Thursday, February 9, 2023

ဝၼ်းႁပ်ႉပီမႂ်ႇၶႄႇ မၢၵ်ႇၵွင်ႈတူၵ်းသႂ်ႇႁိူၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ဝဵင်းမူႇၸေႊ

Must read

ၽွင်းၶၢဝ်းႁပ်ႉပီမႂ်ႇၶႄႇ မၢၵ်ႇၵွင်ႈတူၵ်းသႂ်ႇ ႁိူၼ်းယေး ၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းဝဵင်းမူႇၸေႊ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈဢုၼ်ႇၸႂ် ၵူဝ်တုမ်ႉတိူဝ်ႉသၢႆၸႂ်လူႉတၢႆ မၢတ်ႇၸဵပ်းၸွမ်း။

မၢၵ်ႇၵွင်ႈ တူၵ်းသႂ်ႇႁိူၼ်း ဝဵင်းမူႇၸေႊ
Photo by – ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ/ မၢၵ်ႇၵွင်ႈတူၵ်းသႂ်ႇ ႁိူၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ တီႈဝဵင်းမူႇၸေႊ 23/1/2023 ယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈ

ဝၼ်းတီႈ 21-23/1/2023 ၼႆႉသူင်ႇသင်ႇပီၵဝ်ႇႁပ်ႉတွၼ်ႈပီမႂ်ႇၶႄႇလႄႈ လၢဝ်းပၢၼ်းၶႄႇ/ လုၵ်ႈၸုမ်းပျီႇတူႉၸိတ်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ် ယိုဝ်းၵွင်ႈႁူမ်ၸူမ်းႁပ်ႉတွၼ်ႈပီမႂ်ႇ မၢၵ်ႇၵွင်ႈ တူၵ်းသႂ်ႇႁိူၼ်းယေး ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၼႂ်း ဝဵင်းမူႇၸေး လႅၼ်လိၼ်တႆး – ၶႄႇ တင်းၼမ်။

ၵူၼ်းဝဵင်းမူႇၸေႊ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ၽွင်းပီမႂ်ႇၶႄႇၼႆႉ မၢၵ်ႇၵွင်ႈတူၵ်းသႂ်ႇ ႁိူၼ်းယေး ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႆႉ မီး ပဵၼ်လၢႆလင်ၶႃႈဢေႃႈ ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈႁူႉတႄႉ။ ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈ ဢမ်ႇႁူႉ တေမီးထႅင်ႈတင်းၼမ်။ ဢၼ်ႁူႉတႄႉ တီႈပွၵ်ႉၵွင်းမူးတူင်ႈ မၢင်ႁိူၼ်းတူၵ်းသႂ်ႇ ပဵၼ် 4-5 လုၵ်ႈ၊ တူၵ်းသႂ်ႇၸလွပ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ။ တီႈပွၵ်ႉၸၢၼ်းလႄႈ ၼိူဝ်ဝဵင်း ၸိူဝ်းၼႆႉထႅင်ႈ တင်းၼမ်။ ၵူၼ်း ယိုဝ်းမၼ်းသမ်ႉ တေပဵၼ်ၸိူဝ်းလၢဝ်းပၢၼ်းၶႄႇ ဢၼ်မႃးႁဵတ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးတၢင်းၼႆႉ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ လုၵ်ႈၸုမ်းပျီႇတူႉၸိတ်ႉ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၸၢဝ်းၶႄႇ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ”- ဝႃႈၼႆ။

မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းတီႈ 23 ယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈ မၢၵ်ႇၵွင်ႈတူၵ်းသႂ်ႇႁိူၼ်းယေးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ တီႈပွၵ်ႉၸၢၼ်း လုၵ်ႈၼိုင်ႈ တူၵ်းသႂ်ႇ ၼႂ်းႁွင်ႈ ၼွၼ်းၵမ်းလဵဝ် ၵတ်းၵႃႈ ဢမ်ႇတိူဝ်ႉသႂ်ႇၵူၼ်းၼႂ်းႁိူၼ်းယေး လူႉတၢႆမၢတ်ႇၸဵပ်းၸွမ်း ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ မူႇၸေႊလၢတ်ႈ။

