ်းႁၼ်ၶိူင်ႈဢၢင်ႇၵႃႇ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇသေတႅပ်းတတ်းဝႆႉဝႃႈ ပဵၼ်ယိင်း ပဵၼ်ၸၢႆး ၼႆယူႇသေတႃႉ ၽွင်းမိူဝ်ႈၵေႃႉယႂ်ႇမႃးၼၼ်ႉ ၸႂ် လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၸၢႆးၵေႃႉၼၼ်ႉ ယွမ်းႁပ်ႉဝႃႈမၼ်းၶႂ်ႈပဵၼ်ယိင်း၊ ၸႂ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇယိင်းၼၼ်ႉ ယွမ်းႁပ်ႉတူဝ်ၵဝ်ႇဝႃႈပဵၼ်ၽူႈၸၢႆး – ၼႆၵေႃႈပဵၼ်လႆႈ။ ဢိင်ၼိူဝ်လွင်ႈၼႆႉသေ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉၸင်ႇမီးမႃး  LGBTQIA++   ၼႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

LGBTQIA++  ၼႆႉသမ်ႉပဵၼ်သင်  –

1 . Lesbian – ၾၢင်ႁၢင်ႈတူဝ်ၶိင်းလႄႈ ၶိူင်ႈဢၢင်ႇၵႃႇ ဢၼ်ၵိူတ်ႇၵိုၵ်းမႃး ပဵၼ်ယိင်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ  သူင်မိုတ်ႈ၊ ၵျိူၵ်ႈ၊ ႁၵ်ႉ ယူႇၸွမ်းၶိုၼ်း ၼၢင်းယိင်း။  

2 . Gay – ၾၢင်ႁၢင်ႈတူဝ်ၶိင်းလႄႈ ၶိူင်ႈဢၢင်ႇၵႃႇ ဢၼ်ၵိူတ်ႇၵိုၵ်းမႃး ပဵၼ်ၸၢႆး ။   သမ်ႉၶိုၼ်း  သူင်မိုတ်ႈ၊ ၵျိူၵ်ႈ၊ ႁၵ်ႉ ယူႇၸွမ်းၶိုၼ်း  ၵူၼ်းၸၢႆး။  

3 .   Bisexual – တူဝ်ပဵၼ်ယိင်း / ၸၢႆး ၊ ၸႂ်ၵေႃႈယွမ်းႁပ်ႉၼင်ႇဢၼ်တူဝ်ပဵၼ်ယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ သူင်မိုတ်ႈ? ၵျိူၵ်ႈ ၊ ႁၵ်ႉ – ယူႇၸွမ်းလႆႈ တင်းယိင်း လႄႈၸၢႆး တင်းသွင်မဵဝ်း ။ (ယိင်း- ၵေႃႈႁၵ်ႉသေယူႇၸွမ်းလႆႈ တင်းယိင်း လႄႈၸၢႆး။ ၸၢႆးၵေႃႈ ႁၵ်ႉ သေယူႇၸွမ်းလႆႈ တင်းၸၢႆး လႄႈယိင်း) 

4. Transgender – ၼႆ့ ပဵၼ်သႅၼ်းဢၼ်လႅၵ်ႈၾၢင်ႁၢင်ႈလႄႈငႅင်ႈ ဢၼ်ၵိူတ်ႇၵိုၵ်းမႃးၸွမ်း။ မိူၼ်ၼင်ႇ- ယိင်း- ၽႃႇတတ်းဢွၵ်ႇပႅတ်ႈၼူမ်း သေႁဵတ်းႁၢင်ႈယူႇမိူၼ်ၵူၼ်းၸၢႆး ႁွင်ႉဝႃႈ – Transgender woman ။ ၸၢႆး – ဢၼ်တတ်းဢွၵ်ႇပႅတ်ႈငႅင်ႈဢၢင်ႇၵႃႇၽူႈၸၢႆးသေ မႃးသမ်းၶဵမ် ၵိၼ်ယႃႈယႃ ႁႂ်ႈဢူၵ်းယႂ်ႇ ၊ ႁဵတ်းႁၢင်ႈယူႇသဝ်းမိူၼ်ၼၢင်းယိင်း ၼၼ်ႉႁွင်ႉဝႃႈ – Transgender man  ။   

