ၸၼ်ႉၸွမ်တူင်ႇၵူၼ်းတႆး Shan Community College တီႈလွႆတႆးလီ ဝဵင်းၵႃလီႉ ၸႄႈဝဵင်းၵုၼ်ႁဵင် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်း ၸၢၼ်း ၸတ်းပၢင်ယိုၼ်ႈမွပ်ႈဝႂ်ၶူး တီႊပလူဝ်ႊမႃႊ ပွၵ်ႈၵမ်း 3 ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ႁူမ်ႈၸတ်း ပႃးပၢင်ယိုၼ်ႈမွပ်ႈဝႂ်ယေႃးလုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင်ထႅင်ႈ ဝႃႈၼႆ။

ငဝ်းလၢႆး ဝၢၼ်ႈမိူင်းဢမ်ႇၼိမ်သဝ်း မိူင်းတႆးထူပ်းပၼ်ႁႃလၢႆလွင်ႈယူႇသေတႃႉ ၵေႃတႆးတႄႉ လုၵ်ႉ ၸိုၼ်ႇၶတ်းႁႅင်းတႃႇ ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး မႃးဢမ်ႇသုတ်ႈဢမ်ႇႁူၼ်လႄႈ ထိုင်မႃး ဝၼ်းတီႈ 02/06/2024 ၼႆႉ ယူႇတီႈ ၸၼ်ႉၸွမ်တူင်ႇၵူၼ်းတႆး Shan Community College ၸင်ႇလႆႈ ၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ယိုၼ်ႈမွပ်ႈဝႂ်ၶူး ပွၵ်ႈၵမ်း 3 တီႈႁူင်းႁေႃသႅင်သိုၵ်း ၼႂ်းဝၢင်းၸၼ်ႉၸွမ်ၵေႃတႆး တီႈလွႆတႆးလီ ဝဵင်း ၵႃလီႉ – ၽူႈလႆႈႁပ်ႉဝႂ်ၶူး မီး 23 ၵေႃႉ။ ၼႂ်းပၢင်ၼႆႉ မီးပေႃႈမႄႈလုၵ်ႈ ႁဵၼ်းလႄႈ ပီႈၼွင်ႉၸမ်ၵႆ မႃးၶဝ်ႈ ႁူမ်ႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၸမ်ႁဵင်။

ၸၢႆးဢွင်ႇၶမ်းပွႆး (ၵူၼ်းဝဵင်းသီႇပေႃႉ) လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် ၵေႃႉလႆႈႁပ်ႉဝႂ်ၶူး ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈတီႈ ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “မိူဝ်ႈၼႆႉ ၼႂ်းၸႂ်ၼႂ်းၶေႃးၶႃႈၵေႃႈ ၸူမ်းသိူဝ်းၸွမ်းၼၼ်ႉၶႃႈယဝ်ႉ။ ယဝ်ႉ ၵေႃႈ လီယွင်ႈယေႃးတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ဢူၺ်းၵေႃႉၵူႈတီႈၵူႈလႅၼ် ဢၼ်လႆႈမႃး ၺႃးတီႈၼႆႈလႄႈသင် မိူၼ်ၼင်ႇပီႈၼွင်ႉ ၸုမ်းတူင်ႇၵူၼ်းတႆး ဢၼ်ၵမ်ႉၸွႆႈၵူႈမဵဝ်းမဵဝ်းၼႆႉဢေႃႈ။ ၶူး ဢၼ် ၶႃႈလႆႈႁပ်ႉမိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉတႄႉၵေႃႈ ပဵၼ် Diploma ၶႃႈ။ ယိူင်းဢၢၼ်း ၶႃႈတႄႉၵေႃႈ ဢၢၼ်းသိုပ်ႇ ၶိုၼ်ႈၸၼ်ႉၸွမ် ၼွၵ်ႈမိူင်းထႆးထႅင်ႈဢေႃႈ။ မိူၼ်ၼင်ႇ တီႈၼႆႉၵေႃႈ မၼ်းပဵၼ်ဢၼ် ၽွၵ်ႈပၼ်တၢင်း ၼၼ်ႉၶႃႈၼႃႇ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ၶူးပူင်သွၼ်ႁဝ်းၶဝ်လၢတ်ႈၵႂႃႇ မိူၼ်ၸၼ်ႉၸွမ်ၽယပ်း၊ ၸၼ်ႉ ၸွမ် ရတ်ႉသျၽတ်း ၸၼ်ႉၸွမ် မိူင်းထႆး။ ဢၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ်ၶႃႈတၢင်ႇဝႆႉတႄႉ တေပဵၼ်ၸၼ်ႉၸွမ် ရတ်ႉသျၽတ်း ၵဵင်းမႂ်ႇၶႃႈဢေႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။

