Tuesday, June 25, 2024

ဝူဝ်းၵႂၢႆးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၾၢႆႇတူၵ်းဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ ၽႃႇၺႃးမၢၵ်ႇမႅင်း တၢႆၼမ်

Must read

ၽွင်းသိုၵ်းသိူဝ်ၶဝ်ႈမႃးၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၼႆႉ ဢမ်ႇၵႃးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၺ်း ထူပ်းၽေး၊ ၸိူဝ်းပဵၼ် ဝူဝ်းၵႂၢႆး ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းမီးၾၢႆႇတူၵ်းဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ ၵေႃႈၽႃႇၺႃးမၢၵ်ႇမႅင်းၾင်လိၼ် တၢႆ ဢမ်ႇယွမ်း 50 တူဝ်ယဝ်ႉဝႃႈၼႆ။

သူၼ်ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇ
Photo by – ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ/ သူၼ်ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇ ၶွင်ၵူၼ်းၼႂ်းဢိူင်ႇႁၢႆးသႅင် ထုၵ်ႇဝူဝ်းၵႂၢႆး တဝ်ယႃႉလူႉၵွႆ

မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 21/8/2023 ၼႆႉ ဝူဝ်းဢွၼ်ႇသွင်တူဝ် ၽႃႇၺႃးမၢၵ်ႇမႅင်း တႅၵ်ႇတိူဝ်ႉသႂ်ႇတီႈၼႂ်းထိူၼ်ႇ တၢင်းဝၢၼ်ႈ ပၼ်း ဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈပၼ်း ၸႄႈဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ ၸႄႈတွၼ်ႈလွႆလႅမ် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း မၢၵ်ႇၼၼ်ႉ တႅၵ်ႇတိူဝ်ႉသႂ်ႇ တီႈတႃ တီႈ တိၼ် ဝူဝ်းဢွၼ်ႇသွင်တူဝ်ၼၼ်ႉ မၢတ်ႇၸဵပ်းႁႅင်း။

- Subscription -

ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၾၢႆႇတူၵ်းဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ လၢတ်ႈဝႃႈ– “ႁဝ်းၶႃႈ လႆႈႁၼ်ဝူဝ်းဢွၼ်ႇ သွင်တူဝ် ယဵပ်ႇၺႃးမၢၵ်ႇသေ တိူဝ်ႉၺႃးတီႈတႃ တီႈတိၼ် ပႆပေႃးဢမ်ႇၶႂ်ႈလႆႈဢေႃႈ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၵႂၢႆးသွင်တူဝ် ယဵပ်ႇၺႃးမၢၵ်ႇသေ ဢမ်ႇလုၵ်ႉလႆႈ မီးဝႆႉယူႇၼႂ်းယုမ်း ႁၼ်ယဝ်ႉ ၸႂ် ပေႃးဢမ်ႇလီၸွမ်းၶႃႈဢေႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။

ၵူႈပွၵ်ႈတႄႉ ဝူဝ်းၵႂၢႆးၼႆႉ ပွႆႇၸွမ်းလွႆၸွမ်းထိူၼ်ႇ ႁိမ်းဝၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉလႆႈ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈၽေးမၢၵ်ႇမႅင်းသင် ယၢမ်းလဵဝ် ယွၼ်ႉ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းလႄႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်း ၶဝ်ႈမႃးတူင်ႉၼိုင်သေ ၸွမ်းလွႆၸွမ်းထိူၼ်ႇ ႁိမ်းဝၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ မီးလွင်ႈႁၢင်ႈၵၢင်မၢၵ်ႇမႃး ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ဢမ်ႇႁတ်းပွႆဝူဝ်းၵႂၢႆး ၵူဝ်ၽႃႇၺႃးမၢၵ်ႇဢၼ်ၶဝ်ႁၢင်ႈၵၢင်ဝႆႉၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။

“မိူဝ်ႈလဵဝ် ပေႃးတေပွႆႇဝူဝ်းၵႂၢႆးၵႂႃႇၸွမ်းလွႆၸွမ်းထိူၼ်ႇ မိူၼ်မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈတႄႉ ႁဝ်းၶႃႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ဢမ်ႇႁတ်းပွႆႇ ပေႃးပွႆႇၵေႃႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈၵႂႃႇၸွမ်းၶႆႈ ၸွမ်းႁႃယဝ်ႉ ၵူဝ်ၵႂႃႇယဵပ်ႇၺႃးမၢၵ်ႇ ဢၼ်သိုၵ်းၶဝ် ႁၢင်ႈၵၢင်ဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉဢေႃႈ။ ဝၢၼ်ႈႁဝ်းသမ်ႉ ၸမ် တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တီႈပွႆႇဝူဝ်းၵႂၢႆးသမ်ႉဢေႇ ပေႃးတေၵႂႃႇပွႆႇႁိမ်းၸမ်တပ်ႉမၢၼ်ႈၶဝ်။ ၶဝ်သမ်ႉ ႁၢင်ႈၵၢင်မၢၵ်ႇဝႆႉ ႁိမ်းတပ်ႉလႄႈ ပေႃးဝူဝ်းၵႂၢႆးလွတ်ႈၵႂႃႇ တႃႇတေၶဝ်ႈၵႂႃႇလိုပ်ႈဢွၵ်ႇမႃးၶိုၼ်း ၽႂ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇႁတ်း။ ပေႃးဝူဝ်းၵႂၢႆးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၶဝ်ႈၵႂႃႇၼႂ်းတပ်ႉၶဝ် လႆႈယေႃႇပၼ် ၼိုင်ႈတူဝ်မွၵ်ႈ 1 သႅၼ်ပျႃးၼႆႉ”- ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ လၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။

