တႆးႁွတ်ႈဝဵင်းလိူဝ်ႇ ႁူမ်ႈၵၼ် ၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ႁႅၼ်းသွမ်း 7 ပၼ် ၸၢႆးသၢႆမၢဝ်း မေႃႁွင်ႉၽဵင်းၵႂၢမ်းတႆး – မၢၼ်ႈ ၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇ ၵိုၵ်းပိုၼ်း ၸၼ်ႉၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တီႈဝဵင်းလိူဝ်ႇ မီးၽူႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈမွၵ်ႈ 200 ၵေႃႉ။
ဝၼ်းတီႈ 24/07/2024 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 9 မူင်း ထိုင် 12 မူင်း ယူႇတီႈ လုၵ်ႈလၢင်းလႄႈ ၼၢင်းမေးၵေႃႉၵဝ်ႇ ၼၢင်းမွၵ်ႇၸၢမ်ၶမ်း ႁူမ်ႈလူၺ်ႈ ပီႈၼွင်ႉတႆး၊ ၸုမ်းပၢႆးမွၼ်းတႆး ႁူမ်ႈၵၼ် လူႇတၢၼ်းသွမ်း 7 ပၼ် ၸၢႆးသၢႆမၢဝ်း တီႈဝတ်ႉဝုၺ်ႇပုင်ႇလ ဝဵင်းလိူဝ်ႇ (မၼ်းတလေး) ၼႆယဝ်ႉ။
ၽူႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ပၢင်လူႇတၢၼ်း သွမ်း 7 ပၼ်ၸၢႆးသၢႆမၢဝ်း တီႈဝဵင်းလိူဝ်ႇ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ယူႇတီႈ မုင်ႉႁေႃ ႁိူၼ်း ၸၢႆးသၢႆမၢဝ်း ႁဝ်းၶႃႈ ၵေႃႉပဵၼ်လုၵ်ႈလၢင်းလႄႈ ၼၢင်းမေးၵေႃႉၵဝ်ႇ ၼၢင်းမွၵ်ႇၸၢမ်ၶမ်း ဢွၼ်ႁူဝ်သေ ႁႅၼ်းသွမ်း 7 လူႇတၢၼ်းပၼ် ၸၢႆးသၢႆမၢဝ်း လူႉၶွႆႈတဵမ် 7 ဝၼ်းသေ မီးၽူႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈမွၵ်ႈ 200 ၵေႃႉ”- ဝႃႈၼႆ။
တီႈပၢင်ႁႅၼ်းသွမ်း 7 ပၼ် ၸၢႆးသၢႆမၢဝ်း တီႈဝတ်ႉဝုၺ်ႇပုင်ႇလ ဝဵင်းလိူဝ်ႇၼၼ်ႉ တေတႄႇ ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 9 မူင်း ထိုင် 12 မူင်း ၵၢင်ဝၼ်း။ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း လူႇတၢၼ်း ၵၢပ်ႈသွမ်းဝၼ်းသင်ၶၸဝ်ႈ၊ ၽူႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ဢွၼ်ၵၼ်ဝၢင်းၶူဝ်ႉမွၵ်ႇမွင်ၸႂ်၊ ဢွၼ်ၵၼ်ၸုၵ်းၼိမ်တူဝ် မွၵ်ႈ 1 မိၼိတ်ႉသေ ယွၼ်းသူးပၼ် ၸၢႆးသၢႆ မၢဝ်း၊ ႁူမ်ႈၵၼ် ႁွင်ႉၽဵင်းၵႂၢမ်း မွင်ၸႂ် သူင်ႇသင်ႇၸၢႆးသၢႆမၢဝ်းလႄႈ ၸုမ်းပၢႆးမွၼ်းတႆး ႁူမ်ႈၵၼ် ႁွင်ႉၽဵင်း ၵႂၢမ်း ဢၼ်ၸၢႆးသၢႆမၢဝ်း တႅမ်ႈႁွင်ႉဝႆႉၼၼ်ႉသေ ႁုပ်ႈသိမ်းပၢင်ၵႂႃႇ ဝႃႈၼႆ။
တီႈပၢင်ႁႅၼ်းသွမ်း 7 ၼႆႉ ယူႇတီႈ Dr. ၸၢႆးၶမ်းလဵၵ်း မေႃတႅမ်ႈၵႂၢမ်းၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇ ၵိုၵ်းပိုၼ်းလႄႈ မေးၼၢင်း ၼွႆႉၼွႆႉတိၼ်ႇၵေႃႈ မႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸွမ်း ဝႃႈၼႆ။