5 .Queer/ Questioning – ဢၼ်ဝႃႈၼႆ့တႄႉ – ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ပႆႇႁူႉၸႂ် ၸဝ်ႈၵဝ်ႇဝႃႈ – ၶႂ်ႈပဵၼ်သင်၊ သူၼ်ၸႂ်သင် ႁပ်ႉတူဝ်ၵဝ်ႇၼင်ႇၵိူတ်ႇပဵၼ်မႃးယူႇႁႃႉ ဢမ်ႇၼၼ် သူၼ်ၸႂ်ၶႂ်ႈပဵၼ် ၵူၼ်းသႅၼ်းပၢၼ်ဢၼ် ဢၼ်ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်တင်းငႅင်ႈဢၢင်ႇၵႃႇၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵိူတ်ႇပဵၼ်မႃး။

6 . Intersex – ၼႆႉသမ်ႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းသႅၼ်းပၢၼ်  ဢၼ်သူၼ်ၸႂ်ၶႂ်ႈပဵၼ်တင်းငႅင်ႈ သွင်ပိူင်။ ႁပ်ႉလႄႈႁၵ်ႉလႆႈတင်းယိင်းလႄႈတင်းၸၢႆး။ တူဝ်ၵဝ်ႇၵေႃႈ မီးၼမ်ႉၸႂ်ဢၼ်ႁပ်ႉလႆႈ ယိင်းလႄႈတင်းၸၢႆး တင်းသွင်ပိူင်။

7. Asexual – တႄႉပဵၼ် ၵူၼ်းဢၼ်ထိုင်ပၢၼ်ယၢမ်းတႄႇတင်ႈၼႃႈႁေႃတေႃႁိူၼ်း၊ ဢၼ်ထိုင်ၶၢဝ်းယၢမ်းမၢၵ်ႇႁူဝ်ၸႂ်ၵီႈပူင်ႇမီးတၢင်းႁၵ်ႉ  ယူႇၵေႃႈ – ဢမ်ႇႁူႉဝႃႈတူဝ်ၵဝ်ႇတေႁၵ်ႉယိင်းႁႃႉၸၢႆး။ တူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵေႃႈ ႁပ်ႉပဵၼ်ယိင်းႁႃႉၸၢႆး ၼႆဢမ်ႇပႆႇႁူႉၸၵ်းတူဝ်။

++   ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉတႄႉ – ႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉပႃးဝႃႈ တေမီးမႃးသႅၼ်းပၢၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ထႅင်ႈလၢႆလၢႆ။ ယွၼ်ႉဝႃႈ ၸႂ်ၵူၼ်းၼႆႉ ပိၼ်ႇပိၼ်ႇလႅၵ်ႈလႅၵ်ႈ – ဢမ်ႇမၼ်ႈၵိုမ်းၼိမ်တဵင်ႈဝႆႉလႆႈယူႇတႃႇသေႇ ။ ယွၼ်ႉဝႃႈ ပဵၼ် သၽႃႇဝ ၵူၼ်းမိူင်းၶူင်းၵၢင်။

ပေႃးတူၺ်းၶိုၼ်းပိုၼ်း LGBT ၸိုင်-  ၵွၼ်ႇၼႃႈ ပီ 1900 ၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းၶူင်းၵၢင် ယွမ်းႁပ်ႉဝႃႈမီး ယိင်းလႄႈတင်းၸၢႆး ၼႆၵူၺ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ ထိုင်မႃးပီ 1900 ပၢႆၼႆႉ ၶိုၼ်းမႃးဢွၼ်ၵၼ်မၵ်းမၼ်ႈဝႃႈၼွၵ်ႈလိူဝ်ယိင်းလႄႈၸၢႆး ၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်ယွမ်းႁပ်ႉ မၵ်းမၼ်ႈ သႅၼ်းပၢၼ်  LGBT ၊ ထိုင်ပီ 1990 ယဝ်ႉၶိုၼ်းမီးမႃးထႅင်ႈသႅၼ်းၼိုင်ႈ ဢၼ်ပဵၼ်သႅၼ်း Queer ၊ ၽိူဝ်ႇပီ  2000 တႅမ် ၶိုၼ်းၶူၼ်ႉႁၼ်ၽိူမ်ႉထႅမ်ဝႆႉသႅၼ်း  Intersex  ၊ ပီ 2010 ၼႆႉၶိုၼ်းမီးမႃးထႅင်ႈ သႅၼ်း ပၢၼ်  Asexual ။ ဝၢႆးလင်ၼႆႉ လုမ်ႈၾႃႉပိုတ်ႇၽၵ်းတူလႄႈ ယိင်ႈၶႅၼ်းလႆႈႁဵၼ်းႁူႉမၵ်းမၼ်ႈမႃးထႅင်ႈ ဝႃႈ ၸႂ်ၼႆႉပဵၼ်လႆႈထႅင်ႈလၢႆမဵဝ်းလၢႆဢၼ်ၼႆသေ ၽိူမ်ႉထႅမ်မၵ်းမၼ်ႈတႅမ်ႈမၢႆဝႃႈ  LGBTQIA++ ၼႆမႃး။

