ၵူၼ်းမိူင်းဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်း တေၸတ်းႁဵတ်းပၢင်လူႇတၢၼ်းမၢႆတွင်း ၵျွင်းၵမ်မထၢၼ်း(ကမ္မဌာန်း) ဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်း ၵေႃႇတင်ႈ ၶိုၼ်ႈမႃးၶွပ်ႈတဵမ် ပီၵွၼ်းသႅင် 75 ပီလႄႈ ႁပ်ႉပဵၼ်တၵ်ႉၵႃႇတႃႇၸတ်း ပၢင်ၵုမ်ၺီႇလႃႇၶၢမ်ႇ သင်ၶတိူၵ်ႈၵမ်မထၢၼ်းပတ်းပိုၼ်ႉၸိုင်ႈတႆး ၵမ်းထူၼ်ႈ 57   တီႈတိူၵ်ႈ ၵမ်မထၢၼ်း ဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်း ။

ပၢင်လူႇတၢၼ်းၼႆႉတေၸတ်းႁဵတ်းၼႂ်း ဝၼ်းတီႈ 4-7/2/2023 လိူၼ်သၢမ်မူၼ်းတေႃႇထိုင် လိူၼ်သၢမ် လွင်ႈ 3 ၶမ်ႈ ။ ယၢမ်းလဵဝ် ယူႇတီႈသင်ၶၸဝ်ႈလႄႈ တၵ်ႉၵႃႇ သတ်ႉထႃး ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈႁူမ်ႈၵၼ် ၸတ်း တီႈယူႇတၼ်းသဝ်းဝႆႉပၼ်တႃႇ သင်ၶႃၸဝ်ႈၵျွင်းၵမ်မထၢၼ်းလၢႆလၢႆတီႈၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး ဢိၵ်ႇတၵ်ႉၵႃႇ သတ်ႉထႃး တီႈၸမ်တီႈၵႆ ဢၼ်တေမႃးႁူမ်ႈလူႇႁူမ်ႈတၢၼ်း ႁူမ်ႈတုင်းထွမ်ႇထမ်မတြႃး  ။

ၸဝ်ႈၶူး ဢႃႇၸိင်ႇၼ (ၸဝ်ႈမိူင်းမိတ်ႈ) ၸဝ်ႈၽူႈၼႄတြႃး တီႈဝတ်ႉၵျွင်းၵမ်မထၢၼ်း ဝိပသ်ႉၼႃႇ ဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်း လၢတ်ႈ တီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “တိူၵ်ႈၵမ်မထၢၼ်း ဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်းၼႆႉ ပိုတ်ႇမႃးမီး 75 ပီ (ပီၵွၼ်းသႅင်) ပီၼႆႉယဝ်ႉ။ ပၢင်ၵုမ်ၺီႇလႃႇၶၢမ်ႇ ၵေႃႈ တူၵ်းမႅၼ်ႈ ၵမ်းထူၼ်ႈ 57  ။ ၵွပ်ႈၼႆ တၵ်ႉၵႃႇသတ်ႉထႃးဝဵင်းလၢင်းၶိူသ်းႁပ်ႉပဵၼ်ၸဝ်ႈတႃႇၼ သေ ၸတ်းပၢင်လူႇတၢၼ်း ။   ယၢမ်းလဵဝ် ၵၢၼ်ႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉ ယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇၶိုင်ႈၼိုင်ႈ (50 %) ယဝ်ႉ။ ဢွင်ႈတီႈယူႇ တီႈၵိၼ်၊ ႁွင်ႈၼႄပိုၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉတႄႉ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉ မူတ်း ယဝ်ႉ။ တေဢၢၼ်းမွၵ်ႇထိုင် သင်ၶၸဝ်ႈ ဢမ်ႇယွမ်း 400 တူၼ်။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၵူၼ်းႁိူၼ်း တၵ်ႉၵႃႇတီႈၸမ်တီႈၵႆထႅင်ႈ တင်းၼမ်”- ဝႃႈၼႆ။

