Friday, March 31, 2023

သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ႈယူႇၼႂ်းဝၢၼ်ႈ လူလၢႆၼၢင်းယိင်း ပေႉၵိၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ်

Must read

သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢဵၼ်ႁႅင်း မွၵ်ႈ 200 ၶဝ်ႈပၵ်းပၢင်သဝ်းယူႇဝႆႉ တီႈဝၢၼ်ႈလူင်ၶၢၼ် ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ် ႁွၼ်ႈထဝ်ႇၼႂ်းဝၢၼ်ႈ ထၢမ်ႁႃၽူဝ်ၼၢင်းယိင်းၼႂ်းဝၢၼ်ႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူဝ်ႁႄ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ။

ၵျွင်းသုင်းသွမ်း သင်ၶၸဝ်ႈ ဝၢၼ်ႈလူင်ၶၢၼ်
Photo by – ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ/ ၵျွင်းသုင်းသွမ်းသင်ၶၸဝ်ႈ ဝၢၼ်ႈလူင်ၶၢၼ် လူႉၵွႆ

မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းတီႈ 22/2/2023 သိုၵ်းမၢၼ်ႈ မႃးပၵ်းပၢင်သဝ်းဝႆႉတီႈႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉၵၢင် ၼႂ်းဝၢၼ်ႈလူင် ၶၢၼ် ဢိူင်ႇၶိူဝ်းၼိမ်း ၸႄႈဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ် ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉမႄးၼၼ်ႉ ႁွၼ်ႈထဝ်ႇၼႂ်းဝၢၼ်ႈသေ ၶဝ်ႈထိုင်ၼႂ်းႁိူၼ်းယေးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ၊ ပေႃးႁၼ်ၼၢင်းယိင်းယူႇႁိူၼ်းၵေႃႉလဵဝ် ၶဝ်ႈမိူဝ်းထၢမ်ဝႃႈ ၸွင်ႇမႂ်းမီးၽူဝ်၊ ၽူဝ်မႂ်းၵႂႃႇလႂ် ၼႆလႄႈ ၼၢင်းယိင်းၼႂ်းဝၢၼ်ႈ ဢမ်ႇႁတ်းယူႇႁိူၼ်းၵေႃႉလဵဝ် ဢမ်ႇမီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ။

သၢႆၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ပွတ်းၼွင်ၶဵဝ် ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “မိူဝ်ႈဝႃးၼႆႉ ပီႈၼၢင်းၼၼ်ႉ ၽူဝ်မၼ်းဢမ်ႇယူႇႁိူၼ်း၊ ၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်ၵိၼ်ၸၢင်ႈတၢင်ႇဢွႆႈၸွမ်းပီႈၼွင်ႉၶဝ်ဝႃႇ။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်မႃးယူႇတီႈ ႁူင်းႁဵၼ်း ၼၼ်ႉ ယူႇယူႇမိူဝ်းထၢမ်ဝႃႈ ၸွင်ႇမႂ်းမီးၽူဝ် ၽူဝ်မႂ်းၵႂႃႇလႂ် ပဵၼ်လၢႆၵမ်းလႄႈ မၼ်းပေႃးၵူဝ်ဢေႃႈၼၼ်ႉ။ ပေႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ တိုၵ်ႉသိုပ်ႇ ယူႇတီႈဝၢၼ်ႈထႅင်ႈတႄႉ ၶဝ်တေပေႉၵိၼ်လူလၢႆ (ၵၼ်ႉၸၼ်) ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ယူႇယဝ်ႉဝႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။

သိုၵ်းမၢၼ်ႈ 200 ပၢႆၼႆႉ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 21 ၼၼ်ႉ ၶဝ်လုၵ်ႉတီႈပၢင်တိုၵ်း တၢင်းပွတ်းဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄးသေလူင်းမႃးပၵ်းသဝ်းယူႇၼႂ်းႁူင်းႁဵၼ်းဝၢၼ်ႈလူင်ၶၢၼ်။ ၸိူဝ်းၶဝ်ဢမ်ႇၵူဝ် ဢမ်ႇၵဵင်ၸႂ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ၊ ဢဝ်ၵိၼ် ၵႆႇလဝ်ႈၶဝ်ႈၼိူဝ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၊ ၶူဝ်းၶွင်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵေႃႈ ဢဝ်ၵႂႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်းလူၺ်ႈဢမ်ႇလၢတ်ႈဢမ်ႇယွၼ်းလႄႈပဵၼ်ဢၼ်သုၵ်ႉသၵ်ႉၸႂ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလိူဝ်ႁႅင်း – ဝႃႈၼႆ။

သၢႆၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ပွတ်းၼွင်ၶဵဝ် ၼၼ်ႉသိုပ်ႇလၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ-“သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸုမ်းၼႆႉ မိူဝ်ႈၶမ်ႈသိုၼ်း၊ ၶမ်ႈဝႃးၼႆႉ ဢမ်ႇထၢမ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသင် ႁၼ်ၵူၼ်းႁိူၼ်းမီးယူႇၵေႃႈ ဢမ်ႇၼပ်ႉယမ်၊ ၶဝ်ႈဢဝ်ၵႆႇ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းလဝ်ႉၵႂႃႇ ပဵၼ်လဝ်ႉ ပဵၼ်လဝ်ႉ ၵႆႇဢွၼ်ႇၵႆႇယႂ်ႇ မႄႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵႆႇ ၵူၺ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇၵိုတ်း ဢဝ်ၵႂႃႇ ၵိၼ်မူတ်း။ ပၢႆလွၵ်ႇၵူၼ်းဝၢၼ်ႈပႃးထႅင်ႈဝႃႈ ယိုဝ်းသူတၢႆမူတ်းမူတ်းၵေႃႈလႆႈဢိူဝ်ႈ ၼႆထႅင်ႈလူးၵွၼ်ႇ။ ၶဝ်ႈသၢၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၵေႃႈ ဢဝ်ၵႂႃႇၵိၼ်။ မေႃၾႆးၵေႃႈ ဢဝ်ၵႂႃႇၸႂ်ႉ ဢမ်ႇယွၼ်းဢမ်ႇထၢမ်သင်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ပၢႆဢဝ်မၢၵ်ႇႁိၼ် သိုင်းသႂ်ႇ ႁိူၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈထႅင်ႈ ပဵၼ်လၢႆလင်လူးၵွၼ်ႇ။ လၢႆးႁဵတ်းလၢႆးသၢင်ႈၶဝ်ၼႆႉ မိူၵ်ႈမႂ်ႈႁႅင်း ၼႃႇ” -ဝႃႈၼႆ။

ထိုင်မႃးဝၼ်းတီႈ 23 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် သိုၵ်းမၼ်ႈ ၸုမ်းၼႆႉ ဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈလူင်ၶၢၼ်ၵႂႃႇ တၢင်းဝၢၼ်ႈၶိူဝ်းၼိမ်း။ ၶၢၼ်းဢဝ်ရူတ်ႉၵႃးလူင်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ လူင်ၶၢၼ် လမ်းၼိုင်ႈလႄႈၵႃးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈႁူဝ်ၶူဝ် 2 လမ်း ႁႂ်ႈၵႂႃႇသူင်ႇၶဝ်။

ဝၢႆးသိုၵ်းမၢၼ်ႈတင်း PDF ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 10 ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလူင်ၶၢၼ် ဢမ်ႇႁတ်း ဢွၵ်ႇ ၵႂႃႇ ႁဵတ်းၵၢၼ် မႆႈၸႂ်လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ။

ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ပိုၼ်ႉတီႈ ဝဵင်းၼွင်ႉၶဵဝ် လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ -“ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ် ဢမ်ႇလိုမ်းၸႂ်လႆႈ တင်း ႁိူၼ်းယေး ၵူဝ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶဝ်ႈသွၵ်ႈတဝ်။ ယဝ်ႉၵေႃႈ သင်ၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်ၸိုင် လႆႈဝႆႉသတိသေၵႂႃႇ ၵူဝ်ယဵတ်ႇၺႃးမၢၵ်ႇၾင်လိၼ်။ ဢွင်ႈ တီႈ ၶဝ်ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်မႃးၼၼ်ႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတိုၼ်းဢမ်ႇႁတ်းၵႂႃႇလႃးလႃး ယွၼ်ႉၶဝ်ႁၢင်ႈၵၢင်မၢၵ်ႇဝႆႉ”- ဝႃႈၼႆ။

ဝၢၼ်ႈလူင်ၶၢၼ်ၼႆႉ တင်းမူတ်းမီး လင်ႁိူၼ်း 120 လင်။ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 10 ၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပွႆႇမၢၵ်ႇသႂ်ႇႁိူၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၵွႆ 2 လင်။ လႅဝ်ၽႅဝ်ႉမူတ်း ဢမ်ႇၸၢင်ႈယူႇသဝ်း။ ဢၼ်ၺႃးၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇတိူဝ်ႉၸွမ်း သမ်ႉမီး 3 လင်။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ဝတ်ႉမုၼ်ၸဝ်ႈ လူႉၵွႆထႅင်ႈ မွၵ်ႈၶၼ်ငိုၼ်း 400 သႅၼ်ပျႃး။