ပီ 1924 ၼၼ်ႉၸၢႆး Henry Gerber ပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်း German  ၸင်ႇတႄႇတင်ႈမႃး  The Society for Human Right တူင်ႇဝူင်းတႃႇသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းတီႈမိူင်း Chicago ။ လႆႈဝႃႈပဵၼ် Gay Right Organization ၸုမ်းသုၼ်ႇလႆႈသႅၼ်းပၢၼ် Gay (ၸၢႆးႁၵ်ႉၸၢႆး) မႃးဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ။

ထိုင်မႃးပီ 1955  –  Daughter of Bilits ( DOB ) တင်ႈၸုမ်း  Lesbian Right Organization ၸုမ်းသုၼ်ႇလႆႈ ယိင်းႁၵ်ႉယိင်း တီႈမိူင်း San Francisco ။

ထိုင်မႃးပီ 1980 ၼွၵ်ႈလိူဝ်မီး Gay (သႅၼ်းပၢၼ်ၸၢႆးႁၵ်ႉၸၢႆး) လႄႈ ၊ Lesbian (သႅၼ်းပၢၼ် ယိင်းၼင်ႇၵၼ် ႁၵ်ႉၵၼ် ယူႇႁူမ်ႈၵၼ်) ယဝ်ႉ ၊ ဝၢႆးလင်မႃးၼႆႉ ၸင်ႇပႃးမႃးထႅင်ႈ Bisexual  (ပဵၼ်ၵူၼ်းသူင်ၸႂ် တင်းၵူၼ်းၸၢႆး ၵူၼ်းယိင်း တင်းသွင်ဢၼ်)၊ Transgender (ၵူၼ်းလႅၵ်ႈလၢႆႈတူဝ် ယူႇၸွမ်းဢၼ် ၸဝ်ႈၵဝ်ပဵၼ်)

မဵတ်ႇမၢႆတွၼ်ႈတႃႇၸုမ်းၵူၼ်းသႅၼ်း လၢၵ်ႇလၢႆ ၸိူဝ်းၼႆႉသမ်ႉ တေပဵၼ် တုင်းၸေးသီ။ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း မီး 8 သီ။ ပဵၼ် သီၶွင်ႇ၊ ၶဵဝ်သွမ်ႇ၊ လႅင်၊ မၢၵ်ႇၸွၵ်း၊ လိူင်ႁိူဝ်ႈ၊ ၶဵဝ်၊ သွမ်ႇ၊ ၵမ်ႇ။ ဝၢႆးမႃး ပူတ်းပႅတ်ႈ 2 သီ။ သီၶွင်ႇလႄႈ သီၶဵဝ်သွမ်ႇ သေ ယၢမ်းလဵဝ်ၵိုတ်း 6 သီ။ သီလႅင် တႅၼ်းတၢင်ငႅင်ႈလႄႈ ၸၢတ်ႈပၢၼ်၊ သီမၢၵ်ႇၸွၵ်း တႅၼ်းတၢင်လွင်ႈယူတ်းယႃၸႂ်၊ သီလိူင် တႅၼ်းတၢင်သၢႆလႅင်းလႅတ်ႇ၊ သီၶဵဝ် တႅၼ်းတၢင်း သၽႃႇဝသိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ၊ သီၶဵဝ်သွမ်ႇ တႅၼ်းတၢင် ပၢႆးမွၼ်းလႄႈ ဝဵတ်ႉမူၼ်း(တၢင်းမေႃ)၊ သီသွမ်ႇ တႅၼ်းတၢင်လွင်ႈၵတ်းယဵၼ်ၸိုၼ်ႈသႂ်၊ သီၵမ်ႇသမ်ႉတႅၼ်းတၢင် ဝိၺဵၼ်ႇၶႂၼ်ငဝ်း။