 ပၢင်ၵုမ်ၺီႇလႃႇၶၢမ်ႇ သင်ၶၸဝ်ႈ မႁႃသတိပထၢၼ်ႇ ပတ်းပိုၼ်ႉ ၸိုင်ႈတႆး ၵမ်းထူၼ်ႈ 57  ဢၼ်တေၸတ်း တီႈဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်းၼႆႉ သင်ၶၸဝ်ႈဢၼ်ပဵၼ်တူဝ်တႅၼ်း တိူၵ်ႈၵမ်မထၢၼ်း 36 တိူၵ်ႈ  ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းၸၢၼ်း – ပွတ်းႁွင်ႇလႄႈ ပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း တေမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈ  ။ ပီပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ တိူၵ်ႈၵမ်မထၢၼ်းၽႂ်မၼ်း မီးပၢင်တြႃးၸိူင်ႉႁိုဝ် မီးယေႃးၵီႇလၢႆၸဝ်ႈမႃးတိုဝ်းၵမ်၊ တၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇမီးၸိူင်ႉႁိုဝ်။ တေၸၢင်ႈႁူမ်ႈၵၼ်ၵႄႈလိတ်ႈၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ ၽႅၼ်ၵၢၼ်တႃႇပီၼႃႈမီးၸိူင်ႉႁိုဝ် – တေဢုပ်ႇၵုမ်ထတ်းသၢင်ၵႂႃႇ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ တွၼ်ႈတႃႇတၵ်ႉၵႃႇသတ်ႉထႃးဢၼ်မႃးၸွမ်းသမ်ႉ တေမီးပၢင်တြႃးပၼ်ၵူႈၶမ်ႈလႄႈၵူႈဝၼ်း။

တိူၵ်ႈၵမ်မထၢၼ်း ဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်းၼႆႉ တင်းမူတ်းမီး ၵျွင်းယေႃးၵီႇၶဝ်ႈ 53 လင်။ ယေႃးၵီႇ 1 ၸဝ်ႈၶဝ်ႈတိုဝ်းၵမ်တြႃး တီႈၵေႇသုတ်း 10 ဝၼ်း။ ဢၼ်မီးသတ်ႉထႃႇလႄႈၶႂ်ႈတိုဝ်းၵမ်လိူဝ် 10 ဝၼ်းၵေႃႈလႆႈ။  1 ပီလႂ် မီးယေႃးၵီႇၶဝ်ႈ ဢမ်ႇယွမ်း 400 ၵေႃႉ တေႃႇထိုင် 500 ၵေႃႉ။ ပီၼႆႉ ယွၼ်ႉတေၸတ်းပီၵွၼ်းသႅင် 75 ပီလႄႈ ၸင်ႇလႆႈပိုတ်ႇပၢင်တြႃးမႃး ၶၢဝ်းတၢင်း 5 လိူၼ်ၵူၺ်း။ တႄႇ ဢဝ် လိူၼ်ၵဝ်ႈမူၼ်း တေႃႇထိုင်လိူၼ်ၵမ်လွင်ႈ။

ၵူႈပီ ပူၼ်ႉမႃးတႄႉ ပၢင်တြႃးတိုၼ်းပိုတ်ႇတႃႇ  6 လိူၼ် တႄႇဢဝ် လိူၼ်ၵဝ်ႈမူၼ်းတေႃႇထိုင် လိူၼ် 3 လွင်ႈ 13 ၶမ်ႈ  ။

ပၢင်ၵုမ်လူင်ၺီႇလႃႇၶၢမ်ႇ ၵမ်ႇမထၢၼ်း ၵမ်းထူၼ်ႈ 56 ဢၼ်ယဝ်ႉမႃးၼႆႉ ၸတ်းႁဵတ်းၵႂႃႇ တီႈတိူၵ်ႈၵမ်ႇမထၢၼ်း ၸႄႈဝဵင်း မွၵ်ႇမႆႇ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း။

သုၼ်တိုဝ်းၵမ် ၵမ်ႇမထၢၼ်း မူႇလမိၼ်းၵုၼ်းၼႆႉ ၼႂ်းမိူင်းတႆးပတ်းပိုၼ်ႉ မီး 36 ဢွင်ႈတီႈ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ တိူၵ်ႈၵမ်ႇမထၢၼ်း တီႈ ဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်း ပဵၼ်တိူၵ်ႈငဝ်ႈ၊ တီႈတႄႇပၢင်တိုဝ်းၵမ် ၵမ်မထၢၼ်းပွၵ်ႈၵမ်းႁႅၵ်ႈ တင်ႈတႄႇ ပီၶရိတ်ႉ 1947 (ပီၵေႃးၸႃႇ 1309 ၼီႈ) မႃး တေႃႇယၢမ်းလဵဝ်။