ႁိူၼ်းယေး ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ 2 လင် ဢၼ်လႆႈလူႉၵွႆၵႂႃႇၼၼ်ႉ တႃႇလင်ၼိုင်ႈ မီးၵူၼ်းႁိူၼ်း 3 ၵေႃႉ၊ ထႅင်ႈလင်ၼိုင်ႈ မီး 4 ၵေႃႉ ယၢမ်းလဵဝ် ၸိူဝ်းၶဝ်လႆႈၵႂႃႇသွၼ်ႈယူႇၸွမ်းႁိူၼ်းယေးပီႈၼွင်ႉၽႂ်မၼ်း တႃႇတေမေးၶိုၼ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးငိုၼ်းလႄႈ ပဵၼ်ဢၼ်ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ၵိၼ်းၸႂ်ဝႆႉ။

ဝၢႆးပၢင်တိုၵ်းယဝ်ႉၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ယိုဝ်းမူၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵိၼ်သွင်တူဝ် ၵႃႈၶၼ် တေတူၵ်းယူႇ ၼိုင်ႈတူဝ်မွၵ်ႈ 3 သႅၼ်၊ သွင် တူဝ် တေတူၵ်းမွၵ်ႈ 6 သႅၼ်။

သွၵ်ႈတဝ် ႁိူၼ်းယေး ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလူင်ၶၢၼ် ၶႂ်ႈဝႃႈၵူႈႁိူၼ်း။ တႃႇ 2 လင်တႄႉ သုမ်းၵႂႃႇ ငိုၼ်း 20 သႅၼ်ပၢႆလႄႈ ၸွပ်ႇမိုဝ်း 2 သဵၼ်ႈ (မုင်းၶူၺ်း) ။ ထႅင်ႈလင် ၼိုင်ႈ သုမ်းၶမ်း 3 ၵျၢပ်ႈ။

ယၢမ်းလဵဝ် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႆႉ ထုၵ်ႇသိုၵ်းတင်း 2 ၸုမ်းမႃးတဵၵ်းတဵင်ဝႆႉဝႃႈ တေဢမ်ႇလႆႈသူင်ႇၶေႃႈမုၼ်းၶၢဝ်ႇသၢၼ်ပၼ်ၸုမ်းပုၼ်ႉၸုမ်းၼႆႉၼႆလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ယူႇယၢပ်ႇၼႂ်းၵႄႈမၼ်း။

သိုၵ်းမၢၼ်ႈသမ်ႉပၢႆလွၵ်ႇငိုတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ ပေႃးပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းထႅင်ႈ(ပေႃးၶဝ်လႆႈယိုဝ်းၵၼ်တင်းသိုၵ်း PDF ထႅင်ႈ) ၸိုင် တေၽဝ်ဝၢၼ်ႈ၊ ပေႃးပွႆႇၶၢဝ်ႇဢွၵ်ႇၸွမ်းဢွၼ်ႊလၢႆႊ ၵေႃႈတေၽဝ်ဝၢၼ်ႈ ဝႃႈၼႆဝႆႉ။

ဝၢႆးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်း PDF ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်းယဝ်ႉ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 11 ၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တီႉၺွပ်းဢဝ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလူင်ၶၢၼ် ၽူႈ ၸၢႆး 7 ၵေႃႉ ၵႂႃႇၸႅတ်ႈထၢမ် ၼႂ်းထိူၼ်ႇတီႈၼိုင်ႈ။ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတႃႇ ၵေႃႉ ၼိုင်ႈၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႄးဝႃႈပဵၼ်သၢႆ PDF ၼႆသေ ယိုဝ်းတၢႆပႅတ်ႈ။ ထိုင်မႃး ဝၼ်းတီႈ 13 ၵိုတ်း 6 ၵေႃႉၼၼ်ႉ ၸင်ႇပွႆႇတူဝ်မႃးၶိုၼ်း။

ၼႂ်းဢိူင်ႇၶိူဝ်းၼိမ်းၼႆႉ တင်းမူတ်းမီး 10 ဝၢၼ်ႈ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ဝၢၼ်ႈတႆး တေမီး 6 ဝၢၼ်ႈ။ ဢၼ်ၺႃးၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇ ပၢင်တိုၵ်း ယွၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈတင်း PDF ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈလူင်ၶၢၼ် တင်းၼမ်။ ဝၢၼ်ႈပဵင်းဢွႆႈသမ်ႉ ထုၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ သွၵ်ႈတဝ် ၸွမ်း ႁိူၼ်းလႄႈ ႁၢၼ်ႉၶၢႆၶူဝ်းၵုၼ် တင်းမူတ်း 3 လင် မိူဝ်ႈၽွင်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ပၢႆႈၽေးဝႆႉယူႇၼၼ်ႉ။

ဢိူင်ႇၶိူဝ်းၼိမ်းၼႆႉ ယူႇၾၢႆႇႁွင်ႇဝၼ်းတူၵ်း ဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ် ယၢၼ်ဝဵင်း မွၵ်ႈ 20 လၵ်း။

ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ

- SHAN's Apps -spot_img

ၶၢဝ်ႇလိုၼ်းသုတ်း