ပၢင်ႁူမ်ႈၸူမ်းဝႆႈသႃ ဝၼ်းၵိူတ်ႇၸဝ်ႈသိလ်ထမ်း ၶူးဝႃးဝုၼ်းၸုမ့် ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 59 ပီၼႆ့ တေတႄႇၸတ်းႁဵတ်းၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 1-6/12/2023 တီႈဢိူင်ႇမိူင်းၽူင်း ၸႄႈဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ။
ၸဝ်ၶူးၺႃႇၼသီႇရိ( ၸဝ်ႈမၢၼ်ႇတႃဢွၼ်ႇ) လၢတ်ႇတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ ဝၼ်းၵိူတ်ႇၸဝ်ႈပေႃႈတႄ့ၵေႃႈ တေၸတ်းႁဵတ်းမိူၼ်ၵူႈပီယူႇ။ ၵူၺ်းၼႃႇ ပီၼႆ့ တေမီးလွင်ႈလၢၵ်ႇလၢႆးယူႇၽွင်ႈ၊လွင်ႈၼၼ့်ၵေႃႈ ပီၼႆ့ တေတၢင်ႇထီးပႃး ထၢတ်ႈၵွင်းမူးပုတ့်ထၵယႃႇ ဢၼ်ႁဵတ်းဝႆ့မႂ်ႇၼၼ့်သေ ၵူႈပီတႄ့ ပွႆးဝၼ်းၵိူတ်ႇၸဝ်ႈပေႃႈ တေႁဵတ်းထိုင် ဝၼ်းထိ 5 ၵူၺ်း ၊ပီၼႆ့ တႄ့ တေႃႇထိုင်ဝၼ်းထိ 6 ။ တေတၢင်ႇထီးၵွင်းမူးဝၼ်းထိ 6 ၼၼ့်ၼႃႇၼေႃ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၵေႃႈ မီးလွင်ႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆ့ၽွင်ႈယဝ့်ၼင်ႇၵဝ်ႇ ”-ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းပၢင်ပွႆးဝၼ်းၵိူတ်ႇၸဝ်ႈၶူးဝႃးပီၼႆ့ တေၸၢင်ႈၵိုၼ်းလိူဝ်သေၵူႈပီပီ ။ ယွၼ့်တၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ့်ၵေႃႈ ပိူင်ၼိုင်ႈ ၸဝ်ႈၶူးဝႃးၶဝ်ႈထမ်ႈဢထိတ့်ထၢၼ်ႇ ၶၢဝ်းတၢင်းသၢမ်ပီပၢႆၼႆ့ ၵေႃႈပိူင်ႈၼိုင်ႈသေ ပီၸိူဝ်းပူၼ့်မႃး ၵူၼ်းတီႈၸမ်တီႈၵႆ ဢမ်ႇထၢင်ႇႁၢင်ႈ လႆႈဝႆႈလႆႈသႃၸဝ်ႈပေႃႈသိလ်ထမ်း။
ၸဝ်ၶူးၺႃႇၼသီႇရိ( ၸဝ်ႈမၢၼ်ႇတႃဢွၼ်ႇ) လၢတ်ႇၼႄထႅင်ႈဝႃႈ – “ ၸူဝ်ႈပႆႇထိုင် ဝၼ်းၵိူတ်ႇၼႆ့ ၸဝ်ႈပေႃႈ လႅပ်ႈတေလႆႈ ၵႂႃႇတၢင်းမိူင်းၶၢၵ်ႇ ၊ မိူင်းယၢင်း။ တီႈမိူင်းယၢင်း မီးပၢင်ၸႃပၼ ၸဝ်ႈသြႃႇတူၼ်ၼိုင်ႈ တီႈဝတ့်ဝၢၼ်ႈပႃႇသၢၼ်လႄႈ ပီႈၼွင့်မိူင်းယၢင်းၶဝ် ပၢင်း ၸဝ်ႈၶူးဝႃးဝႆ့ ”-ဝႃႈၼႆ။
ၸဝ်ႈသိလ်ထမ်းတေဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းၵႂႃႇ တီႈဝဵင်းမိူင်းယၢင်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း ဝၼ်းတီႈ 20-21-22/12/2022 ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉမီးၵၢၼ်သိုပ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းၵႂႃႇဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈသေ ပွၵ်ႈမႃးဝႄ့ ထမ်ႈမိူင်းၵႅတ်ႇ ၸူဝ်ႈၵႅပ့်။ ဝၢႆးၼၼ်ႉတေမႃးယူႇမိူင်းၽူင်း ထိုင် ဝၼ်းၵိူတ်ႇမၼ်းၸဝ်ႈ ၵူၼ်းဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းလုမ်းလႃး ထမ်ႈမိူင်းၵႅတ်ႇၵေႃ့ၼိုင်ႈလၢတ်ႈ။