လွင်ႈလၢၵ်ႇလၢႆး ပၢင်ႁပ်ႉဝႂ်ၶူးၸၼ်ႉၸွမ်တူင်ႇၵူၼ်းတႆး ပီၼႆႉတႄႉ ပဵၼ်လွင်ႈႁူမ်ႈၸတ်း ပႃးပၢင်ယိုၼ်ႈ မွပ်ႈဝႂ်ယေႃး ၸၼ်ႉသုင် တႃႇလုၵ်ႈႁဵၼ်း ႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ 39 ၵေႃႉ။ ယွၼ်ႉဝႃႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸိူဝ်း ဢွင်ႇပူၼ်ႉ ၸၼ်ႉသုင် (ၸၼ်ႉသိပ်း) ၸိူဝ်းၼႆႉ မီးမႃး 3 ပီယဝ်ႉ။ ပႆႇလႆႈၸတ်းပၢင်ယိုၼ်ႈ ဝႂ်ယေႃး ၸၼ်ႉသုင်ပၼ်လႄႈ ၸင်ႇလႆႈၸတ်းပႃး လႆႈႁူႉၼင်ႇၼႆ။

ၼၢင်းႁိူၼ်းၽွင် (ၵူၼ်းထုင်ႉမၢဝ်း) လုၵ်ႈႁဵၼ်း ၵေႃႉလႆႈႁပ်ႉဝႂ်ယေႃးၸၼ်ႉသုင် လၢတ်ႈၼႄဝႃႈ ပေႃးဢမ်ႇပူၵ်းပွင်ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇမိူဝ်ႈလဵၵ်ႉၸိုင် ပေႃးယႂ်ႇမႃး တေၸၢင်ႈထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇ တႃႇၶဝ်ႈႁၢပ်ႇၵၢၼ် လႄႈ တေၸၢင်ႈသုမ်းသုၼ်ႇလီတိုဝ်ႉတၢင်းလီ ဝႃႈၼႆ။

“တီႈႁိူၼ်းၵေႃႈ ယွၼ်ႉဝႃႈၶၼ်ၵုၼ်ႇၶိုၼ်ႈသေ ယၢပ်ႇတီႈတွၼ်ႈငိုၼ်းၶမ်းၼႆႉ ၶႃႈၵေႃႈ မီးယိူင်းဢၢၼ်းဝႃႈ တေထွႆ ၶိုၼ်း။ ၵူၺ်းၼႃႇ ပေႃးဝႃႈၶႃႈ တေထွႆၶိုၼ်းၼႆ မႄႈၶႃႈၶိုၼ်းထၢမ်ဝႃႈ တေၵႂႃႇႁဵတ်းသင်။ ၶႃႈ ၵေႃႈဝူၼ်ႉ ပေႃးမိူဝ်တႄႉတႄႉ တေမိူဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ်သင်ဢေႉ။ မိူၼ်မိူဝ်ႈလဵၵ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈပူၵ်းပွင် သင်မႃးလႄႈ ၶႃႈၵေႃႈဝႃႈ တေသိုပ်ႇၶိုၼ်ႈထႅင်ႈၸၼ်ႉၸွမ်တီႈၼႆႈ ႁႂ်ႈမၼ်းယဝ်ႉတူဝ်ႈ ၸွမ်းၼင်ႇ ယိူင်း ဢၢၼ်းဢၼ်လႆႈတမ်းဝႆႉၼၼ်ႉဢေႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။  

ၼႂ်းပီ 2024 ၼႆႉ ယူႇတီႈၵေႃတႆးသေ တေႁႃတိုဝ်ႉတၢင်းၾၢႆႇၼွၵ်ႈ တႃႇၵမ်ႉထႅမ် ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၸိူဝ်းၶၢတ်ႇ ၵၢၼ်သွၼ် ၵၢၼ်ႁဵၼ်းဝႆႉ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉထႅင်ႈ။ မိူၼ်ၼင်ႇ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၸိူဝ်းဢၼ် လႆႈပၢႆႈၽေးသိုၵ်းသိူဝ် ဝႆႉယူႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တေထူပ်းလွင်ႈၶွင်ႈၶမ် တႃႇသွၼ်ႁဵၼ်းပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ။ ယွၼ်ႉၼၼ် တေႁႃလၢႆး တၢင်း ၵမ်ႉၸွႆႈၵႂႃႇ။ ပေႃးထူပ်းလွင်ႈ ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼႆၵေႃႈ ၵပ်းသိုပ်ႇတိတ်းတေႃႇ ၵေႃတႆးမႃး လႆႈယူႇ ဝႃႈၼႆ။