တုင်းၸေးသီ မဵတ်ႇမၢႆ LGBT ၼႆႉ ၽူႈၶူင်သၢင်ႈပဵၼ် Gilbert Baker ၽူႈတူင်ႉၼိုင်တႃႇသုၼ်ႇလႆႈ LGBT ၼၼ်ႉႁူမ်ႈ ၵၼ်တင်း Harvey Milk သေ တႅပ်းတတ်းႁဵတ်းဢွၵ်ႇမႃးမိူဝ်ႈပီ 1974 ။ ၼႂ်းပိုၼ်းတုင်းၸေးသီၼႆႉတႄႉ တႅမ်ႈဝႆႉဝႃႈ Gilbert Baker ထုၵ်ႇၸႂ်ၽဵင်းၵႂၢမ်း Over the Raibow  ဢၼ် Judy  Garland ႁွင်ႉဝႆႉ။ ဢၼ်မီးတီႈပွင်ႇဝႃႈ – ဝၼ်းၼိုင်ႈ တၢင်းမုင်ႈမွင်း ဢၼ်သူၼွၼ်းၾၼ်ဝႆႉၼၼ်ႉ တိုၼ်းတေထိုင်ယိူင်းမၢႆ – ၼႆၼၼ်ႉ ပဵၼ်ႁႅင်းၸႂ်တွၼ်ႈတႃႇ LGBT သေ မႃးၸႂ်ႉတိုဝ်းပဵၼ်တုင်းၸေးသီဝႆႉ ဝႃႈၼႆ။

ပီ 1969 လိူၼ် June တီႈ Network ပဵၼ်ၸုမ်းတူင့်ၼိုင် The Stonewall Inn တႃႇ LGBTQ Community ၽူႈမီးပုၼ်ႈ ၽွၼ်းၶဝ် တီႉၺွပ်းတီႈဢၼ်ၶဝ်ပိုတ်ႇတူဝ်တူင်ႉၼိုင်ၼၼ်ႉလႄႈ ဢွၼ်ၵၼ်ပိုတ်ႇတူဝ် လွတ်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းလႅဝ်း ၼႄ ၵၢင်ၸႂ်။ ဝၢႆးလင်ၼၼ်ႉမႃး LGBT ၶဝ်ၸွင်ႇႁတ်းပိုတ်ႇတူဝ်မႃး။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ ပေႃးထိုင်လိူၼ် June မႃး ဢွၼ် ၵၼ် ႁဵတ်းပွႆး Pride Month  Celebration ။

မိူင်းၸိုင်ႈထႆးၵေႃႈ ဢိင်ၼိူဝ်သၽႃး ဢုပ်ႇၵုမ်တူၵ်းလူင်းၵၼ်လႆႈ လွင်ႈသုၼ်ႇလႆႈ ၸၢႆးယိင်းလၢၵ်ႇလၢႆသေ တၢင်ႇယိုၼ်ႈ ပၵ်းပိူင်ယိင်းတေႃႇယိင်း၊ ၸၢႆးတေႃႇၸၢႆး ၵူပ်ႉၵူႈသွၼ်ႉမိင်ႈၵၼ် ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်။ ယွၼ်းတီႈၸဝ်ႈမုၼ်ယႂ်ႇၶုၼ် ႁေႃၶမ်းထႆး။ ၸဝ်ႈမုၼ်ယႂ်ႇၶုၼ်ႁေႃၶမ်း လူင်းလၢႆးမိုဝ်းမၵ်းမၼ်ႈပၼ် မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 24/09/2024 ၽွင်းႁၢင်လိူၼ်သႅပ်ႊထႅမ်ႊပိူဝ်ႊၼႆႉ။ ဝၢႆးလင်ၼၼ်ႉ 3 လိူၼ် ၸင်ႇတေၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်။

ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇထႆး ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ဝႆႉဝႃႈ ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 04/01/2025 ၼႆႉ – ၵူႈၸၢႆးတေႃႇၸၢႆး ဢမ်ႇၼၼ် ယိင်းလႄႈယိင်း တေၵူပ်ႉၵူႈသွၼ်ႉမိင်ႈၵၼ်ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် 200 ၵူႈ ဝႃႈၼႆဝႆႉ။