ထၢတ်ႈၵွင်းမူးမႂ်ႇဢၼ်တေတၢင်ႇထီးၼႂ်းပၢင်ႁူမ်ႈၸူမ်း ဝၼ်းၵိူတ်ႇ ၸဝ်ႈၶူးဝႃးဝုၼ်းၸုမ့်ၼၼ့် ပဵၼ်ၸဝ်ႈလႅင်းသႂ်ႁိူင်း(ထုင့်ပၢင်ႇလႅင်းသႂ်) ဢွၼ်ႁူဝ် ႁူမ်ႈလူၺ်ႈ တၵ်ႉၵႃႇသတ်ႉထႃး တီႈၸမ်တီႈၵႆ ႁဵတ်းသၢင်ႈလူႇတၢၼ်းဝႆ့။ ၸိုဝ်ႈႁွင့်ၵွင်းမူးၶမ်းလူင်ပုတ့်ထၵယႃႇ မႁႃပေႃးထိ မီးႁိမ်းၾင်ႇၼမ့်ၶွင်။ ပိူင်ၾင်ငၢႆးမိူၼ် ထၢတ်ႈပုတ့်ထၵယႃႇ ဢၼ်မီးၼႂ်းမိူင်းဢိၼ်ႊတီႊယႃႊ ။ၵေႃႇႁဵတ်းမႃး မီး ၶၢဝ်းတၢင်း 3 ပီပၢႆ ။ မိူဝ်ႈလဵဝ်ယဝ့်တူဝ်ႈလီငၢမ်းသေ ပႂ်ႉတၢင်ႇထီးၼႂ်းပၢင်ႁူမ်ႈၸူမ်းဝၼ်းၵိူတ်ႇၸဝ်ႈသိလ်ထမ်းဝုၼ်းၸုမ့်။
ၸဝ်ၶူးၺႃႇၼသီႇရိ( ၸဝ်ႈမၢၼ်ႇတႃဢွၼ်ႇ) သင်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ-“ ပေႃးပီႈၼွင့်ၸမ်ၵႆ တေမႃးပၢင်ႁူမ်ႈၸူမ်း ဝၼ်းၵိူတ်ႇၶူးဝႃးပေႃႈသိလ်ထမ်းၼႆၸိုင် ႁႂ်ႈငိူင့်ဝႄႈ လွင်ႈယႃႈမဝ်းၵမ်၊လွင်ႈၵိၼ်ၼိူဝ့်ၵိၼ်ပႃ တင်ႈတႄႇ ဢွၵ်ႇႁိူၼ်းမႃး၊ ယဝ့်ၵေႃႈ မိူဝ်ႈၶီႇရူတ့်ၶီႇၵႃး ဢွၵ်ႇတၢင်း မိူဝ်းမိူဝ်းမႃးမႃးၸိူဝ်းၼၼ့်ၵေႃႈ ႁႂ်ႈဢွၼ်ၵၼ် ဝႆ့သတိလီငၢမ်းသေ ယႃႇႁႂ်ႈမီးလွင်ႈတုမ့်တိူဝ့်ၵၼ်။ ယႃႇဝႆ့ၸႂ်ဢမ်ႇပဵင်းပေႃးၼိူဝ်ၵၼ်။ ႁေႃႈၵႃးၶႂ်ႈ ပူၼ့် ၵၼ်ၸိူဝ်းၼႆ့ ယႃႇႁႂ်ႈမီး။ ၼင်ႇႁိုဝ်တေလွတ်ႈၽေးၵူႈပိူင်ၼၼ့် ဝႆ့ၸႂ်မႅတ့်တႃႇ ၼိူဝ်ၵၼ် ၼမ်ၼမ်သေၵမ်း ”-ဝႃႈၼႆ။
ၸဝ်ႈသိလ်ထမ်းၶူးဝႃး ဝုၼ်းၸုမ်ႉၼႆႉ ၸႃတိတီႈၵိူတ်ႇပဵၼ်ဝၢၼ်ႈမႄႈၶမ်းၼွင်မူဝ် ဢိူင်ႇမႄႈၶမ်း ၸႄႈဝဵင်းမႄႈၸၼ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းႁၢႆး။ ပဵၼ်လုၵ်ႈပေႃႈသႅင်လႃႈလႄႈ မႄႈၶမ်းလႃႈ။ ၽွင်းဢႃယုၸဝ်ႈ 4 ပီ ထိုင် 10 ပီၼၼ်ႉ လႆႈၶဝ်ႈႁဵၼ်းလိၵ်ႈတီႈ ႁူင်းႁဵၼ်းထႆး။ ထိုင်မႃးဢႃယု 11 ပီ ၼၼ်ႉ ၶိုၼ်ႈပဵၼ် ၸဝ်ႈသၢင်ႇ၊ ဢႃယု 12 ပီ တၵ်ႉၵႃႇသတ်ႉထႃး ဢိူင်ႇမိူင်းၽူင်း ၸႄႈဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း ၸင်ႇၵႂႃႇယိုၼ်ႈမွၵ်ႇ ယေႃးၸဝ်ႈ မႃးပူၵ်းပွင် သႃသၼႃတီႈဝတ်ႉၽရႃႉထၢတ်ႈသီႊတွၼ်ႊရိူင်း (သီရိတွၼ်းႁိူင်း) ၸႄႈဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း။
ၶူးဝႃးၸဝ်ႈၼႆႉ တိုဝ်းၵမ်သိလ်ထမ်းမၼ်ႈၽဵၼ်း ၊ ၽႃႇဝၼႃႇမဵတ်ႉတႃႇ မၢၼ်ႇမႅၼ်ႈလႄႈ တၵ်ႉၵႃႇသတ်ႉထႃးဢၼ်ယုမ်ႇယမ်ၼပ်ႉထိုဝ်ဝႆႈသႃၸဝ်ႈၵေႃႈမီးပတ်းပိုၼ်ႉၵူႈၸိုင်ႈမိူင်း ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ။
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