ယၢမ်းလဵဝ် ၶၼ်ဝူဝ်းၵႂၢႆးသမ်ႉထုၵ်ႇ ၼိုင်ႈတူဝ် ဢမ်ႇပူၼ်ႉ 3 သႅၼ်ပျႃး ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵမ်ႈၽွင်ႈ ၶၢႆပေႃးၶၢႆထုၵ်ႇသေ ပၢႆႈၵႂႃႇယူႇတၢင်ႇတီႈတၢင်ႇမိူင်း ၵမ်ႈၽွင်ႈၵႂႃႇ မိူင်း ထႆး မိူင်းၶႄႇ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵႂႃႇယူႇမိူင်းမၢၼ်ႈတူင်ႈပဵင်း။

“ယႃႇဝႃႈ တီႈတေလဵင်ႉတူဝ်သတ်းလႃႈ တီႈတေလဵင်ႉၵူၼ်းယင်းဢမ်ႇၶႂ်ႈမီးယဝ်ႉ မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈတႄႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈႁဝ်း လႆႈၸႂ်ယႂ်ႇ လေႇထိူၼ်ႇလေႇၶိူဝ်းသေ ႁႃႁဵပ်း၊ ႁႃဝၢၵ်ႇ၊ ႁႃၼေႇႃ၊ ႁႃပႅၵ်ႇ၊ ႁႃၽၵ်းၶဵဝ်သေ မိူဝ်းၶၢႆၼႂ်းဝဵင်း ယင်းလႆႈၵိၼ် ။ မိူဝ်ႈလဵဝ် ႁိုဝ်တေမိူၼ်ၼၼ်ယဝ်ႉ ၶဝ်ႈထိူၼ်ႇၵေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈ လေႇထိူၼ်ႇၵေႃႈ ဢမ်ႇထၢင်ႇႁၢင်ႈ ယွၼ်ႉၵူဝ်ယဵပ်ႇၺႃးမၢၵ်ႇ ဢၼ်ၶဝ်ႁၢင်ႈၵၢင်ဝႆႉၼၼ်ႉ ပေႃးၵႂႃႇဢမ်ႇသၢင်ႇထုၵ်ႇၵေႃႈ ၵူဝ်ၺႃးယိုဝ်းတၢႆလၢႆလၢႆ ။ယွၼ်ႉဝႃႈ ၼႂ်းထိူၼ်ႇၼၼ်ႉသမ်ႉ မီးၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၶဝ် တူင်ႉၼိုင်ယူႇဝႆႉ”- ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ သိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။

လိူဝ်ၼၼ်ႉ မၢင်ဝၢၼ်ႈသမ်ႉ ၸမ်လွႆလႄႈ မီးမူထိူၼ်ႇ မႃးယႃႉ သူၼ်ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇ(ၶဝ်ႈၶႄႇ) သူၼ်ထူဝ်ႇလိၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉ လူႉသုမ်းၼမ်။ ၵူႈပွၵ်ႈတႄႉ ယွၼ်ႉဝၢၼ်ႈမိူင်းၵတ်းယဵၼ်လႄႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ယိပ်းၵွင်ႈယၢမ်းသေ ဢွၼ်ၵၼ် ၼွၼ်းပႂ်ႉသူၼ် ။ တႄႇဢဝ် ပီ 2021 ၼၼ်ႉမႃး ယွၼ်ႉၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၶဝ်ႈမႃးတူင်ႉၼိုင်သေ တႄႇ ဢဝ်ယၢမ်း 6 မူင်းၵၢင်ၶမ်ႈထိုင် 6 မူင်းၵၢင်ၼႂ် ၽႂ်တၵ်းတေဢမ်ႇလႆႈဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈၵႂႃႇမႃးလႂ် ႁဵတ်းႁႂ်ႈမူႇထိူၼ်ႇ မႃးတဝ်ယႃႉ သူၼ် ၽွင်းၵၢင်ၶိုၼ်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