ၽွင်းၼင်ႇၼႆ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈတႄႉ – ဢိင်ၼိူဝ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်း ၶိၼ်ၽွင်းငမ်းဝၢၼ်ႈမိူင်း၊ ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၵူၼ်းမိူင်းလႄႈ ၶႃႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶုၼ်ဢမ်ႇၽွမ်ႉဢမ်ႇလႆႈၸႂ်လႄႈ ပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ် တႅၵ်ႈၼၼ်ႈ လၢမ်းၽႄႈၸွတ်ႇတူဝ်ႈၸိုင်ႈမိူင်း။ ပႆႇဝႃႈတႃႇသုၼ်ႇလႆႈၽဵင်ႇပဵင်းယိင်းၸၢႆး တႃႇလွင်ႈငမ်းယဵၼ်လႃႈ။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၵုမ်ႇဢဝ်ၶိူင်ႈမိၼ်သိုၵ်းမႃးပိုတ်းယိုဝ်းႁိူၼ်းယေးၵူၼ်းမိူင်း ယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈၵၢင်ၶိုၼ်း။ ၵူၼ်းမိူင်း လႆႈဢုမ်ႈသၢႆၸႂ်လႆႈပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ၵႂႃႇယူႇၵေႃႉတီႈၵေႃႉတၢင်း။ ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇတႃႇယူႇတႃႇၵိၼ်။ ဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉ ၼႂ်းၵႄႈပၢႆးမၢၵ်ႈမီးလူႉတင်းၸိုင်ႈမိူင်း။

ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ လွင်ႈသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်း – လွင်ႈသုၼ်ႇလႆႈယိင်းၸၢႆးလၢၵ်ႇလၢႆၽဵင်ႇပဵင်းၸိူဝ်းၼႆႉတႄႉ ဢမ်ႇမီးၽႂ်တၼ်းသူၼ်ၸႂ်တူၵ်ႇတၵ်ႉသႅၼ်ႇပၢဝ်ႇတူင်ႉၼိုင်မႃး။ ဢိင်ၼိူဝ် ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၵၢၼ် ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉသေ ဢမ်ႇတၼ်းဝႆႉၵႃႈၶၼ် သုၼ်ႇလႆႈယိင်းၸၢႆးၽဵင်ႇပဵင်း။ မိူၼ်ၼင်ႇ ၸုမ်းသႅၼ်းပၢၼ်လၢၵ်ႇလၢႆ  LGBT ၵေႃႈ ထုၵ်ႇတဵၵ်းတဵင် ၸႅၵ်ႇ ၽႄ။

ၽွင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢႃႇၼႃႇၸိုင်ႈမိူင်းလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉသၢၼ်ၶတ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉ LGBT ယင်းၶဝ်ႈပႃးၼႄၵၢင်ၸႂ်တူင်ႉၼိုင်ယူႇ။

ၵူၺ်းၵႃႈ ၵူၼ်းသႅၼ်းပၢၼ်ၼၼ်ႉ ၸဵမ်လႂ် ၶုၼ်မိူင်းမၢၼ်ႈပႆႇသႂ်ႇၸႂ်ဝႆႉၼၵ်း ပၼ်တီႈယူႇလႄႈ ၽွင်းၸိူဝ်း ၶဝ်ထုၵ်ႇတီႉ ၺွပ်းၵႂႃႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇပေႃးမီး ၸုမ်းၶၢၼ်ပၢၵ်ႇဢွၵ်ႇသဵင်တုၵ်းယွၼ်းသုၼ်ႇလႆႈပၼ်ၸိူဝ်းၶဝ်။ 

ၸူဝ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢႃႇၼႃႇၸိုင်ႈမိူင်း မႃးၶၢဝ်းတၢင်း 3 ပီပၢႆၼႆႉ – တီႉၺွပ်းၵူၼ်းမိူင်း 27,000 ပၢႆ။ ၵမ်ႈၽွင်ႈ ၵမ်ႈ ဢႄႇ ထုၵ်ႇတႅပ်းတတ်းတြႃး ဢွၵ်ႇၶေႃႈပူင် ပၼ်တူတ်ႈတၢမ်ႇယဝ်ႉ။ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵမ်ႈၼမ် တိုၵ်ႉထုၵ်ႇၵုမ်းၶင်ဝႆႉယူႇ။ ၵူၼ်းၸိူဝ်းထုၵ်ႇၶင်ၵေႃႈ ၺႃးပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈဢမ်ႇထၢတ်ႇဢမ်ႇဝၢႆး။

ၼႂ်းၵူၼ်းၸိူဝ်းထုၵ်ႇတီႉၼၼ်ႉ LGBTQ  ပႃးဝႆႉ 62 ပိူဝ်ႊသႅၼ်ႊ၊ ဢၼ်ထုၵ်ႇၶင်ၶွၵ်ႈဝႆႉပဵၼ်  24 ပိူဝ်ႊသႅၼ်ႊ၊ ဢၼ်လႆႈပၢႆႈငိူင်ႉဝႆႉမီး 5 ပိူဝ်ႊသႅၼ်ႊ၊ ဢၼ်ထုၵ်ႇပေႃႉထုပ်ႉတီႉမတ်ႉ- မၢတ်ႇၸဵပ်း ႁၢဝ်ႈႁႅင်းသေ တၢႆၵႂႃႇၼႆႉ ပဵၼ် 9 ပိူဝ်ႊသႅၼ်ႊ –  ၾၢႆႇ NUG ၸုမ်းၼၢင်းယိင်းလႄႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉ ၼင်ၼႆ။