မေႃသွၼ် ၼၢင်းႁဵဝ်းသႅင် ႁူဝ်ပဝ်ႈ ၸၼ်ႉၸွမ်တူင်ႇၵူၼ်းတႆး လၢတ်ႈၼႄဝႃႈ – “2024 ၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈ ႁႃတိုဝ်ႉတၢင်း တၢင်းၼွၵ်ႈ ဢၼ်တေၸၢင်ႈၵမ်ႉၸွႆႈပႃး ၸိူဝ်းဢၼ်လႆႈပၢႆႈၽေးသေ ဢမ်ႇမီးငိုၼ်း တႃႇ ၶိုၼ်ႈႁူင်းႁဵၼ်း ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။ ပေႃးမီးလွင်ႈၶွင်ႈၶမ်လၢႆမဵဝ်းသေ ဢၼ်ဢမ်ႇၸၢင်ႈၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းၼၼ်ႉၼႆ မႃးတိတ်းတေႃႇၵေႃတႆးလႆႈ တေမီးၸွႆႈထႅမ်ပၼ်လၢႆလၢႆမဵဝ်းယူႇၶႃႈဢေႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။

လုၵ်ႉတီႈၵေႃတႆးၼႆႉသေ လႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်း MOU ဝႆႉ တၢင်းၸၼ်ႉၸွမ်ၼႂ်းၸိုင်ႈထႆး မီး 2 တီႈ ။ ပဵၼ် ၸၼ်ႉၸွမ်ၽယပ်း မိူင်းၵဵင်းႁၢႆးလႄႈ ၸၼ်ႉၸွမ်  ရတ်ႉၶျၽတ်း မိူင်းၵဵင်းမႆႇ CMRU ။  ၶိုၼ်ႈပီၼိုင်ႈ၊ ပီသွင် တီႈၵေႃတႆးသေ ၵႂႃႇသိုပ်ႇၶိုၼ်ႈ ပီသၢမ်၊ ပီသီႇ ၼႂ်းၸိုင်ႈထႆး ၵမ်းသိုဝ်ႈ။ ၸၼ်ႉၸွမ် ၼႂ်းၸိုင်ႈထႆး 2 တီႈၼႆႉ ႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်း တူၺ်းလူပၼ်ပႃးလွင်ႈတႃႇယူႇၵိၼ်လုၵ်ႈႁဵၼ်း ဝႃႈၼႆ။

မေႃသွၼ် ၼၢင်းႁဵဝ်းသႅင် ႁူဝ်ပဝ်ႈၸၼ်ႉၸွမ်တူင်ႇၵူၼ်းတႆး တိုၵ်းသူၼ်း ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း ႁႂ်ႈပၼ် ႁႅင်းပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ။ ယွၼ်ႉဝႃႈ ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ယၢမ်းလဵဝ်  တူၵ်းလႃႈတူၵ်းလိုၼ်းသုတ်း ပိူၼ်ႈဝႆႉ။ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်ၶဝ်ႈထိုင် ၸၼ်ႉၸွမ်လႆႈ မီးထိုင် 2 % ၵူၺ်း။ တွၼ်ႈတႃႇ မိူင်း တႆး ယိင်ႈၶႅၼ်းၼႃႇလိူဝ်ၼၼ်ႉထႅင်ႈ။ ပၢႆးပၺ်ႇ ၺႃႇၼႆႉၵူၺ်း ဢၼ်တေၵႄႈလိတ်ႈလႆႈ ပၼ်ႁႃၵူႈ လွင်ႈ လွင်ႈသေ ၵူၼ်းၼုမ်ႇတေၸၢင်ႈၶူင်သၢင်ႈ လွင်ႈမႂ်ႇမႂ်ႇၶိုၼ်ႈမႃးလႆႈ- ဝႃႈၼႆ။  

ၸၼ်ႉၸွမ်တူင်ႇၵူၼ်းတႆး ဝဵင်းၵႃလီႉၼႆႉ တႄႇပိုတ်ႇမိူဝ်ႈပီ (2017) ။ ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၼႂ်းမိူင်းတႆးပတ်ႉပိုၼ်ႉ လႄႈ တၢင်းပွတ်းထုင်ႉႁူဝ်ၵဵဝ် ၸိူဝ်းၼႆႉ မႃးၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းဢဝ်ၼႆ့ ယၢမ်းလဵဝ် မီး 3 ပၢၵ်ႇပၢႆ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၼႂ်းပီ 2022 – 2023 ၼႆႉ ယင်းလႆႈသူင်ႇလုၵ်ႈႁဵၼ်း 50 ပၢႆ ၶဝ်ႈႁဵၼ်းတီႈၸၼ်ႉၸွမ်း ဝဵင်းၵဵင်းႁၢႆး ၸိုင်ႈထႆး ။

တီႈၸၼ်ႉၸွမ်တူင်ႇၵူၼ်းတႆးၼႆႉ သွၼ်ပၼ်ၽႃသႃဢိင်းၵလဵတ်ႈ၊ ပၢႆးပိုၼ်း၊ ပၢႆးတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းလႄႈ ထႅင်ႈလၢႆပၢႆး။ ပူၵ်းပွင်ပၼ် ႁႂ်ႈလုၵ်ႈႁဵၼ်း သိုပ်ႇၶိုၼ်ႈၸၼ်ႉၸွမ် ၼွၵ်ႈမိူင်း ၸိူဝ်းၼႆႉထႅင်ႈ။