“ႁဝ်းတႄႉ ၶၢၼ်ၸႂ်ႁႅင်းဢေႃႈ ၵမ်ႉဝႃႈၶဝ်ႈ ၵမ်ႉဝႃႈငိုၼ်း ၵမ်ႉဝႃႈသိုၵ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ မၢင်ၸိူဝ်း ဢမ်ႇၶႂ်ႈႁဵတ်းသိုၵ်း ၼမ်ႉတႃပေႃးတူၵ်း ငဝ်လူင်ဝႆႉၶႃႈ ပေႃးဢမ်ႇမီးၵူၼ်းၵႂႃႇႁဵတ်း လႆႈၸၢင်ႈႁဵတ်း ၼိုင်ႈၵေႃႉ 100 သႅၼ်လူင်းတႂ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၵူႈပွၵ်ႈ ၼိုင်ႈဝၢၼ်ႈလႂ် တေမီးလင်ႁိူၼ်း 40 ပၢႆ ယၢမ်းလဵဝ် ၼိုင်ႈဝၢၼ်ႈလႂ် ၵိုတ်း 9-10 လင် ၵူၺ်းၶႃႈယဝ်ႉ။ ပေႃးမိူၼ်ၼႆ ၽႂ်ၽႂ်ၵေႃႈ သွင်ႉပၢႆႈၶၢႆႉႁႃ တီႈၵတ်းယဵၼ်ၵၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ”- ဝႃႈၼႆ။

တၢင်းၾၢႆႇဢွၵ်ႇဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ တၢင်းဢိူင်ႇႁၢႆးသႅင်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ယွၼ်ႉမီးသိုၵ်းတူင်ႉၼိုင်ယူႇဝႆႉလႄႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ဢမ်ႇမီး ၽႂ်ႁတ်းၵႂႃႇသူႇၸႂ်းတူၺ်းသူၼ် ထုၵ်ႇဝူဝ်းၵႂၢႆး ၶဝ်ႈယႃႉတဝ် သူၼ်ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇ လူႉၵွႆၼမ် ၼႆယဝ်ႉ။

ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၼႂ်းဢိူင်ႇႁၢႆးသႅင် လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “မိူဝ်ႈလိူၼ်ပူၼ်ႉၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉဝႃႈမီးသိုၵ်းတူင်ႉၼိုင် ပၵ်းသဝ်း ၸွမ်းႁိမ်းႁွမ်းသူၼ်ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇဝႆႉလႄႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢမ်ႇႁတ်းၵႂႃႇႁႃႁေႃႈဝူဝ်း ဢမ်ႇႁတ်းၵႂႃႇႁႃၸႂ်းသူၼ် လႆႈၶၢမ်ႇတၢင်းဝူဝ်း တဝ်သူၼ် ၵိၼ်ပႅတ်ႈထူၺ်ႈပႅတ်ႈၶဝ်ႈၵၢပ်ႇလႄႈ ပေႃးမူၺ်ႉတင်းသူၼ်ၶႃႈဢေႃႈ ၼႆႉပဵၼ် ၽွၼ်းယွၼ်ႈ ဢၼ်ၶဝ်မႃး ၶဵင်ႈၶႅင် ၵၢၼ်သိုၵ်းတေႃႇၵၼ်ၶႃႈဢေႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။

ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ လီတီႈသုတ်းတႄႉ ယူႇတီႈ ၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈတႄႉ ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ပေႃးဢမ်ႇမီးသိုၵ်း ၸုမ်းလႂ်မႃးတူင်ႉၼိုင်ၸိုင် ယိုင်ႈၶႅၼ်းလီ ႁႂ်ႈလႆႈယူႇၵတ်းယဵၼ် မိူၼ်မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈ ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။

ပူၼ်ႉမႃး မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 6/8/2023 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်းတင်း ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (SSPP/SSA) ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် တီႈတပ်ႉပၢင်သဝ်း SSPP ၶၢႆးၽၵ်းၼၢမ် ၾၢႆႇဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈၼမ်ႉပွၵ်ႉလႄႈ ဝၢၼ်ႈမၢၵ်ႇ လၢင်း ၾၢႆႇဢွၵ်ႇဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ ႁၢဝ်ႈႁႅင်း။ တႄႇဢဝ် ဝၼ်းတီႈ 7/8/2023 ၼၼ်ႉမႃး သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢွၵ်ႇပၵ်းပိူင် ႁၢမ်ႈၵူၼ်းလၢႆး ၶႃႈ ၶဝ်ႈဢွၵ်ႇဝဵင်း ယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈ 6 မူင်းထိုင် 6 မူင်းၵၢင်ၼႂ် ႁၢၼ်ႉတေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ပၵ်းပိူင်ၼၼ်ႉ ပႆႇပူတ်း။

မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 16/8/2023 ယၢမ်းၵၢင်ဝၼ်း 11:19 မူင်းၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶမယ 573 ဢၼ်ပၵ်းဝႆႉတီႈ ၼႂ်းၵၢင်ဝၢၼ်ႈမၢၵ်ႇ လၢင်း တၢင်းၾၢႆႇဢွၵ်ႇဝဵင်းလၢႆးၶႃႈၼၼ်ႉ လၢၵ်ႈၵွင်ႈယိုဝ်းသႂ်ႇ ၽူႈၸၢႆးသွင်ၵေႃႉ သွၼ်ႉရူတ်ႉၶိူင်ႈမႃးၸွမ်းၵၼ် တၢႆ 1 ၵေႃႉ မၢတ်ႇ 1 ၵေႃႉ။

ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ

- Subscription -
- SHAN's Apps -spot_img

ၶၢဝ်ႇလိုၼ်းသုတ်း