ယိူင်းဢၢၼ်း ၵူၼ်းတင်းလုမ်ႈၾႃႉ ဢၼ်မႃးသႂ်ႇၸႂ်လွင်ႈသုၼ်ႇလႆႈၽဵင်ႇပဵင်းယိင်းၸၢႆးလႄႈ လၢၵ်ႇလၢႆၼႆႉ – ပဵၼ်တႃႇယူႇႁူမ်ႈၵူမ်ၵဵဝ်ၵၼ်ၵႂႃႇလႆႈ ၵတ်းၵတ်းယဵၼ်ယဵၼ် ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ – ၼင်ႇဝႃႈမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ပေႃးဢဝ်ထမ်းတြႃး ဢၼ်ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈသင်ႇသွၼ်ဝႆႉၼၼ်ႉလႄႈသင် ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇ ၾၢႆႇၶူၼ်ႉၶႂႃႉပၢႆးၸႂ်ၶဝ် ၶူၼ်ႉ ၶႂႃႉတႅမ်ႈဢွၵ်ႇမႃးၼၼ်ႉလႄႈသင် မႃးဝူၼ်ႉထတ်းတူၺ်းၼႆၸိုင် – ဢိင်ၼိူဝ် လိူတ်ႈလူမ်းလႄႈ သၽႃႇဝ သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉသေ ၸႂ်ၵူၼ်းၼႆႉၸၢင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈပိူင်ႈႁွႆႈယူႇၵူႈၶၢဝ်း။ ပဵၼ်လွင်ႈထမ်ႇမၻႃႇ မိူင်းၶူင်းၵၢင် ဢၼ်သၢၼ်ၶတ်းဢမ်ႇလႆႈ ထဵင်ၵေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈ။ ၵူႈၵေႃႉ ပႃးၸဵမ်တူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တၵ်းလႆႈယွမ်းႁပ်ႉ။

ၵွပ်ႈၼႆ ၼင်ႇႁိုဝ် တေလႆႈႁူႉလွင်ႈၸႂ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ပဵၼ်သင်ဝႆႉ၊ ၸႂ်ပိူၼ်ႈ ပဵၼ်သင်ဝႆႉၼၼ်ႉ တၵ်းလႆႈ ၼင်ႈၼိမ်တူဝ်ၼိမ် ၸႂ် လပ်းတႃသေ ထတ်းသၢင်ၶိုၼ်းၼႂ်းတူဝ်လႄႈ ၼႂ်းၸႂ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ဝႃႈပဵၼ်ဝႆႉၸိူင်ႉႁိုဝ်။ ထတ်းသၢင်ၶိုၼ်းၸႂ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇဝႃႈပဵၼ်ဝႆႉၸိူင်ႉႁိုဝ်။ ဢၼ်လၢၵ်ႇလၢႆလူင်ၼႂ်းမိူင်းၶူင်းၵၢင်ၼႆႉ ႁဝ်းထုၵ်ႇလီ ယွမ်းႁပ်ႉဢၼ်ပဵၼ်မႃးလႄႈ ထုၵ်ႇလီပွႆႇဝၢင်း ဢၼ်ပဵၼ်ယူႇတီႈတူဝ်ပိူၼ်ႈ – ဢၼ်ဢမ်ႇၸႂ်ႈ တူဝ်ႁဝ်း  – ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ပႃးၼႂ်းထမ်းတြႃးဝႆႉ။

“ဢမ်ႇမီးသင် ဢၼ်တေႁၢင်ႈလီလိူဝ်လႄႈ မီးႁႅင်းလိူဝ် လွင်ႈမေႃယူႇမူၼ်ႈသိူဝ်းၸွမ်းၼင်ႇၵၢင်ၸႂ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၶႂ်ႈပဵၼ် လူၺ်ႈဢမ်ႇတုမ်ႉတိူဝ်ႉတေႃႇၽႂ် ”

တႅမ်ႈ – ယိင်းသဵဝ်ႈၶၢဝ် (ၽူႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၾိုၵ်းၵၢၼ်)