ၸုမ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် ၵဵင်းမႆႇ မိူင်းထႆး  ၼႄၵၢင်ၸႂ် လႄႈယိုၼ်ႈလိၵ်ႈၸူး ၸုမ်း ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉလႄႈ 6 ႁွင်ႈၵၢၼ်ယႂ်ႇ ၼႂ်းၸိုင်ႈထႆး သၢၼ်ၶတ်းလွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈပၼ်တူတ်ႈတၢမ်ႇတၢႆ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် ၻၵူင်ႇ တိူင်း တႃႈၵုင်ႈ 7 ၵေႃႉ။

ဝၼ်းတီႈ 6/12/2022 ယၢမ်းၵၢင်ဝၼ်း 1 မူင်း  ၸုမ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ်ၵဵင်းမႆႇ ၵႂႃႇယိုၼ်ႈလိၵ်ႈပိုတ်ႇထူင် (Open Letter)  တီႈလုမ်းၽွင်းတၢင် ဢမေႊရိၵၼ်ႊ ဢၼ်ပၵ်းတီႈဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ လႄႈယၢမ်းႁူဝ်ၶမ်ႈ ၸုမ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်း ၸၼ်ႉ ၸွမ် မၢၼ်ႈလႄႈထႆး ႁူမ်ႈၵၼ် တေမီးလွင်ႈတူင်ႉၼိုင် ၼႄၵၢင်ၸႂ် သၢၼ်ၶတ်းၶေႃႈထတ်းသိၼ်တြႃး သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်ပၼ်တူတ်ႈတၢမ်ႇတၢႆ ထိုင်လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် ၻၵူင်ႇ ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ 7 ၵေႃႉ။  လွင်ႈတူင်ႉၼိုင် ၼႆႉ တေႁဵတ်း တီႈ  ပၢင်ႇႁုၼ်ႇႁၢင်ႈ သၢမ်ၵသၵ်ႇ ၵၢင်ဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ ၸိုင်ႈထႆး။

လိၵ်ႈဢၼ်သူင်ႇၸူးလုမ်းၽွင်းတၢင် ဢမေႊရိၵၼ်ႊၼၼ်ႉ ယိုၼ်ႈထိုင်ပႃး – ၽူႈၼမ်းၼႂ်းၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ ၊ လုမ်းတၢင်မိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊ၊ လုမ်းတၢင်မၢၼ်ႈ၊ ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းလႄႈ ၵၢၼ်ႁဵၼ်းလွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၸၼ်ႉၸွမ်မႁိတွၼ်ႊ ၊ ၸုမ်းသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်း Amnesty International  ၊ ၸွမ်ၽွင်းလူင်ၸိုင်ႈထႆး လႄႈ ၽူႈၼမ်းၼႂ်း ဢႃႊသီႊယၼ်ႊ ၸိူဝ်းၼႆႉ။      

ၼႂ်းလိၵ်ႈယိုၼ်ႈထိုင်ၼၼ်ႉ တုၵ်းယွၼ်းဝႆႉ 6 ၶေႃႈ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ၵၢၼ်တႅပ်းတတ်းတြႃးပၼ် တူတ်ႈတၢမ်ႇတၢႆၼႆႉ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီမီးယဝ်ႉၼႂ်းပၢၼ်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ၊ ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈပဵၼ်ၶေႃႈတႅပ်းတတ်းပႃႇထိူၼ်ႇ လိူင်းၸိူင်းၼႃႇ ၼႆသေပဵၼ်လွင်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းလုမ်ႈၾႃႉလႄႈသၢၼ်ၶတ်း၊ ႁႂ်ႈလုမ်ႈၾႃႉ သူၼ်းဢီးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၵိုတ်းလွင်ႈပၼ်တူတ်ႈတၢမ်ႇတၢႆ လုၵ်ႈႁဵၼ်း ပႃးၸဵမ်ၵူၼ်းတူၵ်းၶွၵ်ႈၵၢၼ်မိူင်း၊ ႁႂ်ႈပွႆႇပၼ်ဝႆးဝႆး။  ယႃႇႁႂ်ႈၸိုင်ႈမိူင်းလႂ်ၵမ်ႉထႅမ်ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လႄႈ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၸိူဝ်းၼႆႉ- ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။

လုၵ်ႈႁဵၼ်း ၸၼ်ႉၸွမ်ၻၵူင်ႇ 7 ၵေႃႉၼႆႉပဵၼ် ၵူဝ်ႇၶၢၼ်ႉၸိၼ်ႇဝိၼ်း၊ ၵူဝ်ႇတူႇရမွင်ႇမွင်ႇ၊ ၵူဝ်ႇၸေႃႇၼၢႆႇလိၼ်း ၊ ၵူဝ်ႇတီႇႁထႅတ်ႉၸေႃႇ၊ ၵူဝ်ႇႁဵင်းထႅတ်ႉ၊ ၵူဝ်ႇတႅတ်ႉပၢႆႇဢူး၊ ၵူဝ်ႇၶၢၼ်ႉလိၼ်းမွင်ႇမွင်ႇ ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၸိူဝ်းၶဝ်ၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈတီႉၺွပ်းၸဵမ်မိူဝ်ႈလိူၼ် ဢေႊပရိူဝ်ႊ ၊ ၼႄးဝႃႈပဵၼ်ၵူၼ်းၶိုင်ၵၢၼ်ပွႆႇမၢၵ်ႇသႂ်ႇ မၢၼ်ႇၼေႇၵျႃႇ ယေးငိုၼ်း ၵပႃႉရတၼႃႇ ဝႃႈၼႆ။ ဝၢႆးလင်ၵုမ်းၶင်တူဝ်ၼႂ်းၶွၵ်ႈလႆႈ 7 လိူၼ် ဝၼ်းထိ 30 ၼူဝ်ႊဝႅမ်ႊပိူဝ်ႊၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇပၼ်တၢမ်ႇတၢႆ ၶဝ်တင်း 7 ၵေႃႉ။ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် တင်းလုမ်ႈၾႃႉ တူၵ်းၸႂ်သေသၢၼ်ၶတ်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈ။