ၸုမ်းပျီႇတူႉၸိတ်ႉၸုမ်းၼိုင်ႈတီႈဝဵင်းလၢဝ်ႇၵၢႆး ၸႂ်ႉႁႅင်းသိုၵ်းၼပ်ႉပၢၵ်ႇ  ၶဝ်ႈယႃႉႁိူၼ်းယေးၵူၼ်း ဝၢၼ်ႈ 2 လင်  ။

မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 29/8/2022 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 7 မူင်း ဢဵၼ်ႁႅင်းသိုၵ်း 100 ပၢႆ ၶဝ်ႈယႃႉႁိူၼ်းယေး ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ တီႈပွၵ်ႉ 2 ၵၢတ်ႇၵဝ်ႇ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းလၢဝ်ႇၵၢႆး ၼႃႈလိၼ်ၽွင်းငမ်းတူဝ်ၵဝ်ႇ ၵဝ်ႈၵၢင်ႉ MNDAA (ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈပၼ်ဝႆႉၼႂ်းပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်း 2008) ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ  ။  

ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈလၢတ်ႈဝႃႈပဵၼ်ပျီႇတူႉၸိတ်ႉဢၼ်ဢူးၶိၼ်ႇမွင်ႇလုၼ်ႇဢွၼ်ႁူဝ် ဝႃႈၼႆ။

ၵူၼ်းလၢဝ်ႇၵၢႆး လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ၶဝ်လၢတ်ႈမႃး မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 27/8/2022 ဝႃႈ ပိုၼ်ႉတီႈၼၼ်ႉ ၶဝ်တေသၢင်ႈလွင်ႈႁုၼ်ႈမုၼ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင် (ဒေသ ဖွံ့ဖြိုးရေး) ၼႆသေ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 3 ဝၼ်း ႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶၢႆႉဢွၵ်ႇ ၼႆဢေႃႈ ။  ထိုင်မႃးဝၼ်းတီႈ 29 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် ၶဝ်ဢဝ်ဢဵၼ်ႁႅင်းသိုၵ်း မွၵ်ႈ 30 ပၢႆ  ၵႃးထုၺ်လိၼ် လမ်းၼိုင်ႈ ၶဝ်ႈမႃးထႆထုၺ်လၢၵ်ႈၶူဝ်းၶွင် ႁိူၼ်းယေးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢွၵ်ႇပႅတ်ႈ။ ၵမ်းၼႆႉ ၸဝ်ႈၶွင်ႁိူၼ်း ဢွၼ်ၵၼ်ႁၢမ်ႈ ထိုင်မႃး ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း ၶဝ်ဢဝ်ဢဵၼ်ႁႅင်းသိုၵ်း ၶဝ်မႃးထႅင်ႈ 100 ပၢႆသေ ဢဝ်ၵႃးဢဝ်ၵူၼ်းၶဝ်ယႃႉတွႆႇၵွႆပႅတ်ႈ ႁိူၼ်းယေး သွင်လင် တိတ်းၵၼ်ၼၼ်ႉ”- ဝႃႈၼႆ။

ႁိူၼ်းယေး သွင်လင် ဢၼ်တိတ်းၵၼ်ၼၼ်ႉ  ပဵၼ်ႁၢၼ်ႉ/ သႅင်ႇ ၶၢႆၶူဝ်းၵုၼ်ႇ ၶွင်ၵိၼ်ယႅမ်ႉ တင်းမူတ်း 5 ႁွင်ႈ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ တၢင်းလင်ႁိူၼ်းၼၼ်ႉ ႁဵတ်းဝႆႉႁွင်ႈၶၢတ်ႈထႅင်ႈ မီးၵူၼ်းမႃးၶၢတ်ႈယူႇ မွၵ်ႈ 60 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။

ႁိူၼ်းယေး ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ 2 လင်ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၼိုင်ႈ တီႈလိၼ်ၵႂၢင်ႈ 14 ထတ်း/ ပေႇ၊ ယၢဝ်း 70 ထတ်းပၢႆ။ ထႅင်ႈ ၸဝ်ႈၼိုင်ႈသမ်ႉ ၼႃႈၵႂၢင်ႈမီး 26 ထတ်း၊ ယၢဝ်း 100 ထတ်းပၢႆ ဝႃႈၼႆ။