“မၼ်းပဵၼ်သဵင်ၵွင်ႈႁႃႉ သဵင်မူၵ်ႇၾႆးတႅၵ်ႇႁႃႉ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈ ယႅၵ်ႇသဵင်မၼ်းဢမ်ႇလႆႈ ။ဢၼ်ၶဝ်ႁပ်ႉတွၼ်ႈပီမႂ်ႇၶႄႇ ၼႆႉ။ တေႃႈၼင်ႇ ႁိမ်းႁိူၼ်းႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ၶဝ်ယိုဝ်းၵွင်ႈႁႃႉ ၶဝ်ၸုတ်ႇမူၵ်ႇၾႆးႁႃႉ ႁဝ်းၶႃႈ ယင်းဢမ်ႇႁူႉၵွၼ်ႇဢေႃႈ။ မိူဝ်ႈဝႃး ၵၢင်ၶမ်ႈ မၢၵ်ႇၵွင်ႈတူၵ်းသႂ်ႇၼိူဝ်လင်ၶႃးႁိူၼ်းလင်ၼိုင်ႈ တူၵ်းသႂ်ႇ ၼႂ်းႁွင်ႈၼွၼ်းၵမ်ႈလဵဝ်။ ၵတ်းၵႃႈ ဢမ်ႇ တူၵ်းသႂ်ႇၵူၼ်းၵွၼ်ႇဢေႃႈ။ ပေႃးတူၵ်းသႂ်ႇတႄႉ တေႁဵတ်းႁိုဝ်”- ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဝဵင်းမူႇၸေႊ သိုပ်ႇလၢတ်ႈၼင်ႇၼင်ႇၼႆ။

မၢၵ်ႇၵွင်ႈ ဢၼ်တူၵ်းသႂ်ႇ ႁိူၼ်းယေး ၵူၼ်းမိူင်းၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ပဵၼ်ၶၢဝ်းပွႆးပီမႂ်ႇၶႄႇၼႆႉၵူၺ်း မိူၼ်ၼင်ႇ ၶႅၵ်ႇလီပၢင်ၸႃႉ ၶိုၼ်ႈႁိူၼ်းမႂ်ႇ၊ ဝၼ်းၵိူတ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ ၶဝ်ၵႆႉယိုဝ်းယူႇတႃႇသေႇ ဝႃႈၼႆ။

ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ပိုၼ်ႉတီႈ ဝဵင်းမူႇၸေႊ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ဢၼ်ၶဝ်ယိုဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၸၢဝ်းၶႄႇ လၢဝ်းပၢၼ်း ၸိူဝ်း ဢမ်ႇႁူႉလွင်ႈၵွင်ႈႁိုဝ် ဢမ်ႇႁူႉ။ ဢၼ်ၶဝ်ယိုဝ်းၶိုၼ်ႈၾႃႉၼၼ်ႉ ၶဝ်ဢမ်ႇယိုဝ်းၶိုၼ်ႈသိုဝ်ႈသိုဝ်ႈ 90 တီႇၵရီႇ ပေႃး ၶဝ်ယိုဝ်းၸိူင်ႉ ၼၼ်တႄႉ လွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉၵူၼ်းမိူင်း တေဢေႇ။ ဢၼ်ၶဝ်ယိုဝ်းၼႆႉသမ်ႉ ယိုဝ်းၸၢႆႉ(ၾၢႆႉ) 45 တီႇၵရီႇလႄႈ ၼၼ်ႉတႄႉ ၸၢင်ႈ တုမ်ႉတိူဝ်ႉ ၵူၼ်းၵမ်းသိုဝ်ႈၶႃႈယဝ်ႉ။ ဢၼ်ၶဝ်ယိုဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၶၢဝ်းပီမႂ်ႇၶႄႇၼႆႉၵူၺ်း မိူၼ် ၼင်ႇၶိုၼ်ႈႁိူၼ်းမႂ်ႇ ဝၼ်းၵိူတ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၶဝ်ယိုဝ်းသေႇသေႇ မၢၵ်ႇၵွင်ႈၶဝ် တူၵ်းသႂ်ႇႁိူၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ယွၼ်ႉၸိူင်ႉ ၼႆႉၵေႃႈ မီးမႃးၼမ်ၶႃႈဢေႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။

ၶၢဝ်းပီမႂ်ႇၼႆႉ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီယိုဝ်းၵွင်ႈႁပ်ႉတွၼ်ႈၸိူင်ႉၼႆ ယွၼ်ႉပဵၼ်ၽေးတႃႇၵူၼ်းမိူင်းၼမ်လႄႈ သင်ပဵၼ်လႆႈ ၸႂ်ႉ ၸုတ်ႇမူၵ်ႇ ၾႆးသေ ႁပ်ႉတွၼ်ႈၼႆႉ ယိုင်ႈၶႅၼ်းလီ ယွၼ်ႉဢမ်ႇမီးၽေးတႃႇၵူၼ်းသင် ၽူႈတူင်ႉၼိုင် ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်း ၵူၼ်း ဝဵင်းမူႇၸေႊ လၢတ်ႈ။

“လွင်ႈၶဝ်ယိုဝ်းၵွင်ႈ ႁပ်ႉပီမႂ်ႇၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈ ၵူၼ်းမိူင်း ဢမ်ႇယွမ်းႁပ်ႉလႆႈ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီႁဵတ်း ယွၼ်ႉမၼ်းမီးၽေးတႃႇ ၵူၼ်းမိူင်းၼမ် ထိုင်သၢႆၸႂ်လႄႈ သင်ပဵၼ်လႆႈ ၸုတ်ႇမူၵ်ႇၾႆးသေ ႁပ်ႉတွၼ်ႈ ယိုင်ႈၶႅၼ်းလီ မၼ်းတေဢမ်ႇမီးၽေးသင်တႃႇၵူၼ်းမိူင်း။ ၵွပ်ႈၼႆ ႁဝ်းၶႃႈ ဢမ်ႇၶႂ်ႈႁႂ်ႈၶဝ်ယိုဝ်းၵွင်ႈ ၸိူင်ႉၼႆၶႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။

ပူၼ်ႉမႃး ႁူဝ်ပီ 2022 ၼၼ်ႉ မၢၵ်ႇၵွင်ႁပ်ႉပီမႂ်ႈၶႄႇၶဝ်တူၵ်းသႂ်ႇ ႁူဝ်မႃႇၵူၼ်းမိူင်းလုၵ်ႈၼိုင်ႈ တီႈပွၵ်ႉၵွင်းမူးတူင်ႈ ၽွင်းပဵၼ်ပၢင်ပွႆးၶႅၵ်ႇလီပၢင် ၸႃႉ ဢၼ်ၶဝ်ၸတ်းႁဵတ်းၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉၵူၼ်းမိူင်းသႂ်ႇၼိုင်ႈၶူဝ်းၼႃလႄႈ မၢၵ်ႇၵွင်ႈဢမ်ႇတိူဝ်ႉၶဝ်ႈလိုၵ်ႉ ဢမ်ႇတၼ်းတိူဝ်ႉထိုင် တူဝ် ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ မူႇၸေႊလၢတ်ႈ။

ၽွင်းၼၼ်ႉ မၢၵ်ႇၵွင်ႈတူၵ်းသႂ်ႇပႃး ႁိူၼ်းယေးၵူၼ်း ဝၢၼ်ႈပၢင်ႇၶမ်းလင်ၼိုင်ႈ၊ ပွၵ်ႉၼိူဝ် လင်ၼိုင်ႈလႄႈ ပွၵ်ႉပၢႆးၸၢၵ်ႈ (စက်မှုရပ်ကွက်) လင်ၼိုင်ႈ ၼႂ်းဝဵင်းမူႇၸေႊ။

ဝဵင်းမူႇၸေႊၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းလႅၼ်လိၼ်တိတ်းၸပ်းၶႄႇ ဝဵင်းၼိုင်ႈ ယဝ်ႉၵေႃႈ ပဵၼ်ဝဵင်းၵႃႉၶၢႆၵေႃႈၸႂ်ႈလႄႈ ယွၼ်ႉၼၼ် ၸုမ်း ယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၸၢဝ်းၶိူဝ်း၊ ၸုမ်းပျီႇတူႉၸိတ်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ တူင်ႉၼိုင်ယူႇသဝ်းၼမ်။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၸၢဝ်းၶႄႇ ၸိူဝ်းလုၵ်ႉတၢင်းမိူင်း ၶႄႇသေ ၶဝ်ႈမႃးႁဵတ်းၵၢၼ် ပၢင်တေႃႇလွင်း၊ ၵႃႉၶၢႆပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၼွၵ်ႈမၢႆမီႈ ၼႂ်းဝဵင်းမူႇၸေႊ ၸိူဝ်းၼႆႉ ၵေႃႈ မီးထႅင်ႈတင်းၼမ်။

ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ

- SHAN's Apps -spot_img

ၶၢဝ်ႇလိုၼ်းသုတ်း