မိူၼ်ၼႆ ၼင်ႇၵဝ်ႇ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 22 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် ၼၼ်ႉၵေႃႈ ယူႇတီႈ ၵူၼ်းမူႇၸေႊ – ၼမ်ႉၶမ်းလႄႈ ၸုမ်းပၢႆးမွၼ်းတႆး ႁူမ်ႈၵၼ် ႁႅၼ်းလူႇတၢၼ်း ၵၢပ်ႈသွမ်း 7 ပၼ် ၸၢႆးသၢႆမၢဝ်း တီႈဝတ်ႉၼၼ်ႇတဝၼ်ႇ ပွၵ်ႉၸၢၼ်း ဝဵင်းမူႇၸေႊ မီးၽူႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈမွၵ်ႈ 100 ၼႆယဝ်ႉ။
ၸၢႆးသၢႆမၢဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၽူႈႁွင်ႉၽဵင်းၵႂၢမ်းတႆး – မၢၼ်ႈၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး ပဵၼ်ပႃးၽူႈတႅင်ႇၽဵင်းၵႂၢမ်းထႅင်ႈ ၽဵင်းၵႂၢမ်း ဢၼ်မၼ်းၸၢႆးႁွင်ႉသေ လိုဝ်းလင်မႃးၼႆႉ ပဵၼ်ၽဵင်းၵႂၢမ်း “လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင်” ၼႆယဝ်ႉ။
ၸၢႆးသၢႆမၢဝ်း မေႃႁွင်ႇၽဵင်းၵႂၢမ်းၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇ ၵိုၵ်းပိုၼ်း ၸၼ်ႉၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆႉ လႆႈလူႉသဵင်ႈၵႂႃႇ လူၺ်ႈတၢင်းပဵၼ် ၵူၼ်းထဝ်ႈ ၽွင်းဢႃယုလႆႈ 77 ပီ တီႈဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 17 ယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈ 7 မူင်းပၢႆသေ ထိုင်မႃး ဝၼ်းတီႈ 19 ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း 3 မူင်း ၸင်ႇတေပူၼ်ႉၶၢပ်ႈတူဝ်ၵႂႃႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ၸၢႆးသၢႆမၢဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်တၢင်းပဵၼ်တႂ်သေ လႆႈၽႃႇတတ်းယူတ်းယႃတူဝ်ဝႆႉ ၸဵမ်မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး 6-7 ပီ။ ၼႂ်းပီ 2023 – 2024 မႃးၼႆႉ ဢိင်ၼိူဝ် ဢႃယုယႂ်ႇမႃးသေ တၢင်းပဵၼ်ၵေႃႈ ၶိုၼ်းပဵၼ်မႃးထႅင်ႈလႄႈ လႆႈယူတ်းယႃ တူဝ်ဝႆႉ တီႈဝဵင်းလူင်တႃႈၵုင်ႈ ၼပ်ႉႁူဝ်လိူၼ် တေႃႇပေႃးသဵင်ႈသုတ်းသၢႆၸႂ်။
ၸၢႆးသၢႆမၢဝ်းၼႆႉ ၵိူတ်ႇႁၼ်ၼႃႈ မိူဝ်ႈပီ 1948 လိူၼ်ၾႅပ်ႊပိဝ်ႊရီႊ ဝၼ်းတီႈ 18 ၊ မႅၼ်ႈပီတႆး 2042 လိူၼ်သီႇမႂ်ႇ 10 ၶမ်ႈ ဝၼ်းပုတ်ႉ။ ပဵၼ်လုၵ်ႈၸၢႆး လုင်းပႃႉၶႅင်ႇလႄႈ ၼၢင်းဢေးၸိင်ႇ မီးပီႈၼွင်ႉႁူမ်ႈတွင်ႉ 6 ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။
ၶႅပ်းၵႂၢမ်းတႆး ၸၢႆးသၢႆမၢဝ်း ဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇမီး (40) ၶႅပ်းပၢႆ။ ၶႅပ်းၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈမီး (40) ၶႅပ်းပၢႆ။ ၵႂၢမ်းတႆး ဢၼ်တႅမ်ႈဝႆႉ ဢမ်ႇယွမ်း (200) ပုၵ်ႈ၊ ၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်တႅမ်ႈၵေႃႈ တေႃႈဢမ်ႇယွမ်း (100) တီႈ wikipedia ဢွၵ်ႇ ဝႆႉၼင်ႇၼႆ။
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