“ပဵၼ်ပျီႇတူႉၸိတ်ႉ ဢၼ်ဢူးၶိၼ်ႇမွင်ႇလုၼ်ႇဢွၼ်ႁူဝ်ၼၼ်ႉဢေႃႈ။ ၶဝ်ၼႄၼႃႈတိူဝ်ႈဝႃႈ တေႁဵတ်းလွင်ႈႁုၼ်ႈမုၼ်းမႂ်ႇသုင်ၼႆသေတႃႉ  တီႈတႄႉမႃး ၶဝ်တေသၢင်ႈပၢင်တေႃႇလွင်း၊ ႁူင်းႁႅမ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ တႃႇပၼ်ပိူၼ်ႈမႃးၶၢတ်ႇယူႇ  ပိုတ်ႇပၢင် တေႃႇလွင်းၵူၺ်း။ တီႈလိၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်တီႈၵၢင်ဝဵင်း ပဵၼ်တီႈလိၼ်ၶႅမ်ႉ တေမီးၵႃႈၶၼ် ၼပ်ႉႁူဝ်ႁဵင်သႅၼ်ပျႃး။ ယဝ်ႉၵေႃႈ တီႈလိၼ်ၼႆႉ မီးဝႂ်ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်မူတ်း။ မိူဝ်ႈပီ 2016 ၼၼ်ႉ ပျီႇတူႉၸိတ်ႉၼႆႉ ဢမ်ႇလၢတ်ႈပွင်ႇသင် ပၼ် ၸဝ်ႈၶွင်တီႈလိၼ်သေ ဢဝ်ၸိုဝ်ႈၶဝ်ႁဵတ်းဝႂ်တီႈလိၼ် ။  ”- ၵူၼ်းလၢဝ်ႇၵၢႆး သိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။

ယၢမ်းလဵဝ် ၸဝ်ႈၶွင်ႁိူၼ်း 2 ၸဝ်ႈၼၼ်ႉတႄႉ လႆႈၶၢႆႉယူႇဝႆႉ တီႈႁိူၼ်းပီႈၼွင်ႉၽႂ်မၼ်းဝႆႉ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၵူၼ်းမႃးၶၢတ်ႈယူႇ မွၵ်ႈ 60 ၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈၶၢႆႉဢွၵ်ႇပၼ်  ။ 

“မိူဝ်ႈပီ 2014-2015 ၼၼ်ႉ ပျီႇတူႉၸိတ်ႉၸုမ်းၼႆႉ မႃးႁွင်ႉၸဝ်ႈၶွင်ႁိူၼ်းယေး ၸိူဝ်းတီႈပွၵ်ႈ 2 ၼႆႉသေ လွၵ်ႇငိုတ်ႈ ဢုပ်ႇလၢတ်ႈတုၵ်းယွၼ်းသိုဝ်ႉတီႈလိၼ်။ ၸဝ်ႈၶွင်ဢမ်ႇၽွမ်ႉ၊ ၵူၺ်းၶႃႈၶဝ်တဵၵ်းၸႂ်ႉ လူင်းလၢႆးမိုဝ်းသေ ပၼ်ငိုၼ်းၵႂႃႇ ၵေႃႉ 30,000 ယႂၼ်ငိုၼ်းၶႄႇ ၊ ႁႂ်ႈၶၢႆႉဢွၵ်ႇပိုၼ်ႉတီႈ ။ မိူဝ်ႈၽွင်းၼၼ်ႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢမ်ႇလိူဝ်လႆႈသေလႄႈ  ၵႃႈလႆႈလူင်း လၢႆးမိုဝ်းသေ ႁပ်ႉငိုၼ်း။ ဝၢႆးၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးပၼ်ႁႃမႃးၶိူဝ်းယႂ်း ၸႂ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ တီႈၼႂ်းပွၵ်ႉၼၼ်ႉ ၶၢႆႉဢွၵ်ႇ ယူႇတိၵ်းတိၵ်း တေႃႇပေႃးမႃးယႃႉ ထႆထုၺ်ၼႆႉၶႃႈယိုင် ”- ၵူၼ်းလၢဝ်ႇၵၢႆး လၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။

ဢၼ်ၸုမ်းပျီႇတူႉၸိတ်ႉ  မၢႆဝႆႉႁိူၼ်း ဢၼ်တေယႃႉ မီး 5 လင်။ ယႃႉယဝ်ႉ 2 လင် ၵိုတ်း 3 လင်တိတ်းၵၼ် ။  တေဝႆႉၶၢဝ်းတၢင်းထႅင်ႈ လိူၼ်ၼိုင်ႈ ႁႂ်ႈၸဝ်ႈၶွင်ႁိူၼ်း ၶၢႆႉၵၼ် ႁႂ်ႈယဝ်ႉ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈလၢတ်ႈ။

လွင်ႈၼႆႉ ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈၶတ်းၸႂ်တိတ်းတေႃႇၸူးၸုမ်းပျီႇတူႉၸိတ်ႉၼၼ်ႉတူၺ်းယူႇၵေႃႈတိတ်းတေႃႇဢမ်ႇလႆႈ။

ဢူးၶိၼ်ႇမွင်ႇလုၼ်ႇၼႆႉယူႇတီႈ ပႃႇတီႇသၢင်ႇသီႈသေၶဝ်ႈၶေႉပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈမိူဝ်ႈ ပီ 2020 ။ လိူဝ်ႈၼၼ်ႉမၼ်းၸၢႆးၼႆႉ ပဵၼ်ပႃးၶွမ်ႇမတီႇပွင်ၵၢၼ်ၾၢႆႇၽွင်းငမ်းၼႃႈလိၼ်ၵူဝ်းၵၢင်ႉ။